II SA/Rz 1690/15
WyrokWSA w Rzeszowie2016-08-03
Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Małgorzata Wolska, Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie zmiany pozwolenia wodnoprawnego, uznając, że realizacja tego pozwolenia nie naruszyła interesów osób trzecich, mimo przedstawienia przez strony opinii biegłych wskazujących na negatywne oddziaływanie na ich nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego dotyczące ustalania stanu faktycznego sprawy (art. 7, 77, 80 K.p.a.) poprzez niedostateczne rozpatrzenie materiału dowodowego, w tym opinii biegłych, które wskazywały na negatywne oddziaływanie przepustu ramowego na nieruchomości skarżących. Brak wszechstronnego rozpatrzenia dowodów uniemożliwił prawidłowe zastosowanie art. 133 P.w. i doprowadził do wadliwego umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.Stan faktyczny
Skarżąca A.G. wniosła o zmianę pozwolenia wodnoprawnego z 2006 r. na wykonanie przepustu ramowego, twierdząc, że realizacja tego pozwolenia doprowadziła do zniszczenia jej nieruchomości w wyniku powodzi w 2010 r. oraz że nie brała udziału w pierwotnym postępowaniu. Starosta umorzył postępowanie, uznając, że przepust nie narusza interesów skarżącej, a szkody były spowodowane powodzią. Dyrektor RZGW utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zaskarżyła decyzję Dyrektora RZGW do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]. Zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Joanna Zdrzałka Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej na rzecz skarżącej A. G. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi A.G. jest decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, dalej Dyrektor RZGW w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawego, wydana w następującym stanie sprawy.
Podaniem z dnia [...] marca 2011 r. sprostowanym w dniu [...] kwietnia 2011 r. A.G. i B.K. wystąpili o do Starosty [...] o zmianę, na podstawie art. 133 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz.U. z 2015 r. poz. 469 ze zm., dalej "P.w.") ostatecznych decyzji Starosty [...]: z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...], w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie przepustu ramowego na cieku bez nazwy w zlewni potoku S. w ciągu drogi powiatowej - ul. [...] oraz z dnia [...] maja 2006 r. nr [...], w przedmiocie wydania pozwoleń wodnoprawnych na wprowadzanie przez wyloty do cieku bez nazwy w zlewni potoku S. ścieków opadowych z odcinka drogi powiatowej - ul. [...] od km 0+298 do km 1+440.
Wnioskodawcy, będący właścicielami działek nr 439/7, 439/2, 439/10, sąsiadujących od strony zachodniej z ciekiem bez nazwy, oznaczonym jako działka nr 963 podnieśli, że na skutek realizacji inwestycji w oparciu o przedmiotowe pozwolenia, wody opadowe i roztopowe z ulic S., K. i P. oraz z terenów położonych wyżej zostały sprowadzone do rowu melioracyjnego na działce nr 963. W rezultacie w czasie powodzi w 2010 r. doszło do zniszczenia rowu oraz należących do wnioskodawców nieruchomości przyległych. Ponadto wnioskodawcy podnieśli, że nie brali udziału w charakterze stron w sprawie ww. pozwoleń, chociaż ich zdaniem taki status należało im przyznać.
Postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. nr [...], Starosta [...] odmówił wszczęcia postępowania sprawie zmiany decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. z uwagi na fakt, że wnioskodawcy nie byli stronami w postępowaniu o wydanie pozwolenia. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] Dyrektor RZGW w [...] uchylił opisane wyżej postanowienie ze wskazaniem na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego celem ustalenia statusu wnioskodawców w oparciu o przepis art. 133 P.w.
W następstwie dokonanych ustaleń Starosta [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zmiany własnej decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że wykonane w oparciu o ten akt urządzenie wodne nie obejmuje zasięgiem oddziaływania nieruchomości wnioskodawców, dlatego nie przysługiwał im przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem pozwolenia wodnoprawnego. Opisane przez nich szkody były natomiast spowodowane powodzią w maju i czerwcu 2010 r. Nie zachodzą zatem przesłanki do zmiany wydanych pozwoleń wodnoprawnych stosownie do art. 133 P.w., a postępowanie jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej "k.p.a.").
W odwołaniu i pismach uzupełniających A.G. i B.K. zarzucili rażące naruszenie art. 127 ust. 7b P.w. poprzez wydanie decyzji przez organ, który podlegał wyłączeniu, naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie skarżących czynnego udziału w postępowaniu, naruszenie art. 7, art. 77 § 1 art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla wydanych rozstrzygnięć, a także naruszenie art. 133 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 P.w. poprzez jego błędne zastosowanie.
Opisaną na wstępie decyzją Dyrektor RZGW w [...] działając na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2012 r.
Organ przytoczył treść art. 133 P.w. wskazując, że jego uregulowania mają zastosowanie w przypadku, gdy po zrealizowaniu uprawnienia przyznanego w pozwoleniu wodnoprawnym, nastąpiło naruszenie interesów osób trzecich. Nie budziło wątpliwości organu II instancji, że wykonanie przepustu ramowego zlokalizowanego w ciągu drogi powiatowej, tj. ul. [...] w W. na działkach nr: 963, 439/9, 440, 656, 1757 w oparciu o przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne, nie mogło wpłynąć w jakikolwiek sposób na zwiększenie ilości wód opadowo-roztopowych wprowadzanych do cieku, a tym samym nie mogło być przyczyną szkód na nieruchomościach wnioskujących. Przepust ramowy został bowiem tak zaprojektowany, aby mógł bezpiecznie przeprowadzić miarodajne wody. Z operatu wodnoprawnego opracowanego w 2006 r. wynika, że jego parametry spełniają wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 63, poz. 735 z późn. zm.) w zakresie minimalnych wielkości zapewniających swobodę przepływu miarodajnego wody. Rozporządzenie natomiast nie wprowadza ograniczeń dotyczących maksymalnych parametrów. Brak związku przyczynowego pomiędzy wykonaniem przepustu, a powstaniem wskazanych szkód oznacza, że nie doszło do naruszenia interesów wnioskodawców, a zatem nie zachodzi przesłanka uprawniająca do uwzględnienia przedmiotowego wniosku i prowadzenia postępowania w trybie art. 133 P.w. Postępowanie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu. Organ wyjaśnił dodatkowo, że przekazane organom przez A.G. dodatkowe dokumenty: opinia geotechniczna, ocena warunków geotechnicznych oraz ekspertyza techniczna w ocenie organ odwoławczego nie dowodzą naruszenia interesów odwołujących w związku z wykonaniem przedmiotowego przepustu.
W ocenie organu odwoławczego na zwiększenie ilość wód płynących w przedmiotowym cieku miała wpływ realizacja uprawnień wynikających z pozwoleń wodnoprawnych na wprowadzanie do cieku wód opadowych wylotami z kanalizacji opadowej, a także większe ilości wód opadowych spływających grawitacyjnie ze zlewni tego cieku w związku z urbanizacją i uszczelnianiem powierzchni zlewni. Odrębną sprawą jest przepustowość koryta cieku poniżej tego przepustu, a więc na odcinku przylegającym do nieruchomości odwołujących się, a także przepustu pod ul. [...]. Jednak kwestie te nie są objęte niniejszą sprawą.
W ocenie organu odwoławczego nie doszło w sprawie do naruszenia przepisów o właściwości, bowiem art. 127 ust. 7b P.w. nie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie, jako że został dodany po wszczęciu postępowania. Za uzasadniony organ odwoławczy uznał zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a., bowiem przed wydaniem decyzji Starosta nie zawiadomił stron o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów. Naruszenie to nie miało jednak wpływu na rozstrzygnięcie z uwagi na niezasadność żądania o zmianę pozwolenia. Ponadto organ dopatrzył się nieprawidłowości w ustalaniu kręgu stron, do których została skierowana zaskarżona decyzja, przy czym organ odwoławczy dokonał prawidłowego doręczenie decyzji, a naruszenia te nie mają istotnego wpływu na rozstrzygnięcie organ II Instancji.
W skardze na opisaną na wstępie decyzję Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie A.G., zaskarżając ją w całości wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji, ewentualnie o ich uchylenie oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania zarzucając:
1. wydanie przez organ odwoławczy decyzji z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na:
- powołaniu w podstawie prawnej decyzji art. 138 § 1 k.p.a., który w sposób oczywisty nie odpowiada rozstrzygnięciu o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji;
- rażącym naruszeniu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 127 ust. 7b P.w. przez utrzymanie w mocy decyzji organu podlegającego wyłączeniu od rozpatrzenia sprawy;
- rażącym naruszeniu 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 k.p.a., w związku z art. 10 § 1 k.p.a. przez ujawnione, świadome, utrzymanie w mocy decyzji dotkniętej wadami kwalifikowanymi;
- rażącym naruszeniu art. 105 § 1 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania wszczętego na wniosek, pomimo braku podstaw do uznania, że stało się ono bezprzedmiotowe;
- rażącym naruszeniu art. 15 k.p.a. przez wydanie negatywnego dla skarżącej rozstrzygnięcia na podstawie materiału, który nie podlegał ocenie przez organ pierwszej instancji z uwagi na stwierdzone przez organ odwoławczy naruszenie na tym etapie zasady z art. 10 § 1 k.p.a.;
- rażącym naruszeniu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji, od której wnioskodawcy złożyli odwołanie w warunkach uniemożliwiających ustalenie chronologii i liczby decyzji wydanych w sprawie zainicjowanej rozpoznawanym wnioskiem;
2. skierowanie decyzji do Parafii Rzymsko-Katolickiej pw. [...] w W., która nie jest stroną postępowania;
3. wydanie przez organ odwoławczy decyzji dotkniętej wadą kwalifikowaną z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z 10 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie stron o zamiarze wydania decyzji po uzyskaniu od organu pierwszej instancji akt administracyjnych, mających liczyć 90 kart, które nie były dostępne w siedzibie organu odwoławczego w dacie zaznajamiania się przez skarżącą ze zgromadzonym materiałem, a których zawartość nie jest była jej znana na etapie postępowananem pierwszej instancji;
4. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, wybiórcze przeprowadzenie dowodów przez organ odwoławczy i brak wskazań na przyczyny pominięcia innych wniosków dowodowych skarżącej zgłoszonych dopiero w drugiej instancji z uwagi na naruszenie przez Starostę [...] zasady z art. 10 § 1 k.p.a.;
- art. 80 k.p.a. poprzez sprzeczność poczynionych ustaleń z treścią zebranego materiału dowodowego.
5. naruszenie prawa materialnego, a to art. 133 P.w. przez zaniechanie zobowiązania Powiatowego Zarządu Dróg w [...] do wykonania ekspertyzy mogącej stanowić podstawy wydania nakazów prowadzących do eliminacji szkodliwego działania przepustu na nieruchomości wnioskodawców.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga została uwzględniona, bowiem okazała się częściowo zasadna.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1660). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Sąd zobowiązany był do uwzględnienia wniesionej skargi ze względu na potwierdzenie zarzutów dotyczących naruszenia przez Organy obu instancji przepisów postępowania administracyjnego dotyczących ustalania stanu faktycznego sprawy w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Organy obu instancji naruszyły regulacje postępowania administracyjnego w postaci art. 7, 77 i 80 K.p.a. poprzez niedostateczne rozpatrzenie materiału dowodowego istotnego dla kwestii sposobu zastosowania przepisów prawa materialnego, tj. art. 133 P.w. Z wyrażonej w przytoczonych wyżej przepisach K.p.a. zasady prawdy obiektywnej wynika, że organ administracji ma obowiązek rozpatrzeć wszystkie dowody zgromadzone lub odzwierciedlone w aktach sprawy oraz powinien je rozpatrzyć w ich wzajemnej łączności. Organ nie może pominąć jakiegokolwiek dowodu przeprowadzonego ani też uwzględnić dowodu, którego nie ma w aktach sprawy (tak NSA w wyroku z dnia 23 lutego 2012 r. o sygn. II GSK 118/12, opubl. w CBOIS).
Z uwagi na przedmiot żądania skarżącej, zadaniem organów było skonkretyzowanie normy prawa materialnego w postaci art. 133 P.w. W świetle art. 133 ust. 1 P.w. w przypadku naruszenia interesów osób trzecich lub zmiany sposobu użytkowania wód w regionie wodnym organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, w drodze decyzji, może nałożyć na zakład posiadający pozwolenie obowiązek: 1) wykonania ekspertyzy; 2) opracowania lub aktualizowania instrukcji gospodarowania wodą. Natomiast jak wynika z art. 133 ust. 2 P.w., na podstawie dokumentów, o których mowa w ust. 1, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może odpowiednio zmienić pozwolenie wodnoprawne: 1) ograniczając zakres korzystania z wód; 2) w zakresie obowiązków, o których mowa w art. 128 ust. 1 i 3.
Dla procesu stosowania tego unormowania P.w. znaczenie decydujące przypisać należy wyjaśnieniu powstania naruszenia interesów osób trzecich na skutek wydania pozwolenia wodnoprawnego. Chodzi więc o ustalenie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy uszczerbkiem w interesie osoby trzeciej a przedmiotem pozwolenia wodnoprawnego (np. urządzeniem wodnym). Stwierdzenie stanu negatywnego oddziaływania na te interesy, będzie stanowić o dopuszczalności stosowania przepisów art. 133 ust. 1 i 2 P.w., przy czym ewentualność wydania decyzji o zmianie pozwolenia wodnoprawnego, jest uzależniona od wydania decyzji nakładającej na posiadacza pozwolenia wodnoprawnego dokumentów w postaci ekspertyzy lub instrukcji gospodarowania wodą. Ta kolejność procedowania wynika z wewnętrznej systematyki art. 133 ust. 1 i 2 P.w. Dodać do tego wypada, że rozstrzygnięcia wydawane przez właściwy organ na podstawie przytoczonej regulacji, mają niewątpliwie charakter uznaniowy, co wynika z faktu zastosowania przez ustawodawcę zwrotu "może". Brak przesłanek do zastosowania regulacji prawa materialnego, winien skutkować odmową jego zastosowania, nie zaś umorzeniem postępowania administracyjnego. O bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego nie może decydować niezaistnienie jednego z elementów hipotezy normy prawnej (np. brak naruszenia interesu osoby trzeciej), której zastosowania domaga się od organu administracji jej adresat, przy jednoczesnym istnieniu składowych sprawy administracyjnej w postaci żądania określonego zachowania organu administracji i odpowiadającej temu żądaniu normy prawnej. W tych okolicznościach przedmiot postępowania administracyjnego w postaci sprawy istnieje, tylko że sprawa nie może zostać rozstrzygnięta w sposób oczekiwany przez wnioskodawcę.
Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek skarżącej oraz B.K. z tej przyczyny, że jego zdaniem nie zachodzą w sprawie przesłanki do zastosowania przepisu art. 133 P.w. Ten wniosek Starosta uzasadnił m.in. tym, że wykonane na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] czerwca 2006 r., znak [...], urządzenie wodne – przepust ramowy w ciągu drogi powiatowej – nie obejmuje zasięgiem swego oddziaływania nieruchomości należących do wnioskodawców, a szkody opisane przez wnoszących były spowodowane powodzią z maja i czerwca 2010 r. Organ argumentuje to twierdzenie tym, że ciek wodny został ubezpieczony na wysokości nieruchomości A.G. oraz B.K. i jest w stanie przepuścić wodę wynoszącą Q1 %, a w dalszym jego biegu na wysokości działki 439/10, należącej do B.K., wodę Q10%. Dlatego według Starosty postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. Decyzja Starosty została utrzymana w mocy przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] (DRZGW) zaskarżoną do WSA decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...]. Organ odwoławczy odnosząc się do przekazanych przez skarżącą dowodów w postaci opinii biegłych ocenił je jako nie dowodzące naruszenia interesów stron odwołujących się na skutek wykonania przepustu ramowego pod drogą powiatową. Zarówno Starosta jak również DRZGW, nie zaprzeczyli, że wnoszący żądanie nie są osobami trzecimi w rozumieniu art. 133 ust. 1 P.w. jak również, że nie ponieśli oni uszczerbku na swych interesach na skutek oddziaływania na ich własność wód cieku wodnego. Z treści kontrolowanych decyzji wypływa wniosek, iż przepust nie narusza interesów Skarżącej oraz B.K.
Oceniając wydane w sprawie rozstrzygnięcia stwierdzić należało, że przyjęte przez Organy ustalenia odbiegają od treści przedstawionych przez stronę skarżącą dowodów, podobnie jak ustalony sposób zakończenia postępowania polegający na jego umorzeniu. Otóż z materiału dowodowego w postaci opinii biegłych wynika ponad wszelką wątpliwość, iż zachodnia część działki A.G. od strony potoku stanowi skarpa o wysokości 1,6-1,8 m zapadająca się pod kątem 80°. Zdaniem biegłego dr inż. R.K., jego obserwacje wskazują, że skarpa znajduje się w stanie zagrażającym osunięciu, zaś ślady przemieszczeń gruntów widoczne są powyżej górnej krawędzi skarpy oraz na ogrodzeniu otaczającym działkę. Koncepcja zabezpieczenia nieruchomości według biegłego winna przewidywać wykonanie zabezpieczeń przeciw osuwiskowych dla zapewnienia bezpieczeństwa użytkowania domu jednorodzinnego na w/w działce. W czasie wierceń nie stwierdzono obecności wód podziemnych, lecz wysięki o dużej intensywności pojawiające się w obrębie pyłów ilastych na głębokościach 1,8 m pod powierzchnią terenu (vide : ocena warunków geotechnicznych na działce nr 439/7 w W., Kraków wrzesień 2014 r., autor opracowania dr inż. R.K.). Te ustalenia pozostają spójne z twierdzeniami biegłego dr hab. J.G., który wyraźnie zauważa, że ogrodzenie na działce skarżącej prawie na całej długości znajduje się na krawędzi brzegu potoku i na całej długości jest zdeformowane, a murek przechylony i połamany. Biegły przyczyny tej destrukcji upatruje w niewłaściwym stanie brzegów potoku, których wskazuje na silne działanie czynnika erozyjnego ze strony jego wód. Zdaniem Biegłego, mogłoby się wydawać, że zabezpieczenia brzegów potoku w postaci materacy kamiennych wykonano do wysokości zabezpieczającej przepływ tzw. wody tysiącletniej, jednak w okresie zwykłych letnich wezbrań wody potoku sięgały znacznie ponad zabezpieczenie, powodując częściowe ich rozmycie i oberwanie. Ten stan stwierdzono podczas wizji lokalnej. Biegły nie zauważył oznak uszkodzeń na budynku, jednak teren pomiędzy nim a ogrodzeniem uległ obniżeniu i deformacji. Biegły pisze również, iż dalsze podmywanie brzegu ponad zabezpieczenie może w przyszłości powodować znaczne osunięcia skarpy. Jednym z założeń opinii jest konieczność zabezpieczenia działki 439/7 przed destrukcyjnym działaniem wód przepływających w potoku (vide: koncepcja zabezpieczenia brzegu potoku na odcinku posesji położonej przy ul. [...] 10e w W., Kraków luty 2014 r., autor opracowania dr hab. J.G.). Istotne konkluzje o przyczynie stwierdzonych przez biegłych szkód w stanie działki Skarżącej, wynikają z treści ekspertyzy technicznej dotyczącej ustalania przyczyn uszkodzeń budynku mieszkalnego jednorodzinnego i ogrodzenia przy ulicy [...] 10E w W. i określającej sposób usunięcia tych uszkodzeń autorstwa mgr inż. arch. P.Z. (Kraków, 10 września 2014 r.). Otóż według wyraźnej opinii Biegłego, w użytkowaniu cieku wodnego po roku 2000 zaszły istotne i znaczne zmiany, gdyż z każdą pojawiającą się w okolicy inwestycją przyjmował on większe ilości wody opadowej, roztopowej i drenarskiej, co ma związek przede wszystkim z wydaniem pozwolenia wodnoprawnego dla budowy przepustu ramowego pod ul. Sadową oraz pozwoleń wodnoprawnych dla ul. [...] (vide: ekspertyza techniczna dotycząca ustalania przyczyn uszkodzeń budynku mieszkalnego jednorodzinnego i ogrodzenia przy ulicy [...] 10E w W. i określającej sposób usunięcia tych uszkodzeń, autor mgr inż. arch. P.Z. (Kraków, 10 września 2014 r., s. 25 i 26).
Ten materiał dowodowy przeczy przyjętej przez Organy obu instancji konkluzji o braku wpływu przepustu ramowego na interesy A.G., a tym samym także B.K. Stwierdzenia biegłych potwierdzają wyraźnie wystąpienie szkody na majątku skarżącej, a przyczynę tej szkody upatrują w pojawieniu się przepustu ramowego w ciągu drogi powiatowej. Opinia biegłych wyraźnie podważa twierdzenie organu pierwszej instancji o tym, że szkody na nieruchomościach powstały na skutek powodzi z maja i czerwca 2010 r., i że koryto potoku, dzięki wykonanym zabezpieczeniom, jest w stanie z zapasem przeprowadzić maksymalne przepływy roczne. Nie można też zgodzić się z ustaleniem Organu odwoławczego, który wyraźnie pominął tą część treści ekspertyzy autorstwa mgr inż. arch. P.Z. o negatywnym wpływie wybudowanego przepustu na nieruchomość skarżącej. Należy podkreślić, iż zaskarżona do WSA decyzja w ogóle do tego wniosku biegłego się nie odnosi, a tym samy także jej nie podważa. Jest oczywistym, że ze względu na dominującą w procesie administracyjnym zasadę swobodnej oceny dowodów opinia biegłego nie ma charakteru wiążącego dla organu. Organ ma prawo ją przyjąć jako odpowiadającą prawdzie obiektywnej, jak również może ją całkowicie lub częściowo zdyskwalifikować i przyjąć opinie odmienną, która winna być oparta na innych zebranych w sprawie dowodach. Jednakże nie może wyrażonych w opinii biegłego twierdzeń nieprzystających do własnych ocen zbywać milczeniem.
Wobec stwierdzenia przez Biegłego wystąpienia naruszenia interesów skarżącej w wyniku oddziaływania przepustu ramowego, nie można było stwierdzić ponad wszelką wątpliwość, iż nie zaistniały w sprawie przesłanki do zastosowania przepisu art. 133 ust. 1 i 2 P.w. poprzez odpowiednią zmianę wydanego w 2006 r. pozwolenia wodnoprawnego. Organy nie zebrały i nie rozpatrzyły wszechstronnie istotnych dla jej rozstrzygnięcia materiału dowodowego, postępując tym samym wbrew zasadzie prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. Ich rozstrzygnięcia, pomimo że wydane w warunkach uznania administracyjnego, nie przekonują o swej prawidłowości. Poza tym, przyjęty sposób zakończenia postępowania poprzez jego umorzenie nie odpowiada nawet wadliwie przeprowadzonym ustaleniom, albowiem nie wykazano bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Brak warunków dla uwzględnienia wniosku strony, nie świadczy o bezprzedmiotowości postępowania. Organ nie może w takiej sytuacji jak stwierdzona w niniejszej sprawie uchylać się od obowiązku merytorycznego rozpatrzenia podstaw zgłoszonego żądania wydając decyzję na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
Z tych powodów, Skład orzekający WSA podzielił zarzuty skargi odnoszące się do naruszeń art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., a także art. 105 § 1 K.p.a. Ponadto, Organ odwoławczy naruszył art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymując w mocy wadliwą pod względem procesowym decyzję Starosty. Z uwagi na stwierdzone uchybienia postępowania wyjaśniającego, nie sposób przesądzać o wariantach stosowania przepisu art. 133 ust. 1 i 2 P.w. Będzie to mogło nastąpić dopiero w wyniku ustosunkowania się Organów do twierdzeń biegłych wyrażonych w przedłożonych opiniach i ekspertyzach, w tym przede wszystkim jednoznacznie wyrażonego twierdzenia o istnieniu negatywnego oddziaływania przepustu na interesy stron wnioskujących o zmianę pozwolenia wodnoprawnego.
Sąd nie mógł podzielić zarzutu naruszenia przepisu art. 133 P.w. poprzez zaniechanie jego zastosowania w sposób zgodny z żądaniem skarżącej, ponieważ jak ustalono wyżej, nie wyjaśniono wszystkich istotnych dla wariantów jego zastosowania okoliczności faktycznych. Należy zauważyć, iż Organy obu instancji nie rozstrzygnęły sprawy w sposób merytoryczny poprzez negatywne dla strony zastosowanie normy prawa materialnego, lecz poprzez zakończenia postępowania decyzją o jego umorzeniu. W istocie Organy nie rozstrzygnęły sprawy zmiany pozwolenia wodnoprawnego w oparciu o art. 133 P.w. Z treści uzasadnień zaskarżonych decyzji wynika, że nie dostrzegają one podstaw do jego zastosowania i zmiany pozwolenia wodnoprawnego, co naturalnie pozostaje w sprzeczności z przyjętym sposobem zakończenia postępowania w postaci jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
Nie został uznany za zasadny zarzut naruszenia przez Organy normy wyłączającej od załatwienia sprawy Starosty Powiatu [...] art. 127 ust. 7b P.w. Trafnie Dyrektor RZGW wywodzi w swej decyzji, iż wniosek o zmianę pozwolenia wodnoprawnego złożony w dniu 14 marca 2011 r. należało rozpoznać w oparciu o przepisy obowiązujące przed wejściem w życie ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r. nr 32, poz. 159), o czym decyduje reguła intertemporalna zawarta w przepisach ustawy nowelizującej P.w. Również pozostałe zarzuty skargi nie mogły skutkować skasowaniem wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Podnoszone przez Stronę wadliwości decyzji m.in. w postaci doręczenia decyzji Parafii Rzymsko – Katolickiej pw. [...], nie przekładają się na wadliwości decyzji administracyjnej o jakich mowa w art. 145 § 1 P.p.s.a.
Reasumując, ustalone przez Sąd naruszenia zasady prawdy obiektywnej uzasadniały w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylenie decyzji Organów obu instancji. W przypadku uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia, zadaniem Organów będzie uwzględnienie dostrzeżonych przez Sąd naruszeń regulacji procesowych, poprzez kompleksowe odniesienie się do treści przedłożonych przez Skarżącą dowodów w postaci opinii biegłych. Dopiero dokładne rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego, pozwoli na zastosowanie wynikających z art. 133 P.w. wariantów rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.
Z wyżej wyłożonych powodów, orzeczono jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło