I SA/Wa 2287/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.) WSA Tomasz Szmydt Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi P. S.A. w [...] na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa z dniem [...] własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz P. S.A. w [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] ([...]), na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267), dalej kpa, po rozpatrzeniu odwołania M. K. – uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] ([...]) stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem [...] przez Skarb Państwa własności działek: nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha położonych w [...] z obrębu [...], nieodpłatne nabycie przez [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu oraz własności budowli i innych urządzeń znajdujących się na tym gruncie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Powołując się na art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" organ stwierdził, że w dniu [...] ww. nieruchomość była własnością M.K. (KW nr [...]) i znajdowała się we władaniu [...] SA. Powyższe wynika z pisma [...] S.A. Z-du Nieruchomości w [...] z dnia [...], wypisu z rejestru gruntów, pisma Urzędu [...] z dnia [...] i [...], wykazu środków trwałych, z których wynika, iż [...] na tej nieruchomości znajdowała się infrastruktura kolejowa [...] S.A. Organ dokonując analizy pojęć "linia kolejowa" (art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym) i "bocznica kolejowa" (art. 4 pkt 3 ww. ustawy) stwierdził, że bocznica kolejowa nie jest linią kolejową. Wskazuje na to sformułowanie, że bocznica "ma połączenie z linią kolejową". Konieczne było zatem jednoznaczne ustalenie, czy sporna nieruchomość wchodziła w skład linii kolejowej w dniu [...]. W sytuacji zaś potwierdzenia, iż jedynie część nieruchomości wchodziła w skład linii kolejowej, konieczne może okazać się geodezyjne wydzielenie gruntów zajętych pod linię kolejową w tej dacie. Skargę na powyższą decyzję wniosły [...] S.A. i domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzuciły rażące naruszenie: - art. 7 k.p.a. tj. zasady prawdy obiektywnej, zgodnie z którą rozpoznanie sprawy obok ustalenia należytej i pełnej oceny prawnej, wymaga ustalenia faktów, co zostało dokonane przez organ II instancji na podstawie mapy, opisanej przez geodetę bez podstawy prawnej; - art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów wobec przyjęcia, iż istnieją dowody potwierdzające usytuowanie bocznicy kolejowej na ww. gruncie; - art. 138 § 2 kpa, poprzez uznanie, iż organ I instancji nie wyjaśnił wszystkich faktów konieczne do rozstrzygnięcia sprawy, w sytuacji, kiedy organ II instancji przyjmuje za podstawę orzekania materiały, które nie spełniają wymagań dowodu w rozumieniu art. 75 § 1 kpa i nie mogą być uznane za inny środek dowodowy. Zdaniem skarżącej, geodeta nie będąc uprawnionym wskazał na mapie, iż na ww. terenie znajduje się bocznica kolejowa. Organ taką mapę bezkrytycznie przyjął i stwierdził, że z materiałów zgromadzonych w sprawie nie wynika charakter spornej nieruchomości. Nadto, organ II instancji nie dokonał oceny mapy przedstawionej dopiero w postępowaniu odwoławczym. Skarżąca dodała, że odcinek linii kolejowej oznaczony np. jako [...] wchodzi w skład linii kolejowej nr [...], która została wymieniona w wykazie inwentarzowym urządzeń [...] S.A. Dodatkowo geodeta nie sporządził mapy wg stanu na [...], lecz na [...] i dlatego jest dla postępowania obojętna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał przedstawione stanowisko. W dniu [...] do Sądu wpłynęło pismo procesowe M. K., w którym strona wskazała m.in. – powołując się na § 2 pkt 10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. z 2011r. Nr 263, poz. 1572) - że wbrew zarzutom skargi, uprawniony geodeta posiada kompetencje do identyfikacji i określania położenia, jak i ustalenia kształtu i rodzaju obiektów znajdujących się na przedmiotowych działkach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Poddaną kontroli Sądu decyzją Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej - w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. - uchylił decyzję Wojewody [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest określeniem wymagającym każdorazowej analizy na tle okoliczności faktycznych danej sprawy. Zakres kontroli instancyjnej przyznany organowi odwoławczemu jest szeroki i obejmuje badanie prawidłowości zaskarżonej decyzji pod względem prawnym, jak i faktycznym. Jest to kontrola merytoryczna całości decyzji, dokonywana pod kątem legalności, celowości, słuszności i rzetelności. U podstaw postępowania odwoławczego nie leży zatem tylko kontrola poprawności rozstrzygnięcia wydanego w I instancji, lecz ponowne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie z uwzględnieniem zmian w stanie faktycznym i prawnym sprawy, zaistniałych po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji. W konsekwencji konieczność uzupełnienia dowodów nie jest sama w sobie wystarczającą przesłanką do kasacji decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Przeprowadzenie dowodu lub kilku dowodów mieści się bowiem w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego (art. 136 k.p.a.), wyłączając dopuszczalność kasacji decyzji. Wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji jest zatem wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (por. II OSK 633/05). W związku z powyższym, pomimo słuszności stanowiska organu odwoławczego co do konieczności jednoznacznego ustalenia w kontekście przesłanek z art. 37 a cyt. ustawy z dnia 8 września 2000r. kluczowej w tej sprawie okoliczności, czy sporna nieruchomość wchodziła w dniu [...] w skład linii kolejowej – ocena ta winna być – zdaniem Sądu - dokonana na podstawie już zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z ewentualnym jego uzupełnieniem w trybie art. 136 k.p.a. W aktach sprawy znajdują się wprawdzie zarówno dokumenty wskazujące, że na przedmiotowej nieruchomości w dniu [...] nie znajdowała się linia kolejowa, jak i przeciwne – oparte w głównej mierze na oświadczeniach skarżącej - niemniej rzeczą organu odwoławczego było dokonanie rzetelnej oceny wyników postępowania dowodowego, tak co do wiarygodności, jak i mocy dowodowej zarówno poszczególnych złożonych do akt sprawy dowodów, jak i ich oceny łącznej. Wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł i przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej organ powinien zawrzeć w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3). W orzecznictwie wskazuje się, że ograniczenie się w uzasadnieniu decyzji do stwierdzenia istotnych rozbieżności w materiale dowodowym bez ich wyspecyfikowania, a następnie próby wyjaśnienia stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 1988 r., II SA 497/88, ONSA 1989, nr 2, poz. 68). Przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji organ odwoławczy uchylił się zatem od merytorycznej oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, czym naruszył art. 138 § 2 k.p.a., jak słusznie zarzuciła skarżąca. Jedynie w sytuacji, gdyby organ II instancji, w oparciu o materiał dowodowy oceniony wg wskazanych wyżej kryteriów, ewentualnie uzupełniony w trybie art. 136 k.p.a., doszedł do odmiennych wniosków niż organ I instancji mógłby uchylić decyzję z dnia [...] i przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania ze względu na treść art. 15 k.p.a. Rzeczą organu odwoławczego przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie zatem przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem argumentacji Sądu. Ocenie organu winna podlegać również złożona do akt sprawy administracyjnej mapa, sporządzona przez uprawnionego geodetę J. B. Z uwagi na wyłącznie formalny charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd ograniczył rozważania do badania zaistnienia podstaw prawnych wydania przez organ II instancji tego rodzaju rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ppsa orzekł jak w pkt I i II sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ww. ustawy.