I FSK 1747/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-07-24
Skład orzekający: Małgorzata Niezgódka - Medek, Izabela Najda - Ossowska, Bożena Dziełak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyroki karne skazujące pełnomocnika podatnika za przestępstwa związane z prowadzeniem działalności gospodarczej mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego w trybie art. 240 § 1 pkt 1 lub 5 Ordynacji podatkowej, w sytuacji gdy pierwotne ustalenia faktyczne w sprawie podatkowej nie opierały się na dowodach, które okazały się fałszywe, a nowe okoliczności i dowody nie były nieznane organowi w momencie wydawania decyzji?Ratio decidendi
Wyroki karne skazujące pełnomocnika podatnika za przestępstwa związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 1 lub 5 Ordynacji podatkowej, jeśli pierwotne ustalenia faktyczne nie opierały się na dowodach, które okazały się fałszywe, a nowe okoliczności i dowody były znane organowi w momencie wydawania decyzji. Przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za nadzór nad działaniami osób, którym udzielił pełnomocnictwa do prowadzenia działalności gospodarczej.Stan faktyczny
Skarżący A. W. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją z 28 września 2012 r., która określiła mu zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres czerwiec-grudzień 2008 r. jako podstawę podał wyroki karne skazujące jego pełnomocnika, B. W., za przestępstwa związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organ odmówił uchylenia decyzji, a WSA oddalił skargę. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka - Medek, Sędzia NSA Izabela Najda - Ossowska (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Bożena Dziełak, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 lipca 2016 r. sygn. akt I SA/Łd 388/16 w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. (obecnie Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego w L.) z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od czerwca do grudnia 2008 r. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. W. na rzecz Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w L. kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd przebieg postępowania przed organami:
1.1. Skarga kasacyjna A. W. (skarżący) dotyczy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 13 lipca 2016 r., którym na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a) oddalona została skarga na decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. (dalej: DUKS) z dnia 21 marca 2016 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od czerwca do grudnia 2008 r.
1.2. Przedstawiając stan sprawy Sąd podał, że w decyzji z 28 września 2012 r. DUKS określił skarżącemu zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od czerwca 2008 r. do grudnia 2008 r. kwestionując prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktur VAT wystawionych przez dwóch wskazanych kontrahentów w uznaniu, że podmioty te nie były rzeczywistymi dostawcami oleju napędowego do firmy skarżącego. Podstawą prawną decyzji był art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej: ustawa o VAT). Ponadto stwierdzono nieprawidłowości polegające na niewykazaniu w deklaracjach VAT-7 całości obrotów z tytułu dostaw towarów zrealizowanych przez skarżącego udokumentowanych fakturami sprzedaży wystawionymi na rzecz odbiorców paliwa, tym samym zaniżenie wysokości podatku należnego. Skarżący nie wniósł odwołania od tej decyzji DUKS i stała się ona ostateczna.
1.3. Pismem z dnia 29 lipca 2015 r. skarżący wystąpił do DUKS z wnioskiem o wznowienie postępowania kontrolnego w sprawie zakończonej prawomocną decyzją z 28 września 2012 r., powołując jako podstawę art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 5 w związku z art. 241 § 1 i art. 244 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: O.p.) a następnie o umorzenie postępowania wymiarowego. Do wniosku, jako dowód zaistnienia wskazanych przesłanek, załączył kserokopie dwóch wyroków karnych, tj.:
- wyroku z 21 września 2011 r., sygn. akt [...], w którym Sąd Rejonowy dla [...] w L. VI Wydział Karny, uznał oskarżonego B. W. (pełnomocnika skarżącego) za winnego zarzucanych mu czynów wymienionych w sentencji tego wyroku.; wyrok ten uprawomocnił się dnia 29 września 2011 r. i dotyczy zdarzeń i okoliczności, które miały miejsce w okresie od lutego 2007 r. do grudnia 2008 r.;
- wyroku z 3 grudnia 2012 r., sygn. akt [...], w którym Sąd Rejonowy w P. VII Wydział Karny uznał B. W. za winnego zarzucanego mu czynu wymienionego w sentencji tego wyroku; wyrok ten uprawomocnił się 11 grudnia 2012 r. i dotyczy zdarzeń i okoliczności, które miały miejsce w okresie od 2 stycznia 2009 r. do 30 grudnia 2010 r.
1.4. DUKS postanowieniem z 11 września 2015 r. wznowił na żądanie skarżącego postępowanie w sprawie, a następnie decyzją z 1 grudnia 2015 r. odmówił uchylenia decyzji wymiarowej w całości, gdyż nie stwierdził istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 1 i 5 O.p. W zaskarżonej decyzji Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej podtrzymał stanowisko o braku przesłanek z art. 240 § 1 pkt 1 ani pkt 5 O.p.
2. Skarga do Sądu pierwszej instancji
2.1. W skardze do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 5 O.p., a także art. 120, art. 121, art. 187 § 1 i art. 191 O.p.
3. Wyrok Sądu pierwszej instancji
3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Nie podzielił stanowiska, że skoro z załączonych do wniosku o wznowienie postępowania podatkowego wyroków karnych wynika, iż B. W. (osoba upoważniona do prowadzenia spraw firmy skarżącego) działał sam (bez zgody i wiedzy skarżącego) zawierając fikcyjne umowy, kupując nielegalne paliwo, sporządzając nieprawidłowo deklaracje podatkowe, co wiązało się z popełnianiem przez niego przestępstw, to okoliczności te zwalniają skarżącego z odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe.
3.2. Sąd wskazał, że skarżący rozliczając VAT dokonuje jego samoobliczenia i za wskazane wyżej okresy był zobowiązany do złożenia deklaracji VAT-7 (nie ma przy tym znaczenia czy czynił to osobiście, czy za pośrednictwem upoważnionej osoby lub zatrudnionego pracownika). Dodał, że to przedsiębiorca ponosi ryzyko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, doborem pracowników (czy tak jak w niniejszej sprawie wyborem pełnomocnika reprezentującego firmę) i kontrolą realizowanych przez nich obowiązków. Uznanie braku odpowiedzialności podatnika z powyższych tytułów skutkowałoby przerzuceniem odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej przez przedsiębiorców na Państwo, czego nie można zaakceptować.
3.3. Sąd wskazał, że przesłankami wznowienia, o które zabiega skarżący w sprawie, jest przyjęcie przez pełnomocnika skarżącego w działalności gospodarczej sfałszowanych faktur VAT zakupu paliwa i fałszowanie przez tegoż pełnomocnika rozliczeń podatkowych, w tym deklaracji VAT-7. W ocenie Sądu w dokonanej przez organ kontroli skarbowej analizie okoliczności faktycznych, wynikających z załączonych materiałów dowodowych, zasadną jest ocena, że nie ma dowodów na to, iż w sprawie wymiarowej zakończonej decyzją ostateczną doszło do ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych z użyciem fałszywych dowodów (faktur).
3.4. Odnośnie przesłanki wynikającej z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. - nowe okoliczności faktyczne i dowody to takie, które zostały nowo odkryte w sprawie i nie były znane organom podatkowym obu instancji w chwili orzekania, bądź też nieprzedstawione organowi orzekającemu w postępowaniu zwykłym. W dniu wydania decyzji wymiarowej istniał tylko wyrok karny z dnia 21 września 2011 r. i był znany organowi kontroli skarbowej. Właśnie okoliczności przytoczone w ww. wyroku (użycie jako autentycznych i wprowadzenie do dokumentacji księgowej firmy skarżącego podrobionych faktur VAT rzekomo wystawionych m.in. przez kontrahentów poparte innymi dowodami, stanowiły podstawę wyeliminowania fałszywych faktur z rozliczenia VAT. Tym samym nie były to okoliczności nieznane organowi wydającemu decyzję. Ww. wyroki i okoliczności z nich wynikające nie były zatem istotne dla sprawy wymiarowej. W ocenie Sądu powołana przez skarżącego podstawa wznowienia postępowania podatkowego zmierza raczej do uzupełnienia poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, co nie rzutuje na wydane dotychczas rozstrzygnięcie.
4. Skarga kasacyjna
4.1. W skardze kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
4.2. Jako podstawy kasacyjne skarżący powołał naruszenie art. 151 P.p.s.a. przez oddalenie skargi, w sytuacji, gdy Sąd winien na podstawie art. 145 § 2 P.p.s.a., zaskarżaną decyzję uchylić w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c P.p.s.a., albowiem Sąd w wyroku zaakceptował:
- naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, w tym:
a) art. 180 § 1 O.p., bowiem zaakceptował stanowisko organów podatkowych rozpoznających sprawę bez pełnomocnictwa, jakiego skarżący udzielił swojemu ojcu, co jest najważniejszym dowodem w sprawie, generującym istotne okoliczności i oceny,
b) art. 187 § 1 O.p., jako że Sąd de facto przyjął za organami podatkowymi, iż to skarżący dokonał wszystkich nieprawidłowości, które były podstawą decyzji wymiarowych, podczas kiedy sprawcą był jego ojciec,
c) art. 187 § 1 O.p., przez przyjęcie przez Sąd za organami, że przypisanie czynności faktycznych będących podstawą wydania decyzji wymiarowych skarżącemu, nie było oparciem się na fałszywych okolicznościach,
d) art. 187 § 1 O.p., przez zaakceptowanie przez Sąd przyjęcia za organami w procesie rozpatrywania materiału dowodowego odnośnie działalności gospodarczej skarżącego jako osoby fizycznej, odpowiedzialności podatkowej przedsiębiorstwa, tak jak ma się to w przypadku osób prawnych,
e) art. 187 § 1 O.p., przez brak przyjęcia przez organy podatkowe i zaakceptowanie przez Sąd, że dopiero łącznie dwa wyroki skazujące B. W. wraz z opisami czynności sprawczych, stanowią okoliczności umożliwiające prawidłową ocenę stanu faktycznego w sprawie i wykazanie, że to on a nie skarżący prowadził de facto działalność gospodarczą związaną z fałszowaniem dokumentów podatkowych,
f) art. 191 O.p., albowiem Sąd przyjął za organami podatkowymi, że pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego ojcu było ważne i czynności faktyczne pełnomocnika nim nie objęte, a będące podstawą wydania decyzji wymiarowych, nie wymagały potwierdzenia mocodawcy,
g) art. 191 O.p. przez przyjęcie, że jest możliwe udzielenie pełnomocnictwa do popełniania przestępstw i nie poniesie z tego tytułu odpowiedzialności karnej, np.: za podżeganie lub pomocnictwo.
- w konsekwencji opisanych powyżej naruszeń przepisów O.p., Sąd zaakceptował naruszenie przez organy podatkowe art. 240 § 1 pkt 1 i 5 O.p.
4.3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5.1. Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Wskazać należy, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu uwzględnia jedynie nieważność postępowania, której warunki wymienione zostały w § 2 tego artykułu. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, stąd do rozstrzygnięcia pozostawały zarzuty skargi kasacyjnej, które oparte zostały wyłącznie na podstawie kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. tj. naruszeniu przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
5.2. Podkreślić należy, że kontrolowana w sprawie decyzja zapadła w ramach trybu nadzwyczajnego, wznowienia postępowania, i wszelkie naruszenia procesowe muszą być oceniane z uwzględnieniem specyfiki tego trybu. Postępowanie przeprowadzane w ramach wznowienia postępowania nie służy ponownemu przeprowadzeniu postępowania dla ustalania wszelkich istotnych okoliczności sprawy, lecz zmierza do usunięcia wad postępowania, które zakończyło się wydaniem ostatecznej decyzji. Stąd istotą postępowania wznowieniowego nie jest badanie na nowo wszystkich okoliczności faktycznych objętych zarzutami strony. Postępowanie nadzwyczajne, jakim jest wznowienie postępowania podatkowego czy kontrolnego, zasadniczo nie może przeradzać się w pełne postępowanie merytoryczne, czego odzwierciedleniem jest także kontrola sądowoadministracyjna, która w takich sprawach sprowadza się do oceny prawidłowości przeprowadzania trybu wznawiania postępowania oraz ewentualnego rozstrzygnięcia, jakie zapadło po jego przeprowadzeniu. W ramach prawnych zakreślonych przez Rozdział 17 Działu IV Ordynacji podatkowej nie można ponownie roztrząsać wszystkich, nawet istotnych, ale przeprowadzonych już w postępowaniu zwykłym dowodów i ustaleń faktycznych, zmierzając do ich ponownej oceny.
5.3. Skarżący powołał się we wniosku o wznowienie na dwie podstawy wymienione w art. 240 § 1 O.p. Pozwalają one wznowić, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (pkt 1) lub wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję (pkt 5).
5.4. Wystąpienia pierwszej z wymienionych przesłanek skarżący dopatruje się we wskazanych (i dołączonych) we wniosku wyrokach karnych skazujących, B. W. (ojca i pełnomocnika skarżącego w działalności gospodarczej) za nieprawidłowości dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej w imieniu skarżącego. W istocie jednak przedmiotowe wyroki, w intencji skarżącego, mają potwierdzać stanowisko o braku podstaw do pozbawienia go prawa do odliczenia VAT naliczonego z faktur, które były wynikiem transakcji handlowych, za które odpowiadał pełnomocnik
5.5. Odnosząc się do oceny przez Sąd pierwszej instancji braku spełnienia w sprawie przesłanki wznowienia z art. 240 § 1 pkt 1 O.p., Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżący żadnym argumentem skargi kasacyjnej takiej oceny nie podważył. Głównie z powodu błędnego rozumienia istoty wadliwości postępowania spełniającego warunki wznowienia na tej podstawie prawnej. Wskazał na to Sąd pierwszej instancji, w ślad za organem, podnosząc, że w stanie faktycznym sprawy istotne ustalenia faktyczne nie zostały oparte na dowodach, które następnie okazały się fałszywe, czego wymaga wskazana podstawa. Wręcz przeciwnie nieprawidłowości, będące częścią ustaleń przedmiotowych wyroków karnych, legły także u podstaw wcześniejszej weryfikacji wymiaru podatkowego skarżącego przez organy. Powołana przez skarżącego przesłanka wznowienia postępowania przewidziana została na taki wypadek, gdy dowody, które stanowiły podstawę istotnych ustaleń faktycznych okazały się następnie sfałszowanymi. Tymczasem dowody, które stały się podstawą faktyczną decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia 28 września 2012 r., będącej przedmiotem wniosku o wznowienie, nie okazały się w późniejszym okresie sfałszowanymi. Ustalenia faktyczne, które były m.in. podstawą zastosowania w sprawie art. 88 ust 3a pkt 4 lit a) ustawy o VAT dotyczyły fałszowania rzeczywistych transakcji przez pełnomocnika prowadzącego działalność w imieniu skarżącego i jako takie zostały uwzględnione w kwestionowanym wymiarze a przedstawione przez skarżącego wyroki karne tylko potwierdzają prawidłowość tych ustaleń.
5.6. W ramach kolejnej przesłanki wznowienia postępowania, wymienionej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał tę decyzję, skarżący we wniosku dla jej wykazania także powołał się na skazujące wyroki karne wydane wobec B. W., które stanowić mają nowe dowody a nade wszystko nowe okoliczności w sprawie. Pod pojęciem dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję pierwotną rozumieć trzeba tylko takie dowody, które nie były przedmiotem badania w postępowaniu zwyczajnym oraz tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały. Aby uznać przedłożony dowód za istotny w znaczeniu użytym w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. powinien on spowodować wydanie, po wznowieniu postępowania, odmiennego rozstrzygnięcia niż to zawarte w decyzji ostatecznej. Istotna dla wyniku sprawy okoliczność faktyczna, udokumentowana dowodem znajdującym się w aktach sprawy administracyjnej, nie może zostać uznana za okoliczność nową, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., jeśli wznawiający postępowanie organ, prowadząc wcześniej postępowanie, dysponował wiedzą o stanowiącej podstawę wznowienia okoliczności wywiedzionej nawet z innego dokumentu. Także odmienna, a nawet błędna ocena dowodu (okoliczności), który istniał i był znany organowi wydającemu decyzję, nie uzasadnia żądania wznowienia postępowania. Błędna bowiem ocena okoliczności faktycznej nie jest tym samym, co brak wiedzy o tej okoliczności. Są to dwie różne sytuacje i tylko jedna z nich, ta druga, stanowi przesłankę wznowienia postępowania podatkowego, zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
5.7. W zakresie przedstawionych przez skarżącego dowodów Sąd pierwszej instancji zasadnie wskazał, że jeden z powołanych we wniosku o wznowienie postępowania, wyroków istniał w momencie wydawania zaskarżonej decyzji (wyrok karny z 21 września 2011 r.) i był znany organom, natomiast drugi z wyroków, wydany został po wydaniu ostatecznej decyzji (wyrok z 3 grudnia 2012 r.). W konsekwencji nie spełniał on przesłanki dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji, nieznanego organowi. Nade wszystko Sąd podzielił ocenę organu, że wskazane dowody nie dotyczyły nowych, nieznanych organowi okoliczności, gdyż ustalenia postępowania karnego w pełni korespondują z ustaleniami przyjętymi w kwestionowanej decyzji.
5.8. W efekcie Sąd pierwszej instancji za prawidłowe uznał ustalenie, że w sprawie nie zaistniały przesłanki wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 5 O.p. a uzasadnienie wniosku o wznowienie wskazuje, że skarżący zmierza do weryfikacji ustalenia zawartego w ostatecznej decyzji, że nieprawidłowości podatkowe, których dopuszczał się pełnomocnik prowadzący w jego imieniu działalność gospodarczą, powinny obciążać skarżącego.
5.9. W zarzutach kasacyjnych skarżący podniósł naruszenie przepisów dotyczących przeprowadzania dowodów: art. 180 § 1 O.p., art. 187 § 1 O.p., art. 191 O.p. w powiązaniu z art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 5 O.p. Zdaniem skarżącego, wiązało się to z brakiem prawidłowej oceny wpływu działań pełnomocnika na sytuację prawnopodatkową skarżącego. Zdaniem skarżącego nie przeanalizowano w sprawie treści pełnomocnictwa, nie ustalono czy czynności pełnomocnika były ważne w tym znaczeniu, że przekraczały zakres udzielonego pełnomocnictwa (bez zatwierdzenia ich przez mocodawcę). Skarżący podnosił, że skoro instytucja pełnomocnictwa należy do regulacji prawa cywilnego, to nie można abstrahować od nich na potrzeby prawa podatkowego. W efekcie przyjętego rozstrzygnięcia, zdaniem skarżącego zaakceptowano, że "jest możliwe udzielenie pełnomocnictwa do popełniania przestępstw i nie poniesienie z tego tytułu odpowiedzialności karnej".
5.10. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wskazane w skardze kasacyjnej, jako naruszone przepisy, jak i ich uzasadnienie, nie podważają ustalenia zaskarżonego wyroku akceptującego stanowisko organu, że okoliczności i dowody wskazane we wniosku nie wypełniały przesłanek wznowienia postępowania. Zasadnicza okoliczność, wokół której skarżący budował uzasadnienie skargi kasacyjnej – odpowiedzialność podatnika, który posłużył się w prowadzeniu działalności gospodarczej pełnomocnikiem - została już oceniona w zaskarżonej decyzji, jako nie wpływająca na odpowiedzialność skarżącego. Argumentacja skargi kasacyjnej stanowi w istocie jedynie polemikę z oceną tej okoliczności dokonaną w ostatecznej decyzji. Za uzasadnienie, które nie daje podstaw do wznowienia postępowania, potraktować należy argument o braku przeanalizowania w sprawie treści pełnomocnictwa, wobec braku potwierdzającego go dokumentu. Kwestia ta bowiem objęta mogła być szerszą analizą w postępowaniu wymiarowym, skoro została już w nim uwzględniona i oceniona.
5.11. Trafnie Sąd pierwszej instancji ocenił, że skarżący mógł prowadzić działalność gospodarczą przez upoważnionego pełnomocnika, jednak za nadzór nad działaniami upoważnionych przez siebie osób odpowiada udzielający takiego pełnomocnictwa. Gdyby skarżący nie zlecił pełnomocnikowi prowadzenia w swoim imieniu firmy, nie doszłoby do zaistnienia nieprawidłowości w zakresie podatkowym. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący (str. 3) wskazuje, że z uwagi na swoje plany pozostania za granicą "udzielił pełnomocnictwa osobie, do której miał największe zaufanie, czyli swojemu ojcu". W ramach postępowania o wznowienie zmierza do podważenia odpowiedzialności za dokonany wybór. Wskazać należy, że skutkiem zaistniałych uchybień mogą być roszczenia z tytułu odpowiedzialności pełnomocnika wobec mocodawcy, nie ma jednak podstaw do zdejmowania odpowiedzialności ze skarżącego za brak czujności i nadzoru nad prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Argumentacja o zatwierdzaniu czynności pełnomocnika odnosi się do czynności dokonanych z innymi osobami. Działania pełnomocnika są działaniami samego podatnika i nie jest to argument "słusznościowy", jak zarzucił to w skardze kasacyjnej skarżący. Za niczego nie wnoszące do sprawy Naczelny Sąd Administracyjny ocenił argumenty o firmanctwie, w szczególności definiowanej poprzez przepisy kodeksu karno-skarbowego. Ustalenia decyzji, o której weryfikację skarżący wnosi, nie zawierały takich ustaleń, stąd nie ma podstaw do analizowania ich na etapie wznowienia postępowania.
5.12. W konsekwencji zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych co do pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego, w oparciu o które skarżący kwestionował zasadność przypisania mu odpowiedzialności podatkowej za nieprawidłowe działania jego pełnomocnika, ocenić należało za chybione. Nie odnosiły się bowiem w istocie do meritum tej sprawy, która była objęta zaskarżonym wyrokiem. W ramach postępowania wznowionego zarówno organ, jak i Sąd pierwszej instancji nie analizowali kwestii związanych z określeniem (zasadnością) wymiaru za wskazane okresy w podatku od towarów i usług. Było to konsekwencją, czego nie podważono w skardze kasacyjnej, stwierdzenia braku przesłanek wznowieniowych, na które powoływał się skarżący. Formułując zarzuty kasacyjne odnoszące się do jakości postępowania dowodowego skarżący nie dostrzegł, że podnoszone przez niego kwestie nie mogły być w niniejszej sprawie analizowane z uwagi na fakt, iż wniosek o wznowienie postępowania, wobec stwierdzenia braku przesłanek wznowieniowych, okazał się nieskuteczny. Z tego też względu, za nieusprawiedliwione uznać należało zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) oraz c) i § 2 P.p.s.a. w związku z art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 240 § 1 pkt 1 i 5 Op.
5.13. Mając na uwadze przedstawioną wyżej argumentację Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzekł na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 listopada 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz. U. 2015 r., poz. 1804, ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło