I SA/Sz 526/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 lipca 2016 r. sprawy ze skargi O. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązanie pieniężnego za 2016 r. oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza R z dnia [...] r. nr [...] określającą O. R. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 r. w wysokości [...] zł. Z ustalonego stanu faktycznego wynikało, że podatniczka według danych z ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w C. była właścicielką działki nr [...] położonej w miejscowości R. o pow. [...] ha, z czego grunt o pow. [...] ha sklasyfikowany był jako teren mieszkaniowy (B), a grunt o pow. [...] ha ja ko użytek rolny klasy V (RV). Na działce znajdował się dom o powierzchni użytkowej [..] m2 oraz budynek pozostały o pow. [...] m2. Mając powyższe na uwadze, Burmistrz R. decyzją z dnia [...] r. nr [...] ustalił podatniczce wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016 w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy podał, że wymiaru podatku dokonał na podstawie danych z informacji złożonej przez podatniczkę oraz danych z ewidencji gruntów i budynków. Od powyższej decyzji, podatniczka złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Po rozpoznaniu wniesionego przez stronę odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy przywołał treść przepisów art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm. – dalej zwanej: "u.p.g.k."), w którym ustawodawca wprost wskazuje na obowiązek respektowania danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków i dokonywania wymiaru podatków w oparciu o te dane, podnosząc, że podatek od nieruchomości, rolny i leśny ustalany jest w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków co do kwalifikacji tych gruntów oraz ich powierzchni, które to dane są wiążące dla organu podatkowego i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Organ podkreślił także, że na konieczność ustalania charakteru gruntu na potrzeby opodatkowania podatkiem rolnym na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów wskazuje bezpośrednio art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1381 ze zm. – dalej zwanej: "u.p.r."), w którym wymienia się tę ewidencję jako dokument rozstrzygający o klasyfikowaniu gruntów. Organ odwoławczy zwrócił jednocześnie uwagę, że kwestionowanie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków - co do których nie zgadza się podatnik - należy do podatnika. Stanowisko takie zgodne jest z linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, z której jednoznacznie wynika, iż to podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem dotyczącym posiadanych przez siebie nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą. Taki obowiązek nie spoczywa na organach podatkowych, które są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. Jak wskazał organ odwoławczy, w rozpatrywanej sprawie bezsporne było, że podatniczka była właścicielką działki nr [...] położonej w gminie R. o pow.[...] ), a grunt o pow. [...] ha jako użytek rolny (RV). Na działce znajdował się dom o powierzchni użytkowej [...] m2 oraz budynek pozostały o pow. [...] m2. Mając powyższe na uwadze, według organu odwoławczego organ I instancji dokonał ustaleń co do charakteru gruntów podatniczki zgodnie z danymi w ewidencji gruntów. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżąca wniosła o jej uchylenie, nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem z uwagi na to, że "nie istnieje nieruchomość położona w Gminie R. [...] arów oraz nie istnieje informacja złożona przez mnie i nie istnieje moja osoba jako podatnika i wszystko to jest wymyślone". Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów art. 1, art. 2 ust. 1 i 2 i art. 6c ust. 1 i 2 u.p.r. oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów sprowadzające się do łamania prawa w państwie demokratycznym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż nie zachodzą podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do kwestii zasadności posłużenia się przez organy podatkowe, przy ustalaniu podstawy opodatkowania, danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków dotyczącymi ww. działki nr [...] i posadowionego na niej budynku mieszkalnego i opodatkowania gruntu o powierzchni [...] ha sklasyfikowanego w ewidencji budynków i gruntów, prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w C., pod symbolem B – grunt zabudowany i zurbanizowany – teren mieszkaniowy. Zakreślając ramy prawne, w pierwszej kolejności wskazać należy, że materiaInoprawną podstawę decyzji ustalającej wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego stanowią przepisy ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz przepisy prawa miejscowego. Zgodnie z treścią art. 1 u.p.r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Według art. 2 ust. 1 u.p.r. za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Za działalność rolniczą uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych, grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb (art. 2 ust. 2 u.p.r.). Podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne będące właścicielami gruntów (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.r.) posiadaczami samoistnymi gruntów (art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.r.). Jeżeli grunty znajdują się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym (art. 3 ust. 2 u.p.r.). Zgodnie z art. 6c ust. 1 u.p.r., osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym) z zastrzeżeniem ust. 2. W myśl przepisu art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r. zwalnia się od podatku rolnego użytki rolne klasy V, VI i VIz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych. Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości określa ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm. – dalej zwanej: "u.p.o.l."). Zgodnie z art. 2 ust 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: grunty oraz budynki lub ich części. Podatnikami podatku od nieruchomości, stosownie do art. 3 ust. 1 u.p.o.l., są m.in. osoby fizyczne, będące właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Podstawę opodatkowania gruntów stanowi ich powierzchnia, zaś w odniesieniu do budynków – ich powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l.). Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., stawki podatku od nieruchomości w przypadku przedmiotu opodatkowania jakim są grunty i budynki, są zróżnicowane w zależności od ich funkcji, a w szczególności od tego, czy są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W niniejszej sprawie stawki podatku określone zostały w uchwale Nr XIV/65/15 Rady Miejskiej w R. z dnia 18 listopada 2015 r. W myśl zaś art. 1a ust. 3, przez użyte w u.p.o.l. określenia: 1) użytki rolne, 2) lasy, 3) nieużytki, 4) użytki ekologiczne, 5) grunty zadrzewione i zakrzewione, 6) grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, 7) grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, 8) grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi - rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Z powyższego wynika zatem, że rodzaj gruntu, funkcja budynku oraz ich przeznaczenie wpływa zarówno na to, czy podlegają one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości (nie są wyłączone bądź zwolnione z opodatkowania tym podatkiem), jak i na określenie wysokości podatku, skoro podatek stanowi iloczyn stawki i powierzchni gruntu czy odpowiednio – powierzchni użytkowej budynku. Zgodnie § 67 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2016 r. poz. 1034) użytki gruntowe wykazywane w ewidencji dzielą się na następujące grupy: 1) grunty rolne; 2) grunty leśne; 3) grunty zabudowane i zurbanizowane; 4) użytki ekologiczne, oznaczone symbolem złożonym z litery "E" oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego określającego sposób zagospodarowania lub użytkowania terenu, np. E-Ws, E-Wp, E-Ls, E-Lz, E-N, E-Ps, E-R; 5) (uchylony); 6) grunty pod wodami; 7) tereny różne oznaczone symbolem -Tr. Z § 68 ust. 1 pkt 1 lit. a) tego rozporządzenia wynika, że grunty rolne dzielą się na użytki rolne, do których zalicza się grunty orne, oznaczone symbolem - R, stosownie zaś do § 68 ust. 3 pkt 1 grunty zabudowane i zurbanizowane dzielą się m.in. na tereny mieszkaniowe, oznaczone symbolem – B. Podstawowym dokumentem urzędowym, na podstawie którego organ określa powierzchnię i rodzaj przedmiotu opodatkowania jest ewidencja gruntów i budynków prowadzona przez starostę powiatowego. Jak stanowi art. 21 ust. 1 u.p.g.k., dane zwarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m.in. podstawę wymiaru podatków i świadczeń. Ewidencja ta obejmuje informacje dotyczące gruntów, tj. ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; budynków, tj. ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.g.k.). Podkreślić należy, że użyte w art. 21 ust. 1 u.p.g.k. wyrażenie "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, że przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku mają dla organu podatkowego charakter wiążący. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Pogląd ten znajduje oparcie w bogatym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki: z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3227/12; z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. II FSK 836/08; z dnia 2 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1949/07; z dnia 12 marca 2009 r., sygn. FSK 49/08; z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. II FSK 372/07 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://www.orzeczenia.nsa.gov.pl/). Jak wskazano powyżej, dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej zwanej: "O.p.") i zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ustalenia oparte o treść tych dokumentów urzędowych stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. W związku z tym organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym. Podważenie tych danych bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, ponieważ organy podatkowe nie zostały wymienione, jako uprawnione do tych działań w treści przepisów u.p.g.k. oraz wydanego na jego podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Można zatem przyjąć, że uprawnienie organów podatkowych do podjęcia dodatkowych czynności wyjaśniających odnośnie przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości zachodzi wówczas, gdy zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków są niewystarczające dla potrzeb ustalenia stanu faktycznego, tj. gdy wynikające z nich dane nie pozwalają na ustalenie podstaw opodatkowania (np. tego, czy na danym terenie znajduje się budowla (droga)). Podobnie w sytuacji, gdy podatnik uprawdopodobni, że w przewidzianej prawem procedurze zainicjował uzgodnienie klasyfikacji danej nieruchomości w ewidencji gruntów ze stanem rzeczywistym, a wbrew przesłankom do takiej zmiany organy ewidencyjne nie skorygowały klasyfikacji, organy podatkowe są zobowiązane do krytycznej oceny danych z ewidencji gruntów, aby uczynić zadość naczelnej zasadzie postępowania podatkowego, tj. zasadzie prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 O.p. W takiej sytuacji ewidencja gruntów ma moc dokumentu urzędowego, przeciwko treści którego mogą być przeprowadzone dowody przeciwne, zgodnie z art. 194 § 3 O.p. (tożsamy pogląd został już wyrażony w doktrynie – por. np. L. Etel, Dane z ewidencji gruntów i budynków jako podstawa opodatkowania gruntów i budynków, "Finanse Komunalne" 2008, nr 6, s. 26 i 28). W rozpoznawanej sprawie dane zawarte w ewidencji były wystarczające do określenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości, a klasyfikacja gruntów i budynków, na którą powoływały się organy podatkowe w postępowaniu podatkowym zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej, nie pozostaje w sprzeczności z treścią innego dokumentu urzędowego – takiego skarżąca nie przedłożyła przed organem podatkowym. Jak wynikało wprost z ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w C., skarżąca jest właścicielką działki nr [...] o pow. [...] ha, z czego grunt o pow. [...] ha sklasyfikowany jest jako teren mieszkaniowy (B) a grunt o pow. [....] ha jako użytek rolny klasy V (RV). Na działce znajduje się dom o powierzchni użytkowej [...] m2 oraz budynek pozostały o pow. [...] m2. Mając na uwadze, że na podstawie art. 12 ust. 1 pkt u.p.r. użytek rolny podlegał zwolnieniu organ prawidłowo nie naliczył podatku za ww. grunt, dokonując opodatkowania, zgodnie z obowiązującymi stawkami, budynku mieszkalnego, budynku pozostałego i gruntów pozostałych. W konsekwencji, za bezzasadne uznano zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego. Podobnie należało także ocenić zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego. W badanej sprawie organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne czynności dla prawidłowego i obiektywnego ustalenia podstawy opodatkowania w odniesieniu do gruntów, budynków i budowli znajdujących się w posiadaniu skarżącej, zaś podjęta ocena materiału dowodowego niewątpliwie mieści się w granicach wyznaczonych przez art. 191 O.p. Mając powyższe na względzie, z uwagi na to, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej zwanej: "p.p.s.a.").