I SA/Sz 115/16

WyrokWSA w Szczecinie2016-07-06

Skład orzekający: Alicja Polańska, Jolanta Kwiecińska, Bolesław Stachura

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, ustalając podatek od nieruchomości, jest bezwzględnie związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, czy też może przeprowadzić dowód przeciwny, jeśli podatnik kwestionuje te dane?
Ratio decidendi
Organ podatkowy jest co do zasady związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, które stanowią urzędowe źródło informacji dla celów podatkowych. Dopiero w wyjątkowych sytuacjach, gdy dane ewidencyjne pozostają w sprzeczności z innymi rejestrami publicznymi lub uniemożliwiają zastosowanie przepisów ustawy podatkowej, organ może je pominąć. W przypadku braku takich okoliczności, organ nie może samodzielnie korygować klasyfikacji nieruchomości na podstawie opinii czy innych dowodów, jeśli nie zostały one zmienione w przewidzianym prawem trybie administracyjnym.
Stan faktyczny
Skarżący kwestionował decyzję ustalającą podatek od nieruchomości za 2015 rok, która uwzględniała budynek letniskowy. Skarżący twierdził, że budynek ten nie jest trwale związany z gruntem i w związku z tym nie powinien podlegać opodatkowaniu, powołując się na opinię techniczną z 2003 r. Organy podatkowe oparły się na danych z ewidencji gruntów i budynków, która klasyfikowała budynek jako 'pozostałe budynki niemieszkalne', uznając te dane za wiążące.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Bolesław Stachura, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 lipca 2016 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2015 r. oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] (dalej: "SKO") decyzją z dnia 30 listopada 2015 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia 4 września 2015 r. nr [...] ustalającą M. C. (dalej: bądź "Strona" bądź "Skarżący") podatek od nieruchomości za 2015 rok w wysokości [...] zł budynki, [...] zł grunty) . Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika następujący jej stan faktyczny. Zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków Strona jest właścicielem nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] ha położonej w [...], gminie [...], powiecie [...], województwie [...], która to nieruchomość oznaczona została symbolem klasoużytku Bz zaś w opisie użytku sklasyfikowana jako tereny rekreacyjno-wypoczynkowe. Zgodnie z danymi zawartymi w ww. ewidencji powyższa działka zabudowana jest budynkiem o powierzchni [...] m2 sklasyfikowanym jako "pozostałe budynki niemieszkalne". Powyższe okoliczności nie są kwestionowane przez Stronę, zarówno w zakresie tytułu prawnego do ww. nieruchomości, jej istnienia oraz powierzchni. Strona w złożonej informacji w sprawie podatku od nieruchomości nie wykazała ww. budynku, w związku z czym wezwana została przez Burmistrza [...] [...] do złożenia korekty informacji INRL-1. Strona nie złożyła przedmiotowej korekty, albowiem w piśmie z dnia 12 lutego 2015 r. (brak podpisu Strony) wskazała, że ww. budynek nie posiada trwałego związania z gruntem, co zostało wykazane w opinii technicznej z dnia 31 lipca 2003 r., (której kserokopię załączyła do pisma), w związku z czym nie może zostać zaliczony do budynków w ramach definicji z art. 1a pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm., dalej: "u.p.o.l.") a tym samym stanowić przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Postanowieniem z dnia 9 marca 2015 r. organ I instancji wszczął z urzędu, w stosunku do Strony, postępowanie w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2015 r. Dnia 15 maja 2015 r., organ I instancji przeprowadził dowód z oględzin ww. budynku, w toku którego dokonano jego pomiarów, zaś przeprowadzenie tego dowodu i jego wyniki udokumentowano w "Protokole z oględzin". Pismem z dnia 1 września 2015 r. organ I instancji powiadomiony został o dokonaniu zmian ewidencyjnych w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla ww. nieruchomości. Zmiany te polegały na zmianie w kartotece budynków oznaczenia rodzaju ww. budynku z symbolu: "I" na oznaczenie: "pozostałe budynki niemieszkalne". Powołaną na wstępie decyzją z dnia 4 września 2015 r. organ I instancji ustalił Stronie podatek od nieruchomości na rok 2015 w kwocie [...]zł w uzasadnieniu wskazując jako przedmiot opodatkowania położone w [...] [...] budynki letniskowe o powierzchni [...] m2 oraz grunty sklasyfikowane jako pozostałe o powierzchni [...] m2. Podano również, że wymiar podatku został ustalony na podstawie informacji podatkowej oraz danych z ewidencji gruntów i budynków. Pismem z dnia 28 września 2015 r. Strona złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę decyzji i ustalenie wymiaru podatku z wyłączeniem podatku za domek letniskowy. Powołaną na wstępie decyzją z dnia 30 listopada 2015 r. SKO, działając jako organ II instancji, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że organ podatkowy, wymierzając podatek od nieruchomości w pierwszej kolejności ma obowiązek oprzeć się na danych z ewidencji gruntów i budynków, albowiem stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm., dalej zwanej: "u.p.g.k.") są one urzędowym źródłem danych wykorzystywanych przy dokonywaniu wymiaru podatków i świadczeń, a nadto - w myśl art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej: "O.p.") mają walor dokumentu urzędowego. Organ uznał możliwość przeprowadzenia przeciwdowodu przeciwko danym z ewidencji gruntów i budynków, jednak za taki dowód nie uznał lakonicznej opinii technicznej, albowiem jak wskazał - stanowi ona jedynie oświadczenie inspektora nadzoru budowlanego, a nie uprawnionego rzeczoznawcy nieruchomości, a nadto została sporządzona w stanie faktycznym, kiedy to Strona nie pozostawała właścicielem przedmiotowej nieruchomości. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że ww. budynek jest sklasyfikowany w ewidencji grantów i budynków jako "pozostałe budynki niemieszkalne" i zgodnie z brzmieniem art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l. winien on zostać opodatkowany według stawki właściwej dla budynków pozostałych. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie: – art. 122 O.p. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności (nieprzeprowadzenie oględzin i dowodu z opinii biegłego) w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego podczas gdy przeprowadzenie w niniejszej sprawie oględzin nieruchomości i dowodu z biegłego pozwoliłoby ustalić czy nieruchomość będąca przedmiotem postępowania jest nieruchomością trwale związaną z gruntem i podlega opodatkowaniu; – art. 124 O.p. poprzez niewyjaśnienie przyczyn, dla których nie został przeprowadzony dowód z oględzin nieruchomości i opinii biegłego; – art. 197 O.p. poprzez niepowołanie biegłego w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy Strona wskazywała na dowody i okoliczności, które potwierdzały konieczność powołania biegłego; – art. 198 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie oględzin w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy Strona wskazywała na dowody i okoliczności, które potwierdzały konieczność przeprowadzenia oględzin; – art. 194 § 3 O.p. w zw. z art. 21 u.p.g.k. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentom (wypisom z ewidencji gruntów) w przypadku, gdy Strona powoła się na okoliczności i dowody, które przeczą informacjom zawartym w tym rejestrze, – art. 210 § 4 O.p. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji przyczyn, dla których stało się zbędne przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w niniejszej sprawie podczas gdy z przedstawionych przez Stronę okoliczności i dowodów wynika, że domek letniskowy nie jest trwale związany z gruntem oraz przyczyn, dla których nie jest zasadny poniesiony przez Stronę zarzut naruszenia zasady trwałości decyzji. W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżący nie kwestionował ustaleń organów w zakresie podmiotu i stawek opodatkowania oraz przedmiotu opodatkowania w odniesieniu do nieruchomości gruntowej, tj. ww. działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] ha. Zarzuty Skarżącego dotyczył prawidłowości opodatkowania przez organy budynku posadowionego ww. gruncie. Jak bowiem wskazał Skarżący budynek ten nie jest trwale z gruntem związany a fakt ten był znany organom podatkowym i respektowany przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od ww. nieruchomości w latach poprzednich. Jak wskazał Skarżący, organy w przedmiotowej sprawie nie były związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do ww. obiektu lecz powinny przeprowadzić zawnioskowane przez Skarżącego dowody na okoliczność dotyczącą braku trwałego związania z gruntem ww. obiektu, tj. dowód z oględzin, dowód z opinii biegłego, dowód w zakresie decyzji wydanych w sprawach podatku od przedmiotowej nieruchomości w latach ubiegłych, tym bardziej skoro uznały za niewystarczającą dla ustaleń w tym zakresie przedłożoną przez Skarżącego opinię z 2003 r. Opinia ta, jak twierdzi Skarżący, stanowiła podstawę do odstąpienia przez organy od opodatkowania ww. obiektu w latach ubiegłych. W ocenie Skarżącej moc dowodowa ewidencji gruntów i budynków nie jest absolutna a bezgraniczne przyjmowanie treści wszystkich dokumentów urzędowych świadczy o naruszeniu dyrektywy zasady prawdy materialnej. W ocenie Skarżącego działanie organu I instancji niniejszej sprawie narusza także zasadę zaufania obywatela do działania władzy publicznej, bowiem organ nie wyjaśniły powodów, dla których zmieniły swoje dotychczasowe decyzje (nieobejmowanie domku letniskowego podatkiem od nieruchomości). Reasumując Skarżący wskazał, że w toku postępowania powinny być wzięte pod uwagę zgłaszane dowody przeciwne danym zawartym w ewidencji gruntów i budynków, tj. opinia nadzoru budowlanego i opinia biegłego, która potwierdziłaby fakt braku fundamentów domku letniskowego. Brak przeprowadzenia tych dowodów spowodował, w ocenie Skarżącego, że wydane w niniejszej sprawie decyzje nie mają nic wspólnego z rzeczywistością. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie w dniu 6 lipca 2016 r. Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") oddalił wniosek Skarżącego o przeprowadzenie wskazanych w skardze dowodów z dokumentów (decyzji o podatku od nieruchomości dotyczących przedmiotowej nieruchomości wydanych od 2000 r. oraz wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach sprawy dotyczących podatku od przedmiotowej nieruchomości za rok 2003 r.) na okoliczność zaprzestania objęcia podatkiem od nieruchomości przedmiotowej działki w zakresie posadowionego na niej domku letniskowego, albowiem wskazane dowody, jako dotyczące opodatkowania spornej nieruchomości w latach poprzednich, nie były niezbędne do oceny przez Sąd prawidłowości zaskarżonej decyzji a ponadto nie były niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 16[...]) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 "P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (dotyczy skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego), co oznacza, że Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję, Sąd stwierdził, że skarga nie była zasadna. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż nie zachodzą podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Na wstępie Sąd wskazuje, że pomiędzy Stronami nie jest sporna prawidłowość ustaleń organów w zakresie podmiotu opodatkowania oraz stawki podatku jak i przedmiotu opodatkowania w odniesieniu do objęcia podatkiem od nieruchomości za 2015 r. ww. działki gruntu oznaczonej numerem ewidencyjny [...] o powierzchni [...] ha położonej w [...] [...]. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do kwestii zasadności posłużenia się przez organy podatkowe, przy ustalaniu podstawy opodatkowania, danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków w zakresie opodatkowania podatkiem od nieruchomości obiektu (domku letniskowego) posadowionego na ww. działce gruntu nr [...] i opodatkowania przedmiotowego domku o powierzchni użytkowej ][...] m2 ujawnionego jako budynek i sklasyfikowanego w ww. ewidencji jako pozostałe budynki niemieszkalne. W ocenie Skarżącego, organy nie wzięły pod uwagę, że pomimo ujawnienia ww. obiektu jako budynek w ewidencji gruntów i budynków i sklasyfikowaniu go jako pozostałe budynki niemieszkalne, nie może on stanowić przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości w 2015 r., albowiem z uwagi na brak trwałego związania z gruntem nie spełnia przesłanek kwalifikacji jako budynek w rozumieniu przepisów u.p.o.l. Z uwagi na powyższe, w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z normą art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty oraz budynki lub ich części. Podstawę opodatkowania gruntów stanowi ich powierzchnia, zaś w odniesieniu do budynków – ich powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l.). Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., stawki podatku od nieruchomości w przypadku przedmiotu opodatkowania jakim są grunty i budynki, są zróżnicowane w zależności od ich funkcji, a w szczególności od tego, czy są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z powyższego wynika zatem, że rodzaj gruntu, funkcja budynku oraz ich przeznaczenie wpływa zarówno na to, czy podlegają one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości (nie są wyłączone bądź zwolnione z opodatkowania tym podatkiem), jak i na określenie wysokości podatku, skoro podatek stanowi iloczyn stawki i powierzchni gruntu czy odpowiednio – powierzchni użytkowej budynku). Podstawowym dokumentem urzędowym, na podstawie którego organ określa powierzchnię i rodzaj przedmiotu opodatkowania jest ewidencja gruntów i budynków prowadzona przez starostę powiatowego. Jak stanowi art. 21 ust. 1 u.p.g.k., dane zwarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m.in. podstawę wymiaru podatków i świadczeń. Ewidencja ta obejmuje informacje dotyczące gruntów, tj. ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; budynków, tj. ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.g.k.). Podkreślić należy, że użyte w art. 21 ust. 1 u.p.g.k. wyrażenie "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, że przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku mają dla organu podatkowego charakter wiążący. Dogłębnej charakterystyki sposobu rozumienia tej zasady dokonywał w szeregu orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny, w tym w wyroku z dnia 13 stycznia 2015 r. sygn. akt II FSK 3226/12 (dostępny w bazie orzeczeń na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania przed NSA kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miała odpowiedź na pytanie, w jakim zakresie organ podatkowy, w ramach postępowania dotyczącego wymiaru zobowiązania pieniężnego, związany jest informacjami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. Analizując powyższą kwestię NSA wskazał, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych dość powszechnie przyjmowany jest pogląd, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FPS 1/09, ONSAiWSA 2009/5/88). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Jednakże, na co również zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13, ONSAiWSA 2014/2/21, wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych - niejako wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku. W wyroku z dnia 26 września 2014 r. sygn. akt II FSK 3099/12 (dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie: – pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane); – drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 O.p.). Do pierwszej grupy, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1u.p.g.k.). W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem (por. ww. uchwała z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13), czy też np. dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 16[...]/12, LEX nr 1504306). Ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W tym zakresie, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej (dotyczące własności i użytkowania wieczystego). Rękojmia ta jest natomiast wyłączona w odniesieniu do danych zawartych w dziale pierwszym księgi, dotyczącym opisu nieruchomości. Księgi wieczyste, podobnie zresztą jak ewidencja gruntów i budynków, stanowią rejestr publiczny, przy czym wpisy dotyczące oznaczenia właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości zawarte w ewidencji nie mogą podważać domniemania prawdziwości danych zawartych w dziale drugim księgi wieczystej, obejmującym wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego (art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r. poz. 707 ze zm.)). W świetle natomiast uprzednio poczynionych uwag, organ podatkowy - przy wymiarze podatku od nieruchomości - związany jest zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, w przypadku niekwestionowania przez Strony, że grunt jest zabudowany, informacjami o kwalifikacji danego obiektu jako budynku oraz jego przeznaczeniu i danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego (np. na podstawie art. 194 § 3 O.p.), bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie. W tym zakresie rozwiązania przyjęte w u.p.g.k. skorelowane są z treścią art. 26 ust. 1 oraz art. 27 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Zgodnie z pierwszym z wymienionych przepisów, podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości. Do czasu przekształcenia ewidencji gruntów i budynków w kataster nieruchomości przez pojęcie katastru należy rozumieć ewidencję gruntów i budynków (art. 53a u.p.g.k.). W razie natomiast, gdy dane katastru nieruchomości (tj. ujawnione w ewidencji, gdy nie została ona przekształcona w kataster) są niezgodne z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej, sąd rejonowy dokonuje - na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika - sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości (art. 27 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Powyższe wskazuje wyraźnie na zależność opisu nieruchomości w dziale pierwszym księgi wieczystej od danych ewidencyjnych, co potwierdza słuszność tezy o bezwzględnym związaniu tymi informacjami również organu podatkowego. Zwrócił na to również uwagę Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z dnia 15 lipca 2014 r. sygn. akt II FSK 2234/12 i II FSK 2565/12 (dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Do tożsamych wniosków prowadzi także analiza przepisów regulujących prowadzenie ewidencji gruntów i budynków. Stosownie do art. 22 ust. 1 u.p.g.k. ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Z kolei właściciele i osoby władające obowiązane są zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 2 tej ustawy). W myśl § [...] ust. 1 aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych. Zgodnie natomiast z § 49 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.) o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia. Podzielić zatem należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku z dnia 21 grudnia 2012 r. sygn. akt II FSK 986/11 (LEX nr 1415193), że z przytoczonej regulacji wynika, iż datą zmiany treści ewidencji jest data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty. Powinna być ona również odnotowana w dzienniku zmian. Dopiero z tą datą określone obiekty zmieniają swój charakter dla celów podatkowych. A zatem to starostowie upoważnieni są do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Akceptacja poglądu Skarżącego oznaczałaby w praktyce rozszerzenie tego uprawnienia na organ podatkowy, który w postępowaniu podatkowym rozstrzygałby czy istniejący na gruncie obiekt, pomimo jego sklasyfikowania przez uprawniony organ w ewidencji gruntów i budynków jako budynek o przeznaczeniu "pozostałe budynki niemieszkalne" może zostać sklasyfikowany jako budynek o ww. przeznaczeniu czy też nie. Reasumując powyższe rozważania, w ocenie Sądu, można zatem przyjąć, że uprawnienie organów podatkowych do podjęcia dodatkowych czynności wyjaśniających odnośnie przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości zachodzi wówczas, gdy zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków są niewystarczające dla potrzeb ustalenia stanu faktycznego, tj. gdy wynikające z nich dane nie pozwalają na ustalenie podstaw opodatkowania. Podobnie w sytuacji, gdy podatnik uprawdopodobni, że w przewidzianej prawem procedurze zainicjował uzgodnienie klasyfikacji danej nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków ze stanem rzeczywistym, a wbrew przesłankom do takiej zmiany organy ewidencyjne nie skorygowały klasyfikacji, organy podatkowe są zobowiązane do krytycznej oceny danych z ewidencji gruntów, aby uczynić zadość naczelnej zasadzie postępowania podatkowego, tj. zasadzie prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 O.p. W takiej sytuacji ewidencja gruntów ma moc dokumentu urzędowego, przeciwko treści którego mogą być przeprowadzone dowody przeciwne, zgodnie z art. 194 § 3 O.p. (tożsamy pogląd został już wyrażony w doktrynie – por. np. L. Etel, Dane z ewidencji gruntów i budynków jako podstawa opodatkowania gruntów i budynków, "Finanse Komunalne" 2008, nr 6, s. 26 i 28). Powyższe nie miało jednak miejsca w rozpoznawanej sprawie, albowiem dane zawarte w ewidencji były wystarczające do określenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości, a klasyfikacja gruntów i budynków, na którą powoływały się organy podatkowe w postępowaniu podatkowym zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji, nie pozostaje w sprzeczności z treścią innego dokumentu urzędowego – takiego Skarżący nie przedłożył przed organem podatkowym. Akcentowana przez Skarżącego okoliczność nieobejmowania ww. budynku podatkiem od nieruchomości w latach poprzednich, w tym w 2003 r., wobec niepodjęcia przez Skarżącego jakichkolwiek czynności mających na celu zmianę danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie kwestionowanym przez Skarżącego, w świetle powyżej postawionych tez, nie mogła mieć znaczenia dla oceny prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji dotyczącej 2015 r. Prawidłowo zatem organ podatkowy ustalił Skarżącemu wymiar podatku od nieruchomości za 2015 r. na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, które to zapisy nie zostały, na dzień wydania decyzji, skutecznie podważone ani zmienione w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. Skoro w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe nie są uprawnione do przyjęcia w zasadzie innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji gruntów i budynków, w konsekwencji, za bezzasadne uznano zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa, tj. art. 122 O.p., 124 O.p., 197 O.p., 198 O.p., 194 § 3 O.p. w zw. z art. 21 u.p.g.k. W badanej sprawie organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne czynności przy wykorzystaniu przewidzianych prawem dowodów dla prawidłowego i obiektywnego ustalenia podstawy opodatkowania w odniesieniu do gruntów, budynków i budowli znajdujących się w posiadaniu Skarżącego, zaś podjęta ocena materiału dowodowego niewątpliwie mieści się w granicach wyznaczonych przez art. 191 O.p. Rację należało jednak przyznać Skarżącemu, w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 210 § 4 O.p., w części dotyczącej oceny znaczenia dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy opinii sporządzonej w 2003 r., albowiem opinia ta nie mogła, w świetle ww. tez, przesądzać o prawidłowości ustalenia podstawy opodatkowania w rozpoznawanej sprawie, nie z powodu jej lakoniczności czy braku załączenia do niej stosownych dowodów, lecz wyłącznie z powodu niemożności uznania jej za dokument urzędowy, który stanowić mógł przeciwdowód w stosunku do dokumentu urzędowego jaki stanowi ewidencja gruntów i budynków. Jednakże ww. naruszenie przepisu prawa postępowania pozostało bez istotnego wpływu na wynik sprawy i prawidłowość rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, nie mogąc tym samym zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1) lit c) P.p.s.a. stanowić podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd. Również nie odniesienie się przez organ podatkowy do nieopodatkowania ww. budynku w latach poprzednich, nie mogło w ocenie Sądu, zgodnie z powyższym przepisem, stanowić podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji, albowiem fakt ten nie mógł stanowić podstawy oceny prawidłowości rozstrzygnięcia decyzji wydanej w rozpoznawanej sprawie. Mając powyższe na względzie, z uwagi na to, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło