II OSK 2662/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie sędzia NSA Leszek Kiermaszek sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi B. G. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 146/17 w sprawie ze skargi kasacyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1545/15 w sprawie ze skargi B. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki okapu budynku mieszkalno-usługowego postanawia: 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 146/17, 2. zwrócić B. G. ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi o wznowienie postępowania. Pismem z dnia 8 października 2020 r. B. G. wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 146/17, którym uchylono wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1545/15 i oddalono skargę B. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], nakazującą B. G. rozbiórkę okapu dachu budynku mieszkalno-usługowego usytuowanego przy ul. R. [...] w R. na działkach nr [...], nad ścianą szczytową od strony działki nr [...]. Jako podstawę wznowienia wskazano art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."). Skarżąca stwierdziła, że organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, a następnie Sądy administracyjnie, bezkrytycznie uznały, iż działka o nr [...] jest działką budowlaną i tym samym ma zastosowanie przepis § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.), podczas gdy zastosowania mieć nie może, bowiem nie został wypełniony kluczowy element dyspozycji ww. przepisu, stanowienia działki nr [...], jako działki budowlanej, co wynika zarówno z mapy zasadniczej obecnie obowiązującej, jak i obowiązującej na moment wydawania decyzji z marca 2015 r. Strona powołała się na uzyskaną w dniu 11 sierpnia 2020 r. od Starosty [...] kopię mapy zasadniczej obr. R. dz. [...]. B. G. wniosła o: uchylenie wyroku, ponowne rozpoznanie sprawy, uchylenie wyroku Sądu I instancji, uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W piśmie procesowym z dnia 9 marca 2021 r. skarżącą wskazała, iż podtrzymuje w całej rozciągłości stanowisko wyrażone w skardze o wznowienie postępowania. A. G. w piśmie z dnia 11 marca 2021 r. podniósł, iż także popiera zarzuty i wnioski wyrażone w przedmiotowej skardze. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875). Na wstępie wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania ma charakter nadzwyczajny, gdyż może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego - art. 270 p.p.s.a. Ze względu na wyjątkowy charakter tego postępowania muszą być zachowane wymogi określone w dziale VII ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a., sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Stosownie zaś do art. 281 p.p.s.a., na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia lub termin do wniesienia skargi nie został zachowany, odrzuca skargę o wznowienie. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. Badanie pod kątem dopuszczalności wznowienia, o którym mowa w cytowanych wyżej przepisach, nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem bowiem tego badania jest stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Podstawą tej oceny są w zasadzie twierdzenia zawarte w skardze. Uznać zatem należy, że na wstępnym etapie, sąd administracyjny odrzuca skargę o wznowienie postępowania, która w ogóle nie opiera się na jednej z podstaw wznowienia opisanych w przepisie działu VII p.p.s.a., względnie, gdy powołana podstawa treściowo odpowiada powyższym przepisom, ale już tylko na podstawie oceny akt sprawy sąd władny jest ocenić, że powołane przez stronę przesłanki nie stanowią rzeczywistej podstawy wznowienia. W niniejszej sprawie nie zostały spełnione łącznie przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania sądowego. Rozpatrywana skarga o wznowienie postępowania sądowego nie opiera się bowiem na ustawowej podstawie wznowienia. Skarga o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie oparta została na podstawie określonej w art. 273 § 2 p.p.s.a. Wskazany jako podstawa wznowienia art. 273 § 2 p.p.s.a. stanowi, że można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W piśmiennictwie wskazuje się, że w przepisie tym chodzi o takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały w czasie trwania postępowania, którego wznowienia strona się domaga, ale nie były znane stronom i z tego tylko względu nie mogły one z nich skorzystać, a na dodatek okoliczności te lub środki dowodowe mogły wpłynąć na odmienną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. Środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. może być każdy środek, który zgodnie z prawem służyć może wykazaniu konkretnego faktu. Okolicznością faktyczną jest zaś zdarzenie, fakt lub wydarzenie zaistniałe w sensie fizycznym lub ich niewystąpienie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 170/04). Okoliczności te i dowody muszą być przy tym tego rodzaju, iż ich znajomość w dacie wydania prawomocnego orzeczenia mogłaby spowodować wydanie rozstrzygnięcia odmiennej treści. "Nowe" okoliczności czy środki dowodowe to zatem te, które w dacie końcowego rozstrzygnięcia nie były znane rozstrzygającym sprawę, choć obiektywnie istniały, a strona nie miała jakichkolwiek możliwości ich procesowego wykorzystania. Z użytego w ww. przepisie zwrotu "z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu" wynika, że nie dotyczy to takich okoliczności i dowodów, które były w poprzednim postępowaniu jawne i stanowiły element toczącego się postępowania. Fakty ujawnialne, czyli te, które strona powinna znać tj. miała możliwość dostępu do nich, nie są objęte hipotezą tego przepisu. Innymi słowy, niemożność skorzystania w poprzednim postępowaniu z określonych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nie zachodzi, gdy istniała obiektywna możliwość powołania ich w tym postępowaniu, a tylko na skutek opieszałości, zaniedbania, zapomnienia czy błędnej oceny potrzeby powołania strona tego nie uczyniła. Skarga o wznowienie postępowania nie służy naprawianiu błędów popełnionych przy prowadzeniu poprzedniej sprawy (zob. postanowienie NSA z dnia 22 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 3345/20 i powołane w nim orzecznictwo i stanowisko doktryny). Strona skarżąca powołuje się na kopię mapy zasadniczej uzyskanej w dniu 11 sierpnia 2020 r., z której wynika, że działka nr [...], nie jest działką budowlaną, lecz działką rolną o kategorii PsIV. W aktach administracyjnych sprawy, będących podstawą orzekania w uprzednio prowadzonym postępowaniu, znajduje się kopia mapy zasadniczej z dnia 20 czerwca 2013 r., z której wynikają tożsame okoliczności, jak podane przez skarżącą i wynikające z przedłożonej obecnie kopii mapy zasadniczej. Mając na uwadze powyższe rozważania, stwierdzić należy, że przyczyna podana przez skarżącą nie może w realiach niniejszej sprawy zostać uznana za podstawę wznowienia postępowania sądowego. W związku z istnieniem obiektywnej możliwości podniesienia przez stronę w toku postępowania sądowego, którego dotyczy przedmiotowa skarga, ww. okoliczności, nie można uznać, że może ona stanowić wskazaną w art. 273 § 2 p.p.s.a. przesłankę wznowienia postępowania. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 281 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji. W oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zwrócił stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi, o czym orzekł w punkcie 2 sentencji.