II FSK 2399/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-04-10
Skład orzekający: Jan Rudowski, Jerzy Płusa, Cezary Koziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, ustalając podatek od nieruchomości od garażu stanowiącego odrębną własność, jest związany danymi dotyczącymi powierzchni użytkowej i wysokości tego garażu zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, czy też może samodzielnie ustalać te dane w postępowaniu podatkowym?Ratio decidendi
Organ podatkowy, ustalając podatek od nieruchomości, jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, w tym dotyczącymi powierzchni użytkowej i wysokości garażu. Dane te mają charakter wiążący i nie mogą być samodzielnie korygowane przez organ w postępowaniu podatkowym, chyba że nastąpi zmiana wpisów w ewidencji. W przeciwnym razie organ nie może prowadzić postępowania dowodowego w celu samodzielnego ustalania tych danych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości garażu stanowiącego odrębną własność. Organ podatkowy ustalił zobowiązanie podatkowe, opodatkowując garaż wyższą stawką dla budynków pozostałych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu, uznając, że nie zbadano istotnego elementu stanu faktycznego, jakim jest wysokość garażu, która wpływa na ustalenie powierzchni użytkowej zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną, zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok w całości i oddalono skargę. Zasądzono od R. P. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia WSA (del.) Cezary Koziński (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 1603/16 w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 10 marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) oddala skargę, 3) zasądza od R. P. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
II FSK 2399/17
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 1603/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 10 marca 2016 r. w przedmiocie określenia R. P. (dalej: skarżący) podatku od nieruchomości za 2014 r.
W wyroku tym Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan sprawy:
Prezydent W. decyzją z 6 lutego 2014 r. ustalił skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie 261,- zł za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. Do opodatkowania organ podatkowy przyjął: 1) budynki mieszkalne o powierzchni 53,50 m², 2) budynek pozostały (garaż) o powierzchni 25,31 m², usytuowany na poziomie minus jeden budynku mieszkalnego, 3) grunty pozostałe o powierzchni 34,60 m² i 15,21 m² oraz 4) budynki mieszkalne - powierzchnie pozostałe 4,04 m².
Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej: "SKO", "organ odwoławczy" ) decyzją z 10 marca 2016 r. utrzymało w mocy ww. decyzję organu podatkowego, potwierdzając prawidłowość wymierzenia R. P. podatku od nieruchomości za rok 2014, w tym opodatkowanie wyższą stawką miejsca postojowego w garażu. SKO odwołało się w tym zakresie do uchwały NSA z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11, stwierdzającej, iż garaż, stanowiący odrębną własność, który ma własną księgę wieczystą, podlega opodatkowaniu stawką dla budynków pozostałych.
W skardze złożonej do sądu administracyjnego R. P. wniósł o uchylenie ww. decyzji organów obu instancji lub o stwierdzenie ich nieważności oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Skarżący uważa, iż garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności w budynku mieszkalnym wielorodzinnym podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki, jak dla budynków mieszkalnych; a organy podatkowe nie wzięły pod uwagę złożonej przez podatnika informacji o nieruchomościach, gdzie zakwalifikował on garaż do kat. A – budynki mieszkalne. Poza tym wskazał, iż z decyzji Prezydenta W. o pozwoleniu na budowę wynika, że budynek podatnika, wielorodzinny z garażami podziemnymi, zalicza się do XIII kategorii obiektów budowlanych, a więc budynków mieszkalnych – zgodnie z Prawem budowlanym.
SKO w Warszawie w odpowiedzi na skargę podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 1603/16, uznał skargę za zasadną, wskazując że spór w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy posiadany przez skarżącego udział w prawie własności lokalu niemieszkalnego – garażu, winien podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości obliczonym według stawki jak dla budynków mieszkalnych (zgodnie ze stanowiskiem skarżącego), czy też jak dla budynków pozostałych (zgodnie ze stanowiskiem Prezydenta W., a następnie SKO)? Sąd podkreślił, że skarżący umową sporządzoną w formie aktu notarialnego z 9 maja 2008 r. nabył udział wynoszący 1/448 w prawie własności lokalu niemieszkalnego – garażu, stanowiącego odrębną nieruchomość, wpisanego do księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla W. M. Wydział Ksiąg Wieczystych, położonego w budynku przy ul. [...] w W., o powierzchni 11.337 m2. Również wypis z rejestru lokali potwierdza, że skarżący jest współwłaścicielem lokalu niemieszkalnego, położonego przy ul. [...] o powierzchni 11.337 m2.
Sąd pierwszej instancji uznał, że materiał dowodowy sprawy został zebrany prawidłowo, a oceny, według jakiej stawki opodatkować tego typu garaż, należało rozstrzygnąć – tak jak uczyniły to organy podatkowe – zgodnie z tezą uchwały NSA z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11, iż "w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e/ tej ustawy."
Za niezasadne Sąd pierwszej instancji uznał zarzuty skarżącego dotyczące pominięcia w sprawie przepisów prawa budowlanego i decyzji o pozwoleniu na budowę. Podkreślił, iż dla celów podatków dokonuje się kwalifikacji przedmiotu opodatkowania zgodnie z przepisami prawa podatkowego, a nie na podstawie prawa budowlanego. Organy mają obowiązek dokonania samodzielnej kwalifikacji przedmiotów opodatkowania – niezależnie od tego co podatnik wskaże w deklaracji, o ile organ uzna to za niezgodne ze stanem faktycznym. Tak też się stało w rozpoznanej sprawie i w ocenie Sądu trafnie organy zastosowały w sprawie art. 21 § 5 Ordynacji podatkowej.
WSA w Warszawie uznał jednak, że organy pominęły jeden z istotnych elementów stanu faktycznego, tj. wysokości garażu. Sąd uwzględnił zarzut skargi wskazujący na niezbadanie przez organ podatkowy, czy lokal niemieszkalny ma powierzchnię użytkową o wielkości wskazanej w decyzji w zakresie obejmującym powierzchnię powyżej 2,2 m, gdyż z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (dalej określanej jako: "u.p.o.l.") wynika, że gdyby wysokość garażu wynosiła mniej niż 2,2 m, organ podatkowy zobowiązany jest przyjąć przy opodatkowaniu jedynie 50% powierzchni użytkowej lokalu. Tym samym na prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości wpływa więc wysokość przedmiotu opodatkowania, a niepoczynienie ustaleń w tej kwestii było jedynym powodem uchylenia zakażonej decyzji. Sąd stwierdził, że SKO nie podjęło działań zmierzających do wyjaśnienia, czy zarzuty podniesione przez skarżącego w odwołaniu mają odzwierciedlenie w stanie rzeczywistym. Organ podatkowy drugiej instancji wydał zaskarżoną decyzję bez zweryfikowania danych istotnych z punktu widzenia przepisów u.p.o.l., dotyczących przedmiotu opodatkowania, co nie jest zgodne z zasadą prawdy obiektywnej, która wynika z treści art. 122 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. SKO założyło niejako, wbrew ww. przepisowi, że skoro budynek został wybudowany, zgodnie z wymogami procedury budowlanej, to również miejsce postojowe skarżącego (udział w lokalu niemieszkalnym – garażu) musi odpowiadać wymogom prawa budowlanego. SKO nie badało więc czy wysokość garażu jest wyższa, czy niższa niż 2,2 m. Okoliczność ta jest istotna ze względu na przyjęty w u.p.o.l. sposób ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Z kolei powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku lub jego części w 50 %, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się (art. 4 ust. 2 u.p.o.l.).
W ocenie Sądu pierwszej instancji, dla celów podatkowych istotne znaczenie ma więc nie tyle wysokość kondygnacji, jako takiej, lecz wysokość kondygnacji w "świetle". Skoro ustawodawca w treści przepisu art. 4 ust. 2 u.p.o.l. użył zwrotu "wysokość kondygnacji w świetle", a nie zwrotu "wysokość kondygnacji", to dla wyjaśnienia zakresu pojęciowego tego zwrotu nie jest uprawnione bezpośrednie sięganie do przepisów innych ustaw, w tym do prawa budowlanego i wydanych na jego podstawie aktów wykonawczych. Zastosowany w treści przepisu art. 4 ust. 2 u.p.o.l. przez ustawodawcę mało precyzyjny zwrot "wysokość kondygnacji w świetle" niewątpliwie został zaczerpnięty z języka potocznego (por. w świetle bramki, w świetle tunelu, itp.) i w istocie rzeczy może oznaczać, że chodzi o wysokość prześwitu między dwiema płaszczyznami, co w odniesieniu do kondygnacji budynku może jedynie oznaczać wysokość między podłożem a najniższymi trwałymi elementami konstrukcyjnymi stropu. Tak ustalona treść przepisu art. 4 ust. 2 u.p.o.l., w oparciu o reguły wykładni gramatycznej, jest zbieżna z treścią ustaloną w oparciu o reguły wykładni funkcjonalnej, albowiem co do zasady podstawą opodatkowania dla budynków stanowi ich powierzchnia użytkowa, co w przypadku garaży wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem oznacza, że mogą tam wjechać samochody o wysokości nie większej niż najniższy trwały element konstrukcyjny stropu.
Sąd pierwszej instancji zalecił zatem – przyjmując, że skoro o podstawie opodatkowania w podatku od nieruchomości decyduje faktyczna powierzchnia użytkowa przedmiotu opodatkowania, liczona stosownie do art. 1a ust.1 pkt 5 i art. 4 ust. 2 u.p.o.l. - aby obowiązkiem organu odwoławczego wynikającym z przepisów art. 122 w zw. z art. 187 oraz art. 21 § 5 Ordynacji podatkowej było wyjaśnienie wątpliwości dotyczących powierzchni, jak i jego wysokości, poprzez zlecenie organowi I instancji - na podstawie art. 229 Ordynacji podatkowej - przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości. Z tych względów Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną decyzję jako wydaną z naruszeniem prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło skargę kasacyjną od powyższego wyroku, żądając jego uchylenia w całości i oddalenia skargi w trybie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) – dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.", ewentualnie przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
SKO zrzekło się również – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
- na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez niezasadne uchylenie ww. decyzji SKO z powodu braku przeprowadzenia oględzin przedmiotu opodatkowania (garażu) w celu ustalenia jego rzeczywistej powierzchni użytkowej i wysokości, co miało prowadzić do naruszenia art. 122 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, podczas gdy przeprowadzenie dowodu z oględzin jest zbędne dla ustalenia podstawy opodatkowania garażu wielostanowiskowego podatkiem od nieruchomości, jako że podstawa taka wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z ewidencji gruntów i budynków (kartoteki lokalu) dla tegoż lokalu (garażu);
- na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.) w związku z § 63 ust. 1 pkt 15 lit. a) i c) oraz § 70 ust. 1 pkt 7 i 8 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2015 r., poz. 542 ze zm.), poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie konieczności dokonywania fizycznego obmiaru powierzchni użytkowej garażu wielostanowiskowego dla celów podatkowych przez organ podatkowy, w sytuacji gdy dane ujawnione w ewidencji gruntów i budynków są wystarczające dla ustalenia powierzchni użytkowej garażu z uwzględnieniem wymogów z art. 4 ust. 2 u.p.o.l., tj. w zakresie wysokości lokalu w świetle poniżej 2,20 m.
Skarżący samodzielnie sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną, wnosząc o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednakże z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych enumeratywnie w art. 183 § 2 p.p.s.a., co oznacza związanie granicami skargi kasacyjnej.
Uwzględniając zakres zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej stwierdzić należy, iż sporem w niniejszej sprawie jest to, czy organ podatkowy wymierzając wysokość podatku od nieruchomości może samodzielnie ustalać dane w zakresie powierzchni i wysokości garażu, czy też w tym zakresie jest związany danymi z ewidencji gruntów i budynków.
Problem ten – w zakresie opodatkowania przedmiotowej nieruchomości należącej do skarżącego - został już rozstrzygnięty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2016 r. o sygn. akt II FSK 2263/14. W wyroku tym skład orzekający odwołał się – podobnie jak WSA w Warszawie w zaskarżonym wyroku – do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 27 lutego 2012 r., II FPS 4/11, w której stwierdzono, że "w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) tej ustawy". W uzasadnieniu wskazanej powyżej uchwały wskazano również., że: "Przepisem znajdującym się poza regulacją ustawy podatkowej, a mającym istotne znaczenie dla wymiaru podatku od nieruchomości, jest ponadto art. 21 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z tym przepisem, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W związku z tym opodatkowanie budynku lub jego części stawką podatku przewidzianą dla budynków mieszkalnych jest możliwe, jeżeli w ewidencji gruntów i budynków budynek określony został jako mieszkalny. Należy również zauważyć, że ewidencja gruntów i budynków zawiera informacje dotyczące: gruntów, budynków i lokali. Z art. 20 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że ewidencja ta w przypadku lokali obejmuje ich położenie, funkcję użytkową oraz ogólne dane techniczne. Oznaczenie funkcji użytkowej lokalu będzie zatem miało istotne znaczenie dla określenia czy lokal ma charakter mieszkalny, czy niemieszkalny".
W cytowanym wyroku NSA uznał, że stanowiący własność skarżącego garaż – sklasyfikowany w ewidencji jako lokal niemieszkalny, dla którego prowadzona jest odrębna księga wieczysta – należało opodatkować według stawki określonej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l., a organy podatkowe miały nie tylko prawo, ale i obowiązek oprzeć swoje ustalenia na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając niniejszą sprawę w pełni podzielił powyższy pogląd.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. podstawę opodatkowania budynków lub ich części stanowi powierzchnia użytkowa (przy czym – na podstawie art. 4 ust. 2 u.p.o.l. – przy ustalaniu podstawy opodatkowania powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się). Zgodnie natomiast z art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l., powierzchnia użytkowa budynku lub jego części to powierzchnia mierzona po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych; za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe.
Przepis art. 21 § 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. O tym natomiast, jakie dane dotyczące gruntów i budynków (lokali) są ujawniane w ewidencji, decydują przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z § 63 ust. 3 wskazanego rozporządzenia pole powierzchni użytkowej lokalu oraz pomieszczeń przynależnych do lokalu ustala się zgodnie z zasadami określonymi w art. 2 ust. 1 pkt 7 oraz ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów i wyraża się w metrach kwadratowych z precyzją zapisu do dwóch miejsc po przecinku. Art. 2 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie praw lokatorów stanowi, że przez powierzchnię użytkową lokalu rozumie się powierzchnię wszystkich pomieszczeń znajdujących się w lokalu, a w szczególności pokoi, kuchni, spiżarni, przedpokoi, alków, holi, korytarzy, łazienek oraz innych pomieszczeń służących mieszkalnym i gospodarczym potrzebom lokatora, bez względu na ich przeznaczenie i sposób używania; za powierzchnię użytkową lokalu nie uważa się powierzchni balkonów, tarasów i loggii, antresoli, szaf i schowków w ścianach, pralni, suszarni, wózkowni, strychów, piwnic i komórek przeznaczonych do przechowywania opału. Stosownie zaś do art. 2 ust. 2 tej ustawy, obmiaru powierzchni użytkowej lokalu, o której mowa w ust. 1 pkt 7, dokonuje się w świetle wyprawionych ścian. Powierzchnię pomieszczeń lub ich części o wysokości w świetle równej lub większej od 2,20 m należy zaliczać do obliczeń w 100%, o wysokości równej lub większej od 1,40 m, lecz mniejszej od 2,20 m - w 50%, o wysokości mniejszej od 1,40 m pomija się całkowicie. Pozostałe zasady obliczania powierzchni należy przyjmować zgodnie z Polską Normą odpowiednią do określania i obliczania wskaźników powierzchniowych i kubaturowych w budownictwie.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że dane wynikające z ewidencji – w szczególności w przypadku wymiaru podatku od nieruchomości - mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów (por. uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09, publik. ONSAiWSA z 2009 r. nr 5, poz. 88). Wyjątki od tej zasady związane są z sytuacjami, gdy informacje zawarte w tej ewidencji są sprzeczne z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku, np. gdy możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania wymienionych wprost w ustawie podatkowej (uchwała NSA z 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Mając na względzie treść art. 4 ust. 2 u.p.o.l. oraz art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów podkreślić należy, że zasady wedle których przy ustalaniu powierzchni użytkowej lokalu zamieszczanej w ewidencji gruntów i budynków uwzględniana jest jego wysokość, są takie same jak zasady uwzględniania wysokości lokalu przy ustalaniu podstawy opodatkowania lokalu podatkiem od nieruchomości (w obu przepisach mowa jest o "wysokości w świetle"). To oznacza, że organy podatkowe ustalając wymiar podatku od nieruchomości są w tym zakresie bezwzględnie związane treścią ewidencji gruntów i budynków. W rezultacie zaś tak długo, jak długo znajdujący w ewidencji gruntów i budynków zapis dotyczący powierzchni użytkowej przedmiotowego garażu nie zostanie zmieniony w trybie właściwym do zmian tej ewidencji, organy podatkowe nie mogą przyjmować innej powierzchni użytkowej w celu określenia podstawy opodatkowania udziału podatnika we własności tego lokalu. Innymi słowy, faktyczne obmiary dokonywane czy to przez organy podatkowe, czy to przez podatnika, same w sobie nie mogą skutecznie podważyć zapisów ewidencji gruntów i budynków. Mogą one co najwyżej stanowić informację wskazującą na potrzebę wprowadzenia stosownych zmian w tejże ewidencji. Dopiero jednak wprowadzenie takich zmian umożliwi przyjęcie innej (choć w dalszym ciągu opartej na ewidencji) powierzchni użytkowej jako podstawy opodatkowania.
W rozpoznanej sprawie nie było więc możliwości – wbrew stanowisku sądu pierwszej instancji - prowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym (art. 194 Ordynacji podatkowej). Dane dotyczące powierzchni użytkowej lokali należą bowiem do danych bezwzględnie wiążących organy podatkowe, których nie mogą one samodzielnie podważyć w ramach postępowania podatkowego.
Ponadto należy wskazać, iż opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega nie samo miejsce postojowe (jego powierzchnia), do którego stronie przysługuje prawo wyłącznego korzystania, a powierzchnia użytkowa garażu odpowiadająca posiadanemu przez skarżącego udziałowi we własności tego garażu (udział 1/448 w lokalu niemieszkalnym o pow. 11.337,00 m2 wraz z udziałem w gruncie). Miejsca postojowe wyznaczone w przedmiotowym garażu nie zostały wydzielone jako odrębne lokale. Ich powierzchnia nie może zatem stanowić podstawy opodatkowania. Wyodrębnionym lokalem niemieszkalny jest garaż wielostanowiskowy znajdujący się w budynku mieszkalnym. Podstawa opodatkowania wyliczona z uwzględnieniem powierzchni użytkowej całego lokalu (garażu) oraz wartości udziału skarżących we własności tego lokalu nie może więc sprowadzać się do powierzchni samego miejsca postojowego wyliczonej z zastosowaniem zasad określonych w art. 4 ust. 2 u.p.o.l. Organ podatkowy związany jest zatem w tym zakresie danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków i nie może prowadzić postępowania dowodowego w celu samodzielnego ustalania powierzchni użytkowej garażu wielostanowiskowego (por. wyrok NSA z 5 października 2017 r. o sygn. akt II FSK 1272/17).
Z tych względów - przy uznaniu, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona - Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok w całości i oddalił skargę. Z uwagi na zrzeczenie się rozprawy przez składającego skargę kasacyjną sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2, art. 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło