II GSK 412/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-07-19
Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Anna Robotowska, Gabriela Jyż
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, złożony przed wygaśnięciem zezwolenia, może zapobiec umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego po wygaśnięciu zezwolenia?Ratio decidendi
Wniosek o zmianę zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, złożony przed jego wygaśnięciem, nie zapobiega umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego, jeśli zezwolenie wygasło przed wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia. Wygaśnięcie zezwolenia oznacza brak przedmiotu postępowania, co obliguje organ do jego umorzenia na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Spółka R. T. Sp. z o.o. uzyskała zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, które miało ograniczony czas obowiązywania. Wniosła o zmianę zezwolenia w zakresie lokalizacji punktów gier. Po odmowie zmiany przez Dyrektora Izby Celnej i utrzymaniu tej decyzji w mocy, sprawa trafiła do WSA, a następnie do NSA. NSA uchylił wcześniejsze orzeczenia, wskazując na potrzebę analizy technicznego charakteru przepisów ustawy o grach hazardowych. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Dyrektor Izby Celnej umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, wskazując na wygaśnięcie zezwolenia. WSA oddalił skargę spółki, a NSA oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. T. Spółki z o.o. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt III SA/Wr 326/14 w sprawie ze skargi R. T. Spółki z o.o. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany decyzji ostatecznej o udzieleniu zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. T. Sp. z o.o. w P. na rzecz Dyrektora Izby Celnej we W. 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. oddalił skargę R. T. Spółki z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany decyzji ostatecznej o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym:
na mocy decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. skarżąca spółka uzyskała zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w 73 punktach gier zlokalizowanych na terenie województwa dolnośląskiego.
Wnioskiem z dnia 26 października 2009 r. skarżąca wystąpiła o zmianę zezwolenia w zakresie lokalizacji punktów gier ujętych w decyzji.
Dyrektor Izby Celnej decyzją z dniu [...] lutego 2010 r., odmówił zmiany decyzji ostatecznej w żądanym przez spółkę zakresie. Po wniesieniu odwołania ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2010 r., wydaną wskutek odwołania strony, Dyrektora Izby Celnej we W. utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie.
Wywiedzioną przez spółkę skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. wyrokiem z dnia 17 listopada 2011 r. oddalił. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną od tego wyroku, wyrokiem z dnia 18 września 2013 r., sygn. akt II GSK 407/11 uchylił orzeczenie WSA we W. jak również uchylił decyzje wydane w obu instancjach, stwierdzając, że zarówno organ, jak i Sąd I instancji nie analizowali kwestii technicznego charakteru zakwestionowanych przez spółkę przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej: u.g.h.).
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia 24 stycznia 2014 r., Dyrektor Izby Celnej we W. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Organ stwierdził, że udzielone skarżącej spółce zezwolenie z dnia 27 sierpnia 2007 r., na okres sześciu lat, było ważne do dnia 27 sierpnia 2013 r. Organ wskazał przy tym na regulację wynikającą z art. 138 ust.1 u.g.h., zgodnie, z którą zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust.1 tej ustawy nie mogą być przedłużane.
Objętą skargą decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie podtrzymując stanowisko o bezprzedmiotowości postępowania. Organ odniósł się równie do kwestii technicznego charakteru zakwestionowanych przez spółkę przepisów ustawy o grach hazardowych. Wskazał, że nawet w sytuacji uznania, iż np. przepis art. 135 ust. 2 w zw. z art. 129 ust.1 u.g.h., stanowi przepis techniczny i że w związku z brakiem jego uprzedniej notyfikacji można go obecnie nie stosować, nie będzie możliwym zalegalizowanie takich działań administracji publicznej, które będą polegały na przedłużaniu prawnej ważności zezwoleń udzielonych przedsiębiorcom pod rządami ustawy o grach i zakładach wzajemnych na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Odnosząc się zaś do technicznego charakteru przepisów ustawy o grach hazardowych w aspekcie dyrektywy 98/34/WE, organ uznał, że przepisy ustawy o grach hazardowych, stanowią niedyskryminacyjne ograniczenia niektórych sposobów sprzedaży, czyli tzw. niedyskryminacyjne selling arrangements, w rozumieniu przyjmowanym w orzecznictwie Trybunału i literaturze, a przez to nie stanowią one przeszkód w swobodnym przepływie towarów i z tego względu nie są przepisami technicznymi w ujęciu dyrektywy i nie wymagały uprzedniej notyfikacji.
Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję podkreślił, że sprawa dotyczyła zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie lokalizacji punktów gier na automatach o niskich wygranych, wydanego na czas określony, okres sześciu lat. Upływ terminu jego obowiązywania powoduje ustanie skutku prawnego w postaci umożliwienia prowadzenia działalności na jakie zezwolenie zostało wydane.
Sąd stwierdził, że wobec zaprzestania istnienia materialnoprawnego stosunku stanowiącego podstawę nabytego prawa, zachodził brak podstaw prawnych do dokonywania jakichkolwiek zmian w decyzji kształtującej ten stosunek materialnoprawny. Tym samym organ prawidłowo uznał, że aby doszło do merytorycznego orzekania w przedmiocie zmiany zezwolenia, zezwolenie to musiałoby istnieć w obrocie prawnym w dniu, w którym zapada decyzja je modyfikująca. W stanie sprawy, gdzie w chwili wydania zaskarżonej decyzji zezwolenie już nie obowiązywało (wygasło z dniem 27 sierpnia 2013 r.), organ miał, w ocenie Sądu I instancji, podstawy do umorzenia postępowania, a więc rozstrzygnięcia sprawy wyłącznie w sposób procesowy – formalnoprawny, nie zaś merytoryczny załatwiając sprawę co do istoty.
Wskazując na okoliczność, iż sprawa administracyjna w wyniku wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2013 r. była ponownie rozpoznawana, co wiązało się ze związaniem organu oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w orzeczeniu sądu administracyjnego, Sąd I instancji wskazał, że na organie spoczywał również obowiązek uwzględnienia zmiany stanu faktycznego sprawy.
W sytuacji upływu terminu, na który wydane zostało zezwolenie, a w konsekwencji wygaśnięcia zezwolenia z mocy prawa, nie zachodziły podstawy do merytorycznego orzekania o zmianie zezwolenia w trybie wyznaczonym normą prawa materialnego - art. 135 ust. 2 u.g.h. Tym samym zagadnienie notyfikacji powołanego przepisu nie miało, w ocenie Sądu, znaczenia prawnego dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, mimo że organ dostosowując się do zaleceń NSA, który nie wypowiadał się w kwestii bytu prawnego zezwolenia, zawarł w uzasadnieniu argumentację dotyczącą ustalenia, czy uregulowania ustawy o grach hazardowych mają charakter przepisów technicznych w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE i wobec tego wymagały uprzedniej notyfikacji przed Komisją Europejską. Organ przepisu art. 135 ust. 2 u.g.h. nie zastosował, opierając rozstrzygnięcie wyłącznie na normie prawa procesowego, art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, co uczynił niewadliwie.
W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
R. T. Spółka z o.o. w P. skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie:
- przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) oraz art. 151 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez oddalenie skargi na decyzję organu administracji o umorzeniu postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości, w sytuacji faktycznej i prawnej niniejszej sprawy, w której przepis art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej nie znajdował zastosowania;
2. w związku z powyższym art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez przyjęcie poglądu prawnego, z pominięciem innego możliwego poglądu prawnego, w kwestii istnienia przedmiotu postępowania, który ostatecznie rażąco narusza zasadę państwa prawa;
- przepisów prawa materialnego (w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. oraz art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych) – w tym przepisów prawa wspólnotowego, tj. art. 8, art. 9 (w szczególności ust. 7 in fine) i art. 10 (w szczególności ust. 1) w zw. z art. 1 pkt 4 dyrektywy 98/34/WE (określających pojęcie oraz zasady notyfikacji tzw. przepisów technicznych) w związku z:
1. art. 138 ust. 1 i art. 135 ust. 2 u.g.h. (w związku z art. 2, art. 3, art. 14 ust. 1, art. 117 ust. 1, art. 118 oraz art. 129 ust. 1 i 2 u.g.h.);
2. regułami wykładni i stosowania praw wyrażonymi w orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawach:
a. z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt C-213/11, C-214/11 oraz C-217/11;
b. z dnia 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-267/03;
c. z dnia 4 czerwca 2009 r., sygn. akt C-109/08;
d. z dnia 30 kwietnia 1996 r., sygn. akt C-194/94;
e. z dnia 5 czerwca 2007 r., sygn. akt C-170/04;
f. z dnia 22 czerwca 1989 r., sygn. akt C-103/88;
g. z dnia 11 lipca 2002 r., sygn. akt C-62/00;
3. deklaracja nr 17 do Traktatu z Lizbony (deklaracja odnosząca się do pierwszeństwa) potwierdzającej zasadę pierwszeństwa prawa wspólnotowego na warunkach określonych przez orzecznictwo Trybunału sprawiedliwości UE – poprzez przyjęcie poglądu prawnego (o bezprzedmiotowości postępowania), którego skutkiem – związanym wyłącznie ze sposobem działania organów państwa – jest niestosowanie prawa wspólnotowego w postaci konsekwencji prawnych z ww. wyroku trybunału Sprawiedliwości, a tym samym naruszenie także prawa skarżącej, polegającego m.in. na możliwości efektywnego a nie nominalnego powoływania się na prawo wspólnotowe przed sądem krajowym.
Podnosząc te zarzutu skarżąca kasacyjnie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Dyrektor Izby Celnej we W. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Pismem z dnia 25 listopada 2015 r. pełnomocnik skarżącej kasacyjnie spółki wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości UE pytania prejudycjalnego dotyczącego wykładni przepisów prawa unijnego, z którym zwrócił się do niego Sąd Okręgowy w Ł. w sprawie o sygnaturze V Kz 142/15.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącej spółki stwierdził, że popiera skargę kasacyjną oraz wnioski w niej zawarte. Postanowieniem wydanym na rozprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku o zawieszenie postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie rozważań wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują.
Złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. Spółka zarzuciła Sądowi pierwszej instancji zarówno naruszenie przepisów postępowania (art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a./, b/ i c/ oaz art. 151 p.p.s.a., art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej), jak i błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego (art. 8, art. 9 ust. 7, art. 10 ust. 1 w zw. z art. 1 pkt 4 dyrektywy 98/34/WE, art. 135 ust. 2 i art. 138 ust. 1 w zw. z art. 2, art. 3, art. 14 ust. 1, art. 117 ust. 1, art. 118 oraz art. 129 ust. 1 i 2 ustawy o grach hazardowych, deklaracja nr 17 do Traktatu z Lizbony). Analiza uzasadnienia zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej wskazuje, że spółka w istocie kwestionuje ocenę Sądu pierwszej instancji o zgodności z prawem umorzenia przez organ postępowania w sprawie zmiany udzielonego skarżącej spółce zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, w sytuacji gdy brak było podstaw do uznania bezprzedmiotowości postępowania, skoro: 1) spółka przed wygaśnięciem zezwolenia złożyła wniosek o przedłużenie postępowania, a rozstrzygnięcia organów co do takiego wniosku w analogicznych sprawach, które zawisły przed NSA, Sąd II instancji uchylał wyroki Sądu I instancji oraz poprzedzające je decyzje organów administracji, 2) fakt wygaśnięcia stosunku prawnego nie stanowi automatycznie przeszkody w postępowaniu – w sytuacji zainicjowania i trwania postępowania o przedłużenie jego istnienia, jeśli odpowiedni wniosek został złożony przed datą jego wygaśnięcia oraz 3) art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych jest bezskuteczny prawnie.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w tej sprawie była decyzja Dyrektora Izby Celnej utrzymująca w mocy decyzję o umorzeniu postępowania, wydaną na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. W myśl tego przepisu, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Oznacza to, że bezprzedmiotowość jest obligatoryjną przesłanką umorzenia postępowania. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy organ podatkowy stwierdzi w sposób oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy. Chodzi tu o każdą (jakąkolwiek) przyczynę powodującą brak jednego z elementów stosunku prawnego. Przyczyny bezprzedmiotowości postępowania mogą mieć charakter podmiotowy lub przedmiotowy. Przedmiotowe przyczyny bezprzedmiotowości postępowania zachodzą wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania, a więc gdy nie istnieje sprawa, która mogłaby stanowić ów przedmiot.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, trafna jest ocena Sądu pierwszej instancji, że organ administracji zgodnie z prawem uznał, iż w toku rozpoznawania wniosku skarżącej spółki o zmianę zezwolenia postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na wygaśnięcie tegoż zezwolenia w dniu 27 sierpnia 2013 r. Wygaśnięcie skutkowało brakiem zezwolenia, więc brakiem przedmiotu postępowania administracyjnego w tej sprawie, które dotyczyło przecież zmiany tego zezwolenia. W takiej sytuacji organ administracji nie mógł prowadzić dalej postępowania, skoro nie mogło ono zakończyć się wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia co do zmiany nieistniejącego już w obrocie prawnym zezwolenia. Obowiązkiem organu było natomiast umorzenie bezprzedmiotowego postępowania na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, co też organ uczynił, a Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że takie rozstrzygnięcie nie narusza prawa.
Nietrafne jest stanowisko autora skargi kasacyjnej, że bezprzedmiotowość postępowania w sprawie zmiany zezwolenia nie wystąpiła z uwagi na złożenie przez stronę - przed wygaśnięciem zezwolenia - wniosku o przedłużenie zezwolenia. Twierdzenie to opiera się na całkowicie nieuprawnionym założeniu, że samo złożenie wniosku o przedłużenie zezwolenia skutkuje w istocie takim przedłużeniem - przynajmniej do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego dotyczącego kontroli legalności rozstrzygnięć organów co do takiego wniosku. Na poparcie tego poglądu strona powołała się m.in. na wyrok NSA z dnia 20 lutego 2013 r. (sygn. akt II GSK 150/11) oraz na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2012 r. (sygn. akt III CZP 94/11), co jednak nie może być skuteczne. Z uzasadnienia wskazanego wyroku NSA wynika bowiem, że żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie dotyczył kwestii wygaśnięcia zezwolenia, które miało być przedłużone. Natomiast powołana przez stronę uchwała Sądu Najwyższego odnosiła się do zagadnienia zawarcia umowy o przedłużenie użytkowania wieczystego na żądanie zgłoszone w terminie określonym w art. 236 § 2 kodeksu cywilnego. W uzasadnieniu powołanej uchwały Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że użytkownik wieczysty z chwilą złożenia właścicielowi - w terminie określonym w art. 236 § 2 kodeksu cywilnego - wniosku o przedłużenie użytkowania wieczystego nabywa na podstawie tego przepisu wobec właściciela roszczenie o zawarcie umowy o przedłużenie użytkowania wieczystego, a ściślej - o złożenie przez właściciela oświadczenia woli niezbędnego z jego strony do zawarcia tej umowy, przy czym roszczenie o takiej treści na rzecz użytkownika wieczystego z tą chwilą nie tylko powstaje, ale także staje się wymagalne, właściciel powinien więc podjąć działania prowadzące do zawarcia umowy o przedłużenie użytkowania wieczystego bezpośrednio po otrzymaniu wniosku użytkownika wieczystego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie podziela w pełni pogląd wyrażony już wcześniej m.in. w wyroku NSA z dnia 11 lutego 2016 r. o sygn. akt II GSK 1801/14 (treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/), że przedstawione w uchwale Sądu Najwyższego stanowisko, sformułowane w odniesieniu do stosunków cywilnoprawnych, nie może mieć zastosowania do stosunków o charakterze publicznoprawnym, a zatem bezpodstawne jest twierdzenie, jakoby strona, która złożyła wniosek o przedłużenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, nabywa uprawnienie ("roszczenie") do żądania załatwienia sprawy w określony sposób - podobnie jak użytkownik wieczysty wyrażający wolę przedłużenia umowy użytkowania wieczystego.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) i art. 151 p.p.s.a., art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w związku z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy dokonał bowiem kontroli legalności wydanych w sprawie decyzji administracyjnych, zasadnie uznając, że organ administracji zgodnie z prawem umorzył postępowanie w sprawie zmiany zezwolenia, które to postępowanie stało się bezprzedmiotowe w związku z wygaśnięciem zezwolenia. W takiej sytuacji WSA prawidłowo oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., a podniesione w skardze kasacyjnej argumenty nie przemawiały za przyjęciem, że WSA powinien był skargę uwzględnić, uchylając zaskarżoną decyzją na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) lub c) p.p.s.a.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP.
Pierwszy z przywołanych przepisów określa, co powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Nie mógł on zostać naruszony - jak to wskazał autor skargi kasacyjnej - "poprzez przyjęcie poglądu prawnego, z pominięciem innego możliwego poglądu prawnego, w kwestii istnienia przedmiotu postępowania". Wskazany sposób naruszenia prawa jednoznacznie odwołuje się bowiem do oceny przyjętej przez Sąd pierwszej instancji, a nie elementów, jakie powinny znaleźć się w uzasadnieniu wydanego orzeczenia.
Z kolei art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowił (w dacie wydania zaskarżonego wyroku), że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zostało wskazane w sposób wyraźny, jaki "inny możliwy pogląd prawny" został pominięty przez Sąd pierwszej instancji, prowadząc do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Można przypuszczać, że autorowi skargi kasacyjnej chodzi o omówione wyżej stanowisko odnośnie do wpływu złożenia wniosku o przedłużenie zezwolenia na ocenę bezprzedmiotowości niniejszego postępowania. Z powodów wskazanych wyżej, ten pogląd strony skarżącej jest nietrafny, a zatem jego "pominięcie" przez WSA nie mogło być ocenione jako istotne naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. Z analogicznych względów nie można przyjąć, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 2 Konstytucji RP, w którym sformułowana została zasada państwa prawa.
Wreszcie całkowicie bezzasadny jest zarzut naruszenia prawa materialnego. Autor skargi kasacyjnej wskazuje bowiem w tym zakresie jako naruszone przepisy ustawy o grach hazardowych i przepisy dyrektywy 98/34/WE, podczas gdy nie stanowiły one podstawy prawnej rozstrzygnięcia w kontrolowanej sprawie administracyjnej. Wprawdzie organ administracji przy ponownym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy dokonał wykładni i oceny zastosowania tych przepisów, ale tylko z uwagi na przepis art. 153 i art. 170 p.p.s.a. i fakt, iż w niniejszej sprawie wcześniejszy wyrok WSA z dnia 17 listopada 2010 r. (sygn. akt III SA/Wr 447/10) został uchylony przez NSA wyrokiem z dnia 18 września 2013 r. (sygn. akt II GSK 407/11) oraz zostały uchylone wcześniejsze decyzje organów w tej sprawie. Rację ma natomiast Sąd I instancji orzekający w niniejszej sprawie, że art. 153 p.p.s.a. ma wprawdzie charakter bezwzględnie obowiązujący, jednak ciążący na organie i sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego może być wyłączony w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem. Taki przypadek miał miejsce w niniejszej sprawie, na skutek upływu terminu, na który wydane zostało zezwolenie, a w konsekwencji wygaśnięcia zezwolenia z mocy prawa, nie zachodziły podstawy do merytorycznego orzekania o zmianie zezwolenia w trybie wyznaczonym normą prawa materialnego tzn. art. 135 ust. 2 u.g.h. Tym samym problematyka notyfikacji powołanego przepisu nie ma znaczenia prawnego dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, mimo że organ dostosowując się do zaleceń NSA, który nie wypowiadał się w kwestii bytu prawnego zezwolenia, zawarł w uzasadnieniu argumentację dotyczącą ustalenia, czy uregulowania ustawy o grach hazardowych mają charakter przepisów technicznych w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE i wobec tego wymagały uprzedniej notyfikacji przed Komisją Europejską. Organ przepisu art. 135 ust. 2 u.g.h. jednak nie zastosował, opierając rozstrzygnięcie w decyzji wyłącznie na normie prawa procesowego, tj. art. 208 § 1 O.p., co było zabiegiem zgodnym z prawem. Z analogicznego powodu Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku strony skarżącej o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego dotyczącego wykładni przepisów prawa unijnego, z którym zwrócił się do niego Sąd Okręgowy w Ł. w sprawie o sygn. akt V Kz 142/15. Pytanie prejudycjalne Sądu Okręgowego dotyczy bowiem skutków braku notyfikacji przepisów uznanych za mające charakter techniczny, zaś takie przepisy nie stanowiły podstawy prawnej rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej kontrolowanej w niniejszym postępowaniu. Podkreślić należy, że organ administracji publicznej nie orzekł w tej sprawie merytorycznie (co do uprawnień lub obowiązków strony wynikających z prawa materialnego, m.in. z przepisów ustawy o grach hazardowych), lecz zakończył postępowanie administracyjne w sposób formalny - poprzez jego umorzenie z powodu bezprzedmiotowości. Jak wskazano wyżej, taki sposób rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy był zgodny z prawem.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał wszystkie zarzuty za niezasadne, a zatem skarga kasacyjna - z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw - podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego NSA orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.) w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804), zasądzając od skarżącej spółki na rzecz Dyrektora Izby Celnej zwrot kosztów zastępstwa procesowego wykonanego przez radcę prawnego, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną i nie prowadził sprawy w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło