II OSK 2801/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-08-03
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Robert Sawuła, Jerzy Bortkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej ma kompetencje do badania legalności umów cywilnoprawnych dotyczących zapewnienia miejsc postojowych, a także czy miejsca postojowe muszą być zlokalizowane wyłącznie na działce inwestycyjnej?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie posiada kompetencji do badania legalności umów cywilnoprawnych, w tym kwestii uprawnień stron do ich zawarcia. W szczególnych okolicznościach, gdy zabudowa uniemożliwia urządzenie miejsc postojowych na działce inwestycyjnej, dopuszczalne jest ich zlokalizowanie na innej nieruchomości, pod warunkiem zapewnienia ich trwałości. Naczelny Sąd Administracyjny, związany wykładnią dokonaną w poprzednim orzeczeniu, uznał, że w analizowanej sprawie inwestor prawidłowo zabezpieczył miejsca postojowe poprzez umowę najmu na czas nieokreślony, a budowa szybu windowego nie spowodowała zwiększenia powierzchni zabudowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę na nadbudowę kamienicy. Organy administracji wydały pozwolenie, mimo zastrzeżeń skarżącej J. H. co do zapewnienia miejsc parkingowych, zgodności projektu z decyzją o warunkach zabudowy oraz odprowadzania wód opadowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny początkowo uchylił decyzje, wskazując na brak miejsc parkingowych na terenie inwestycji. Po uchyleniu przez NSA tego wyroku i wskazaniu na dopuszczalność miejsc parkingowych poza terenem inwestycji, WSA oddalił skargę. Następnie J. H. wniosła skargę kasacyjną, która została oddalona przez NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia del. WSA Jerzy Bortkiewicz Protokolant asystent sędziego Małgorzata Mańkowska po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 592/16 w sprawie ze skargi J. H. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 7 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 592/16 oddalił skargę J. H. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił R. J. pozwolenia na budowę dotyczącego nadbudowy kamienicy mieszkalnej wielorodzinnej na cele mieszkalne wraz z rozbudową instalacji wewnętrznych: wod.-kan., elektrycznej i ciepłowniczej, z budową windy od strony podwórka oraz wykonaniem niezbędnych prac remontowych w budynku, na działce nr [...], obr. [...] K., przy ul. [...] w K.
Od decyzji tej odwołania wnieśli H. P. (współwłaściciel działki nr [...]) oraz J. H. i D. Z. (współwłaścicielki działki nr [...]).
Po rozpatrzeniu powyższych odwołań Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia szczególnych warunków zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych zawartych w punkcie 1 na stronie 1 decyzji i w tym zakresie orzekł: "1) określa się szczególne warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych: a) prace budowlane prowadzić ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa ludzi i mienia, b) sporządzić plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, c) prowadzić budowę w sposób zgodny z projektem, pozwoleniem na budowę, przepisami w tym techniczno-budowlanymi, przepisami bezpieczeństwa i higieny zdrowia oraz zasadami bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w tym również określonymi w planie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz zasadami wiedzy technicznej". W pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do uznania, że inwestycja została przygotowana w sposób prawidłowy. Stwierdził, że projekt budowlany nie narusza określonych w decyzji o warunkach zabudowy warunków, w szczególności w zakresie wskaźnika powierzchni zabudowy, szerokości i wysokości elewacji frontowej, geometrii dachu, warunków ochrony zdrowia, środowiska, przyrody i krajobrazu, warunków obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji i wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. H. wniosła o uchylenie powyższej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o orzeczenie, że decyzje te nie podlegają wykonaniu. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1. art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) w zw. z § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. polegające na zatwierdzeniu projektu budowlanego przedstawionego przez inwestora w sytuacji, gdy nie był on zgodny z treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w zakresie zapewnienia przez inwestora odpowiedniej liczby miejsc parkingowych;
2. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.) polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego, a w szczególności okoliczności, czy przyjęte w projekcie rozwiązania dotyczące odprowadzania wód opadowych z dachu nadbudowywanej kamienicy nie spowodują naruszenia stanu wód na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich;
3. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. polegające na przyjęciu, że zatwierdzony projekt budowlany jest zgodny z Polską Normą PN-89/B-10425 w sytuacji, gdy przyjęty przez projektanta sposób pomiaru odległości wylotu kominów nieruchomości przy ul. [...] od poziomu najwyższej przeszkody znajdującej się na terenie inwestycji jest niezgodny z wyżej wymienioną normą.
W uzasadnieniu autor skargi wskazał, że organ drugiej instancji odniósł się wyłącznie do zarzutów zawartych w odwołaniach, zaniechał zaś samodzielnego rozpoznania sprawy w jej całym zakresie. W ocenie skarżącej, wbrew stanowisku organu pierwszej instancji, wymóg zapewnienia odpowiedniej liczby miejsc parkingowych przez inwestora wynikający z decyzji o warunkach zabudowy nie może zostać uznany za spełniony, jeśli w tym celu wynajmie on od innego podmiotu działkę, która nie jest przy tym działką, na której realizowana jest inwestycja. Podniosła też, że badając zgodność projektu z decyzją o warunkach zabudowy organy powinny ustalić, czy przedstawiony przez inwestora projekt jest zgodny z wymogami dotyczącym zagospodarowania wód opadowych na terenie inwestycji, zwłaszcza, że skarżąca zgłaszała w tym przedmiocie zastrzeżenia dotyczące ewentualnego zagrożenia dla nieruchomości przy ul. [...]. Organ odwoławczy nie odniósł się także do pozostałych zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przez projektanta normy PN-89/B-10425, co stanowi naruszenie przepisów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, że wymóg zaprojektowania i urządzenia miejsc postojowych na terenie należącym do inwestora, na którym dana inwestycja ma być realizowana, mając na uwadze śródmiejski charakter zabudowy, jest zbyt restrykcyjny i nie znajduje podstaw w § 18 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 1314/13 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
W ocenie Sądu organy obu instancji nie wypełniły obowiązku wynikającego z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Wskazał, że decyzje ograniczają się do opisu przebiegu postępowania i stwierdzenia o zgodności projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy oraz wymaganiami ochrony środowiska, uznaniu, że projekt budowlany jest kompletny a projekt zagospodarowania działki lub terenu pozostaje w zgodzie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz że zostały złożone wszystkie wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia a sam projekt jest sporządzony przez osobę posiadającą właściwe uprawnienia budowlane. Jedynie co decyzje omawiają ponadto to ustosunkowanie się do zarzutów zgłoszonych w trakcie postępowania (decyzja organu pierwszej instancji) oraz w odwołaniu (decyzja organu drugiej instancji). Sąd zauważył również, że organy wadliwie przyjęły zgodność decyzji o pozwoleniu na budowę z decyzją o warunkach zabudowy, gdyż ta nakazywała inwestorowi zapewnić miejsca postojowe na terenie inwestycji w ilości dostosowanej do jej programu. Projekt budowlany oraz plan zagospodarowania działki lub terenu żadnych zaś miejsc parkingowych nie przewidywał.
Odnosząc się do kwestii zapewnienia przez inwestora miejsc parkingowych na terenie inwestycji Sąd podzielił zarzuty skargi, że brak zapewnienia tych miejsc narusza obowiązujące przepisy. W ocenie Sądu w myśl art. § 18 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690; dalej: rozporządzenie w sprawie warunków technicznych) miejsca parkingowe muszą być zaprojektowane i urządzone na terenie należącym do inwestora, na którym dana inwestycja ma być realizowana, jak też mają one mieć charakter trwały. Tymczasem w przedmiotowej sprawie inwestor zapewnił miejsca postojowe zawierając w tym celu na czas nieokreślony umowę najmu części nieruchomości, niebędącej terenem inwestycji a będącej własnością innego podmiotu. Zdaniem Sądu zorganizowanie miejsc postojowych w postaci wskazania parkingu zewnętrznego poza terenem inwestycji i będącej własnością innego podmiotu, z promesą zawarcia w przyszłości umowy na korzystanie z parkingu, oznacza w praktyce, że miejsca te mogą nie zostać zorganizowane lub zostać w przyszłości zlikwidowane (umowa może zostać wypowiedziana), a zatem nie można w tym wypadku mówić o trwałości urządzenia i zapewnienia miejsc postojowych.
Na koniec Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ oceni projekt budowlany w oparciu o przesłanki z art. 35 ust 1 ustawy Prawo budowlane, w szczególności mając na względzie zgodność projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy oraz przepisem § 18 rozporządzenia.
Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wnieśli Wojewoda Małopolski oraz R. J., zaskarżając wyrok w całości. W obu skargach kasacyjnych zarzucono Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i § 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, a dodatkowo Wojewoda Małopolski zarzucił naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Zarzuty w tym zakresie sprowadzały się do zakwestionowania stanowiska Sądu w kwestii niezgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy oraz przepisem § 18 ww. rozporządzenia. W ocenie skarżących kasacyjnie inwestor zapewnił miejsca postojowe, zawierając w tym celu na czas nieokreślony umowę najmu części nieruchomości niebędącej terenem inwestycji i będącej własnością innego podmiotu.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 marca 2016 r. sygn. akt II OSK 1736/14 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji dokonał wadliwej wykładni § 18 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, a w konsekwencji zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego – art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z tym przepisem, a także z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 tej ustawy w zakresie, w jakim wskazuje się, że projekt zagospodarowania działki jest niezgodny z postanowieniami decyzji o warunkach zabudowy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładnia § 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pozwala na przyjęcie, że w szczególnych okolicznościach urządzenie miejsc postojowych może nastąpić na innej działce niż działka inwestycyjna. Wskazał, że jeśli zabudowa nie pozwala na takie zagospodarowanie działki, które umożliwi realizację miejsc postojowych, to dopuszczalne jest ich usytuowanie na innej nieruchomości, przy czym warunkiem spełnienia tego obowiązku jest, aby miejsca te miały charakter trwały. W konkluzji Naczelny Sad Administracyjny wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę Sąd związany będzie przedstawioną wykładnią § 18 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Nakazał też ocenić, czy prawidłowo organ architektoniczno-budowlany sprawdził przedmiotową inwestycję z punktu widzenia zasad określonych w art. 35 ust. 1 pkt 1-4 ustawy Prawo budowlane, w tym również co do pozostałych kwestii podnoszonych w skardze do Sądu pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przywołanym na wstępie wyrokiem z dnia 7 lipca 2016 r. oddalił skargę J. H. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lipca 2013 r.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji, odwołując się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2016 r., uznał za niezasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z § 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
W ocenie Sądu kwestię tę przesądził Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, że w tej konkretnej sprawie, w niniejszym stanie faktycznym, gdzie nieruchomość podlegająca nadbudowie usytuowana jest w zwartej zabudowie pierzejowej, gdzie nie ma żadnej faktycznej i technicznej możliwości usytuowania miejsc postojowych na terenie nieruchomości objętej wnioskiem o pozwolenie na budowę – wykładnia § 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pozwala na przyjęcie, że w tych szczególnych okolicznościach urządzenie miejsc postojowych może nastąpić na innej działce niż działka inwestycyjna. Zdaniem Sądu Inwestor możliwość taką zabezpieczył poprzez zawarcie umowy najmu 15 miejsc parkingowych przy ul. [...], zawartej na czas nieokreślony.
Za niezasadny uznał ponadto zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że zatwierdzony projekt budowlany jest zgodny z Polską Normą PN-89/B-10425. Wskazał, że odpowiedzialność za prawidłowe sporządzenie projektu budowlanego spoczywa na projektancie i organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają kompetencji do sprawdzenia projektu budowlanego w zakresie jego zgodności z zasadami wiedzy technicznej. Po wtóre wskazał, że stosowanie tej konkretnej polskiej normy nie jest obowiązkowe. Tym samym zdaniem Sądu oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej jest wystarczające dla stwierdzenia, że sposób pomiaru odległości wylotu kominów nieruchomości przy ul. [...] od poziomu najwyższej przeszkody znajdującej się na terenie inwestycji jest prawidłowy.
Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego, a w szczególności okoliczności, czy przyjęte w projekcie rozwiązania dotyczące odprowadzania wód opadowych z dachu nadbudowywanej kamienicy nie spowodują naruszenia stanu wód na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Sąd wskazał, że jak wynika z projektu budowlanego wody opadowe z dachu będą odprowadzane do zaprojektowanych rur spustowych a następnie do przyłącza kanałowego w ul. [...], co znajduje potwierdzenie również w załączonej do projektu budowlanego informacji technicznej dotyczącej rozbudowy instalacji wodno-kanalizacyjnej z 10 stycznia 2011 r. Sąd podkreślił, że projekt wykonany został przez osobę uprawnioną, która zapewniła o jego zgodności z zasadami wiedzy technicznej. Sama obawa skarżącej o ewentualną zmianę stosunków wodnych w terenie nie jest wystarczającą podstawą do kwestionowania zaproponowanych rozwiązań projektowych.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła J. H.
Wyrok zaskarżyła w całości i zarzuciła Sądowi pierwszej instancji:
1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
a) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, a w konsekwencji uznanie zaskarżonej decyzji za prawidłową, w sytuacji, gdy organy obu instancji w sposób niedostateczny wyjaśniły kwestię zapewnienia przez inwestora miejsc postojowych dla obsługi zamierzenia inwestycyjnego objętego wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę, w szczególności uznały za wystarczające przedłożenie przez inwestora wyłącznie umowy najmu miejsc postojowych, nie weryfikując uprawnienia wynajmujących do dysponowania nieruchomością, na której miejsca te mają się znajdować, jak również samego faktu istnienia takich miejsc;
b) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, a w konsekwencji uznanie zaskarżonej decyzji za prawidłową, w sytuacji, gdy organy obu instancji nie uzasadniły odpowiednio decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę, ograniczając się w zasadzie do pobieżnego i oględnego stwierdzenia, że projekt budowlany spełnia wymogi określone w art. 35 ustawy Prawo budowlane, podczas gdy organy te miały obowiązek pełnej kontroli projektu odnośnie do spełniania przez projekt przesłanek przewidzianych w art. 35 ustawy Prawo budowlane, a ich ustalenia winny znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji;
2) naruszenie prawa materialnego – art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane polegające na oddaleniu skargi a w konsekwencji uznanie zaskarżonej decyzji za prawidłową, w sytuacji, gdy projekt budowlany jest niezgodny z decyzją o ustaleniu warunków zabudowy, która nakazuje utrzymanie aktualnego wskaźnika powierzchni zabudowy, podczas gdy projekt przewiduje budowę szybu windowego, co bez wątpienia zwiększy powierzchnię zabudowy działki.
W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, a ponadto o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych przy uwzględnieniu kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł m.in., że w wyroku z dnia 10 marca 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny nie przesądził wcale, że na gruncie niniejszej sprawy inwestor należycie zabezpieczył miejsca postojowe dla planowanej inwestycji. Zdaniem skarżącej kasacyjnie Sąd ten dokonał wyłącznie abstrakcyjnej wykładni § 18 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, pozostawiając subsumpcję stanu faktycznego niniejszej sprawy do wyłożonego przepisu Sądowi pierwszej instancji.
Dalej zarzucono, że Sąd pierwszej instancji bez podania przyczyn odstąpił od swojego poglądu wyrażonego w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r., gdzie stwierdził, że organ ma obowiązek dokonania pełnej kontroli wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę w zakresie przewidzianym w art. 35 ust. 1 pkt 1-4 ustawy Prawo budowlane, a jego ustalenia winny znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści decyzji, przy czym nie wystarcza samo stwierdzenie, iż projekt budowlany spełnia wymogi określone w art. 35 ustawy. W ocenie skarżącej kasacyjnie Naczelny Sąd Administracyjny nie zakwestionował ww. poglądu i w dalszym ciągu pozostają aktualne zastrzeżenia Sądu pierwszej instancji odnośnie do treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Na koniec wskazano na warunek zawarty w pkt II pp 1 lit. b załącznika nr 1 do decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy przedmiotowej inwestycji, zgodnie z którym przy projektowaniu i realizacji zamierzonej inwestycji należy utrzymać aktualny stan zabudowy działki. Skarżąca kasacyjnie podniosła, że na stronie 2 opisu technicznego do projektu planu zagospodarowania projektant naniósł odręcznie adnotację, że projektowany szyb windowy zawiera się w obrysie istniejącego fundamentu, co sugerowałoby, że budowa szybu windowego faktycznie nie spowoduje zmiany wskaźnika powierzchni zabudowy. Zwróciła uwagę, że w treści branży konstrukcyjnej projektu budowlanego zapisano, że dla budowy szybu windowego planuje się wykonanie nowego fundamentu, z czego wynika okoliczność przeciwna, tj. że budowa szybu windowego spowoduje zwiększenie powierzchni zabudowy, gdyż do jego wybudowania niezbędne jest wykonanie nowego fundamentu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną R. J. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.
Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.
Nie ma racji skarżąca kasacyjnie, że zaskarżone do Sądu pierwszej instancji rozstrzygnięcie zostało wydane bez należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy, to jest z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., w szczególności w zakresie zgodności przedmiotowej inwestycji z decyzją ustalającą warunki zabudowy w części dotyczącej zapewnienia miejsc parkingowych.
Rację ma wprawdzie autor skargi kasacyjnej co do tego, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 marca 2016 r. sygn. akt II OSK 1736/14 dokonał jedynie abstrakcyjnej wykładni § 18 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jednakże brak jest podstaw do stawiania organowi administracji i Sądowi pierwszej instancji zarzutów dotyczących nienależytego wyjaśnienia kwestii związanych z zapewnieniem miejsc parkingowych. W aktach sprawy znajduje się umowa "najmu miejsca postojowego" z dnia 14 kwietnia 2012 r. zawarta pomiędzy Z. W. a R. J., której przedmiotem jest nieruchomość składająca się z 2 działek o nr [...] i [...], położona przy ul. [...] w K. Z umowy tej wynika, że wynajmujący jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości (na co okazał dowód) i że na nieruchomości tej znajdują się stanowiska postojowe przeznaczone do parkowania samochodów osobowych. Zgodnie z treścią tej umowy wynajmujący zobowiązał się, że wynajmie i odda w użytkowanie, z dniem zakończenia prac budowlanych na budynku przy ul. [...] w K., 15 miejsc parkingowych, przy czym najemca wskaże osoby, które wejdą w jego miejsce na podstawie aktu notarialnego sprzedaży mieszkań położonych w K. przy ul. [...]. Umowa została zawarta na czas określony.
Nie ma racji skarżąca kasacyjnie, iż w okolicznościach niniejszej sprawy zadaniem organu, czego - jej zdaniem - Sąd wojewódzki nie zweryfikował prawidłowo, było także zbadanie, czy po pierwsze umowa ta została zawarta przez uprawnione do tego osoby, a po drugie, że organ winien był przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe w celu wyjaśnienia, czy na przedmiotowej działce miejsca te mogą powstać. Podkreślenia wymaga, co do pierwszej z ww. kwestii, że ustawodawca nie wyposażył organu administracji w kompetencje związane z badaniem legalności umowy cywilnej, w tym również co do tego, czy strony umowy uprawnione były do jej zawarcia. Takie uprawnienia posiada jedynie sąd powszechny. Brak też podstaw do kwestionowania poczynionych przez organ administracji ustaleń co do tego, czy miejsca takie faktycznie istnieją, skoro z treści umowy wynika, że na nieruchomości nią objętej znajdują się "stanowiska postojowe przeznaczone do parkowania samochodów osobowych". Prowadzenie postępowania co do tego, czy miejsca te faktycznie istnieją, stanowiłoby de facto prowadzenie postępowania przeciwko osnowie dokumentu, a taki dowód również może być przeprowadzony w szczególnych sytuacjach określonych jedynie przepisami Kodeksu postępowania cywilnego (Kodeks postępowania administracyjnego zawiera takie unormowania tylko w stosunku do dokumentów urzędowych).
W tym stanie rzeczy nie można skutecznie zarzucić Sądowi pierwszej instancji oraz organom administracji, że nienależycie wyjaśniono okoliczności związane z zapewnieniem miejsc parkingowych dla przedmiotowej inwestycji.
Podobnie jako niezasadny należało ocenić zarzut naruszenia tych samych przepisów postępowania w aspekcie braku szczegółowego uzasadnienia twierdzenia organu co do tego, że projekt budowlany spełnia warunki określone w art. 35 ustawy Prawo budowlane. Po pierwsze przypomnieć należy skarżącej kasacyjnie, że zarzut naruszenia przepisów postępowania może być skuteczny jedynie wówczas, gdy jego autor wskaże przepisy postępowania, które zostały naruszone przez Sąd, ale także, co jest warunkiem sine qua non do uwzględnienia zarzutu, że ewentualne stwierdzenie uchybienia wskazanym przepisom prawa może mieć wpływ na wynik sprawy. Tej ostatniej przesłanki autor skargi kasacyjnej nie tylko nie wykazał, ale i nie wskazał. Przede wszystkim nie podano, które z okoliczności wymienionych w art. 35 ust. 1 pkt 1-4 ustawy nie zostały wyjaśnione. Tymczasem jak wynika z treści ust. 1 tego przepisu przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę (...) organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu – przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu – lub jego sprawdzenia – zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
Kwestia zgodności przedmiotowej inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy w części dotyczącej miejsc parkingowych została omówiona wyżej. Brak jest także podstaw do kwestionowania prawidłowości poczynionych ustaleń również co do pozostałych kwestii zawartych w decyzji o warunkach zabudowy. Jedynie na marginesie wskazać należy, że na żadnym etapie postępowania skarżąca kasacyjnie poza kwestią zapewnienia miejsc parkingowych oraz zwiększeniem powierzchni zabudowy (o czym niżej) nie podnosiła jakichkolwiek okoliczności, które winny być w sposób szczegółowy zbadane przez organ administracji, a które – w jej ocenie –stanowią o ewentualnej niezgodności z decyzją o warunkach zabudowy. Również kwestia odprowadzania wód opadowych z dachu została przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji wyjaśniona a skarżąca kasacyjnie ustaleń tych ostatecznie nie kwestionowała.
Nie można również skutecznie zarzucić organowi administracji, iż uzasadnienie zostało sporządzone z pominięciem zasad określonych w art. 107 § 3 k.p.a. z tego jedynie powodu, że organ nie podał szerokich motywów w zakresie zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Należy bowiem przypomnieć, że przedmiotowa inwestycja polega na nadbudowie istniejącego budynku mieszkalnego, a zatem projekt zagospodarowania działki był uwarunkowany obrysem tego właśnie budynku. I wreszcie nie można organowi administracji zarzucić naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie sprawdzenia kompletności projektu z punktu widzenia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 pkt 3 omaw. ustawy. Odnosząc się do zarzutów stron odwołujących się organ odwoławczy wskazał, iż projekt budowlany zawiera wymagane uzgodnienia i opinie, w tym przede wszystkich inspektora do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Konkludując rację ma Sąd pierwszej instancji, iż kontrolowane rozstrzygnięcie nie narusza przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym konieczność jego uchylenia. Ewentualne wady uzasadnienia zaskarżonej decyzji należało ocenić jako naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., jednakże pozostające bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Nie można także zgodzić się ze skarżącą kasacyjnie, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wobec jego niezgodności z decyzją o warunkach zabudowy w zakresie nakazu utrzymania dotychczasowego wskaźnika powierzchni zabudowy. Po pierwsze i najważniejsze w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 marca 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "nie jest sporne w niniejszej sprawie, że (...) planowana inwestycja nie spowoduje zmian w zakresie powierzchni zabudowy (...) albowiem szyb windowy został przewidziany w obrysie istniejących fundamentów". Tym samym, w oparciu o art. 190 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie jak i Sąd w niniejszej sprawie związany był przedstawioną oceną prawną co do ustalonego przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego.
Niezależnie od powyższego powtórzyć należy za organami i Sądem pierwszej instancji, iż z projektu architektoniczno-budowlanego wynika w sposób jednoznaczny, że szyb windowy realizowany będzie w obrębie istniejącego budynku. Nie przeczy takiemu twierdzeniu fakt, że przewidziany jest do jego realizacji dodatkowy fundament.
Tym samym zarzut niezgodności projektu zagospodarowania działki z warunkami zabudowy również w tym zakresie nie polega na prawdzie.
Wobec stwierdzenia, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie, skargę kasacyjną należało oddalić
Mając powyższe na uwadze, działając w oparciu o art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosku R. J. o zasądzenie zwrotu koszów postępowania wyjaśnić należy, że przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. nie dają podstawy prawnej do zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz uczestnika postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło