I GSK 1311/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-01-19

Skład orzekający: Dariusz Dudra, Hanna Kamińska, Anna Apollo

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok uniewinniający podatnika od zarzutu popełnienia przestępstwa skarbowego stanowi nową okoliczność faktyczną lub nowy dowód w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, uzasadniający wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją określającą zobowiązanie w podatku akcyzowym?
Ratio decidendi
Wyrok uniewinniający podatnika od zarzutu popełnienia przestępstwa skarbowego nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, uzasadniającego wznowienie postępowania podatkowego. Przesłanki badane w postępowaniu karnym i podatkowym są odmienne, a wina podatnika nie jest elementem decydującym o obowiązku podatkowym. Ponadto, wyrok karny potwierdził fakt posiadania przez podatnika nieprawidłowo skażonego alkoholu etylowego, co było podstawą decyzji podatkowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie podatku akcyzowego, zainicjowanego po uniewinnieniu podatnika przez sąd okręgowy od zarzutu popełnienia przestępstwa skarbowego. Organ podatkowy odmówił uchylenia ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, uznając, że wyrok uniewinniający nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani dowodu w rozumieniu Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika, podzielając stanowisko organu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną podatnika.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od J.S. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Łodzi kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia del. NSA Anna Apollo (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 355/16 w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Łodzi z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w przedmiocie podatku akcyzowego po wznowieniu postępowania 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od J.S. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Łodzi kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 6 lipca 2016 r. sygn. akt III SA/Łd 355/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Łodzi z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej określającej skarżącemu zobowiązanie w podatku akcyzowym. Stan sprawy sąd I instancji przedstawił następująco: Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Łodzi utrzymał w mocy swoją własną decyzję z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Celnej w Łodzi z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] określającej podatnikowi, z tytułu posiadania alkoholu etylowego nieprawidłowo skażonego poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy, zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za czerwiec 2012 r. wysokości 43.053 zł. Decyzję wydano w następstwie rozpoznania wniosku podatnika z dnia 25 listopada 2015 r. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] z uwagi na fakt, że wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi V Wydział Karny Odwoławczy z dnia 28 sierpnia 2015r., sygn. akt V Ka 552/15 podatnik został uniewinniony od zarzutu popełnienia przestępstwa skarbowego, tj. świadomego posiadania w czerwcu 2012 r. 868 litrów alkoholu etylowego skażonego niezgodnie z normami, znajdujących się poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy, od których nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości. W ocenie organu powołany przez podatnika wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 28 sierpnia 2015 r. nie stanowił nowej okoliczności faktycznej w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 20015 r. poz. 613 ze zm., dalej określanej skrótem O.p.), istniejącej w dniu wydania decyzji wymiarowej. Powołując treść przepisów art. 243 § 1, § 2 oraz 240 § 1 O.p. regulujących tryb i przesłanki postępowania wznowieniowego – organ wskazał, iż zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. jedną z przesłanek wznowienia postępowania jest przesłanka ujawnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który decyzję wydał. Z jednolitej linii orzeczniczej sądów administracyjnych wynika, iż powołanie faktów, które powstały po dniu wydania decyzji, nawet gdyby miały one istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, nie uzasadnia wznowienia postępowania. Kryterium nowości ujawnionych dowodów zostaje bowiem zachowane wówczas, gdy dowody te istniały w dniu orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający nimi nie dysponował. Natomiast spełnienie przesłanki istnienia znaczenia dowodu lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy uwzględnienie określonej okoliczności faktycznej lub dowodu spowodowałoby wydanie odmiennej decyzji niż zapadła poprzednio. Tych kryteriów nie spełniał powołany wyrok. Nadto, jeśli by przyjąć, że w sprawie wyszły nowe okoliczności faktyczne, to znaczenie mogłaby mieć ewentualnie sfera ustaleń faktycznych powołanego wyroku, a te korespondowały z ustaleniami organu, co do faktu posiadania przez podatnika alkoholu etylowego skażonego niezgodnie z normami. Tym samym ustalenia te nie stanowiły nowych faktów, nieznanych wcześniej organowi, który wydał decyzję z dnia 17 lipca 2013 r. Wreszcie celem postępowania podatkowego jest zbadanie rzetelności deklarowanych przez podatnika podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczenia, i wpłacania podatków. W tym postępowaniu element winy nie ma wpływu na rozstrzygnięcia organów podatkowych, co oznacza, że wynik postępowania karnego, nawet uniewinniający nie oznacza, że podatnik nie będzie odpowiadał za niezapłacone podatki. W skardze na tą decyzję skarżący, domagając się uchylenia decyzji i umorzenia postępowania, podniósł zarzut naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez uznanie, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, podczas gdy wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne oraz naruszenia art. 121 § 1 O.p. poprzez odmowę uchylenia decyzji z dnia 17 lipca 2013 r. pomimo uniewinnienia skarżącego w postępowaniu karnym skarbowym od zarzucanego mu czynu. W jego ocenie okoliczności uzasadniając jego uniewinnienie istniały już w dacie wydania decyzji wymiarowej i nie zostały wzięte pod uwagę przez organ podatkowy rozpoznający sprawę. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Łodzi wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej określanej skrótem P.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podzielając pogląd organu stwierdził, odwołując się do normy art. 240 § 1 pkt 5 O.p. , że wznowienie postępowania na podstawie tego przepisu może zatem nastąpić, gdy łącznie zostaną spełnione cztery przesłanki, a mianowicie a) wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody; b) są one istotne dla sprawy; c) nie były znane organowi, który wydał decyzję; d) istniały w dniu wydania decyzji. Odnosząc się do twierdzenia skarżącego, że wynikające z wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z 28 sierpnia 2015 r. okoliczności uzasadniające jego uniewinnienie, a to potwierdzony przez Sąd brak świadomości skarżącego co do tego, że posiadany przez niego skażony alkohol etylowy nie odpowiadał normom wskazanym w przepisach prawa, a w konsekwencji brak przekonania , że jest w posiadaniu cieczy, od której należna jest akcyza, istniały już w dniu wydania decyzji z dnia 17 lipca 2013 r. i nie zostały wzięte przez organ przy wydawaniu tej decyzji sąd I instancji uznał , z wspomniany wyrok sądu powszechnego Zarówno tenże wyrok, jak i poprzedzający go wyroku Sądu Rejonowego w Łodzi – Widzewie z dnia 12 lutego 2015 r. zostały wydane już po zakończeniu postępowania podatkowego decyzją ostateczną. Zatem nie istniały w momencie jej wydawania i nie mogły być pominięte w postępowaniu podatkowym. Nie istniały jako dowód. Sąd I instancji rozważając, czy powołany przez skarżącego wyrok sądu powszechnego może stanowić źródło nowej okoliczności faktycznej istniejącej w dniu wydania decyzji ostatecznej, a nieznanej w tym dniu organowi wydającemu tę decyzję zauważył, że tylko wyrok karny skazujący wiąże organy podatkowe i sąd administracyjny. Wyrok uniewinniający nie przesądza o zaistnieniu nowej okoliczności faktycznej w sprawie podatkowej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Nie można skutków wyroku skazującego – a do tego prowadziła argumentacja skarżącego - przenosić na wyrok karny uniewinniający podatnika od zarzucanego mu czynu karnoskarbowego. Nadto uniewinnienie skarżącego od zarzutu posiadania alkoholu etylowego skażonego niezgodnie z normami prawem przewidzianymi, nie prowadziło automatycznie do uchylenia obowiązku podatkowego, gdyż nie było to wynikiem przyjęcia przez sąd karny, iż posiadany alkohol był prawidłowo skażony, lecz tym, że oskarżyciel nie udowodnił zamiaru bezpośredniego, który jest konieczny dla spełnienia znamion czynu zabronionego polegającego na posiadaniu alkoholu skażonego niezgodnie z przepisami, od którego nie została uiszczona należna akcyza. Sąd karny wręcz potwierdził fakt, że sporny alkohol nie został skażony w sposób prawidłowy. Za nieuprawniony Sąd I instancji uznał pogląd skarżącego, że skoro cała ilość posiadanego przez niego alkoholu była skażona (bo tak stwierdził sąd karny), to okoliczność ta powinna prowadzić do "zwolnienia" go z odpowiedzialności za niezapłaconą akcyzę. Także brak winy skarżącego w posiadaniu alkoholu etylowego skażonego niezgodnie z normami prawnymi, a więc braku świadomości co do tego faktu, nie stanowił nowej i istotnej okoliczności w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p., co skutkowałoby weryfikacją rozstrzygnięcia tej decyzji. Nową okoliczność dla sprawy podatkowej nie może być uznana każda nowa okoliczność, lecz jedynie taka, która jest istotna z punktu widzenia przesłanek materialnoprawnych. Wina podatnika nie stanowi jednakże prawotwórczej okoliczności faktycznej. Podkreślił, że już w uzasadnieniu decyzji wymiarowej organ, odnosząc się do zarzutów odwołania skarżącego o braku jego zawinienia w obniżeniu poziomu skażalników, niewłaściwej dezynfekcji pojemników lub ich wcześniejszego napełnienia acetonem podniósł, że przedmiotem opodatkowania akcyzą jest posiadanie wyrobów alkoholowych znajdujących się poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy, jeśli od tych wyrobów nie została zapłacona akcyza; ustawodawca zaś nie nakazał organom podatkowym badania okoliczności winy strony lub braku zawinienia. Zatem kwestię winy organ wziął pod uwagę. Nadto odmienna ocena określonej okoliczności faktycznej niż dokonał to w późniejszym orzeczeniu sąd karny nie pozwalała uznać za spełnioną przesłankę wznowienia, jaką jest nowość okoliczności. W konkluzji uznał, że uniewinnienie skarżącego od zarzucanego czynu nie ma żadnego znaczenia dla wyniku sprawy podatkowej, bowiem, jak wskazał sąd karny uniewinnienie to było konsekwencją tego, iż w toku postępowania nie wykazano, że oskarżony (skarżący) obejmował świadomością fakt, że alkohol przechowywany w jednym z pojemników nie jest skażony zgodnie z normami, a zatem nie można przyjąć, że widział, że ciąży na nim obowiązek podatkowy oraz przypisać mu zamiaru uchylania się od opodatkowania. Pełnomocnik strony skarżącego zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając, w oparciu o podstawę przewidzianą w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. naruszenie: przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 240 § 1 pkt 5 O.p., poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z 17 lipca 2013 r. w sytuacji, gdy w sprawie ujawniono okoliczności istotne dla wyniku sprawy; przepisów postępowania, tj. - art. 121 O.p., tj. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych polegające na odmowie uchylenia decyzji ostatecznej z 17 lipca 2013 r. w sytuacji, gdy skarżący został uniewinniony od zarzucanego mu czynu. W oparciu o te zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi powielono argumentację przytoczoną tak we wniosku o wznowienie postepowania, jak i w odwołaniu oraz skardze do sądu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Łodzi wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega oddaleniu. Formułując powyższą ocenę należy przypomnieć, że stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest także wskazanymi w niej podstawami. W myśl art. 174 P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336). Dodatkowo należy wskazać, że w sytuacji gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania (czyli tak jak na gruncie rozpoznawanej sprawy), to w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego. Przechodząc zatem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, opartych na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj. naruszeniu przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że użyty ww. przepisie zwrot "przepisy postępowania" odnosi się do przepisów postępowania, które stosował sąd administracyjny (tjP.p.s.a.). To z kolei nakazuje sformułowanie "wynik sprawy" rozumieć jako rezultat orzeczenia sądowego, a nie rozstrzygnięcia organu administracji publicznej. Pomimo jednolitości terminologicznej, uwzględniając fakt, że adresatem zarzutu naruszenia prawa na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. może być tylko sąd pierwszej instancji, należy stwierdzić, że zwrotom "wynik sprawy" użytym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 174 pkt 2 P.p.s.a. nie można nadać takiego samego znaczenia. W pierwszym z nich chodzi bowiem o wynik postępowania (rozstrzygnięcia) przed organami administracji, w drugim o wynik postępowania (orzeczenia) sądowego. W konsekwencji nie każde naruszenie przepisów postępowania sądowego może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przed sądem pierwszej instancji. Obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną jest zatem wykazanie, że następstwa zarzucanych w skardze kasacyjnej wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia, że gdyby do zarzuconego naruszenia przepisów nie doszło, wyrok sądu pierwszej instancji byłby inny. W rozpoznawanej sprawie skarżący w skardze kasacyjnej sformułował zarzut naruszenia przez organ art. 121 O.p. nie wiążąc go z naruszeniem przez Sąd I instancji normy procedury sądowoadministracyjnej i to naruszeniem mającym istotny wpływ na wynik sprawy sądowej. Ponadto sformułował zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Także i w tym przypadku nie powiązał go z naruszeniem przepisów procedury sądowoadministracyjnej. Postępowania podatkowe uregulowane w Ordynacji podatkowej można podzielić na zwykłe i nadzwyczajne. Przedmiotem postępowania zwykłego jest rozpoznanie i rozstrzygnięcie w przewidzianym przez przepisy prawa procesowego trybie i formie sprawy podatkowej przez organ podatkowy pierwszej i drugiej instancji. Natomiast postępowaniami nadzwyczajnymi przewidzianymi w tej ustawie są: postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności, w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji oraz postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, z jakim mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem wzruszenia decyzji ostatecznej; jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej ostateczną decyzją (od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku postępowania), jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte wadą (przesłanki wznowienia) określoną w art. 240 O.p. Niedopuszczalne jest przy tym wykorzystanie postępowania wznowieniowego do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego. W konsekwencji należało uznać, że skarżący, zarzucając naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w istocie zarzucił sądowi I instancji nie naruszenie przepisów prawa materialnego lecz naruszenie przepisów postępowania. Dalej podkreślić należy, że postępowanie przed Sądem I instancji prowadzone było na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie Ordynacji podatkowej. Tak więc Sąd I instancji nie mógł w swoim postępowaniu, poprzedzającym wydanie wyroku, dopuścić się zarzucanego mu w skardze kasacyjnej naruszenia art. 121 § 1 O.p. oraz art. 240 § 1 pkt 5 O.p. , ponieważ w ramach swojego postępowania Sąd ten dokonywał jedynie oceny poprawności stosowania tych przepisów przez organy podatkowe, działając w oparciu o ustawowe przepisy regulujące zasady jego procedowania. W tej sytuacji, aby postawić w sposób skuteczny zarzuty kasacyjne, należało w oparciu o przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określić, nie tylko podstawę kasacyjną sformułowania zarzutów procesowych (art. 174 pkt 2 P.p.s.a., czego również zabrakło), lecz przede wszystkim wykazać naruszenie przez Sąd I obowiązujących go ustawowych zasad dokonywania oceny poprawności wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej, poprzez podniesienie stosownych zarzutów naruszenia przepisów tejże ustawy (np. art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). Dodatkowo skarżący winien był wykazać, czy uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej tego nie uczyniono, a to oznacza zarazem, że skarżący kasacyjnie nie zakwestionował w sposób skuteczny przyjętego do rozpoznania sprawy przez Sąd I instancji stanu faktycznego sprawy, jego oceny. Zresztą ten stan faktyczny w istocie nie był sporny, bowiem ani organy, ani sąd I instancji nie negowali zapadnięcia wobec skarżącego wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z 28 sierpnia 2015 r. sygn. akt V Ka 552/15 uniewinniającego go od zarzutu popełnienia przestępstwa skarbowego, tj. świadomego posiadania w czerwcu 2012 r. 868 litrów alkoholu etylowego skażonego niezgodnie z normami, znajdujących się poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy, od którego nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości. Z uzasadnienia wyroku karnego wynikało, że zarzucane mu przestępstwo popełnić można było wyłącznie z winy umyślnej, a takiej winy nie udowodniono skarżącemu. Sąd karny przyjął jednak, że skarżący posiadał wadliwie skażony alkohol etylowy. Skarżący jako podstawę wznowienia wskazał przesłankę z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., zgodnie z którą w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Trafnie sąd I instancji podkreślił, dokonując wykładni unormowania art. 240 § 1 pkt 5 O.p., że stosownie do pierwszej ze wskazanych przesłanek, za okoliczności lub dowody w danej sprawie wskazane jako "nowe", uznać można takie, które istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający dowodami tymi nie dysponował - nie były mu ujawnione. Zostały mu ujawnione dopiero po wydaniu decyzji ostatecznej. Nie mają przy tym znaczenia przyczyny, które to spowodowały. Drugą przesłanką warunkującą wznowienie postępowania jest stwierdzenie, że nowy fakt lub dowód istniał w chwili wydania decyzji ostatecznej. W związku z tym w orzecznictwie oraz doktrynie wskazuje się, że nie uzasadnia wznowienia postępowania powołanie faktów lub dowodów, które powstały po wydaniu decyzji, nawet gdyby miały one istotny wpływ dla rozstrzygnięcia sprawy. Trzecim z kolei warunkiem niezbędnym do spowodowania wznowienia postępowania jest to, że okoliczność faktyczna lub dowód muszą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy to te, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. W rozpatrywanej sprawie trafnie sąd I instancji uznał, że wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z 28 sierpnia 2015 r nie był nowym dowodem w sprawie istniejącym w dniu wydania decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Celnej w Łodzi z 17 lipca 2013 r. Wyraźnie wskazują na to daty wydania obu aktów. Odnośnie natomiast nowych okoliczności, jakie mogą wynikać z wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi, podkreślić należy, że uniewinnienie skarżącego od zarzucanego przestępstwa karnoskarbowego nie stanowi nowej okoliczności faktycznej. Przesłanki, jakie są badane w toku postępowania karnego i postępowania podatkowego są odmienne. W toku postępowania podatkowego organ podatkowy nie zajmuje się badaniem winy skarżącego i umyślności jego działania. W postępowaniu podatkowym organ podatkowy ustalił okoliczności, których zaistnienie dawało podstawę do uznania, że skarżącego obciążał obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym z uwagi na posiadanie wyrobu akcyzowego – alkoholu etylowego nieprawidłowo skażonego, od którego nie uiszczono akcyzy. Kwestia, czy skarżący nie działał umyślnie w celu uszczuplenia należności Skarbu Państwa nie zmienia oceny podatkowej i konsekwencji na gruncie prawa podatkowego. Wreszcie ze wspomnianego wyroku sądu karnego wynika ten sam fakt, który ustalił organ podatkowy, a to ustalenie podzielił także sąd I instancji, tj. fakt posiadania przez skarżącego nieprawidłowo skażonego alkoholu etylowego. Zatem ten wyrok, jak trafnie uznał sąd I instancji, nie zawierał nowych faktów, czy okoliczności, o jakich mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Za nieskuteczny należy również uznać zarzut naruszenia art. 121 O.p., którego sąd I instancji wprost nie stosował, zaś dokonana przez niego ocena stanowiska organu w kwestii braku zaistnienia przesłanki wznowieniowej z powyższych względów była prawidłowa. W konsekwencji oddalając skargę na decyzję organu i nie dopatrując się w tej decyzji naruszenia przez organ zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie poprzez odmienną od oczekiwanej przez skarżącego, ocenę skutków wyroku uniewinniającego go od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa karnego skarbowego, nie naruszył wspomnianej zasady. Dlatego też, biorąc pod uwagę przedmiot rozstrzygnięcia zaskarżonego wyroku, to jest postępowanie wznowieniowe, jak również podstawy i zakres wniesionej skargi kasacyjnej, której granicami Naczelny Sąd Administracyjny jest związany, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił, jako nie zawierającej usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło