II FSK 1738/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA del. Danuta Małysz, Protokolant Katarzyna Łysiak, po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 1894/13 w sprawie ze skargi D. O.-O. i A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 23 maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 7 lutego 2014 r. w sprawie sygn. akt III SA/Wa 1894/13 ze skargi D.O. i A.O. (dalej: "Skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 23 maja 2013 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] (dalej: "Prezydent Miasta") z dnia 16 stycznia 2013 r. Stan sprawy przedstawia się następująco: Prezydent Miasta decyzją z 16 stycznia 2013 r. ustalił Skarżącymi wysokość podatku od nieruchomości za 2013r., w tym od miejsca postojowego położonego w W. przy ul. N., w łącznej wysokości 262 zł. W odwołaniu od ww. decyzji Skarżący wnieśli o uchylenie jej w zakresie naliczenia podatku dotyczącego udziału w lokalu niemieszkalnym - garażu lub o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zakwestionowali opodatkowanie pełnej powierzchni udziału w lokalu niemieszkalnym – garażu, z uwagi na niezgodność naliczenia podatku z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010r. Nr 95. poz. 613 ze zm.; dalej: "u.p.o.l."). Podkreślili, że ich udział we współwłasności garażu wynosi dla jednego miejsca postojowego 25,28 m² (1/80 z powierzchni 2022,1 m²). Dane te znajdują się w rejestrach. Zdaniem Skarżących nie ma możliwości faktycznego wjazdu i korzystania z lokalu, gdy pojazdy przekraczają 2,20 m. Garaż posiada wysokość 2,20 mierzoną od podłoża do powierzchni sufitu, ale ta przestrzeń jest ograniczona elementami infrastruktury budynku, które ograniczają możliwość korzystania z przestrzeni garażu i miejsca postojowego powyżej 2,05 m. Do obliczenia należnego podatku od nieruchomości powinno być zaliczone 50% powierzchni użytkowej miejsca postojowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 23 maja 2013 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta. W uzasadnieniu przytoczyło treść art. 4 ust. 2 u.p.o.l. i stanęło na stanowisku, że zarzuty odwołania są nieuprawnione w świetle rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm., dalej: “rozporządzenie"). Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że jeżeli lokal niemieszkalny, którego współwłaścicielami są Skarżący, uzyskał pozwolenie na użytkowanie to należy przyjąć, iż aby takie pozwolenie mogło zostać wydane spełnione musiały być wymogi płynące m.in. z przepisów ww. rozporządzenia, co oznacza, że w tym zakresie wysokość garażu w świetle konstrukcji, która wynosić musi co najmniej 2,2 m. Istotne przy tym jest, że podatkowe pojecie "kondygnacji w świetle" nie może być utożsamiane z wysokością samego wjazdu do lokalu garażowego, którego wysokość zgodnie z przepisami musi wynosić 2 m (w świetle) i który to wjazd jest elementem ściany budynku. Wskazano, że pojęcie ustawy podatkowej "kondygnacji o wysokości w świetle" odpowiada budowlanemu pojęciu "wysokości w świetle konstrukcji", co oznacza, że każdy lokal niemieszkalny będący garażem wielostanowiskowym z istoty rzeczy musi posiadać wysokość w świetle konstrukcji co najmniej 2.2 m, a więc podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości od pełnej powierzchni użytkowej. Skarżący złożyli na powyższą decyzję skargę, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi zwrócili uwagę na brak logicznego uzasadnienia decyzji i rażące naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta. Wyjaśnił, że sporna jest kwestia ustalenia wysokości podatku od nieruchomości w związku z tym, że zdaniem Skarżących przedmiot opodatkowania posiada w niektórych miejscach wysokość ("wysokość w świetle") mniejszą niż 2,2 m. Zdaniem Skarżących w takim przypadku należało uwzględnić treść art. 4 ust. 2 u.p.o.l. i do opodatkowania przyjąć jedynie 50% powierzchni użytkowej lokalu, przypadającej na jeden udział, czyli 12,64 m². Sąd pierwszej rację przyznał Skarżącym wyjaśniając, że organy podatkowe, bez zweryfikowania jak wygląda przedmiot opodatkowania, założyły że, skoro budynek został wybudowany zgodnie z wymogami procedury budowlanej, to również miejsce postojowe Skarżących (udział w lokalu niemieszkalnym – garażu) musi odpowiadać wymogom prawa budowlanego. Organy podatkowe nie badały czy przestrzeń garażu, jest – jak twierdzili Skarżący – ograniczona elementami infrastruktury budynku, które ograniczają możliwość korzystania z przestrzeni garażu i miejsca postojowego powyżej 2,05 m. Nie doszło w związku z tym do prawidłowego ustalenia podstawy opodatkowania ww. spornego przedmiotu – miejsca postojowego w garażu, a w konsekwencji, czy w odniesieniu do konkretnego miejsca postojowego, będącego we władaniu Skarżących, możliwe jest zaliczenie 50% powierzchni użytkowej tegoż miejsca, czy też całości jego powierzchni, mimo, że Skarżący kwestionowali tą ostatnią możliwość. Takie stanowisko organów podatkowych obu instancji pozostaje w sprzeczności z zasadami wyrażonymi art. 122 i art. 187 § 1 oraz art. 121 § 1 O.p. Sąd, uchylając decyzje obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; dalej zwana: "P.p.s.a."), stwierdził, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy podatkowe, a w szczególności Prezydent Miasta, w związku z podnoszonym przez stronę okolicznościami faktycznymi, po wcześniejszy dokonaniu oględzin przedmiotu opodatkowania, dokona prawidłowej wykładni przepisu art. 4 ust. 2 u.p.o.l., z uwzględnieniem reguł wykładni zarówno językowej, jak i funkcjonalnej wspierając się orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu w Bydgoszczy z 6 maja 2004r. sygn. akt I SA/Bd 63/04 W skardze kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżając powyższy wyrok w całości zarzuciło mu: 1. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 1.1. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. poprzez niezasadne uchylenie decyzji organów podatkowych obu instancji z powodu braku przeprowadzenia oględzin przedmiotu opodatkowania – garażu wielostanowiskowego w zakresie stwierdzenia istnienia w nim infrastruktury budynku mogącej ograniczać podatnikom korzystanie z przestrzeni garażu i należącego do nich miejsca postojowego w tym garażu, co miało prowadzić do naruszenia art. 122 i art. 187 § 1, a także art. 121 § 1 O.p. podczas, gdy oględziny takie są zbędne dla zasadności ustalenia wysokości wymiaru podatku od nieruchomości, jako, że istniejące w garażu wielostanowiskowym elementy infrastruktury budynku nie wpływają na prawidłowość ustalenia podstawy opodatkowania tym podatkiem, oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na tym, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości w garażu wielostanowiskowym podlega konkretne miejsce postojowe będące we władaniu podatników, podczas, gdy opodatkowaniu tym podatkiem podlega abstrakcyjny udział podatników w całym lokalu garażowym, 2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 ust.2 u.p.o.l. poprzez błędną wykładnię pojęcia "kondygnacji o wysokości w świetle" rozumianą przez Sąd jako odległość między podłożem a elementami infrastruktury budynku, które ograniczają możliwość korzystania przez podatników z tego budynku. Wskazując na powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi w trybie art. 188 p.p.s.a. ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Brak było dostatecznych podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Na początek podnieść i jednoznacznie wyjaśniająco doprecyzować należy, że w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji w istocie nie rozstrzygnął spornego zagadnienia podstawy opodatkowania. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy) Sąd ten wytknął określone zaniechania w ustaleniu i ocenie stanu faktycznego sprawy, które mogły mieć istotny wpływ, tak na ustosunkowanie się do stanowiska Skarżącego podatnika, jak i na prawidłową subsumcję ustalonego stanu faktycznego pod adekwatne unormowania materialnego prawa podatkowego. W tym stanie rzeczy zarzuty kasacyjne naruszenia prawa materialnego – jako przedwczesne – są (co najmniej dotąd) nieuzasadnione. Skarżący podatnik, jak i organy podatkowe, w postępowaniu administracyjnym i wystąpieniach przed sądem wskazywali, że w ocenianym dla celów podatkowych pomieszczeniu garażowym znajdują się różnego rodzaju elementy infrastruktury, w postaci podciągów, instalacji elektrycznej, hydraulicznej, wodno-kanalizacyjnej, przeciwpożarowej itp. Nie ustalono i nie wyjaśniono natomiast, czy przedmioty te mają charakter konstrukcyjny, to jest, czy poprzez ewentualne włączenie w konstrukcję pomieszczenia mają wpływ na jego nieincydentalną wysokość, co może mieć znaczenie dla prawidłowego, czyli dostatecznie wszechstronnie i wnikliwie uzasadnionego zastosowania prawa materialnego w postaci art. 4 ust. 2 u.p.o.l. Powoływanie się w powyższym przedmiocie na doświadczenie życiowe oraz specyfikę spornego w ocenie pomieszczenia jest, zdaniem orzekającego w sprawie niniejszej składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, niewystarczające, ponieważ nie każdy adresat ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i nie każdy sąd administracyjny posiada doświadczenie w zakresie charakterystyki, funkcjonowania i konstrukcji pomieszczeń w garażach wielostanowiskowych oraz znajdujących się w nich instalacji. Przedstawione w aktach sprawy dane ewidencyjne nie odpowiadają też na pytania dotyczące istnienia i charakteru poszczególnych instalacji w pomieszczeniu. Z tych powodów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił.