VIII SAB/Wa 39/16

WyrokWSA w Warszawie2016-07-26

Skład orzekający: Sławomir Fularski, Justyna Mazur, Renata Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien umorzyć postępowanie w sprawie skargi na bezczynność organu, jeśli organ podjął zaskarżoną czynność po wniesieniu skargi, ale przed jej rozpoznaniem przez sąd, i czy taka bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd umarza postępowanie w sprawie skargi na bezczynność organu, jeśli organ podjął zaskarżoną czynność po wniesieniu skargi, ale przed jej rozpoznaniem przez sąd, ponieważ czynność ta czyni postępowanie bezprzedmiotowym. Jednocześnie sąd może stwierdzić, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, jeśli organ zwlekał z podjęciem czynności przez znacząco długi okres, co stanowi kwalifikowane naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Burmistrza Miasta i Gminy B. w lipcu 2015 r. Organ odpowiedział po upływie ustawowego terminu 14 dni, prosząc o uściślenie wniosku. Po kolejnej korespondencji, organ nadal nie udzielił informacji. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu. Burmistrz uwzględnił skargę, udzielając informacji w czerwcu 2016 r., ale twierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd rozpoznał skargę, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do rozpatrzenia wniosku, stwierdził bezczynność z rażącym naruszeniem prawa i zasądził koszty.
Rozstrzygnięcie
1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Burmistrza Miasta i Gminy B. do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy B. na rzecz skarżącego M. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Renata Nawrot po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 26 lipca 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy B. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Burmistrza Miasta i Gminy B. do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy B. na rzecz skarżącego M. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 6 czerwca 2016 r. M. K. na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej "p.p.s.a."), wniósł skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w terminie określonym w ustawie. Organowi zarzucił naruszenie: - art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, poprzez naruszenie prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej, które obejmuje również dostęp do dokumentów, - art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2015 r., poz. 2058, z późn zm., dalej "u.d.i.p.", poprzez naruszenie prawa do uzyskania informacji publicznej zgodnie ze złożonym wnioskiem i brak odpowiedzi w ustawowym terminie. Wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 24 lipca 2015 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu skargi wskazał, że złożył do Burmistrza Miasta i Gminy B. wniosek z dnia [...] lipca 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej ul. [...] położonej na działce nr [...] (obr. B. -Miasto) w zakresie jej statusu oraz czy gmina podejmowała jakieś kroki w celu nabycia działki [...], a także o ewentualnie przesłanie kopii decyzji lub informacji o etapie sprawy. W odpowiedzi na powyższe, dopiero dnia 1 września 2015 r., zdecydowanie po wyznaczonym ustawowym terminie 14 dni otrzymał e-maila, z prośbą o uściślenie jaką informację chce uzyskać - dotyczącą działki nr [...] czy ul. [...]. Zgodnie z prośbą wskazał mailowo, że jego wniosek dotyczy działki nr [...] i jednocześnie prosi o wskazanie jaka - zdaniem organu - ulica znajduje się na przedmiotowej działce, ponieważ według informacji znajdujących się na stronie geoportal.gov.pl wynika, że jest to ul. [...]. Po wysłaniu ww. e-maila organ już się z nim nie kontaktował i nie przesłał mu żadnej informacji publicznej we wskazanych kwestiach. Burmistrz Miasta i Gminy B. w odpowiedzi na skargę z dnia [...] czerwca 2016 roku na bezczynność organu w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej uwzględnił skargę w całości w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. uznając ją za zasadną, stwierdził, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa oraz wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiotowej sprawie. Organ przyznał, że do dnia wniesienia skargi nie udostępnił skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej, dlatego też uwzględnił skargę w całości uznając ją za zasadną. Wyjaśnił, że brak odpowiedzi na wniosek skarżącego podyktowany był niedopatrzeniem pracownika merytorycznie prowadzącego sprawę, który nie dopełnił obowiązku udzielenia odpowiedzi. W dniu [...] czerwca 2016 r. organ udzielił wnioskowanej informacji publicznej w formie określonej przez wnioskodawcę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd, o czym stanowi art. 149 § 1 p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie, co wynika z art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie..., 2010, s. 70). W sprawie niniejszej ocenie podlegało, czy organ, do którego strona skarżąca zwróciła się z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, dopuścił się bezczynności. Niekwestionowane jest, że wnioskowana informacja stanowiła informację publiczną, a organ, jako organ administracji publicznej, zobowiązany był do jej udzielenia w myśl przepisów o dostępie do informacji publicznej. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Biorąc zatem pod uwagę okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, zauważyć należy, że wniosek skarżącego z dnia [...] lipca 2015 r. wpłynął do organu w dniu [...] lipca 2015 r. Poza sporem w niniejszej sprawie jest także, że żądane przez skarżącego informacje udzielone zostały dopiero w dniu [...] czerwca 2016 r. Bezsprzecznie więc zatem organ przekroczył termin do udostępnienia wnioskowanej informacji. Podkreślenia wymaga, że w przypadku skargi na bezczynność, Sąd bierze pod uwagę okoliczności istniejące w dniu rozpoznania skargi, jedną z takich okoliczności jest istnienie przedmiotu zaskarżenia. Ujednolicona wskutek wydania przez NSA dnia 26.11.2008 r. uchwały siedmiu sędziów w sprawie I OPS 6/08 linia orzecznicza sądownictwa administracyjnego stanowi, że w sytuacji, w której po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności, zastosowanie ma art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Jak stwierdził WSA w Krakowie w wyroku z 12.12.2014 r., II SAB/Kr 367/14, LEX nr 1602176, postępowanie staje się bezprzedmiotowe niewątpliwie w przypadku wydania przez organ administracji aktu lub interpretacji bądź też dokonania czynności po wniesieniu skargi na bezczynność organu, lecz przed jej rozpoznaniem przez sąd. Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeśli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej dokonania. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest bowiem stan z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności do tego momentu, czyni postępowanie w sprawie bezczynności bezprzedmiotowym. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wniosek strony skarżącej rozpoznany został po wniesieniu skargi, jednakże przed jej rozpoznaniem, co powoduje, że w toku zawisłej przed sądem sprawy sądowadministracyjnej odpadł przedmiot zaskarżenia, co implikuje konieczność umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa jest, jak stwierdził NSA w wyroku z 17 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 652/15, kwalifikowaną postacią naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezsporne, ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde zatem naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły będzie naruszeniem rażącym. Ocena jednak, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Przekładając powyższe rozważania na stan niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że wniosek strony skarżącej rozpoznany został dopiero po blisko 11 miesiącach. Biorąc pod uwagę to, że u.d.i.p. przewiduje do dokonania tej czynności dwa tygodnie stwierdzić należy, że po stronie organu wystąpiło kwalifikowane naruszenie prawa. Biorąc pod uwagę powyższe, umarzając postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd uznał, że bezczynność w niniejszym przypadku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. z uwzględnieniem uiszczonego przez skarżącego wpisu w kwocie [...] zł (§ 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło