II SA/Gl 484/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z ewidencji instruktorów nauki jazdy oddala skargę. Starosta [...] decyzją z dnia [...]r., znak [...], wydaną na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (obecnie tekst jednolity Dz. U z 2016 r. poz. 627 z późn.zm. – dalej u.k.p.) oraz art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity Dz. U z 2016 r., poz. 23 – dalej k.p.a.), skreślił M. S., figurującą w ewidencji instruktorów nauki jazdy prowadzonej przez Starostę [...] pod numerem [...]. W uzasadnieniu podano m. in., że dnia 15 maja 2015 r. w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego w Z. został złożony przez M. S. wniosek o wpis do ewidencji instruktorów prowadzonej przez Starostę [...] wraz z wymaganymi dokumentami. Jednym z załączonych dokumentów do wniosku jest oświadczenie M. S., z którego treści wynika, iż nie jest skazana za przestępstwa wymienione w art. 33 ust. 1 pkt 8 u.k.p. Decyzją Starosty [...] z dnia [...]r. M. S. została wpisana do ewidencji instruktorów prowadzonej przez Starostę [...]pod numerem [...]. Dnia [...] r. organ zwrócił się do Krajowego Rejestru Karnego z zapytaniem o udzielenie informacji o ww. osobie. Dnia [...] r. do Urzędu wpłynęła odpowiedź z Krajowego Rejestru Karnego z zakresu danych, które były przedmiotem informacji o osobie wskazując, iż wobec M. S. było wydane prawomocne orzeczenie w podanym wyżej zakresie. Na tej podstawie należało orzec, jak w decyzji. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła M. S., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 46 ust. 1 pkt 2 i art. 33 ust. 1 u.k.p., poprzez błędną interpretację odpowiedzi udzielonej przez Krajowy Rejestr Karny, co doprowadziło do przyjęcia błędnej podstawy do skreślenia z listy instruktorów nauki jazdy, a także nieuwzględnienie całokształtu okoliczności ujawnionych w toku postępowania, tj. możliwości wykonywania przez stronę zawodu instruktora nauki jazdy. Zaprezentowała pogląd, iż rzeczywiście została skazana wyrokiem Sądu za przestępstwa z art. 291 Kodeksu karnego, ale były to przestępstwa niepozostające w żadnym związku z wykonywaniem zawodu instruktora nauki jazdy. Wobec niej nie został orzeczony sądowy zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, ani zakaz wykonywania określonego zawodu, tj. instruktora nauki jazdy. Podniosła, iż takie orzeczenie może wydać tylko Sąd, dlatego decyzja Starosty [...] jest sprzeczna z prawem. Wniosła o umorzenie postępowania w sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (dalej SKO) decyzją z dnia [...]r., znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 46 ust. 1 pkt 2 u.k.p. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, że SKO wystąpiło do Sądu Rejonowego w M. o przekazanie odpisu (kopii) wyroku w sprawie sygn. akt [...] z dnia [...] r. dot. M. S.. Z jego treści wynika, iż M. S. została prawomocnie skazana za przestępstwa z art. 291 §1 w związku z art. 293 §1 Kodeksu karnego. Przestępstwa opisane w ww. przepisach zgrupowane są w rozdziale XXXV Kodeksu karnego zatytułowanym "Przestępstwa przeciwko mieniu". M. S. została prawomocnie skazana za to, iż w wykonaniu z góry powziętego zamiaru nabyła uzyskane za pomocą czynu zabronionego [...], działając na szkodę ich twórców. Nabycie rzeczy uzyskanych za pomocą czynu zabronionego jest przestępstwem paserstwa i niewątpliwie jest zaliczane do przestępstw popełnionych w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, o których mowa w art. 33 ust. 1 pkt 8 lit. "b" u.k.p. Wypełnia to hipotezę normy prawnej zamieszczonej w art. 46 ust. 1 pkt 2 u.k.p. i nakłada na starostę obowiązek skreślenia osoby z prowadzonej ewidencji instruktorów. M. S. nie spełnia warunku niekaralności za przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Decyzja organu jest decyzją związaną, co oznacza, iż w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w przepisie, starosta nie ma możliwości wyboru rozstrzygnięcia, tylko ma obowiązek wydać decyzję o skreśleniu z ewidencji instruktorów nauki jazdy, co też uczynił. Skargę na powyższą decyzję złożyła M. S., zaskarżając ją w całości. Decyzji wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zarzuciła: - naruszenie art. 46 ust. 1 pkt 2 u.k.p., poprzez błędne przyjęcie, że istnieją podstawy do skreślenia z ewidencji instruktorów nauki jazdy, - naruszenie art. 33 ust. 1 u.k.p., poprzez błędną interpretację odpowiedzi udzielonej przez Krajowy Rejestr Karny, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że powyższa informacja daje podstawę do wydania zaskarżonej decyzji, - nieuwzględnienie całokształtu okoliczności ujawnionych w toku postępowania, w tym przede wszystkim co do możliwości wykonywania przez nią zawodu instruktora nauki jazdy. W związku z powyższymi zarzutami wniosła o uchylenie decyzji SKO z dnia [...] r. i poprzedzającej jej decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. oraz o umorzenie postępowania. W uzasadnieniu powtórzyła swą argumentację z odwołania, wskazując że odpowiedź z Krajowego Rejestru Karnego nie może stanowić podstawy do pozbawienia jej możliwości pracy w charakterze instruktora nauki jazdy. Wymagania formalne dotyczące instruktora nauki jazdy są określone w ustawie o kierujących pojazdami, w katalogu tych wymogów nie mieści się jednak zakaz wykonywania pracy w charakterze instruktora nauki jazdy. Tego rodzaju zakazu nie orzekł w wyroku Sąd karny. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 8 u.k.p. instruktorem jest osoba, która nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za: a) przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, b) przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, c) przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, d) prowadzenie pojazdu w stanie po użyciu alkoholu lub w stanie po użyciu innego podobnie działającego środka, e) przestępstwo umyślne przeciwko życiu i zdrowiu, f) przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności; Obowiązek spełniania wymogów określonych w powyższym przepisie dotyczy zarówno osób ubiegających się o wpis do ewidencji, jak i całego okresu pozostawania w ewidencji. Z kolei w świetle art. 46 ust. 1 pkt 2 u.k.p. starosta skreśla instruktora z ewidencji instruktorów w przypadku niespełniania przez niego co najmniej jednego z wymagań określonych w art. 33 ust. 1 pkt 1 - 8. Skarżąca została skazana prawomocnie za czyny z art. 291 §1 k.k. w zw. z art. 293 §1 k.k. w zw. z art. 91 k.k. (ciąg przestępstw). W świetle art. 291 § 1 k.k. kto rzecz uzyskaną za pomocą czynu zabronionego nabywa lub pomaga do jej zbycia albo tę rzecz przyjmuje lub pomaga do jej ukrycia, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Czyn ten ma charakter umyślny, bowiem paserstwo nieumyślne normowane jest w art. 292 Kodeksu karnego. Z kolei wg art. 293 § 1 k.k. przepisy art. 291 i 292 stosuje się odpowiednio do programu komputerowego. Jest oczywiste, że czyny przypisane skarżącej w wyroku karnym zostały popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej (umyślnie, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, co wynika wprost z sentencji wyroku). Należą one do przestępstw przeciwko mieniu (rozdział XXXV Kodeksu karnego). Przy tym zgodnie z art. 115 § 4 k.k. korzyścią majątkową lub osobistą jest korzyść zarówno dla siebie, jak i dla kogo innego. Przez korzyść majątkową należy rozumieć przysporzenie majątku albo uniknięcie strat lub obciążeń majątku, a więc zarówno zwiększenie aktywów, jak i zmniejszenie pasywów majątkowych. Korzyścią majątkową są pieniądze, papiery wartościowe, rzeczy mające wartość majątkową, świadczenia i prawa majątkowe, itp. (zob. A. Marek, Komentarz do art. 115 Kodeksu karnego, LEX-el.). [...], o których mowa w ww. wyroku dotyczącym skarżącej, zostały nabyte za pomocą przestępstw, na szkodę ich twórców, którzy z tego tytułu nie uzyskali odpowiedniego wynagrodzenia. Szkoda po ich stronie oznacza jednocześnie przysporzenie po stronie osób, które w sposób nielegalny uzyskały owe programy. Wyrazem tego było zasądzenie przywołanym wyrokiem od skarżącej odpowiednich kwot z tytułu naprawienia szkód. Fakt spowodowania szkody majątkowej po stronie pokrzywdzonych (i uzyskania korzyści majątkowej przez skarżącą) wprost zatem wynika z prawomocnego orzeczenia karnego. Ustawodawca już z racji samego skazania prawomocnym wyrokiem za określone przestępstwa wywodzi pewne skutki prawne i są to skutki ustawowe. Nie jest tu wymagane orzeczenie sądowe orzekające np. zakaz wykonywania określonego zawodu. Osoby karane nie mogą bowiem wykonywać określonych zawodów, bądź prowadzić określonej działalności gospodarczej i przypadek skarżącej nie jest jedynym przewidzianym przez ustawodawcę. Wystarczy sam fakt prawomocnego skazania za określonego rodzaju przestępstwo i z niego ustawodawca wywodzi dalsze skutki, prowadzące do pozbawienia możliwości wykonywania danego zawodu/działalności. Skutek tego rodzaju wynika zatem nie bezpośrednio z wyroku sądowego, ale z mocy samej ustawy. Rację ma SKO, że decyzja starosty jest decyzją związaną, co oznacza, iż w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w przepisie, starosta nie ma możliwości wyboru rozstrzygnięcia, tylko ma obowiązek wydać decyzję o skreśleniu z ewidencji instruktorów nauki jazdy, co też nastąpiło. Nie doszło zatem do naruszenia art. 33 ust. 1 u.k.p., art. 46 ust. 1 pkt 2 u.k.p., ani też innych przepisów, uzasadniających uwzględnienie skargi. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona w stopniu oczywistym podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.