I OSK 2766/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-05-23
Skład orzekający: Iwona Bogucka, Elżbieta Kremer, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może odmówić aktualizacji operatu ewidencyjnego dotyczącego przebiegu granic działki, jeśli dane w ewidencji są zgodne z materiałami źródłowymi, na podstawie których wydano akt własności ziemi, mimo istnienia starszych dokumentów (np. mapy scaleniowej z 1931 r.) wskazujących na inny przebieg granic?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie może samodzielnie rozstrzygać sporów o prawa do gruntów ani nadawać tych praw. Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie. Aktualizacja ewidencji może nastąpić jedynie na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych lub innych aktów normatywnych, a nie na podstawie historycznych dokumentów, które nie stanowią podstawy do ustalenia stanu prawnego w rozumieniu przepisów o ewidencji gruntów, zwłaszcza gdy późniejsze dokumenty (np. akt własności ziemi) potwierdzają inny stan.Stan faktyczny
Skarżący domagał się aktualizacji operatu ewidencyjnego dotyczącego przebiegu granic jego działki nr [...] w celu usunięcia rozbieżności z mapą scaleniową z 1931 r. Organy administracji odmówiły aktualizacji, wskazując, że dane w ewidencji są zgodne z materiałami źródłowymi z lat 1972-1974, na podstawie których wydano akt własności ziemi. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędzia del. WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2017 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 20 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Ke 167/16 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach z dnia [...] grudnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencyjnego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 20 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Ke 167/16 oddalił skargę A. M. (dalej skarżący) na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...] (dalej decyzja z [...] grudnia 2015 r.) w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencyjnego.
Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:
Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach utrzymał w mocy decyzję Starosty Włoszczowskiego z dnia [...] października 2015 r. odmawiającą aktualizacji operatu ewidencyjnego obrębu [...], gmina Włoszczowa, polegającej na usunięciu rozbieżności dotyczących przebiegu granic działki ewidencyjnej nr [...].
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że pismem z dnia 8 lipca 2015 r. skarżący zwrócił się do Starosty Włoszczowskiego o usunięcie rozbieżności odnośnie przebiegu granic działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...], gm. Włoszczowa oraz o sporządzenie na koszt Skarbu Państwa dokumentacji geodezyjnej przedstawiającej prawidłowy przebieg granic dla tej działki. W piśmie z dnia 10 sierpnia 2015 r. skarżący uściślił żądanie domagając się podjęcia stosownych działań w celu wyeliminowania błędnych danych w zakresie przebiegu wszystkich granic działki nr [...], stanowiącej jego własność. Po uznaniu za strony właścicieli i osób władających działkami nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] sąsiadującymi bezpośrednio z działką wnioskodawcy oznaczoną numerem [...], Starosta Włoszczowski zawiadomił wszystkie strony o wszczęciu postępowania w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], mającej na celu wyeliminowanie błędnych danych w zakresie przebiegu granic działki nr [...].
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2015 r. organ wyjaśnił, że dokonana w sprawie analiza danych i dokumentów wykazała, że zawarte w aktualnej ewidencji informacje i wymiary działki nr [...] są zgodne z materiałami źródłowymi. Rozpatrując odwołanie od tej decyzji organ II instancji ustalił, że ewidencja gruntów obrębu [...] została założona w 1965 r. w oparciu o dekret z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków. W sporządzonym wówczas operacie znajduje się szkic polowy nr 1 wykonany w maju 1961 r., na którym została pomierzona między innymi działka nr [...]. Dane pomiarowe znajdujące się na tym szkicu nie pozwalają na jednoznaczne określenie przebiegu granic działki nr [...]. W latach 1972-1975 dla wsi C. została wykonana aktualizacja ewidencji gruntów i budynków, z której operat został włączony do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W operacie tym znajduje się szkic polowy nr 5 z pomiaru między innymi działki nr [...]. W oparciu o sporządzone wówczas szkice została zaktualizowana mapa ewidencyjna wsi C., na której stan ewidencyjny odpowiada stanowi wykazanemu na aktualnej mapie ewidencyjnej. W oparciu o zaktualizowaną w 1972 r. mapę ewidencyjną został w dniu [...] września 1974 r. wydany dla W. M. i jego żony S. M. akt własności ziemi nieruchomości o łącznej powierzchni [...]ha, obejmującej między innymi działkę nr [...]. Dla objętego tym aktem gospodarstwa rolnego została założona księga wieczysta nr Kw. [...]. Umową z dnia 13 października 1986 r. W. i S. małżonkowie M. przekazali w/w gospodarstwo rolne swojemu synowi A. M., który jest obecnie ujawniony jako właściciel w w/w księdze wieczystej mającej obecnie numer [...]. Dla sąsiadujących z działką numer [...] działek o numerach: [...], [...], [...], [...] i [...], również zostały założone księgi wieczyste, przy czym podstawą oznaczenia tych działek były wyrysy z mapy ewidencyjnej gruntów powstałej w wyniku aktualizacji dokonanej w latach 1972 – 1974. Porównując aktualną mapę ewidencyjną z danymi zawartymi na wspomnianym wyżej szkicu polowym nr 5 z początku lat 70—tych, organ stwierdził, że w odniesieniu do przebiegu granic działki nr [...] dokumenty te są ze sobą zgodne.
Z materiału dowodowego wynika, że granice działki nr [...] na mapie ewidencyjnej są zgodne z dokumentacją geodezyjną, przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzoną przy zakładaniu ewidencji gruntów i jej aktualizacji, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, organ nie znalazł podstaw do ich zmiany.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wyjaśnił, że mapa scaleniowa z 1931 r., na którą powoływał się skarżący, nie stanowi podstawy do wykazania na jej podstawie przebiegu granic przedmiotowej działki w ewidencji gruntów. Kwestia ta została bowiem rozstrzygnięta ostateczną decyzją Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach z dnia [...] maja 2015 r., którą utrzymano w mocy decyzję odmawiającą aktualizacji operatu ewidencyjnego obrębu [...] poprzez doprowadzenie do zgodności zapisów dotyczących działki nr [...] z mapą scaleniową z 1931 r.
Szkic polowy nr 16 znajdujący się w operacie technicznym nr [...], na który powołał się odwołujący się, dotyczy pomiaru budynku i elementów zagospodarowania terenu, lecz nie odnosi się do przebiegu granic działek ewidencyjnych. Ponadto stan wykazany w ewidencji gruntów obrębu [...] dotyczący działki nr [...] jest prawidłowy, ponieważ jest zgodny z materiałami źródłowymi w tym z dokumentami, na podstawie których ustalono stan prawny przedmiotowej działki, tj. na podstawie których wydano akt własności ziemi. Przebieg granic działki nr [...] wykazany w ewidencji gruntów nie stanowi przeszkody do ustalenia granic tej nieruchomości w inny sposób, na przykład w drodze postępowania rozgraniczeniowego, zwłaszcza, że w Sądzie Rejonowym w Jędrzejowie VI Zamiejscowym Wydziale Cywilnym z siedzibą we Włoszczowie zostało wszczęte postępowanie w sprawie o rozgraniczenie działki nr [...] z działką nr [...]. Przebieg granic, który zostanie ustalony w tamtym postępowaniu zostanie następnie wykazany w ewidencji gruntów i budynków.
W skardze na decyzję z dnia [...] grudnia 2015 r. skarżący wniósł o jej uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia
Skarżący zarzucił naruszenie art. 7, 77 § 1 i 107 k.p.a. oraz art. 24 ust. 2a pkt 1d, art. 24 ust. 2b pkt 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz § 36, § 37 i § 39 rozporządzenia ws. ewidencji gruntów. Dodatkowo wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii wykonawcy pracy geodezyjnej przyjętej za numerem [...] do państwowego zasobu geodezyjnego we Włoszczowie w dniu [...] grudnia 2014 r.
W odpowiedzi na skargę Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę wskazał, że ustalenia faktyczne dokonane przez organ II instancji, znajdują uzasadnienie w materiale dowodowym zebranym w sprawie. Dołączona do skargi opinia geodezyjna sporządzona do sprawy VI Ns 658/13 na zlecenie Sądu Rejonowego w Jędrzejowie, VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą we Włoszczowie przez biegłego sądowego, geodetę uprawnionego inż. J. S. – była przedmiotem oceny organu II instancji, gdyż została dołączona do akt sprawy w dniu 15 grudnia 2015 r. (k. 51-55). Dlatego uwzględnienie wniosku o dopuszczenie dowodu z tej opinii było zbyteczne. Oceniając jej przydatność dla niniejszego postępowania, a także przydatność drugiej powołanej w skardze opinii geodezyjnej z 11 stycznia 2013 r. (k. 14 – 17 akt organu I instancji) Sąd I instancji podzielił pogląd zaprezentowany w odpowiedzi na skargę, że nie mogły one wpłynąć na wynik sprawy. Postępowanie zmierzające do aktualizacji operatu ewidencji gruntów w części dotyczącej przebiegu granic działek, nie może zastępować ustalenia przebiegu tych granic w specjalnie w tym celu przewidzianym postępowaniu rozgraniczeniowym. Rozbudowane, dwustopniowe postępowanie rozgraniczeniowe obejmujące fazę postępowania administracyjnego i ewentualną fazę postępowania przed sądem powszechnym, zabezpiecza w pełnym stopniu interesy stron takiego postępowania zainteresowanych ustaleniem przebiegu spornych granic ich nieruchomości. Dopuszczenie możliwości alternatywnego ustalania przebiegu granic nieruchomości w postępowaniu aktualizującym operat ewidencyjny byłoby zupełnie niezrozumiałe z punktu widzenia racjonalności ustawodawcy. Powyższej oceny Sądu I instancji nie zmienił przepisy wskazane w skardze jako naruszone, tj. art. 24 ust. 2a pkt 1d, art. 24 ust. 2b pkt 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz § 36, § 37 i § 39 rozporządzenia ws. ewidencji gruntów.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie zostało wszczęte na wniosek strony z dnia 8 lipca 2015 r. sprecyzowany w piśmie z 10 sierpnia 2015 r., który określił przedmiot i zakres postępowania. Nie było to więc postępowanie prowadzone z urzędu na podstawie art. 22 ust. 2a pkt 1 lit. d). Prawa geodezyjnego. Skarżący nie mógł więc oczekiwać podjęcia przez organ z urzędu działań zmierzających do ustalenia przebiegu granic działki nr [...] opisanych w § 37 i n. rozporządzenia ws. ewidencji gruntów, zwłaszcza, że możliwość sporządzenia dokumentacji określającej przebieg granic działek ewidencyjnych na potrzeby aktualizacji operatu ewidencyjnego w trybie § 37 – 39 rozporządzenia, wyraźnie obecnie przewidziana w § 45 ust. 3 tego rozporządzenia, dopuszczalna jest w myśl § 37 ust. 1 wtedy, gdy brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 lub zawarte w niej dane nie są wiarygodne. Taka sytuacja jednak w sprawie nie zachodziła. Organy administracji prawidłowo ustaliły, że kwestionowane przez skarżącego dane dotyczące przebiegu granic działki nr [...] zostały odzwierciedlone w aktualnej ewidencji gruntów na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej przy zakładaniu i aktualizacji, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów ewidencji gruntów i budynków. Chodzi tu o dane zawarte na szkicu polowym nr 5 pochodzącym z operatu dotyczącego aktualizacji ewidencji gruntów dokonanej w latach 1972 – 1974, w oparciu o którą w dniu [...] września 1974 r. wydany został akt własności ziemi nr [...] stanowiący tytuł własności nieruchomości oznaczonej numerem [...], w oparciu o który swój tytuł własności do tej nieruchomości uzyskał również skarżący. Bezzasadne były zarzuty skargi, dotyczące sprzeczności tej dokumentacji z danymi wynikającymi z mapy scaleniowej z 1931 r. oraz twierdzenia skarżącego, że to właśnie ta mapa powinna być podstawą wykazania przebiegu granic działki nr [...] na mapie ewidencyjnej. W tym zakresie przede wszystkim należy stwierdzić, że powoływana przez skarżącego dokumentacja ze scalenia z 1931 r. nie może być podstawą aktualizacji operatu ewidencyjnego, ponieważ odmowa dokonania takiej aktualizacji nastąpiła w ostatecznej decyzji Starosty Włoszczowskiego z dnia [...] lutego 2015 r. utrzymanej w mocy decyzją Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2015 r.
Odnosząc się do zarzutu skargi, że działka nr [...], podobnie jak i działki sąsiednie, posiadają wcześniejszą genezę prawa własności, niż akt własności ziemi należy zauważyć, że istotą pierwotnego nabycia prawa własności stwierdzanego na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych - Dz. U. Nr 27, poz. 250 ze zm. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2004 r., III CK 475/02), jest nabywanie własności nieruchomości w takim stanie faktycznym, jaki istniał na gruncie w dacie 4 listopada 1971 r. Oznacza to, że posiadanie nieruchomości w tej dacie w warunkach prowadzących do nabycia własności nieruchomości na podstawie art. 1 ust. 1 tej ustawy, a więc z mocy samego prawa, prowadziło do ich nabycia w takich granicach, w jakich były posiadane w dniu 4 listopada 1971 r. Konsekwencją tamtej regulacji mogło więc być powstanie nowych prawnych granic nieruchomości, odmiennych niż granice prawne wynikające z wcześniejszych zdarzeń prawnych. Oznacza to dodatkowo, że ustalenia dotyczące przebiegu granic działki skarżącego oznaczonej numerem [...] oparte na danych mających wynikać z mapy scaleniowej z 1931 roku, nie mogły mieć żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku skarżącego.
Skargę kasacyjną wywiódł A. M. zarzucając:
1. Błąd w ustaleniach faktycznych oraz brak wnikliwej oceny dowodów i dokumentów dołączonych przez skarżącego do akt postępowania odwoławczego oraz ich wybiórcza analiza przez organ II instancji poczynionych przez Sąd. W tym zakresie wskazał też niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy i ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz oparcie rozstrzygnięcia przez organ II instancji, a później też przez WSA w Kielcach, na niepełnym materiale dowodowym dotyczącym nieruchomości będącej przedmiotem postępowania a dostępnym organowi II instancji i Sądowi (a znajdującym się w aktach administracyjnych jako dokumenty załączone do odwołania z dnia 09.11.2015 r. (data złożenia w urzędzie 17.11.2015 r.), w szczególności:
a) wyników pracy geodezyjnej [...] przyjętej do zasobu geodezyjnego w dniu 10.12.2014 roku;
b) dokumentacji geodezyjnej obrazującej genezę stanu prawnego dla działki sąsiedniej [...] - mapa z parcelacji majątku [...] z 1946 r.;
c) brak szczegółowej analizy i dokumentacji geodezyjnej obrazującej genezę stanu prawnego działki sąsiedniej nr [...];
d) brak dokumentacji uwłaszczeniowej dla działek sąsiednich [...] i [...] - protokołów z ustalenia stanu prawnego i faktycznego na podstawie których wydano Akty Własności Ziemi.;
e) brak oceny znaczących rozbieżności w analizie materiału dowodowego - wg opinii J. S. aktualna mapa ewidencyjna dla działki [...] jest wynikiem prac związanych z złożeniem ewidencji w 1961 roku (operat techniczny nr [...]), natomiast organ prowadzący podaje, że aktualna mapa ewidencyjna sporządzona jest na podstawie szkicu nr 5 operat techniczny [...];
f) pominięcie przez Sąd I instancji, że we skazanej opinii biegła J. S. jednoznacznie wskazuje, że aktualne dane ewidencyjne są niewiarygodne, błędne i nie odpowiadają aktualnie odpowiadającym standardom.
która to dokumentacja pokazuje prawidłowe granice dla działki [...] i jednocześnie wskazuje rozbieżności pomiędzy aktualną mapą ewidencyjną sporządzoną na podstawie szkicu nr 5 z operatu technicznego [...].
W tym zakresie wskazuję, że przywołaną wyżej dokumentację organ I instancji powinien zebrać i uwzględnić z urzędu - zgodnie z treścią art. 77 k.p.a., organ II instancji miał dostępne te dokumenty, ale nie dokonał ich oceny, zaś Sąd I instancji pominął je,nie dokonując ich oceny. W konsekwencji powyższego, Sąd I instancji błędnie ocenił ustalenia stanu faktycznego, dokonanego prżez organ II instancji dotyczący genezy prawa własności dla działki [...], który to stan był niezgodny ze zgromadzoną dokumentacją w aktach sprawy organu II instancji.
2. Nierozpatrzenie zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:
a) brak wnikliwości i staranności w ocenie materiału dowodowego oraz treści skargi;
b) w tym też zakresie wskazuje. że Sad nie zauważył, że organ prowadzący postępowanie wydał decyzję niezgodną z treścią zawiadomienia o wszczęciu postępowania (pismo z dnia 13.08.2015 znak: [...]).
3. Naruszenie prawa materialnego - art. 24 ust. 2b pkt. 2 oraz art. 24 ust.2a pkt. Id ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (jednolity tekst Dz. U. z 2015 roku poz. 520 ze zm.) - przez jego niewłaściwe zastosowanie (a w zasadzie niezastosowanie przez organ). Faktem pozostaje, że - w niniejszej sprawie - dane ewidencyjne w zakresie przebiegu granic działki skarżącego są niewiarygodne, niezgodne ze stanem prawnym, jednakże - zdaniem skarżącego - ustawodawca, zgodnie z obowiązującym obecnie stanem prawnym umożliwił organowi prowadzącemu ewidencję gruntów do podjęcia z urzędu skutecznych działań w celu wyeliminowania błędnych danych ewidencyjnych.
Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Kielcach, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i wydanie wyroku reformatoryjnego w zakresie uchylenia przedmiotowych decyzji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz.U z 2016 poz. 718, ze zm.) - dalej p.p.s.a., z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.
Sprawy dotyczące ewidencji gruntów są uregulowane przez ustawę - Prawo geodezyjne i kartograficzne, oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zmian w ewidencji dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych. Organy administracji publicznej, prowadząc ewidencję gruntów, rejestrują jedynie stany prawne w oparciu o określone dokumenty i nie mogą samodzielnie rozstrzygać w kwestii uprawnień objętych tymi dokumentami. Zatem ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji (por. art. 20, art. 22 i art. 24 ustawy), a rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów i stąd też ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Oznacza to zatem, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. Zgodnie z utrwalonym już w orzecznictwie poglądem, ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno - techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy, a zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe lub akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów (zob.: np. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 1998 r., sygn. akt III SA 766/98 i z dnia 19 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 862/00). Ponadto - jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK 666/07 (niepubl.), a który to pogląd należy w pełni podzielić - organy ewidencyjne nie są uprawnione do weryfikacji dokumentów, na podstawie których dokonują zmian w ewidencji.
Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem, nie posiada usprawiedliwionych podstaw, a skoro zaś skargę oparto na obu podstawach wskazanych w art. 174 p.p.s.a., przeto w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania. W zarzutach dotyczących naruszenia przepisów postępowania wskazano wyłącznie na art.7, art.77 § 1 k.p.a. oraz art.107 § 3 k.p.a. poprzez niezebranie z urzędu przez organ I instancji wskazanych dokumentów, a organ II instancyjny mając te dokumenty nie dokonał ich oceny. Przypomnieć jeszcze należy, że przedmiotowe postępowanie w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów zostało wszczęte na wniosek skarżącego, który domagał się usunięcia rozbieżności odnośnie przebiegu wszystkich granic działki nr [...] i wnosił, aby to organ z urzędu sporządził odpowiednią dokumentację geodezyjną, która obrazowałaby prawidłowy przebieg granic działki nr [...], której jest właścicielem.
Odnosząc się do powyższych zarzutów należy w przede wszystkim mieć na uwadze, że postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, które kończy się wydaniem decyzji administracyjnej, w której organ orzeka czy to o wprowadzeniu określonych zmian, czy też odmawia ich wprowadzenia, jest postępowaniem szczególnym, które prowadzone jest nie tylko w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, ale przede wszystkim w oparciu o przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków zawarte w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisy rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. To przepisy rozporządzenia określają szczegółowe zasady prowadzenia tego postępowania wskazując na podstawie jakich dokumentów mogą być dokonywane wpisy w ewidencji gruntów, według jakich zasad wykazuje się w ewidencji przebieg granic działek ewidencyjnych (§ 36 - § 38) oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych (rozdział 3 rozporządzenia). Należy również mieć na uwadze, że dokumenty historyczne określające poprzedni stan prawny działek nie mogą stanowić podstawy do wprowadzania zmian w ewidencji, jeżeli stan późniejszy został już stwierdzony kolejnymi późniejszymi dokumentami, z którymi ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego działek. Mając na uwadze ogólne zasady dotyczące publicznego rejestru jakim jest ewidencja gruntów i budynków, charakteru tego rejestru oraz szczególnych zasad dotyczących wprowadzania zmian w ewidencji gruntów i budynków uregulowanych w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz w rozporządzeniu z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia wyłącznie art. 7, 77 § 1 k.p.a. nie mogły podważyć poczynionych w sprawie ustaleń. Niezasadny jest również zarzut dotyczący naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., albowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w tym przepisie.
W zarzutach dotyczących naruszenia prawa materialnego wskazano na naruszenie art.24 ust.2b pkt2 oraz art.24 ust.2a pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w zasadzie niezastosowanie przez organ. Powołane przepisy mają następującą treść: art.24 ust.2a pkt 1 lit.d stanowi, informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: urzędu jeżeli zmiany tych informacji wynikają z wykrycia błędnych informacji, zaś art.24 ust.2b pkt 2 stanowi, że aktualizacja informacji w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych przepisów są niezasadne, w sprawie wszczętej na wniosek skarżącego w przedmiocie aktualizacji ewidencji wydana została decyzja administracyjna, którą organ orzekł merytorycznie, zaś o możliwości wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie aktualizacji operatu decyduje organ prowadzący ewidencję, a nie strona. W zarzutach dotyczących naruszenia prawa materialnego nie wskazano żadnych innych przepisów o charakterze materialnoprawnym dotyczących prowadzenia, czy też aktualizacji ewidencji gruntów i budynków.
Zaskarżona decyzja jest rozstrzygnięciem prawidłowym i nie narusza prawa. Organ prawidłowo, z uwzględnieniem przepisów k.p.a. przeprowadził postępowanie - zgromadził konieczny do rozstrzygnięcia materiał dowodowy i w sposób prawidłowy dokonał jego oceny, która uwzględnia treść przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 20 ust. 1 i 2 pgik, oraz stosowne przepisy rozporządzenia egib. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. - wskazano dowody, na których oparto rozstrzygnięcie, odniesiono się do zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu, wyjaśniono podstawę prawną decyzji przytaczając właściwe przepisy prawa.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne i dlatego na podstawie art.184 p.p.s.a. skarga kasacyjna została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło