II FZ 620/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 1290/16 w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego w sprawie ze skargi Z. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 16 lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 16 listopada 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 1290/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Prezydenta [...] w sprawie ze skargi Z. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 16 lutego 2016 r. w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. Z uzasadnienia postanowienia Sądu pierwszej instancji wynika, że w ww. skardze skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, względnie o uchylenie dokonanych zajęć. WSA wyjaśnił, że sąd administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", nie ma prawnej możliwości udzielania ochrony tymczasowej stronie, która wnosi o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, bądź o uchylenie dokonanych zajęć, prowadzonego w myśl przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., dalej: "u.p.e.a."). Sądy administracyjne są bowiem właściwe do orzekania w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych do nich orzeczeń organów administracji, natomiast wniosek o wstrzymanie egzekucji administracyjnej nie ma podstawy prawnej w przepisach normujących postępowanie przed tymi sądami. Sąd administracyjny nie jest ani organem egzekucyjnym, ani organem nadzoru nad prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym i przez to nie jest właściwy do wydania orzeczeń merytorycznych, które mogą zapadać tylko w toku postępowania administracyjnego, a w tym wypadku postępowania egzekucyjnego w administracji. Sąd podniósł również, że postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu wierzytelności zobowiązanego nie wymaga wykonania i nie nadaje się do wykonania, bowiem w wyniku wydania takiego rodzaju aktu administracyjnego na stronie nie ciąży żaden obowiązek nadający się do dobrowolnego wykonania bądź kwalifikujący się do egzekucji. W konsekwencji, nawet gdyby uznać, że przedmiotowy wniosek strony skarżącej o wstrzymanie wykonania odnosił się w rzeczywistości, wedle intencji strony skarżącej, do zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (czemu jednak, zdaniem Sądu, stoi na przeszkodzie jednoznacznie sformułowana treść tego wniosku), to brak byłoby podstaw do jego uwzględnienia, z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W zażaleniu wywiedzionym od ww. postanowienia skarżący zaskarżył je w całości, wnosząc o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym przez Sąd pierwszej instancji. Uzupełniając przedstawioną tam argumentację, dodać można, że orzeczenia w zakresie wstrzymania egzekucji należą do właściwości organów egzekucyjnych, których sąd nie może zastępować (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2017 r., sygn. akt II FSK 434/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Wstrzymać postępowanie egzekucyjne może tylko i wyłącznie organ na podstawie u.p.e.a. Zgodnie bowiem z art. 23 § 1 u.p.e.a. nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji. Organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ (§ 6). Wniosek, który strona złożyła w skardze do Sądu, podlega zatem rozpoznaniu w postępowaniu egzekucyjnym przez organy właściwe do jego przeprowadzenia - dopiero w dalszej kolejności orzeczenie to może podlegać kontroli sądowej w zakresie wyznaczonym przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym należy podzielić twierdzenie Sądu pierwszej instancji, w zgodzie z którym sąd administracyjny nie jest uprawniony do orzekania o wstrzymaniu egzekucji, ani na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., ani na podstawie żadnego innego przepisu. Należy przy tym zauważyć, że w zażaleniu skarżący nie powołuje żadnych argumentów podważających ww. stanowisko, miast tego dosłownie powtarza treść uzasadnienia skargi. Można wobec tego wyjaśnić, że ocena skarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 16 lutego 2016 r. zostanie dokonana w toku kontroli sądowej, a wraz z negatywnym rozpatrzeniem wniosku zawartego w skardze, strona nie traci prawa do rozstrzygnięcia sprawy co do meritum. Niemożliwe było natomiast wstrzymanie przez WSA w Warszawie postępowania egzekucyjnego, stąd Sąd ten podjął w zakresie niniejszego, wpadkowego postępowania (postępowania odnoszącego się tylko do wniosku o wstrzymanie egzekucji), zasadne rozstrzygnięcie. Na marginesie można zastrzec, że NSA podziela ocenę WSA w Warszawie co do odmowy przyznania przymiotu wykonalności skarżonemu postanowieniu - trafnie również Sąd ten wskazywał, że sposób sformułowania wniosku stoi jednak na przeszkodzie uznaniu, iż skarżący domagał się wstrzymania zaskarżonego postanowienia. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny uznał postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za nienaruszające prawa i dlatego postanowił oddalić zażalenie skarżącego na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.