I OSK 2157/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-09-26
Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Jolanta Sikorska, Marta Laskowska-Pietrzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzje organów uczelni o uchyleniu decyzji o przyjęciu na studia i odmowie przyjęcia na studia, wydane w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, są wadliwe z powodu naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), gdy wcześniejsze postępowanie wznowieniowe zostało umorzone ostateczną decyzją?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzut naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej jest uzasadniony. Uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji oraz postanowienia o wznowieniu postępowania, a następnie umorzenie postępowania wznowieniowego ostateczną decyzją, oznacza, że wcześniejsze rozstrzygnięcia utraciły moc. W związku z tym, ponowne wznowienie postępowania i wydanie decyzji merytorycznych nie narusza zasady res iudicata, ponieważ nie doszło do rozstrzygnięcia tej samej sprawy dwoma kolejnymi decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Sąd uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę, uznając decyzje organów uczelni za prawidłowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej o uchyleniu decyzji z 2008 r. o przyjęciu D. R. na studia i odmowie przyjęcia jej na studia, wydanej po wznowieniu postępowania z powodu ujawnienia fałszerstwa dokumentów przez D. R. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji organów uczelni, uznając naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i oddala skargę D. R.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tamara Dziełakowska, Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Protokolant asystent sędziego Łukasz Sielanko, po rozpoznaniu w dniu 26 września 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu Medycznego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 maja 2016 r. sygn. akt III SA/Łd 367/15 w sprawie ze skargi D. R. na decyzję Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu Medycznego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. o przyjęciu na studia i odmowy przyjęcia na studia 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia od D. R. na rzecz Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu Medycznego w [...] zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 367/15 po rozpoznaniu skargi D. R. stwierdził nieważność decyzji Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu Medycznego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Międzywydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Wojskowo-Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w [...]
z dnia [...] listopada 2015 r. w przedmiocie uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2008 r.
o przyjęciu D. R. na 4 - letnie studia lekarskie prowadzone w języku angielskim na Wydziale Wojskowo-Lekarskim na rok akademicki 2008/2009 oraz odmowy przyjęcia D. R. na 4 letnie studia lekarskie prowadzone w języku angielskim na Wydziale Wojskowo-Lekarskim na rok akademicki 2008/2009 oraz stwierdził nieważność postanowienia Międzywydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Wojskowo-Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w [...] z dnia [...] września 2014 r.
Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego i prawnego.
Z ustaleń faktycznych poczynionych przez organ I instancji wynika, że w toku przeprowadzonego w 2008 r. postępowania rekrutacyjnego skarżąca D. R. przedłożyła dokumenty, na podstawie których wykazała uzyskanie określonej liczby kredytów z chemii ogólnej (I i II), chemii organicznej (I i II), biologii (I i II), fizyki (I i II) oraz posługiwanie się językiem angielskim w mowie i piśmie na poziomie wystarczającym do odbywania studiów w języku angielskim. Ponadto skarżąca wykazała ukończenie przynajmniej dwóch lat wykształcenia na poziomie college bądź uniwersytetu - będącego odpowiednikiem licencjatu w pełnym wymiarze czasu, na York University w Toronto, Kanada. W oparciu o powyższe dokumenty oraz przeprowadzoną rozmowę kwalifikacyjną, skarżąca decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. została przyjęta na 4 - letnie studia lekarskie prowadzone w języku angielskim na Wydziale Wojskowo-Lekarskim w roku akademickim 2008/2009. Po odbyciu przez skarżącą studiów zostało ujawnione fałszerstwo transkryptu, na podstawie którego dokonano oceny zaliczeń odpowiednich przedmiotów oraz przebiegu studiów skarżącej na kanadyjskiej uczelni. Okoliczność fałszerstwa została potwierdzona przez pracowników York University w Toronto, jak również przez Prokuraturę Rejonową [...] prowadzącą postępowania przeciwko skarżącej oraz jej mężowi P. R. oraz wyrok Sądu Rejonowego dla [...], VI Wydział Karny z dnia [...] września 2013 r., [...].
Powyższe ustalenia stanowiły - jak wyjaśnił organ odwoławczy - podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją
z dnia [...] lipca 2008 r., a następnie do wydania przez Międzywydziałową Komisję Rekrutacyjną Wydziału Wojskowo-Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w [...] decyzji z dnia [...] listopada 2015 r.
Rozpoznając wniesione przez D. R. odwołanie od tej decyzji - organ odwoławczy wskazał, iż w stosunku do skarżącej zastosowano te same kryteria, które były zastosowane wobec wszystkich osób uczestniczących w postępowaniu rekrutacyjnym na przedmiotowy kierunek studiów w roku akademickim 2008/2009. Kryteria te zostały określone w uchwale Senatu Uniwersytetu Medycznego w [...] nr [...] oraz zasadach rekrutacji na studia medyczne w Oddziale Studiów w języku angielskim Uniwersytetu Medycznego w [...] w roku akademickim 2008/2009. Wskazane dokumenty zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącej. Powyższe zdaniem organu odwoławczego chybionym czyni zarzut pełnomocnika, co do braku kryteriów i warunków przyjęć na przedmiotowy kierunek na rok akademicki 2008/2009. Przedłożone przez skarżącą w roku 2008, w toku postępowania rekrutacyjnego dokumenty, jak również przeprowadzona rozmowa kwalifikacyjna miały na celu wykazanie, że skarżącą spełnia kryteria przyjęcia na 4 - letnie studia lekarskie prowadzone w języku angielskim na Wydziale Wojskowo-Lekarskim na rok akademicki 2008/2009.
Następnie organ odwoławczy wskazał na bezsporne ustalenia, co do faktu fałszerstwa dokumentacji skarżącej dotyczącej przebiegu studiów na uczelni kanadyjskiej. Powyższe wypełniało przesłanki określone w art. 145 § 1 i § 2 k.p.a. uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Tym samym za niezasadny organ uznał wniosek pełnomocnika skarżącej o umorzenie postępowania wznowieniowego. Ponadto wbrew twierdzeniom skarżącej w sprawie brak jest podstaw do zastosowania przepisu art. 146 § 2 k.p.a. bowiem uwzględnienie prawidłowego transkryptu wyników nauczania na uczelni kanadyjskiej, nie pozwalało na uzyskanie przez skarżącą decyzji o przyjęciu na studia na UM w [...].
Uczelniana Komisja Rekrutacyjna wskazała, że w myśl art. 150 § 1 k.p.a. organem właściwym w sprawach wznowienia postępowania jest organ, który wydał
w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Ponadto ustalając właściwość organu uwzględnić należy także ewentualną zmianę przepisów w zakresie właściwości organów. W rozpoznawanej sprawie postępowanie rekrutacyjne skarżącej zostało wznowione postanowieniem Międzywydziałowej Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] września 2014 r., która zgodnie z § 6 ust. 2 pkt 2 uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu Medycznego w [...] z dnia [...] maja 2013 r. określającej warunki i tryb rekrutacji na pierwszy rok studiów prowadzonych w języku angielskim na UM w [...] w roku akademickim 2014/2015 na kierunku lekarskim jest organem właściwym do przeprowadzenia postępowania rekrutacyjnego.
Nie podzielając zarzutu naruszenia art. 169 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo
o szkolnictwie wyższym poprzez odmowę przyjęcia na studia, w sytuacji spełnienia przez nią warunków określonych przez uczelnie, które to warunki nie były stosowane do innych osób biorących udział w postępowaniu rekrutacyjnym - organ odwoławczy wskazał, że warunkiem przyjęcia na studia było legitymowanie się przez kandydata uzyskaniem odpowiedniej liczby kredytów z określonych przedmiotów, ukończeniem przynajmniej dwuletniego wykształcenia na poziomie college bądź uniwersytetu oraz znajomość języka angielskiego w mowie i piśmie. Spełnienie powyższych warunków nie było jednoznaczne z przyjęciem na studia. Komisja rekrutacyjna brała także pod uwagę wynik rozmowy rekrutacyjnej z kandydatem oraz całokształt dotychczasowego przebiegu edukacji, pozwalający ocenić postawę kandydata, jego wiedzę, systematyczność i sumienność. Przedłożony przez skarżącą sfałszowany transkrypt wyników uzyskanych na uczelni w Toronto nie zawierał informacji o 10 przedmiotach, z których strona uzyskała oceny niedostateczne (w części poprawionych na ocenę słabą, przed rozpoczęciem postępowania rekrutacyjnego na UM w [...]). Powyższe sfałszowało obraz przebiegu studiów skarżącej w Kanadzie
i doprowadziło do przedstawienia akademickiej kariery strony w znacznie lepszym świetle, w sytuacji gdy w rzeczywistości była ona słabą studentką. Powyższe ustalenia, zdaniem organu odwoławczego, pozwalały stwierdzić, że skarżąca nie uzyskała pozytywnego wyniku rozmowy kwalifikacyjnej. Ponadto przedłożenie sfałszowanego dokumentu czyni skarżącą osobą mało wiarygodną, co nie licuje
z postawą, jaką powinien reprezentować kandydat na studenta Uniwersytetu Medycznego w [...]. Zdaniem organu odwoławczego bez znaczenia pozostaje również okoliczność, iż ujawnienie złożenia przerobionego dokumentu miało miejsce już po ukończeniu studiów przez skarżącą. Fakt przedłożenia sfałszowanego dokumentu w toku postępowania rekrutacyjnego powoduje, że skarżąca nie posiadała statusu studenta przez cały okres studiów.
W skardze na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik D. R. zarzucił organowi:
1. naruszenie przepisów postępowania, w tym:
- art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a., art. 110 k.p.a. oraz art. 4 ust. 1 pkt 4 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim polegające na wznowieniu postępowania w sprawie, która nie została zakończona decyzją ostateczną, tym samym nie istnieje ani substrat postępowania wznowieniowego, to jest ostateczna decyzja administracyjna, ani też sprawa administracyjna, którą organ byłby uprawniony wznowić;
- art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. i art. 140 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu kolegialnego, która nie została podpisana przez wszystkich jej członków;
- art. 6, art. 19, art. 20, art. 105 § 1 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 169 ust. 2 i ust. 7 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawa o szkolnictwie wyższym
w brzmieniu obowiązującym w 2008 r. w zw. z § 4, § 5 i § 21 uchwały Senatu Uniwersytetu Medycznego w [...] nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. w sprawie warunków i trybu rekrutacji na I rok studiów stacjonarnych do Uniwersytetu Medycznego w [...] w roku akademickim 2008/2009 oraz formy studiów na poszczególnych kierunkach polegające na wydaniu decyzji przez niewłaściwe organy, przynajmniej w postępowaniu odwoławczym;
- art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.
w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. poprzez całkowicie dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, rozstrzyganie wszelkich wątpliwości na niekorzyść skarżącej, wydanie i uzasadnienie decyzji pod konkretną, obraną wcześniej tezę, co całkowicie podważa zaufanie obywatela do działania organu administracji i brak jakiegokolwiek wyjaśnienia, dlaczego zaliczenia uzyskane przez skarżącą są oceniane całkowicie odmiennie od tego, jak były oceniane w roku 2008;
- art. 8 i art. 11 w zw. z art. 15 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na kopiowaniu, z drobnymi modyfikacjami, przez organ II instancji fragmentów uzasadnienia organu I instancji odnoszących się do meritum sprawy, co budzi poważne wątpliwości co do tego, czy sprawa rzeczywiście, a nie tylko formalnie, została poddana dwuinstancyjnemu rozpoznaniu, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowały bezpodstawnym oraz niezasadnym wznowieniem postępowania oraz bezpodstawną odmową przyjęcia skarżącej na studia;
2. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to jest art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.
w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 i art. 78 Konstytucji RP polegające na tym, że zostało naruszone prawo skarżącej do bezstronnego
i obiektywnego rozpoznania jej sprawy na skutek wielokrotnego uczestniczenia
w postępowaniu rekrutacyjnym oraz postępowaniu wznowieniowym, to jest w tej samej indywidualnej sprawie skarżącej tych samych osób, co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego;
3. naruszenie prawa materialnego, to jest art. 169 ust. 2 ustawy Prawo
o szkolnictwie wyższym w zw. z art. 70 ust. 1 i ust. 4 Konstytucji RP polegające na jego niezastosowaniu oraz zastosowaniu do skarżącej kryteriów, które nie stanowią części żadnego regulaminu rekrutacji na studia w przewidzianej prawem formie, to jest w tym konkretnym przypadku w formie uchwały Senatu Uniwersytetu Medycznego w [...].
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej wskazała, iż pismo z dnia [...] lipca 2008 r. stanowiące list gratulacyjny nie zawiera niezbędnych elementów decyzji administracyjnej, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a., a tym samym nie może zostać uznane za akt ostateczny kończący postępowanie, które mogłoby zostać wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Ponadto pismo zostało sporządzone w języku angielskim, co w świetle ustawy o języku polskim nie pozwala na uznanie go za dokument urzędowy. Ponadto w aktach rekrutacyjnych skarżącej brak jest jakiegokolwiek dokumentu, który mógłby zostać uznany za decyzję ostateczną orzekającą o przyjęciu na studia. Pełnomocnik skarżącej wskazał również na brak podpisów wszystkich członków organu kolegialnego wydającego decyzję
w I instancji. Powyższe naruszenie zdaniem strony skarżącej winno skutkować uchyleniem tej decyzji, a nie jej utrzymaniem w mocy przez organ odwoławczy.
W odpowiedzi na skargę Uczelniana Komisja Rekrutacyjna Uniwersytetu Medycznego w [...] wniosła o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2015 r., III SA/Łd 367/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, zaś postanowieniem z dnia 1 lipca 2015 r., III SA/Łd 367/15 zawiesił na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postępowanie sądowe do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi D. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 lutego 2015 r., III SA/Łd 987/14. Następnie postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2016 r., III SA/Łd 367/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podjął zawieszone postępowanie sądowe.
Powołanym we wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność decyzji Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu Medycznego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Międzywydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Wojskowo-Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. w przedmiocie uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. o przyjęciu D. R. na 4 - letnie studia lekarskie prowadzone w języku angielskim na Wydziale Wojskowo-Lekarskim na rok akademicki 2008/2009 oraz odmowy przyjęcia D. R. na 4 letnie studia lekarskie prowadzone w języku angielskim na Wydziale Wojskowo-Lekarskim na rok akademicki 2008/2009.
Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie jednakże z innych przyczyn niż w niej podniesione. Zdaniem Sądu w sprawie doszło bowiem do naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 16 § 1 zdanie 2 k.p.a. Stosownie do tych przepisów organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; zaś uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Ustanowiona w tych przepisach zasada res iudicata (powaga rzeczy osądzonej) oznacza zakaz ponownego rozpoznawania i rozstrzygania spraw administracyjnych rozstrzygniętych decyzją ostateczną, tak merytoryczną, jak
i procesową. Tożsamość sprawy oznacza jej rozstrzygnięcie kolejno następującymi po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Niedopuszczalne jest więc ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji merytorycznej, jeśli wcześniej
w warunkach tożsamości sprawy została rozstrzygnięta decyzją ostateczną i decyzja ta nie została następnie uchylona, czy też zmieniona w sposób prawem przewidziany. Istotą res iudicata jest więc podjęcie decyzji organu rozstrzygającej ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną w razie zaistnienia tożsamości sprawy. O tym, czy sprawa jest już rozstrzygnięta inną decyzją decyduje to co było objęte treścią rozstrzygnięcia organu w decyzji administracyjnej. Tożsamość sprawy zachodzi zaś w przypadku, gdy
w prowadzonym postępowaniu występują te same podmioty, ten sam przedmiot rozumiany jako interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów, a także ten sam stan prawny w niezmienionym stanie faktycznym,
w stosunku do postępowania już zakończonego decyzją ostateczną. Tożsamość przedmiotową należy więc rozumieć szerzej niż tylko jako przedmiot sprawy. Chodzi w tym wypadku zarówno o identyczny przedmiot nowej sprawy w stosunku do sprawy uprzednio ostatecznie rozstrzygniętej, jak i o tożsamość stanu prawnego tej sprawy przy niezmienionych jej okolicznościach faktycznych. Res iudicata ma zastosowanie również do decyzji podjętych we wznowieniowym postępowaniu, jeśli organ wydaje dwie decyzje nadzwyczajne w tym samym stanie prawnym
i faktycznym w oparciu o te samą wadę kwalifikowaną postępowania zwykłego, zakończonego decyzją ostateczną. Zaistnienie res iudicata stanowi przesłankę zastosowania art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 22 grudnia 2011r., I OSK 1021/11, LEX nr 1149102). Ponowne rozstrzygnięcie przez organ sprawy załatwionej wcześniej decyzją ostateczną jest bowiem możliwe tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji w ustalonym przez prawo trybie (wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 stycznia 2015r., II SA/Kr 1519/14, LEX nr 1643928), zaś żądanie wydania decyzji w tym trybie, w sprawie już rozstrzygniętej ostateczną decyzją, która pozostaje w obrocie prawnym powinno skutkować odmową wszczęcia postępowania nieważnościowego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Sąd wskazał, że w orzecznictwie sądowym jednolicie przyjmuje się też, że wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją jest nowym
i samodzielnym postępowaniem, o odrębnym przedmiocie rozpoznania
i rozstrzygnięcia i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjnoprawnego. Przedmiotem rozpoznania i rozstrzygnięcia w postępowaniu zwykłym jest autorytatywna konkretyzacja normy materialnego prawa administracyjnego
w zakresie uprawnienia lub obowiązku jednostki, zaś przedmiotem wznowieniowego postępowania jest rozpoznanie i rozstrzygnięcie tego, czy postępowanie zwykłe, poprzedzające autorytatywną konkretyzację normy materialnego prawa administracyjnego nie zostało dotknięte ciężkim, kwalifikowanym naruszeniem, określonym w art. 145 § 1 i art. 145 a k.p.a. Ta odrębność przedmiotu postępowania zwykłego i postępowania nadzwyczajnego powoduje, że nie można wywodzić skutków naruszenie przepisów postępowania w postępowaniu zwykłym dla wznowieniowego postępowania w sprawie zakończonej w trybie zwykłym. Wskazana specyfika tego nadzwyczajnego postępowania powoduje daleko idące konsekwencje w zakresie granic działania organu nadzoru i wyciągane w efekcie jego zakończenia wnioski, a sprawa administracyjna nie jest rozpoznawana tak jak w postępowaniu zwykłym, w taki sposób jakby to była kolejna instancja.
Sąd wskazał, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja, poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna oraz postanowienie o wznowieniu postępowania
w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2008 r. o przyjęciu skarżącej na studia lekarskie są dotknięte wadą nieważności, o której stanowi art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. Rozstrzygnięcia te zostały bowiem podjęte w sprawie, która została rozstrzygnięta wcześniejszą decyzją ostateczną, podjętą w wyniku przeprowadzenia wznowieniowego postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Organy naruszyły wynikający z tych przepisów zakaz rozpoznawania i rozstrzygania tożsamej pod względem podmiotowym, przedmiotowym, jak i stanu faktycznego i prawnego sprawy przyjęcia skarżącej na studia lekarskie. Jak bowiem wynika z akt sprawy wznowieniowe postępowanie w sprawie zakończonej tą decyzją na podstawie tych samych okoliczności faktycznych zostało wszczęte z urzędu dwukrotnie. Pierwsze postanowieniem Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] grudnia 2013 r.
i zakończone wydaniem przez tą Komisję decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r., uchylającej decyzję z dnia [...] lipca 2008 r. o przyjęciu skarżącej na 4 letnie studia lekarskie prowadzone w języku angielskim w Wydziale Wojskowo-Lekarskim oraz odmawiającej przyjęcia skarżącej na 4 letnie studia lekarskie prowadzone w języku angielskim w Wydziale Wojskowo-Lekarskim. Decyzja ta, jak i postanowienie
o wznowieniu postępowania zostały co prawda uchylone decyzją Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] sierpnia 2014 r., a postępowanie w sprawie przyjęcia skarżącej na studia zostało umorzone w całości. Obie te decyzje oraz postanowienie z dnia [...] grudnia 2013 r. zostały wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 10 lutego 2015 r., III SA/Łd 987/14, uchylone. Jednak wyrok ten został następnie uchylony przez NSA wyrokiem z dnia 27 stycznia 2016 r., I OSK 1438/15. Drugie wznowieniowe postępowanie w sprawie przyjęcia skarżącej na 4 - letnie studia lekarskie prowadzone w języku angielskim w Wydziale Wojskowo-Lekarskim wszczęła
z urzędu Międzywydziałowa Komisja Rekrutacyjna postanowieniem z dnia [...] września 2014 r., a następnie decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. uchyliła decyzję z dnia [...] lipca 2008 r. o przyjęciu skarżącej na 4 - letnie studia lekarskie prowadzone w języku angielskim w Wydziale Wojskowo-Lekarskim oraz odmówiła przyjęcia skarżącej na 4 letnie studia lekarskie prowadzone w języku angielskim w Wydziale Wojskowo-Lekarskim. Decyzja ta została utrzymana przez Uczelnianą Komisję Rekrutacyjną decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. W ocenie Sądu porównanie powyższych decyzji dowodzi wprost, iż sprawa przyjęcia skarżącej na studia lekarskie była dwukrotnie przedmiotem wznowieniowego postępowania, przy czym jak wynika z treści decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. oraz z dnia [...] listopada 2014 r. zostały one podjęte na tej samej podstawie prawnej, w tym samym stanie faktycznym, tj. z uwagi na posłużenie się przez skarżącą w postępowaniu rekrutacyjnym sfałszowanym transkryptem dyplomu ukończenia studiów medycznych na zagranicznej uczelni. Obie te decyzje też uchylały decyzję z dnia [...] lipca 2008 r. o przyjęciu skarżącej na 4 - letnie studia lekarskie prowadzone w języku angielskim
w Wydziale Wojskowo-Lekarskim oraz odmawiały przyjęcia skarżącej na 4 letnie studia lekarskie prowadzone w języku angielskim w Wydziale Wojskowo-Lekarskim. Podjęte w niniejszej sprawie decyzje oraz postanowienie o wznowieniu postępowania są późniejsze niż wydane w pierwotnym wznowieniowym postępowaniu decyzje,
a będące przedmiotem oceny NSA dokonanej w wyroku z dnia 27 stycznia 2016 r.,
I OSK 1438/15. Wobec uchylenia przez NSA wyroku WSA w Łodzi z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 987/14, decyzje kończące pierwotnie wznowieniowe postępowanie "odżyły" i będą przedmiotem oceny w odrębnym postępowania sądowoadministracyjnym, tj. w postępowaniu prowadzonym pod sygnaturą akt III SA/Łd 245/16, której rozstrzygnięcie w dacie orzekania przez Sąd w tej sprawie nie zostało jeszcze podjęte. Uruchomienie odrębnego postępowania sądowego pod sygn. III SA/Łd 245/16 wyłączało ocenę legalności decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r.
i decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. w niniejszej sprawie. Uporządkowanie działań organów uczelni w sprawie przyjęcia skarżącej na studia lekarskie, toku wznowieniowego postępowania wymagało wyeliminowania z obrotu prawnego podejmowanych przez różne organy uczelni aktów administracyjnych w przedmiocie przyjęcia skarżącej na studia poprzez ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.
W ocenie Sądu nie jest prawnie dopuszczalna sytuacja, aby różne organy uczelni pierwszego stopnia podejmowały rozstrzygnięcie w tej samej sprawie. W ocenie Sądu przedwczesne było ponowne wszczynanie wznowieniowego postępowania
w dniu [...] września 2014 r. przed upływem terminu do wniesienia skargi na decyzje zapadłe we wznowieniowym postępowaniu wszczętym w dniu [...] grudnia 2013 r.,
a tym bardziej wobec złożenia skargi do sądu administracyjnego na decyzję z dnia [...] sierpnia 2014 r. podejmowanie rozstrzygnięcia kończącego ponownie wznowione postępowanie w sprawie przyjęcia skarżącej na studia. Jak bowiem przyjmuje się
w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego "dopóki prawomocna decyzja umarzająca postępowanie w sprawie nie zostanie wyeliminowana w ramach dostępnych środków prawnych, to jej adresaci mają prawo oczekiwać, że ponowna decyzja w tej samej sprawie nie zapadnie. Gdyby jednak stało się inaczej i w tej samej sprawie wydana została ostateczna decyzja merytoryczna, to decyzja ta obarczona jest wadą nieważności z powodu naruszenia powagi rzeczy osądzonej (res iudicata)". Przyjęty w art. 16 § 1 k.p.a. zakaz ponownego rozpoznawania
i rozstrzygania spraw administracyjnych rozstrzygniętych decyzją ostateczną nie został bowiem ograniczony tylko do decyzji rozstrzygających sprawę co do istoty merytorycznie. Ustanowiona zasada trwałości decyzji administracyjnej stanowi
o decyzji ostatecznej, a nie wprowadza zastrzeżenia co do treści rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu nie ma więc podstaw do ograniczenia zakresu obowiązywania tej zasady co do decyzji umarzającej postępowanie w sprawie. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdzie najpierw po przeprowadzeniu wznowieniowego postępowania umorzono sprawę przyjęcia skarżącej na studia, zaś w wyniku nowego wznowieniowego postępowania, przeprowadzonego w oparciu o tę samą podstawę prawną i faktyczną wznowienia podjęto merytoryczną decyzję.
W ocenie Sądu przedwczesna jest merytoryczna ocena zasadności zarzutów skargi, poza zarzutem właściwości organów, uwzględnianym przez Sąd także
z urzędu. W tym zakresie nie ma racji skarżąca kiedy podnosi, iż decyzję w II instancji w niniejszej sprawie powinien wydać Rektor UM w [...]. W ocenie powyższego zarzutu nie można pomijać odrębności administracyjnych trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji od trybu zwykłego postępowania, faktu, iż przyznana organom uczelni - senatowi uczelni - swoboda regulowania stosunków
z użytkownikami zakładu administracyjnego wynikająca z Prawo o szkolnictwie wyższym, w szczególności z art. 169 ust. 10 i 12, nie może prowadzić do wprowadzania regulacji naruszającej unormowania ustawowe, jak i okoliczności prawnej, iż wznowieniowe postępowanie prowadzi organ, który zgodnie
z obowiązującymi przepisami jest organem właściwym do rozpoznawania danej kategorii spraw w dacie wszczęcia tego postępowania. Od lat sądy administracyjne jednolicie prezentują pogląd, wedle którego o ile przepisy prawa materialnego stosuje się z daty zdarzenia rodzącego skutki prawne, o tyle przepisy prawa procesowego stosuje się z daty podejmowania przez organ czynności procesowych w sprawie. Ramy postępowania rekrutacyjnego, a w konsekwencji również właściwość organów we wznowieniowym postępowaniu, kształtują z kolei "dwie, komplementarne wobec siebie, grupy przepisów zawarte w Prawie o szkolnictwie wyższym oraz uchwałach senatów poszczególnych uczelni, dotyczących warunków
i trybu rekrutacji oraz zasad przyjmowania na studia finalistów olimpiad stopnia centralnego, jak również laureatów konkursów ogólnopolskich i międzynarodowych. Przyjęty przez prawodawcę model regulacji polega w praktyce na ujęciu
w przepisach ustawy podstawowych (brzegowych) warunków rekrutacji na studia oraz trybu jej prowadzenia. A zatem stosownie do art. 169 ust. 10, 12, 13 i 14 Prawa o szkolnictwie wyższym, w analogicznym brzmieniu w dacie rekrutacji skarżącej na studia i prowadzenia wznowieniowego postępowania w sprawie tej rekrutacji, rekrutację przeprowadzają komisje rekrutacyjne powołane przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej lub inny organ wskazany w statucie. Komisja rekrutacyjna podejmuje decyzje w sprawach przyjęcia na studia; od decyzji komisji rekrutacyjnej służy odwołanie, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji, do uczelnianej komisji rekrutacyjnej, powołanej w trybie określonym w statucie (ust. 12). Od decyzji kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni lub innego organu wskazanego w statucie służy zaś odwołanie do rektora, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji (ust. 13). Po rozpatrzeniu odwołania wnoszonego
w trybie ust. 12 decyzję podejmuje uczelniana komisja rekrutacyjna, a po rozpatrzeniu odwołania wnoszonego w trybie ust. 13 decyzję podejmuje rektor. Decyzja ta jest ostateczna. Z przepisów tych wynika, że rekrutację co do zasady przeprowadzają powołane przez senat uczelni komisje rekrutacyjne, co jest powszechną praktyką, zaś inne organy uczelni przeprowadzają rekrutację o ile wskaże je senat uczelni w uchwale, natomiast w pozostałych kategoriach spraw, np. skreślania z listy studentów, decyzje podejmują kierownicy jednostek, o ile senat nie postanowi inaczej (tak też P. Dańczak, Decyzja administracyjna w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, Lex). Rozróżnienie to ma istotne znaczenie, bowiem ma wpływ na właściwość organów odwoławczych. W sprawach rekrutacji organem właściwym jest, jak wynika z przyjętej w tych przepisach zasady, uczelniana komisja rekrutacyjna; w pozostałych przypadkach zaś rektor uczelni. W niniejszej sprawie wznowieniowe postępowanie wszczęto w dniu [...] września 2014 r., co oznacza, że właściwość organu do jego przeprowadzenia należy ustalić w oparciu o obowiązującą w tej dacie uchwałę nr [...] (obowiązującą od dnia [...] maja 2014r., tj. daty jej podjęcia). Senat UM w [...] - korzystając z wynikającego z art. 169 Prawa o szkolnictwie wyższym, w szczególności z ust. 2 i 10, uprawnienia do ustalenia, w drodze uchwały, warunków, trybu oraz terminu rozpoczęcia
i zakończenia rekrutacji, w tym prowadzonej w drodze elektronicznej, dla poszczególnych kierunków studiów - w sprawach przyjęcia na studia studentów zagranicznych zróżnicował właściwość organów, jak i tryb ich działania. Skoro zatem w dacie wszczęcia wznowienia postępowania w sprawie przyjęcia skarżącej na studia organem właściwym w tej kategorii spraw była w I instancji Międzywydziałowa Komisja Rekrutacyjna, w II instancji zaś Uczelniana Komisja Rekrutacyjna, to również i one są organami właściwym do wznowienia i przeprowadzenia postępowania wznowieniowego w tej sprawie.
Z uwagi na spór między stronami co do istnienia w obrocie prawnym przedmiotu wznowieniowego postępowania (decyzji ostatecznej o przyjęciu skarżącej na studia) Sąd wyjaśnił, że pismo z dnia [...] lipca 2008 r. stanowi - wbrew wywodom skargi - decyzję administracyjną. Kwestia to w sposób wiążący została już rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 stycznia 2016r., I OSK 1438/15. Uchylając tym wyrokiem podjęty uprzednio przez WSA
w Łodzi wyrok z dnia 10 lutego 2015 r., III SA/Łd 987/14, uchylający decyzje wznowieniowe w przedmiocie przyjęcia skarżącej na studia lekarskie, NSA w sposób jednoznaczny stwierdził, że "(...) za decyzję o przyjęciu skarżącej na studia należało więc uznać pismo z [...] lipca 2008 r. sporządzone w języku angielskim, skierowane do D. R., informujące ją o przyjęciu jej na studia i podpisane przez Przewodniczącego Komisji Rekrutacyjnej ponieważ zawiera ono wszystkie konstytutywne elementy decyzji administracyjnej, a mianowicie: oznaczenie organu, oznaczenie strony, rozstrzygnięcie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ wydający decyzję, a jego wyniku skarżąca uzyskała status studenta Uniwersytetu Medycznego w [...]. Nie można podzielić poglądu, że pismo to nie może zostać uznane za decyzję administracyjną, skoro zostało sporządzone wyłącznie w języku angielskim. Naruszenie art. 4 ustawy z 7 października 1999 r. o języku polskim przesądza jedynie o wadliwości tej decyzji, a rolą Sądu I instancji była ocena, jakiego rodzaju jest to naruszenie prawa, czy wpływa ono na nieważność decyzji, a jeżeli nie, to czy ma ono wpływ na wynik sprawy. Nie ulega więc wątpliwości, że postępowanie kwalifikacyjne w sprawie przyjęcia D. R. na studia medyczne
w Uniwersytecie Medycznym w [...] zostało zakończone decyzją ostateczną, co sprawia, że tą przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 §
1 k.p.a. ab initio) należy uznać za spełnioną". Wyrok ten na mocy art. 190 zdanie
1 p.p.s.a. wiąże sąd administracyjny I instancji, któremu przekazano sprawę do ponownego rozstrzygnięcia. A zatem w obrocie prawnym funkcjonuje przedmiot oceny wznowieniowego postępowania w postaci rozstrzygnięcia.
Odnosząc się zawartego w skardze wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci rzutu ekranu ze strony internetowej UM w [...] oraz wydruku publikowanych przez UM w [...] uchwał na okoliczność nieopublikowania regulaminu rekrutacji w ocenie Sądu nie zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie bowiem do art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W ocenie Sądu nie zostały spełnione konieczne przesłanki uznania wniosku dowodowego za zasadny. Sąd wobec zawartości akt administracyjnych nie ma wątpliwości co do okoliczności zasad, trybu i kryteriów naboru na studia lekarskie prowadzone w języku angielskim dokonany na rok akademicki 2008/2009.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Uczelniana Komisja Rekrutacyjna Uniwersytetu Medycznego
w [...], reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1/ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 3 i art. 16 § 1 zdanie drugie k.p.a. poprzez bezpodstawne uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Międzywydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu Medycznego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. oraz postanowienia Międzywydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu Medycznego w [...] z dnia [...] września 2014 r. w wyniku błędnego przyjęcia, że w okolicznościach niniejszej sprawy doszło do naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej, w sytuacji gdy prawidłowa ocena stanu faktycznego prowadziłaby do ustalenia, że postanowienie z dnia [...] września 2014 r. oraz decyzje: odpowiednio z dnia [...] listopada 2014 r. i [...] lutego 2015 r. zostały wydane po uchyleniu na mocy ostatecznej decyzji Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] sierpnia 2014 r. postanowienia Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz decyzji tej Komisji z dnia [...] kwietnia 2014 r. - i umorzeniu na mocy w/w ostatecznej decyzji Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] sierpnia 2014 r. postępowania
w sprawie, a tym samym prawidłowa ocena stanu faktycznego sprawy prowadziłaby do ustalenia, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 i art. 16 § 1 zdanie drugie k.p.a.;
2/ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku
w sposób nieodpowiadający normom wynikającym z powyższego przepisu,
w szczególności poprzez oparcie rozstrzygnięcia na nieprawidłowej ocenie stanu faktycznego sprawy.
Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej kasacyjnie wniósł
o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie od D. R. na rzecz Uniwersytetu Medycznego w [...] kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącej kasacyjnie wskazał, że w dacie wszczęcia postępowania wznowieniowego na podstawie postanowienia
z dnia [...] września 2014 r., jak również w datach podejmowania decyzji Międzywydziałowej Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] listopada 2014 r. oraz decyzji Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] lutego 2015 r. poprzednie - postanowienie i decyzja Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej były uchylone mocą ostatecznej decyzji administracyjnej. Odwołując się do pojęcia decyzji ostatecznej pełnomocnik skarżącej kasacyjnie podniósł, że pojęcie to ustawodawca określił
w przepisie art. 16 § 1 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem ostateczne są te decyzje, od których nie służy odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Decyzja wydana przez organ odwoławczy (organ II instancji) jest decyzją ostateczną.
Zgodnie bowiem z przepisem art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym, co oznacza, że od decyzji wydanej w I instancji służy odwołanie tylko do jednej instancji (art. 127 § 1 kpa). Od decyzji ostatecznych należy odróżnić decyzje prawomocne, do których zdaniem doktryny zalicza się decyzje utrzymane w mocy przez sąd administracyjny oraz decyzje niezaskarżone do sądu z powodu upływu terminu do wniesienia skargi. Istotą zasady powagi rzeczy osądzonej, której naruszenia - w ocenie Sądu I instancji - dopuścił się organ, jest podjęcie przez organ decyzji rozstrzygającej ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną w razie zaistnienia tożsamości sprawy. Tym samym zasada ta ustanawia zakaz ponownego rozpoznania sprawy i wydania decyzji merytorycznej, jeżeli wcześniej sprawa ta została rozstrzygnięta decyzją ostateczną i decyzja ta nie została następnie uchylona, czy też zmieniona w sposób prawem przewidziany.
W ocenie pełnomocnika skarżącej kasacyjnie w sprawie nie mamy do czynienia z sytuacją rozpoznania i wydania decyzji merytorycznej w sprawie, która wcześniej została rozstrzygnięcia decyzją ostateczną. Decyzja Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] sierpnia 2014 r. była jedyną decyzją ostateczną, jaka znajdowała się w obrocie prawnym w momencie wydania postanowienia Międzywydziałowej Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] września 2014 r. o wznowieniu postępowania rekrutacyjnego D. R., decyzji Międzywydziałowej Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] listopada 2014 r. i następnie decyzji Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] lutego 2015 r. W okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło do rozstrzygnięcia tożsamej sprawy dwoma kolejnymi decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna.
Zdaniem pełnomocnika skarżącej kasacyjnie Sąd I instancji nie zauważa rozróżnienia pojęcia ostatecznej decyzji administracyjnej i pojęcia prawomocnej decyzji administracyjnej, a zasada powagi rzeczy osądzonej oznacza zakaz ponownego rozpoznawania i rozstrzygania spraw administracyjnych rozstrzygniętych decyzją ostateczną. Zasada ta odwołuje się więc do pojęcia ostatecznej decyzji administracyjnej, nie zaś do pojęcia prawomocnej decyzji administracyjnej.
Błędne jest również powołanie się na uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 lutego 2015 r. sygn. akt III SA/Łd 987/14 jako okoliczności uzasadniającej zarzut naruszenia przez organ zasady powagi rzeczy osądzonej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi powołanym wyrokiem z dnia 10 lutego 2015 r. uchylił decyzję Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu Medycznego w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., poprzedzającą ją decyzję Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Wojskowo - Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. oraz postanowienie Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Wojskowo - Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. o wznowieniu z urzędu postępowania rekrutacyjnego. Wyrok ten został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2016 r. sygn.
I OSK 1438/15, co doprowadziło do tego - jak wskazuje w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji - że "odżyły" decyzje kończące pierwotnie wznowieniowe postępowanie.
Zdaniem pełnomocnika skarżącej kasacyjnie Sąd I instancji zdaje się jednak nie zauważać, że tym samym "odżyła" jedynie decyzja Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] sierpnia 2014 r., która to decyzja uchylała decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r i postanowienie z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz umarzała postępowanie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji Sądu. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Oznacza to, że poza przypadkami wymienionymi w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w rozpoznawanej sprawie nie występują, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres.
Pełnomocnik skarżącej kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Międzywydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu Medycznego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. oraz postanowienia Międzywydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu Medycznego w [...] z dnia [...] września 2014 r., w wyniku błędnego przyjęcia, że w okolicznościach niniejszej sprawy doszło do naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten jest usprawiedliwiony.
Jak wynika z akt administracyjnych, decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Uczelniana Komisja Rekrutacyjna Uniwersytetu Medycznego w [...] uchyliła decyzję Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Wojskowo-Lekarskiego UM
w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. oraz postanowienie Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Wojskowo-Lekarskiego UM w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie wznowienia postępowania rekrutacyjnego D. R. na studia na Wydziale Wojskowo-Lekarskim z powodów formalnych, wskazując że powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane przez niewłaściwy organ do prowadzenia postępowania wznowieniowego.
Jednocześnie organ administracji umorzył w całości postępowanie wznowieniowe dotyczące przyjęcia D. R. na studia na Wydziale Wojskowo-Lekarskim UM w [...], które to postępowanie na mocy postanowienia z dnia [...] grudnia 2013 r. prowadzone było przez Komisję Rekrutacyjną Wydziału Wojskowo-Lekarskiego UM w [...].
Wobec wydania ostatecznej decyzji o umorzeniu postępowania wznowieniowego oraz wobec ustalenia prawidłowego organu do prowadzenia postepowania wznowieniowego, Międzywydziałowa Komisja Rekrutacyjna Uniwersytetu Medycznego w [...] wydała w dniu [...] września 2014 r. postanowienie o wznowieniu postępowania. Tak więc w dacie ponownego wydania postanowienia o wznowieniu postępowania w obrocie prawnym nie funkcjonowało już postanowienie z dnia [...] grudnia 2013 r. o wznowieniu postępowania. Ponadto uchylona została również decyzja Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Wojskowo-Lekarskiego UM w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., tak więc w dacie wydania decyzji Międzywydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Wojskowo-Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nie funkcjonowała
w obrocie prawnym decyzja Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Wojskowo-Lekarskiego UM w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną ostateczną decyzją. Podkreślić przy tym należy, że ponowne rozstrzygnięcie sprawy załatwionej przez organ wcześniej, decyzją ostateczną, jest możliwe tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji w ustalonym przez prawo trybie.
W rozpoznawanej sprawie w trybie kontroli instancyjnej uchylone zostały: postanowienie z dnia [...] grudnia 2013 r. o wznowieniu postępowania oraz decyzja Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Wojskowo-Lekarskiego UM w [...]
z dnia [...] kwietnia 2014 r. wydana w postępowaniu wznowieniowym.
Odnosząc się zaś do stwierdzenia przez Sąd nieważności decyzji Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu Medycznego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. to wskazać należy, że jest ono również wadliwe wobec wydania przez Uczelnianą Komisję Rekrutacyjną Uniwersytetu Medycznego w [...] decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. o umorzeniu postępowania wznowieniowego. Podkreślić należy, że możliwe jest wydanie nowej decyzji, w sprawie zakończonej już decyzją ostateczną
o umorzeniu postępowania, jednakże dopuszczalność jej wydania jest uzależniona, od charakteru sprawy i okoliczności umorzenia. W rozpoznawanej sprawie charakter sprawy i okoliczności umorzenia wskazują, że możliwe było prowadzenie postępowania wznowieniowego, które rozpoczęte zostało postanowieniem Międzywydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Wojskowo-Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w [...] z dnia [...] września 2014 r.
Powyższych rozważań nie zmienia wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 245/16.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzja Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu Medycznego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Międzywydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Wojskowo-Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. w przedmiocie uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. o przyjęciu D. R. na 4 - letnie studia lekarskie prowadzone w języku angielskim na Wydziale Wojskowo-Lekarskim na rok akademicki 2008/2009 oraz odmowa przyjęcia D. R. na
4 letnie studia lekarskie prowadzone w języku angielskim na Wydziale Wojskowo-Lekarskim na rok akademicki 2008/2009 są decyzjami prawidłowymi. Organy administracji słusznie uznały, że przedstawienie sfałszowanych dokumentów oraz przedstawienie nieprawdziwego przebiegu studiów skarżącej w Kanadzie doprowadziło do przedstawienia jej akademickiej kariery w znacznie lepszym świetle, w sytuacji gdy w rzeczywistości była ona słabą studentką. Pozwala to stwierdzić, że skarżąca nie uzyskałaby pozytywnego wyniku rozmowy kwalifikacyjnej, gdyby przedłożyła prawdziwe dokumenty. Zasadne jest również stwierdzenie organów administracji, że przedłożenie sfałszowanego dokumentu czyni skarżącą osobą mało wiarygodną, co nie licuje z postawą, jaką powinien reprezentować kandydat na studenta Uniwersytetu Medycznego w [...].
Jednocześnie stwierdzić należy, że prawidłowe są rozważania Sądu dotyczące organów właściwych do prowadzenia postępowania wznowieniowego oraz uznanie (z powołaniem się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 1438/15), że pismo skierowane do skarżącej z dnia [...] lipca 2008 r. o przyjęciu D. R. na 4-letnie studia lekarskie prowadzone
w języku angielskim na Wydziale Wojskowo-Lekarskim na rok akademicki 2008/2009 jest decyzją administracyjną.
Uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżonego wyroku
i oddalenie skargi powoduje, że sprawa ostatecznie została rozstrzygnięta decyzją Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu Medycznego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Międzywydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Wojskowo-Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w [...]
z dnia [...] listopada 2015 r. w przedmiocie uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2008 r.
o przyjęciu D. R. na 4-letnie studia lekarskie prowadzone w języku angielskim na Wydziale Wojskowo-Lekarskim na rok akademicki 2008/2009 oraz odmowy przyjęcia D. R. na 4 letnie studia lekarskie prowadzone w języku angielskim na Wydziale Wojskowo-Lekarskim na rok akademicki 2008/2009.
Wobec znacznego stopnia skomplikowania sprawy pod względem formalnym oraz wielości wydanych rozstrzygnięć organów administracji oraz sądów administracyjnych istotnym wyjaśnieniem sprawy jest również uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2018 r., sygn. akt 2156/16.
Uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, działając w oparciu o art. 188 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak
w sentencji. Na podstawie art. 206 p.p.s.a. Sąd odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło