I SA/Wa 639/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2016 r. sprawy ze skargi L. S.i Z. S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę. Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], umorzył postępowanie odwoławcze L. i Z. S. od decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...]. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z dnia [...] września 2009 r., Burmistrz Gminy [...] wystąpił o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę [...] prawa własności nieruchomości zajętej pod część ul. [...], położonej w [...], obręb [...], stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] ha. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości objętej ww wnioskiem. Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. L. S. i Z. S. wnieśli odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. kwestionując wydane rozstrzygnięcie. Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], Minister Infrastruktury i Budownictwa umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powyższe przepisy, mające charakter materialnoprawny, wskazują że stronami w tego rodzaju postępowaniach, których przedmiotem jest regulacja stanu prawnego gruntów zajętych pod drogi, są Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, władające gruntami w dniu 31 grudnia 1998 r., właściciele gruntów, będący nimi przed dniem 1 stycznia 1999 r. lub ich następcy prawni, oraz osoby posiadające inne tytuły prawnorzeczowe do tej nieruchomości, wnioskodawcy do kręgu tych osób nie należą. Minister wskazał, że z umowy darowizny z dnia [...] grudnia 1992 r., wynika, iż N. i F. małż. S. zbyli na rzecz L. i Z. małż. S. nieruchomość położoną w [...], obręb [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] m2, objętą księgą wieczystą KW nr [...], działka nr [...] o pow. [...] m2, objętą Zd. [...] oraz udział [...] części w działce nr [...] o pow. [...] m, objętej księgą wieczystą KW nr [...]. Zgodnie z treści księgi wieczystej KW nr [...] nieruchomość położona w [...] przy ul. [...], oznaczona jako działki nr [...] i nr [...] o pow. [...] m2 stanowi współwłasność Z. S. i L. S.. Z kolei z treści księgi wieczystej KW nr [...] wynika, iż nieruchomość położona przy ul. [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] m2 stanowi współwłasność Z. S., L. S., Z. P., K. P., J. B., S. B., Z. K. i T. K.. Z treści pisma Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. oraz pisma Burmistrza [...] z dnia [...] października 2014 r.,. w tym z badania hipotecznego Zbioru dokumentów [...] oraz [...], dokonanego przez geodetę uprawnionego A. G. wynika, iż w działce nr [...] z obrębu [...], stanowiącej część ul. [...] nie znajduje się grunt pochodzący ze Zbioru dokumentów [...]. Z kolei z wypisu z rejestru gruntów, według stanu na dzień [...] grudnia 1998 r. wynika, iż nieruchomość położona w [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] m jest opisana w Zbiorze dokumentów [...] jako działka pochodząca z osiedla [...] zapisanego w tabeli likwidacyjnej wsi [...] pod nr [...]. W ocenie organu z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym opinii geodezyjnej geodety uprawnionego A. G. z dnia [...] czerwca 2015 r., nie wynika aby L. S. i Z. S. posiadali w dniu [...] grudnia 1998 r. lub obecnie prawa rzeczowe do nieruchomości ozn. jako działka nr [...] z obrębu [...], objętej [...], stanowiącej przedmiot postępowania zakończonego decyzją komunalizacyjną z dnia [...] stycznia 2013 r. Jeżeli zatem nie posiadają oni interesu prawnego w niniejszej sprawie, to tym samym nie są stronami postępowania administracyjnego w rozumieniu powołanego wyżej art. 28 Kpa. Oznacza to konieczność umorzenia postępowania odwoławczego. Organ podkreślił również, że L. S. i Z. S. nie byli uznani za stronę przez Wojewodę [...] w toczącym się przed organem postępowaniu, zaś kwestionowaną decyzję otrzymali jedynie do wiadomości. Na powyższą decyzję L. i Z. S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem Skarżących Minister wydając zaskarżoną decyzję uchybił przepisom prawa procesowego: 1) art. 28 k.p.a w zw. z art. 127 § 1 k.p.a poprzez błędne przyjęcie, iż Skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym ze względu na brak interesu prawnego w sprawie, w sytuacji gdy Skarżący legitymowali się w dniu 31 grudnia 1998 r. tytułem prawnym do nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...]; dz. nr [...] oraz dz. nr [...]. 2) art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a, poprzez wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego, tym samym pozbawienie Skarżących prawa do ponownego zbadania sprawy w sytuacji, gdy organ II instancji zgodnie z zasadą dwuinstancyjności zobowiązany jest rozpoznać sprawę merytorycznie na nowo w jej całokształcie i powinien wydać decyzję reformatoryjną bądź kasatoryjną, nie zaś wydawać orzeczenie umarzające postępowanie. 3) art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności dokumentacji geodezyjnej i bezzasadne uznanie, iż w działce nr [...] z obrębu [...] stanowiącej część ul. [...] w [...] nie znajduje się grunt pochodzący ze zbioru dokumentów [...]. Skarżący podnieśli, iż powierzchnia stanowiącej ich własność działki nr [...] wynosiła [...] ary, co wynika m.in. z aktów notarialnych Rep. Nr [...] z dnia [...] maja 1957 r. oraz Rep. [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 1967 r. W [...] r. w ewidencji gruntów powierzchnia przedmiotowej działki została określona w sposób błędny jako [...] m2, wobec czego w taki sam sposób wielkość gruntu została opisana w akcie notarialnym Rep. [...] Nr [...] dokumentującym umowę darowizny, na mocy której Skarżący stali się jego właścicielami. Dlatego też Skarżący wystąpili o sprostowanie pomyłki oraz uzyskanie prawidłowego wypisu z rejestru gruntów, celem ujawnienia w księdze wieczystej danych zgodnych z rzeczywistym stanem faktycznym i prawnym. Skarżący wskazywali, że w kierowanych do organu I instancji oświadczeniach, informowali, iż należąca do nich działka nr [...] nigdy nie znalazła się we władaniu Gminy [...], Urząd Gminy zaś nie partycypował w kosztach jej utrzymania ani nie prowadził na niej żadnych robót, polegających na jej utwardzeniu, uzupełnianiu czy konserwacji. W konsekwencji Gmina [...] nie wypełniła przesłanek pozwalających na uzyskanie na mocy ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, tytułu własności do wskazanej części działki. Strony podniosły, iż kluczową dla rozpoznania sprawy kwestią jest ustalenie z jakich działek utworzona została działka nr [...], a także jaka jest jej właściwa i rzeczywista powierzchnia, wskazując m.in., iż szkic dokonany na mapie sytuacyjnej działki wykonany został nieprawidłowo, bowiem wynika z niego, iż nieruchomość ta przechodzi przez stanowiącą ich własność działkę o numerze [...], która nie powinna zostać objęta granicami działki nr [...]. Skarżący wskazali również, że na podstawie badań hipotecznych wykonanych przez Pracownię G. – P. T.P.I. Sp. z o.o. stwierdzone zostało, iż w działce nr [...] nie znajdują się grunty pochodzące ze zbioru [...] - [...]. Wynika z tego, iż przedmiotowa działka nie powinna obejmować swoim zakresem należącej do Skarżących działki nr [...]. Tym samym organ nie dokonał w sposób wszechstronny oceny zebranego materiału dowodowego, a jedynie wybiórczo ocenił dowody zebrane w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do ugruntowania nieprawidłowego stanu prawnego wywołanego podjętą w sposób wadliwy oraz bez należytego rozpoznania sprawy decyzją organu I instancji, w którym Skarżący bezpodstawnie utracili część stanowiącej ich własność nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zaskarżoną decyzją Minister Infrastruktury i Budownictwa, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane przez Skarżących uznając, że nie są oni stronami niniejszego postępowania administracyjnego. Analiza akt sprawy prowadzi, zdaniem Sądu, do wniosku, że skarga podlega oddaleniu. Organ administracji dokonał trafnego rozstrzygnięcia w oparciu o cytowany wyżej przepis, powołując się jednocześnie na treść uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, OPS 16/98 podjętej w dniu 5 lipca 1999r. Stosownie do jej treści, stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. W pierwszej kolejności, w nawiązaniu do zarzutu skargi podkreślić należy, że obowiązek zachowania zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 k.p.a., dotyczy jedynie tych spraw w których skuteczny wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, przewidziany w art.127 § 1 k.p.a. , został złożony przez stronę postępowania. Natomiast L. S. i Z. S. posiadania przymiotu strony w sprawie niniejszej nie wywiedli . Skarżący nie udokumentowali posiadania jakichkolwiek praw rzeczowych do spornej nieruchomości zajętej pod drogę - ul. [...] w [...], stanowiącą działkę nr [...], o pow. [...] ha opisanej w [...]. Wbrew stanowisku skargi, w aktach administracyjnych sprawy znajduje się opinia geodety uprawnionego A. G. sporządzona w dniu [...] czerwca 2015r., z której jednoznacznie wynika, że działka nr [...], o pow. [...] m2, objęta [...], stanowiąca własność Skarżących , nie wchodzi w skład działki nr [...], objętej sporem. Także wypis z rejestru gruntów wg stanu na dzień 31 grudnia 1998r. dokumentuje, że działka nr [...] nie stanowi własności L. S. i Z. S., lecz opisana jest w [...] jako nieruchomość pochodząca z dawnego osiedla włościańskiego zapisanego w tabeli likwidacyjnej wsi [...] pod nr [...]. Analogiczne ustalenia wynikają z badania zbiorów dokumentów [...] oraz [...] wykonanego przez geodetę uprawnionego A. G. Przeciwne twierdzenia Skarżących nie znajdują potwierdzenia w okolicznościach faktycznych sprawy. Dla jej rozstrzygnięcia nie może mieć bowiem decydującego znaczenia fakt, że akty notarialne dokumentujące obrót prawny działką nr [...], z dnia [...] maja 1957 r. oraz [...] stycznia 1967 r. wskazują, że miała ona powierzchnię [...] a, a jedynie błędny zapis powierzchni działki w ewidencji gruntów z 1992 r. jako [...] m2 spowodował, że ta mniejsza powierzchnia została opisana w akcie notarialnym stanowiącym podstawę nabycia przez nich prawa jej własności, w drodze darowizny. Zaznaczyć także trzeba, że z treści skargi wprost wynika, że L. S. i Z. S. wystąpili " o sprostowanie oczywistej omyłki i uzyskanie prawidłowego wypisu z rejestru gruntów "w celu prowadzenia dalszego postępowania zmierzającego do ujawnienia w księdze wieczystej danych zgodnych z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości" . Powyższe oznacza, że Skarżący zainicjowali odrębne postępowania zmierzające do ochrony ich praw, których rodzaj i przebieg nie został ujawniony. Warunkiem skutecznego wniesienia skargi w sprawie niniejszej było natomiast udowodnienie, że sporna działka nr [...] wydzielona została z nieruchomości stanowiącej własność Skarżących, co jednak nie nastąpiło. Zdaniem Sądu chybione są także zarzuty naruszenia przez organ treści art. 7, 77 i 80 k.p.a. Minister dokonał bowiem trafnych ustaleń faktycznych i poddał je właściwej ocenie prawnej w oparciu o przedstawiony wyżej materiał dowodowy, z poszanowaniem wskazanych przepisów prawa. Mając te okoliczności na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak na wstępie.