II SAB/Rz 51/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Joanna Zdrzałka Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 lipca 2016 r. sprawy ze skargi adwokata M. W. na bezczynność Burmistrza [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania -skargę oddala- Pismem z dnia 5 maja 2016 r. adw. M. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność Burmistrza [...] w sprawie ustalenia kosztów postępowania i przyznania wynagrodzenia kuratorowi wyznaczonemu dla osoby nieobecnej. Z nadesłanych akt administracyjnych sprawy wynika, że Burmistrz [...] prowadził postępowanie w sprawie zobowiązania M. S. do zwrotu należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną D. S. świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z ustawowymi odsetkami. Postępowanie zakończyło się wydaniem przez Burmistrza [...] decyzji z dnia [...] listopada 2015 r. ([...]) o umorzeniu postępowania administracyjnego. Orzeczenie to przesłane zostało adw. M. W., który na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w [...] – Sądu Rodzinnego z dnia [...] lutego 2015 r., sygn. [...] ustanowiony został kuratorem dla nieobecnego M. S., celem reprezentowania go w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. W dalszej kolejności wnioskiem z dnia [...] listopada 2015 r. (data wpływu do MGOPS w [...] oraz do UM w [...] – [...] listopad 2015 r.) adw. M. W. zwrócił się do Burmistrza [...] o ustalenie kosztów postępowania i przyznanie mu jako kuratorowi dla nieobecnego wynagrodzenia w kwocie 1 800 zł powiększonego o należny podatek VAT. Podkreślił, że wynagrodzenie to należy do kosztów postępowania administracyjnego, które wraz z wydaniem decyzji winno zostać ustalone w drodze postanowienia. W odpowiedzi na powyższy wniosek Burmistrz [...] pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. przyznał adw. M. W. – jako kuratorowi osoby nieobecnej wynagrodzenie w wysokości 120 zł plus podatek VAT. Wyjaśnił, że ani K.p.a. ani przepisy szczególne nie zawierają uregulowań dotyczących wysokości wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, zasad i trybu jego przyznawania, podstawy prawnej i sposobu wyliczania wynagrodzenia. W tej sytuacji w drodze analogii należy stosować przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej. Rozporządzenie to stanowi, że wysokość wynagrodzenia takiego kuratora nie może przekraczać stawek minimalnych przewidzianych przepisami określającymi opłaty za czynności adwokackie. Wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w tych przepisach ustala się przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju. Wynagrodzenie zwiększa się o stawkę podatku VAT. Organ wskazał, że sprawa o najbardziej zbliżonym rodzaju do sprawy objętej postępowaniem administracyjnym w sprawie zwrotu należności świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego jest sprawa z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego o alimenty. Zastosowanie zatem znajdzie § 7 ust. 1 pkt 11 i § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Stawka minimalna wynosi zatem 60 zł. Burmistrz uznał, że po uwzględnieniu nakładu pracy kuratora zasadnym jest przyznanie wynagrodzenia w wysokości 120 zł + podatek VAT. Odnośnie formy załatwienia wniosku organ cytując art. 646 § 1 i § 2 K.p.a., wyjaśnił, że przepis ten służy określeniu łącznej wysokości kosztów postępowania i osoby zobowiązanej do ich zapłaty na rzecz organu, a nie do określenia wysokości należności przysługujących jakiejkolwiek osobie od organu. Brak zatem postaw do wydania zaskarżalnego w trybie instancyjnym postanowienia orzekającego o przyznaniu wynagrodzenia przedstawicielowi strony ustanowionemu na podstawie art. 34 K.p.a. Organ pouczył, że orzeczenie o przyznaniu wynagrodzenia, stanowi akt lub czynność z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.) i może stanowić przedmiot skargi do WSA, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. adw. M. W. złożył do Burmistrza [...] wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania i przyznanie kuratorowi dla nieobecnego wynagrodzenia w kwocie 1 800 zł powiększonego o należny podatek VAT. Następnie pismem z dnia [...] lutego 2016 r. wyżej wymieniony złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na niezałatwienie przez Burmistrza [...] wniosku o ustalenia kosztów postępowania z dnia [...] listopada 2015 r., w terminie przewidzianym w art. 35 K.p.a. Podał, że organ nie wydał stosownego postanowienia w tym zakresie, lecz pismem poinformował go o wysokości przyznanego wynagrodzenia. Pismo to nie ma charakteru rozstrzygnięcia administracyjnego, nie stanowi postanowienia co tym samym uniemożliwia mu jego zaskarżenie. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zażalenie za nieuzasadnione. Jednocześnie Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji wyrażone w piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. W tych okolicznościach adw. M. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność Burmistrza [...] polegającą na niezałatwieniu przez ten organ, w terminie określonym w art. 35 K.p.a., wniosku o ustalenie kosztów postępowania oraz niewydanie rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Skarżący zawnioskował o zobowiązanie organu do niezwłocznego wydania rozstrzygnięcia, w formie postanowienia, w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia dla kuratora nieobecnego M. S., stwierdzenie, że postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem prawa, orzeczenie o istnieniu uprawnienia kuratora dla nieobecnego M. S. do wynagrodzenia w wysokości wskazanej we wniosku z dnia [...] listopada 2015 r., o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym oraz o przyznanie należnych kosztów sądowych. Skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko, że wynagrodzenie przedstawiciela dla nieobecnej strony postępowania administracyjnego ustanowionego na wniosek organu administracyjnego należy do kosztów postępowania administracyjnego. W sprawie kosztów organ winien wydać odrębne postanowienie, które ma samodzielny byt. Brak wydania takowego postanowienia, o jakim mowa w art. 264 § 1 K.p.a., uniemożliwia kuratorowi dla nieobecnego jego zaskarżenie na zasadzie art. 264 § 2 K.p.a. W odpowiedzi na skargę Burmistrz [...] wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej i podtrzymał stanowisko o braku podstaw do wydania rozstrzygnięcia o kosztach postępowania oraz o przyznaniu wynagrodzenia kuratorowi w formie postanowienia. Podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie nie można mówić ani o bezczynności organu ani o przewlekłym prowadzeniu postępowania, bowiem wniosek o przyznaniu wynagrodzenia kuratorowi został rozstrzygnięty bez zbędnej zwłoki, tj. w terminie dwóch tygodni od wpływu wniosku, w formie aktu z zakresu administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, jak wynika z kolei z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4. Bezczynność zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie właściwy organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a P.p.s.a. (zob. wyrok NSA z dnia 22 września 2010 r., II OSK 1904/09 CBOSA). Zarzut skargi, jakoby Burmistrz [...] pozostawał w bezczynności nie jest trafny i dlatego skarga nie mogła zostać uwzględniona. W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że skarżący pismem z dnia [...] listopada 2015 r.(doręczonym [...].11.2015 r.) wystąpił do Burmistrza [...] o ustalenie kosztów postępowania i przyznanie mu jako kuratorowi ustanowionemu postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r., [...], dla nieobecnego (w postepowaniu administracyjnym) [...]) wynagrodzenia w kwocie 1800 zł powiększonego o należny podatek VAT. Burmistrz [...] przyznał skarżącemu wynagrodzenie w wysokości 120 zł + podatek VAT z wyjaśnieniem, że brak jest możliwości wydania postanowienia na podstawie art. 264 § 1 i 2 K.p.a. i pouczeniem o prawie zaskarżenia rozstrzygnięcia o przyznaniu wynagrodzenia, stanowiącego akt z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.), po uprzednim pisemnym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. Nie jest również kwestyjne, że skarżący nie skorzystał z tej możliwości, lecz po wniesieniu zażalenia zarzucił organowi bezczynność – będącą przedmiotem kontroli Sądu – tj. brak wydania postanowienia, o jakim mowa w art. 264 § 1 K.p.a. Sąd w składzie orzekającym stoi na stanowisku, podzielając tym samym prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż regulacja zawarta w art. 264 § 1 K.p.a. służy określeniu łącznej wysokości kosztów postępowania i osoby zobowiązanej do ich zapłaty na rzecz organu, a nie do określenia wysokości należności przysługujących jakiejkolwiek osobie od organu administracji publicznej. Stąd też należy wykluczyć możliwość przyznania wynagrodzenia przedstawicielowi strony ustanowionemu w trybie art. 34 § 1 K.p.a. na podstawie wspomnianego art. 264 § 1 K.p.a., a także wydania postanowienia w tym przedmiocie przez organ administracji publicznej (zob. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 333/14). Niewydanie zatem przez Burmistrza [...] postanowienia na podstawie art. 264 p 1 K.p.a., w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia [...] listopada 2015 r., nie może zostać ocenione jako zaniechanie przez niego obowiązków, w szczególności chybionym jest sklasyfikowanie tego jako bezczynności organu. Jak wynika z akt sprawy, skarżący ustanowiony został przedstawicielem strony nieobecnej w trybie art. 34 § 1 K.p.a. i przyznanie mu wynagrodzenia z tego tytułu stanowi akt z zakresu administracji publicznej w znaczeniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., dotyczący uprawnień wynikających z przepisów prawa, inny jednakże niż decyzja lub postanowienie. Trafne jest w związku z tym pouczenie organu, skierowane do skarżącego, o możliwości wniesienia skargi do WSA w Rzeszowie, po wcześniejszym pisemnym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa (zażalenie na tego rodzaju akt nie przysługuje). Mając powyższe na uwadze i na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.