I SA/Sz 1164/13

WyrokWSA w Szczecinie2014-01-29

Skład orzekający: Ewa Wojtysiak, Anna Sokołowska, Elżbieta Woźniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił umorzenia zaległości podatkowej z tytułu zryczałtowanego podatku od przychodu z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego, uwzględniając przy tym przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nieprawidłowo odmówił umorzenia zaległości podatkowej, ponieważ nie dokonał wszechstronnej i wnikliwej analizy całokształtu materiału dowodowego pod kątem istnienia przesłanki ważnego interesu podatnika. Uznanie organu było dowolne i nie uwzględniało specyficznej sytuacji strony, w tym przyczyn powstania zaległości wynikających z oszustwa i trudnej sytuacji życiowej.
Stan faktyczny
Strona skarżąca M.J.-K. wniosła o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu zryczałtowanego podatku od przychodu z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego, wskazując na trudną sytuację życiową i finansową, która wynikła m.in. z oszustwa przy przyjmowaniu spadku po rodzicach. Organ podatkowy I instancji oraz Dyrektor Izby Skarbowej odmówiły umorzenia, uznając, że nie zaistniały przesłanki ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego. Strona skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i dowolną ocenę dowodów.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.),, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi M.J.-K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku od przychodu uzyskanego w 2012 r. z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego wraz z odsetkami I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej M. J.-K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie, decyzją z dnia 3 września 2013 r. po rozpatrzeniu sprawy z odwołania M. J. – K., utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego z 5 czerwca 2013 r. znak [...] odmawiająca umorzenia zaległości w kwocie [...] zł z tytułu zryczałtowanego podatku od przychodu uzyskanego w 2012r. z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego oraz należnych odsetek za zwłokę w wysokości [...] zł. Powołane decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym sprawy. M. J. – K. pismem z dnia 9 maja 2013r., uzupełnionym w dniu 13 maja 2013r., zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzenie zaległości w kwocie [...] zł w podatku dochodowym z dokonanego w 2012r. odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego (PIT-39). Przedmiotowy lokal mieszkalny strona nabyła w spadku po zmarłej 19 sierpnia 2010r. z mocy ustawy z dobrodziejstwem inwentarza - postanowienie o nabyciu spadku sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] Wydział [...] wydał w dniu 17 sierpnia 2011 r. Ww. nabycie zostało opodatkowane podatkiem od spadków i darowizn w kwocie [...] zł, (decyzja z dnia 25.04.2012r. znak [...] Naczelnika Urzędu Skarbowego), bowiem strona nie dopełniła warunku wynikającego z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983r.o podatku od spadków i darowizn (tekst jednolity Dz. U. Z 2009 poz. 768 z późn. zm.). Zobowiązanie to zostało zapłacone w całości w dniu 11 czerwca .2012r. W uzasadnieniu wniosku o umorzenie strona wskazała na trudną sytuację życiową i finansową podkreślając, że zaczynając dorosłe życie bez domu, pomocy bliskich i na własny rachunek nie widzi realnej możliwości spłaty, nawet w ratach, tak wysokiego podatku. Podała także, że nie znając konsekwencji, przyjęła spadek po rodzicach (zmarli [...] i [...] lat temu), wskutek rady poznanej po śmierci rodziców osoby podającej się za prawnika. Osoba ta oszukała ją na prawie [...] zł - przez co musiała zaciągnąć 2 kredyty w wysokości [...] zł i [...] zł, spłaciła blisko [...] zł. Sprawa trafiła do prokuratury, jednak ze względu na dużą liczbę wierzycieli, nie otrzymała zasądzonych pieniędzy. Podatniczka sprzedała obciążone hipoteką mieszkanie żeby uniknąć wizyt komornika i ewentualnej licytacji oraz spłacić długi rodziców i należności wobec urzędów i banków. Pozostałe, niewielkie środki ze sprzedaży przeznaczyła na przeżycie w wynajętym mieszkaniu. Obecnie mieszka u rodziców swojego chłopaka, wspólnie zajmują jeden pokój o pow. [...] m2. Pracuje jako sprzedawca na pół etatu i zaocznie uczy się w szkole policealnej. Utrzymuje się i opłaca czesne z wynagrodzenia za pracę i renty z ZUS, którą otrzymywać będzie do 25 roku życia. Złożyła wniosek o mieszkanie socjalne, jednak nie spełnia wymogów aby je otrzymać, bowiem obecnie zajmuje więcej niż 7 m2. Organ podatkowy I instancji ustalił nadto, że M. J. – K. w dniu 13 czerwca 2012r. (akt notarialny Rep [...] Nr [...]) dokonała sprzedaży lokalu mieszkalnego położonego w [...] ul. [...] o pow. [...] m2 wraz z udziałem wynoszącym [...] części wspólnych budynku i prawie wieczystego użytkowania działki gruntu objętego księga wieczystą Nr [...] za kwotę [...] zł. Z ceny sprzedaży nabywca zapłacił sprzedającej [...] zł, a pozostałą do zapłaty część ceny sprzedaży w kwocie [...] zł zobowiązał się zapłacić: - [...] zł na konto Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] tytułem całkowitej spłaty należności w sprawie egzekucyjnej nr [...] prowadzonej na wniosek wierzyciela J. K., - [...] zł na rzecz P. S.A. tytułem całkowitej spłaty kredytu konsolidacyjnego oraz - [...] zł na rzecz sprzedającej. W złożonym w dniu 23 kwietnia .2013r. zeznaniu podatkowym PIT-39 za 2012r. (skorygowanym 8.05.2013r.) podatniczka wykazała przychód z odpłatnego zbycia przedmiotowej nieruchomości w kwocie [...] zł, dochód [...] zł oraz podatek do zapłaty w wysokości [...] zł. Z ustaleń wynikało także, że źródłem utrzymania strony jest wynagrodzenie za pracę na 1/2 etatu w sklepie [...] za wynagrodzeniem [...] zł netto ([...] zł brutto) oraz z tytułu renty z ZUS w kwocie [...] zł netto. Mieszka w wynajmowanym pokoju i ponosi % opłat związanych z utrzymaniem mieszkania ([...] zł miesięcznie), opłaty za telefon [...] zł i czesne w kwocie [...] zł miesięcznie, za naukę w szkole policealnej prowadzonej przez C. sp. z o.o. w [...]. Postanowieniem z dnia 21 października .2011 r. znak [...] Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] dokonał zabezpieczenia na majątku podejrzanej B. K. -poprzez obciążenie hipoteką przymusową- obowiązku naprawienia szkody w wysokości [...] zł na rzecz M. J. - K. Decyzją z dnia 5 czerwca 2013r. znak [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił stronie umorzenia zaległości w kwocie [...] zł z tytułu zryczałtowanego podatku od przychodu uzyskanego w 2012r. z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego oraz odsetek za zwłokę w wysokości [...] zł, uznając, ze w sprawie nie istnieją przesłanki do udzielenia wnioskowanej ulgi. Pismem z dnia 18 czerwca 2013r., uzupełnionym 21 sierpnia 2013r., strona odwołała się do Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie, zarzucając naruszenie: - art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez dowolne uznanie, że nie zaistniały przesłanki do umorzenia należności podatkowej, - art. 181 § 1 i art. 191 Ordynacji poprzez niewypełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i swobodnej oceny dowodów, - art. 121 § 1 Ordynacji poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W uzasadnieniu odwołania wnioskodawczyni podniosła, że przedmiotowa zaległość powstała nie z jej winy, a przewidziana w art. 67a § 1 Ordynacji ulga w postaci umorzenia zaległości dotyczy właśnie takich sytuacji. Pokreśliła, że w sprawie nie wyjaśniono wszystkich okoliczności i dowolnie oceniono dowody. Decyzją z dnia 3 września 2013r. znak [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, wskazując na treść art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity z 2012r., poz. 749 z późn. zm.), dalej zwanej "O.p.", stwierdził, że powołane we wniosku i odwołaniu okoliczności nie wskazują na zasadność umorzenia zaległości ze względu na przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Organ II instancji stwierdził, że skoro podatniczka dysponowała środkami pieniężnymi ze sprzedaży nieruchomości, które wydatkowała na inne zobowiązania z tytułu długów spadkowych, pożyczek bankowych, usług doradczych i na bieżące utrzymanie, to mogła także dołożyć staranności w celu zabezpieczenia środków na zapłatę należności podatkowej. Zdaniem organu o zasadności wniosku o umorzenie nie mogły przesądzać okoliczności związane z powstaniem zaległości podatkowej w drodze oszustwa jak i postępowanie toczące się o naprawienie szkody wyrządzonej wnioskodawczyni, wskazując jednocześnie, że umorzenia zaległości nie można traktować jako rekompensaty za poniesiona szkodę. Wskazano także na fakt prowadzenia skutecznej egzekucji zaległości ze świadczenia rentowego, posiadanie zdolności zarobkowych, dwóch źródeł dochodu jako okoliczności świadczące o tym, że egzekwowanie należności nie zagraża egzystencji strony. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji nie naruszył żadnych przepisów postępowania, w tym dowodowego, skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie M. J. –K. wniosła o uchylenie decyzji ostatecznej oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi, opisując przebieg postępowania administracyjnego przed organami obu instancji oraz powołując (jak w odwołaniu) wyrok NSA w Warszawie z 31.10.2012r. sygn. akt II FSK 510/11 zarzuciła, że w sprawie nie wyjaśniono wszystkich okoliczności i dowolnie oceniono dowody oraz nie dokonano analizy materiału dowodowego w kontekście wskazanym w powołanym wyroku, przez co nie uwzględniono wszystkich przesłanek warunkujących możliwość umorzenia zaległości. Podniosła, że organy podatkowe pominęły przyczyny powstania zaległości, a przede wszystkim nie uwzględniły faktu, iż padła ofiarą oszustki - zaległość powstała nie z jej winy lecz wskutek wprowadzenia w błąd co do konsekwencji działań zaproponowanych jej przez podającą się za radcę prawnego oszustkę. Skarżąca nie zgodziła się z oceną, że uzyskiwane przez nią dochody pozwalają na ratalną spłatę należności podatkowej, gdyż nie jest w stanie odłożyć nawet [...] zł miesięcznie, tymczasem koszt opłaty prolongacyjnej wynosiłby ok. [...] zł miesięcznie. Jej pracodawca nie wyraża zainteresowania zatrudnieniem jej na pełny etat, a umowa wygasa z końcem 2014r. i nie ma gwarancji, że zostanie przedłużona. Przyznaną jej rentę po rodzicach będzie jeszcze otrzymywać ok. 2 lata (do końca nauki). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "ustawą p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie, z dnia 3 września 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą stronie umorzenia zaległości Organ pierwszej instancji stwierdził, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek umorzenia zaległości. Wskazał, że podnoszone okoliczności nie są wyjątkowe. Są to okoliczności losowe z którymi "należy się zmierzyć". Organ odwoławczy podzielił ten pogląd podkreślając, że ocena przesłanek umorzenia nie miała charakteru dowolnego. Stan faktyczny sprawy został wyżej przedstawiony; Sąd będzie się do niego odnosił w zakresie niezbędnym do dokonania kontroli zaskarżonej decyzji. Odnośnie natomiast stanu prawnego sprawy wskazać trzeba na przepisy prawne zamieszczone w art. 67a O.p. Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a; 3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną (§ 1). Umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa (§ 2). W cytowanych wyżej przepisach ustawodawca przewidział wyjątek od obowiązującej w polskim prawie zasady obowiązkowego płacenia podatków, realizowany poprzez dopuszczenie możliwości udzielenia ulgi, między innymi w postaci umorzenia zaległości podatkowej. Umorzenie to może nastąpić w razie zaistnienia ściśle określonych przesłanek, tj. ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Każdy z tych warunków samodzielnie, jak również oba łącznie mogą stanowić podstawę umorzenia zaległości podatkowej. Jeżeli podatnik wnioskujący o ulgę prowadzi działalność gospodarczą ustawodawca formułuje (również w formie odesłania do innych regulacji prawnych) dodatkowe wymogi warunkujące udzielenie ulgi. Decyzje dotyczące umorzenia zaległości podatkowych podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, które polega na przyznaniu organom podatkowym możności dokonania wyboru między dwoma równowartościowymi rozwiązaniami. Zakres uznania administracyjnego nie jest jednak uprawnieniem nieograniczonym, a dowolność w rozpoznawaniu wniosków o umorzenie zaległości podatkowych jest niedopuszczalna. Podkreślić należy, że ustalenie istnienia przesłanek z art. 67a § 1 O.p. nie jest oparte o kryterium uznania, przy czym organ podatkowy zobowiązany jest (korzystając z systemu ocen pozaprawnych) skonkretyzować użyte w art. 67 § 1 O. p. pojęcia: "ważny interes podatnika" i "interes publiczny". W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Kontroli Sądu nie podlega zatem uznanie samo w sobie, ale sposób, w jaki nastąpiło zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, uzasadnienie stanowiska organu, a także to czy swobodne uznanie organu podatkowego nie przekształciło się w uznanie dowolne (por. m.in. wyrok NSA z dnia 8 maja 2002 r., sygn. akt SA/Sz 2548/00, LEX nr 78302) oraz wyrok NSA z 28 listopada 2001 r., sygn. akt SA/Sz 1292/00, LEX nr 78300). W doktrynie oraz utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że ocena, czy przesłanki umorzenia istnieją w konkretnej sprawie, może być dokonana tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2002 r., sygn. akt III SA 2302/00). Obowiązki te bezpośrednio wynikają z treści art. 191, 187 § 1 i 122 O.p. Po uwzględnieniu całokształtu materiału dowodowego i po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych organ winien zatem jednoznacznie stwierdzić, czy zachodzą przesłanki wskazane w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Jeżeli mimo istnienia przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 tej ustawy, podejmuje się decyzję polegającą na odmowie umorzenia zobowiązania podatkowego, winny zostać szczegółowo określone motywy takiego rozstrzygnięcia (art. 210 § 4 O.p.). Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że postępowanie w sprawie udzielenia ulgi toczyło się na wniosek strony, która wskazała, że wnosi o umorzenie zaległości podatkowej ze względu na trudną sytuację życiową i finansową. Wskazała, że po śmierci ojca a następnie matki pozostały olbrzymie zaległości z którymi musiała się zmierzyć. Ze swoim problemem zwróciła się do prawnika, który okazał się oszustem. A za świadczone usług musiała zapłacić [...] zł. Na tą kwotę zaciągnęła kredyt. . W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie badanie przesłanek umorzenia stanowi obligatoryjny i niezależny, element postępowania, organy na tym etapie dokonują ustaleń dotyczących istnienia w sprawie przesłanki ważnego interesu podatnika i przesłanki interesu publicznego. Z pola widzenia nie może również umknąć fakt, że w zakresie badania istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie ulgi płatniczej mieszczą się również okoliczności powstania zaległości podatkowej (tak m. inn.: wyrok NSA z dnia 30 października 2009 r., sygn. akt II (...)). W niniejszej sprawie skarżąca kilkakrotnie (m. in. we wniosku o umorzenie zaległego podatku) wskazywała, że przyjęła spadek po rodzicach pod wpływem błędnych porad prawnych. Tymczasem w objętej skargą decyzji brak wyraźnego sprecyzowania, czy w rozpatrywanej sprawie występuje przesłanka ważnego interesu podatnika, czy też nie. W ocenie NSA obowiązkiem organu jest wyraźne stwierdzenie, w oparciu o poprawnie ustalony stan faktyczny, czy istnieje przesłanka ważnego interesu podatnika (lub interesu publicznego), czy też nie. Za nieuzasadniony należy też uznać pogląd, że decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy zainicjowanej wnioskiem strony o umorzenie zaległości podatkowej, ma fakt istnienia nadzwyczajnych, losowych okoliczności. Zdaniem Sądu okoliczności takie można analizować przy ocenie istnienia przesłanki ważnego interesu podatnika, aczkolwiek ich brak automatycznie nie wyklucza jej wystąpienia. Warto tu przytoczyć pogląd (aprobowany również przez rozpatrujący niniejszą sprawę skład orzekający), wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 31/08 (www.orzecznictwo.nsa.gov.pl), że pojęcia ważnego interesu podatnika nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, a w tym względzie również wydatków ponoszonych w związku z ochroną zdrowia własnego lub członków najbliższej rodziny (koszty leczenia). W związku z tym w postępowaniu podatkowym wszczętym wnioskiem podatnika o przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych szczególny nacisk winien być położony na analizę sytuacji ekonomicznej podatnika. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu, Organ odwoławczy nie kwestionuje problemów podatniczki związanych ze skutkami przyjęcia długów spadkowych oraz związanych z wywiązaniem się z zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami. Jednak organ zauważa, że "uciążliwość obowiązku uiszczenia należności podatkowej nie może być jednak przerzucana na Skarb państwa, który nie może ponosić odpowiedzialności za życiowe wybory podatników w zakresie np. kształtowania swojej sytuacji majątkowej, czy korzystania z usług porad innych osób". Zdaniem Sądu taka argumentacja organu świadczy o jej dowolności i braku obiektywnej oceny specyficznej sytuacji w jakiej znalazła się Skarżąca. Młoda osoba, pozbawiona wsparcia rodziców, bez wykształcenia prawniczego działając w zaufaniu do osoby podającej się za radcę prawnego miała prawo kształtować swoją sytuację prawną w oparciu o wiedzę uzyskaną w ten sposób. Rozważając możliwość wnioskowanego umorzenia, organ podatkowy jest zobligowany ocenić wystąpienie w sprawie obu z wymienionych w art.67a Ordynacji podatkowej przesłanek tj. interesu publicznego jak i ważnego interesu podatnika, czyli uwzględnić pełny stan faktyczny, a w szczególności sytuację wnioskodawcy na dzień wydawania decyzji. Zdaniem Sądu organ dokonując oceny ważnego interesu podatnika także nie uwzględnił w sposób właściwy wszystkich okoliczności sprawy. Z oświadczenia z dnia 9.05.2013r. o stanie majątkowym osoby fizycznej oraz wyjaśnień i dowodów złożonych w postępowaniu odwoławczym, wynika, że M. J. – K. ma [...] lata, jej źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę (na czas określony końca 2014r.) na [...] etatu w sklepie [...] za wynagrodzeniem [...] zł brutto (średnie wynagrodzenie z ostatnich 7 miesięcy) oraz z tytułu renty z ZUS w kwocie [...] zł netto. Mieszka u rodziców swojego partnera, gdzie wspólnie z nim zajmuje jeden pokój. Zadeklarowane stałe wydatki miesięczne podatniczki to ok. [...] zł (wynajem pokoju i media, opłaty związane z utrzymaniem mieszkania - [...] zł, telefon - [...] zł, wyżywienie oraz czesne -[...] zł). Strona jest słuchaczem Policealnej Szkoły [...] w [...]. Nie korzysta z pomocy opieki społecznej ani osób trzecich, nie posiada zaległości w opłatach, nie choruje i nie ponosi wydatków związanych ze zdrowiem - jak podała 10.09.2013r. ma stawić się w szpitalnej poradni [...], gdyż oboje rodzice zmarli na [...]. Przedmiotowa zaległość z tytułu podatku dochodowego jest egzekwowana, na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 23.05.2013r., ze świadczenia rentowego w kwocie po [...] zł miesięcznie (zaliczono na poczet kosztów egzekucyjnych, które obecnie wynoszą [...] zł). Sam Organ stwierdza, że ustalenia pozwalają na ocenę, iż jednorazowa spłata zaległego zobowiązania podatkowego (obecnie zaległość to [...] zł, odsetki [...] zł) z deklarowanego dochodu strony, w wysokości [...] zł miesięcznie netto przy wskazanych wydatkach ok. [...] zł i pozostałych - związanych z nauką i egzystencjalnych (wyżywienie, odzież, książki, bilety autobusowe i kolejowe, opłata za konto bankowe itp.) nie jest realna. Potrącenia w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego zaspakajają jedynie koszty egzekucyjne. Jednak Organ tych ustaleń nie przekłada ani na ocenę wystąpienia ważnego interesu podatnika (lub interesu publicznego). W ponownie prowadzonym postępowaniu obowiązkiem organu będzie precyzyjne i jednoznacznie ustalenie– z poszanowaniem dla przepisów postępowania - ustaleń faktycznych w zakresie okoliczności relewantnych prawnie w celu stwierdzenia, czy w sprawie zachodzi chociażby jedna z przesłanek umożliwiających umorzenie zaległości podatkowej i w kontekście tych przesłanek uzasadni podjęte rozstrzygniecie działając w ramach uznania administracyjnego. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania, na które składają się wpis w kwocie [...] zł, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło