I OSK 254/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-06-08

Skład orzekający: Jolanta Rajewska, Jolanta Sikorska, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest dopuszczalne, gdy popełnienie czynu o znamionach przestępstwa jest oczywiste, a jego charakter uniemożliwia dalsze pełnienie służby, nawet jeśli postępowanie karne zostało warunkowo umorzone lub umorzone z powodu znikomej społecznej szkodliwości?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że warunkowe umorzenie postępowania karnego lub umorzenie z powodu znikomej społecznej szkodliwości nie wyklucza możliwości ustalenia oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa na potrzeby zwolnienia ze służby policjanta. Kluczowe jest, czy charakter popełnionych czynów uniemożliwia dalsze pełnienie służby, co jest oceniane w ramach uznania administracyjnego, a sądy administracyjne badają jedynie, czy decyzja nie jest arbitralna.
Stan faktyczny
Policjant A.L. został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji z powodu oczywistości popełnienia czynów o znamionach przestępstwa, które uniemożliwiały dalsze pełnienie służby. W postępowaniu karnym postępowanie w sprawie jednego czynu zostało umorzone z powodu znikomej społecznej szkodliwości, a w sprawie pozostałych pięciu czynów zastosowano warunkowe umorzenie. Policjant zaskarżył decyzję o zwolnieniu, argumentując, że popełnione czyny nie uniemożliwiają dalszej służby i że organy błędnie oceniły sytuację. WSA oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant: starszy inspektor sądowy Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 sierpnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 234/16 w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 234/16, oddalił skargę A.L. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Komendant Powiatowy Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm. - dalej jako "ustawa o Policji"), zwolnił A.L. z dniem 1 grudnia 2015 r. ze służby w Policji z uwagi na oczywistość popełnienia czynów o znamionach przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego. Decyzji tej, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu rozkazu personalnego organ wskazał, że Sąd Rejonowy w [...] prawomocnym wyrokiem z dnia [...] lutego 2015 r., sygn. akt [...], wydanym na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. i art. 414 § 1 k.p.k. w sprawie występku przewidzianego w art. 228 § 3 k.k. umorzył postępowanie karne przeciwko A.L. oraz na podstawie art. 66 § 1 i § 2 k.k. oraz art. 67 § 1 k.k. warunkowo umorzył na okres jednego roku postępowanie karne przeciwko A.L. o występki przewidziane w art. 271 § 1 i § 2 k.k. W ocenie organu zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy wskazuje, że popełnienie powyższych przestępstw jest oczywiste, a charakter popełnionych czynów uniemożliwia pozostawienie policjanta w służbie. Komendant Powiatowy Policji w [...] wskazał ponadto, że realizując obowiązek przewidziany w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, wystąpił do Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa [...] o wydanie opinii w przedmiocie rozwiązania z A.L. stosunku służbowego. Zarząd organizacji związkowej pismem z dnia 29 października 2015 r. odmówił wydania opinii co do zamiaru zwolnienia policjanta ze służby. Komendant Wojewódzki Policji w [...], po rozpoznaniu odwołania A.L., decyzją z dnia z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w [...]. Organ odwoławczy uzasadniając swe orzeczenie wskazał, że stosownie do art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji zwolnienie policjanta na tej podstawie może nastąpić w przypadku, gdy 1) popełnienie przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa jest oczywiste, 2) charakter czynu zabronionego uniemożliwia pozostanie policjanta w służbie. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że A.L. w dniu 7 lutego 2013 r. w S., jako funkcjonariusz Komendy Powiatowej Policji w [...], po zakończeniu kontroli drogowej samochodu kierowanego przez I.T., wystawił mandat karny na kwotę 50 zł za przechodzenie przez jezdnię w miejscu niedozwolonym, podczas gdy kierująca samochodem została zatrzymana z uwagi na popełnienie wykroczenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości. Za wystawienie mandatu karnego w niższej wysokości przyjął korzyść majątkową w postaci dwóch opakowań karmy dla zwierząt wartości 90 zł, tj. popełnił czyn wyczerpujący znamiona przestępstw przewidzianych w art. 271 § 1 k.k. i art. 228 § 3 k.k. Ponadto w dniach 5 -7 lutego 2013 r. A.L. poświadczał nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne w ten sposób, że kierowcom przekraczającym dopuszczalną prędkość wystawiał mandaty karne w kwocie 50 zł za przechodzenie przez jezdnię w niedozwolonym miejscu, tj. popełnił czyny wyczerpujące znamiona przestępstw stypizowanych w art. 271 § 1 k.k. Powyższe okoliczności zostały potwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...], który umorzył postępowanie karne przeciwko A.L. oskarżonemu o występek przewidziany w art. 228 § 3 k.k. oraz warunkowo umorzył postępowania w zakresie pozostałych zarzutów. Sąd warunkowo umarza postępowanie karne tylko wówczas, gdy wina sprawcy i okoliczności popełnienia przez niego zarzucanego mu czynu nie budzą wątpliwości. W sprawie zachodzi zatem przesłanka oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa. Spełniony został również drugi warunek, o jak mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Charakter zarzucanych czynów uniemożliwia bowiem pozostanie policjanta w służbie. Funkcjonariusz utracił nieposzlakowaną opinię, która jest niezbędna do pełnienia służby w Policji. Czyny, jakich dopuścił się policjant, miały ścisły związek z wykonywanymi przez niego czynnościami służbowymi. Swoim działaniem policjant naruszył dobre imię macierzystej formacji oraz podważył jej wiarygodność w oczach opinii publicznej. Brak piętnowania tego rodzaju zachowań zaprzeczałoby podstawowym zasadom działania Policji, która jest instytucją mającą przeciwdziałać i reagować na wszelkie działania godzące w porządek prawny. W interesie publicznym jest, aby służbę w Policji pełnili funkcjonariusze świadomi ciążących na nich obowiązków i konieczności postępowania zgodnie z przepisami prawa oraz interesem służby. W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] organ I instancji prawidłowo zastosował przyjęty tryb zwolnieniowy oraz zasadnie nadał swej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, gdyż w interesie społecznym, wyrażającym się szczególnym statusem i funkcjami Policji, zadania tej formacji powinny być realizowane wyłącznie przez osoby spełniające warunki określone w art. 25 ustawy o Policji oraz by z szeregów policjantów były wykluczane osoby, które dopuściły się czynów przestępczych. Powyższy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] A.L. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze zarzucił naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji oraz art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a., wskazując, że organy błędnie przyjęły, że brak jest możliwości pozostawienia skarżącego w służbie. Podkreślił, że zarzucanych mu przestępstw dopuścił się w wyjątkowych okolicznościach, czego dowodem jest to, że w procesie karnym odstąpiono od skazania go za te czyny. Komendant Wojewódzki Policji w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach powołanym na wstępie wyrokiem, działając na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej jako "P.p.s.a."), oddalił skargę A.L.. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie kwestionuje ustaleń organów co do zaistnienia pierwszego z warunków przewidzianych w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Zarzuty A.L. dotyczą jedynie drugiej przesłanki, a mianowicie tego, że popełnienie przypisanych czynów uniemożliwia pozostawienie skarżącego w służbie. Zdaniem Sądu uzasadnienia decyzji organów obu instancji w tym zakresie nie budzą żadnych zastrzeżeń. Organy policyjne podały bowiem szczegółowe i wyczerpujące argumenty uzasadniające zwolnienie skarżącego ze służby. Argumenty te całkowicie zasługują na akceptację i związku z tym zbędne jest ich powtarzanie. Sąd I instancji dodał, że w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, iż warunkowe umorzenie postępowania karnego nie tylko nie wyklucza możliwości ustalenia oczywistości popełnienia przestępstwa, ale wręcz daje do tego podstawę. Instytucję tę można bowiem zastosować tylko wówczas, gdy wina sprawcy i okoliczności popełnienia przez niego zarzucanego mu czynu nie budzą wątpliwości. Korekty wymaga jedynie stanowisko organów odnośnie do czynu, w sprawie którego postępowanie karne prowadzone przeciwko skarżącemu zostało umorzone. Powołane w wyroku karnym przepisy oznaczają, że czynu tego nie można zakwalifikować jako przestępstwa (por. art. 17 § 1 pkt 3 k.p.a. /powinno być k.p.k./ w zw. z art. 1 § 2 k.k.), a w konsekwencji nie można objąć go hipotezą art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Świadczy o tym także treść art. 42 ust. 7 tej ustawy. W ramach niniejszego postępowania nie można kontestować prawomocnego wyroku karnego, w związku z czym oczywistość popełnienia owego czynu można jedynie uwzględnić w zakresie drugiej z przesłanek przewidzianych w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Jest to w pełni uprawnione, gdyż w wyroku karnym szczegółowo opisano okoliczności popełnienia tego czynu. Całkowicie potwierdzają one wnioski organów o negatywnym postępowaniu skarżącego i braku możliwości pozostawienia go w służbie. To uchybienie organów nie miało jednak żadnego wpływu na wynik sprawy, skoro bezdyskusyjna była oczywistość popełnienia dalszych kilku czynów, jednoznacznie zakwalifikowanych jako przestępstwa. Skarżący dopuścił się ich przy wykonywaniu czynności służbowych, co - poza aspektem kryminalnym - negatywnie wpływało na możliwość dalszego pełnienia przez niego służby. Ocena ta w żaden sposób nie wykracza poza granice wytyczone w art. 80 k.p.a., a samo zwolnienie ze służby nie łamie granic uznania administracyjnego. Bezzasadne są również pretensje skarżącego związane z pełnieniem przez niego służby po wyroku karnym i niezawieszeniem go wówczas w czynnościach służbowych. Ustawa o Policji nie pozwala na zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego. Tak więc podniesione przez skarżącego okoliczności nie wykluczały dopuszczalności wydania decyzji o zwolnieniu strony ze służby. W skardze kasacyjnej A.L., reprezentowany przez adwokata, zaskarżył powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucił mające wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA w Gliwicach skargi A.L. w sytuacji, gdy skarżona decyzja została wydana z mającymi wpływ na wynik sprawy naruszeniami prawa materialnego, tj.: - "obrazą" art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji poprzez błędne przyjęcie, że zachowanie skarżącego spełnia kumulatywnie przesłanki oczywistego popełnienia czynu o znamionach przestępstwa oraz uniemożliwia pozostanie w służbie, gdy tymczasem: a) całość okoliczności sprawy, w szczególności charakterystyka zachowania A.L., nie wskazuje na towarzyszącą jego zachowaniu motywację zasługującą na szczególne potępienie, świadczy o tym, że czyny popełnione przez skarżącego nie uniemożliwiają pozostawienia go w służbie w Policji, tożsame wnioski wynikają z całościowej analizy zachowania oskarżonego dokonanej przez sąd karny, który odstąpił od skazania A.L. i poprzestał na warunkowym umorzeniu postępowania, co wiąże się ze stwierdzeniem przez ten Sąd, iż społeczna szkodliwość czynów popełnionych przez policjanta oraz stopień jego winy nie były znaczne, b) nadto, organ jako podstawę zaskarżonej decyzji przywołał wpływające na negatywną ocenę przez ten organ postawy skarżącego zachowanie mające rzekomo wyczerpywać znamiona występku z art. 228 § 3 k.k., mimo iż Sąd karny umorzył postępowanie w tym zakresie ze względu na znikomą społeczną szkodliwość czynu, co wiążąco dla organu administracyjnego przesądza, iż czyn ten w świetle art. 1 § 3 k.k. nie stanowi przestępstwa, zatem w konsekwencji nie może on stanowić podstawy decyzji dotyczącej zwolnienia w oparciu o przesłanki wskazane art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji; - art. 43 ust. 3 ustawy o Policji wobec niepozyskania przez organ opinii zakładowego związku zawodowego policjantów, co do zamiaru zwolnienia A.L. ze służby, gdy tymczasem zgodnie z dyspozycją wymienionego przepisu zwolnienie takie wymaga obligatoryjnego otrzymania od organu opinii właściwej organizacji związkowej. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono również naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA w Gliwicach skargi A.L. w sytuacji, gdy skarżona decyzja została wydana przez organ z wytkniętymi przez skarżącego naruszeniami prawa procesowego, tj. z "obrazą": • art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegającą na niewłaściwej analizie zebranego materiału dowodowego oraz na pominięciu istotnych okoliczności sprawy, które bezpośrednio rzutują na ocenę fakultatywnie przysługującego prawa do zwolnienia ze służby w Policji, zwłaszcza zaś na pominięciu okoliczności popełnienia przypisanych skarżącemu czynów, ich charakteru i stopnia społecznej szkodliwości, a także zakończenia procesu karnego co do jednego z czynów umorzeniem postępowania z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość czynu oraz zakończenie postępowania co do pozostałych czynów warunkowym umorzeniem postępowania, nadto pominięcie warunków osobistych skarżącego, jakie niewątpliwie winny mieć wpływ na uznaniową decyzję w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby; • art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej i wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji dopiero po upływie ponad pół roku od dnia wydania wyroku karnego w sprawie, przy czym mimo wiedzy organu o wydanym wyroku, skarżący pozostawał w czynnej służbie, co wówczas nie naruszało dobrego interesu Policji i nie wymagało zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych do czasu zakończenia sprawy, co stoi w sprzeczności z twierdzeniem organu, że pozostawienie skarżącego w służbie w Policji narusza wizerunek Policji; • art. 107 k.p.a. poprzez dowolność w wydaniu decyzji przez niedostateczne, niepełne i jedynie ogólnikowe uzasadnienie decyzji, z jakiego nie wynika, dlaczego zachowanie skarżącego narusza funkcjonujące reguły zachowań właściwe dla funkcjonariuszy Policji w stopniu uniemożliwiającym dalszą służbę, podczas gdy warunkiem prawidłowości wydania decyzji o charakterze uznaniowym jest jej wyczerpujące, szczegółowe i spójne uzasadnienie, mające bezpośrednie odzwierciedlenie w stanie faktycznym sprawy; • art. 108 k.p.a. poprzez bezpodstawne nadanie rozkazowi personalnemu o zwolnieniu ze służby rygoru natychmiastowej wykonalności, w powołaniu na ważny interes służby, mimo iż jest to nieuzasadnione okolicznościami sprawy; 2. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku, jakie pozbawia stronę informacji o przesłankach rozstrzygnięcia, wskutek powielenia ocen organu bez szerszego omówienia podstaw merytorycznych takiego zapatrywania, gdy tymczasem już w samej decyzji zaniechano wydania wyczerpującego i spójnego uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują enumeratywnie wymienione w § 2 powołanego artykułu przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną w zakreślonych w niej granicach, uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. W skardze kasacyjnej Sądowi I instancji zarzucono między innymi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Zgodnie z pierwszym z tych przepisów sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla takie akty w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. skutki takie wywołuje naruszenie innych przepisów postępowania, czyli przepisów procesowych innych niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.) oraz do stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2). Warunkiem uwzględnienia skargi na ostatnio powołanej podstawie jest wykazanie nie tylko, że określone uchybienia procesowe w ogóle miały miejsce, ale także, iż mogły one rzutować na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy rozumie się prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia. Chodzi tu więc o uchybienia procesowe na tyle istotne, że kształtowały one lub współkształtowały treść stosunku administracyjnoprawnego, czyli że gdyby nie było ujawnionego naruszenia przepisów postępowania, rozstrzygnięcie sprawy przez organy administracyjne mogłoby być inne. O tym, jakie okoliczności są w danej sprawie istotne i wymagają wyjaśnienia przesądzają przepisy prawa materialnego, które w sprawie mają zastosowanie. Hipotetyczny stan faktyczny wyznacza konkretny przepis prawa. Ustalanie innych faktów niezapisanych w tym przepisie jest zbędne. Tym samym o tym, jakie ustalenia faktyczne są konieczne do załatwienia konkretnej sprawy decydują prawidłowo wyłożone przepisy prawa materialnego, a nie subiektywne przekonanie strony. W niniejszej sprawie materialnoprawną podstawą rozwiązania z A.L. stosunku służbowego był art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Powołany przepis przewiduje jedną z fakultatywnych podstaw zwolnienia policjanta ze służby. Decyzje w tym zakresie podejmowane są w ramach uznania administracyjnego przyznanego właściwym organom Policji. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres. Sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, to jest czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola sądowoadministracyjna nie obejmuje natomiast oceny, w jaki sposób organy administracji, realizując określoną politykę stosowania prawa, wypełniają treść pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych (por. m.in. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 301/11). W konsekwencji w sprawach dotyczących fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby sądy administracyjne badają jedynie, czy decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje właściwych organów i przesądzać, czy dana osoba powinna nadal pozostać funkcjonariuszem danej formacji, czy też mogła być wykluczona z tego grona. Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Zastosowanie tej instytucji jest zatem możliwe, gdy funkcjonariusz w sposób oczywisty dokonał czynu o znamionach przestępstwa a jego nieprzydatność do służby jest bezpośrednią konsekwencją takiego zachowania. Innych warunków i ograniczeń co do dopuszczalności zwolnienia policjanta ze służby w omawianym trybie w ustawie nie przewidziano. Art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie definiuje pojęcia "oczywistości popełnienia czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa". Należy w związku z tym mieć na uwadze, że słowo "oczywistość" to coś pewnego i niebudzącego wątpliwości. W judykaturze przyjmuje się, że oczywistość popełnienia czynu ustala się na podstawie analizy okoliczności konkretnego przypadku. Ocena taka jest możliwa między innymi wówczas, gdy sprawca został złapany na gorącym uczynku lub przyznał się do popełnienia przestępstwa, a także gdy inne okoliczności nie nasuwają wątpliwości, że dany czyn został popełniony przez konkretną osobę. Oczywistość popełnienia czynu o znamionach przestępstwa może ponadto wynikać z orzeczenia o warunkowym umorzeniu postępowania karnego. Warunkowe umorzenie postępowania karnego jest bowiem możliwe tylko wówczas, gdy wina i okoliczności popełnienia przez sprawcę zarzucanego mu czynu nie budzą wątpliwości i są oczywiste. W rozpoznawanej sprawie organy Policji miały pełne podstawy do przejęcia, że A.L. dopuścił się kilku czynów o znamionach przestępstwa oraz że popełnienie przez niego takich czynów było oczywiste. Organy wprawdzie błędnie przyjęły, że przesłanka ta została również spełniona co do czynu o znamionach przestępstwa przewidzianego w art. 228 § 3 k.k., podczas gdy Sąd Rejonowy w [...] prawomocnym wyrokiem z dnia [...] lutego 2015 r., sygn. akt [...] postępowanie karne w tym zakresie umorzył z powodu znikomej szkodliwości takiego czynu. Powyższe uchybienie - jak trafnie przyjął WSA w Gliwicach - nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. W sprawie bezsporne jest, że policjant dopuścił się pięciu innych czynów o znamionach przestępstwa przewidzianego w art. 271 § 1 k.k. Fakt ten znajduje potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, a przede wszystkim w powołanym wyroku Sądu Rejonowego w [...] o warunkowym umorzeniu postępowania karnego w zakresie tych pięciu przestępstw. Zauważyć również należy, że A.L., chociaż ani w toku śledztwa ani w toku karnego postępowania sądowego nie przyznał się do popełnienia przypisywanych mu przestępstw, to jednak w swych wyjaśnieniach złożonych na rozprawie nie kwestionował, że pięciokrotnie poświadczał nieprawdę, wystawiając mandaty za inne występki drogowe niż te, których dopuścili się kierowcy kontrolowanych przez niego pojazdów. Zatem w świetle tych wyjaśnień oraz wskazanego wyroku zwolnieniowe organy Policji miały pełne podstawy do przyjęcia, że popełnienie przez A.L. 5 czynów o znamionach przestępstwa przewidzianego w art. 271 § 1 k.k. jest oczywiste. Organy Policji podejmując decyzję w przedmiocie zwolnienia A.L. ze służby, nie ograniczyły się jedynie do poczynienia ustaleń w powyższym zakresie. W sposób dostateczny wykazały one także, z jakich dokładnie przyczyn przełożeni policjanta uznali, że nie jest możliwe dalsze pozostawienie funkcjonariusza w służbie i w konsekwencji dlaczego zdecydowano się na rozwiązanie z nim stosunku służbowego. Wskazanych przez organy motywów ich działania - wbrew odmiennym przekonaniom skarżącego kasacyjnie - nie można uznać za arbitralne i dowolne. Są one bowiem przekonujące i logiczne. Zauważyć bowiem należy, że A.L. jest funkcjonariuszem Policji. Jest to formacja, którą ma służyć społeczeństwu i przeznaczona jest do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do jej zadań w szczególności należy inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, a ponadto wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Rodzaj i zakres zadań powierzonych tej formacji wymaga, aby służbę w niej pełnili wyłącznie funkcjonariusze o nieposzlakowanej opinii, wolni od podejrzeń o łamanie prawa (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na dobrowolnie podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się m.in. do godnego zachowania zarówno podczas służby jak i w czasie wolnym od zajęć służbowych oraz do należytej dbałości o dobry wizerunek formacji, do której przystępuje. Oczywistym jest, że właściwi przełożeni nie mogą tolerować w szeregach Policji policjantów, których postawa mogłaby podważyć autorytet organów państwa i macierzystej formacji, a także narazić Policję na utratę zaufania do jej funkcjonariuszy. Dotyczy to zwłaszcza osób, które same kilkakrotnie łamią obowiązujący porządek prawny. W prawie nie mają większego znaczenia pobudki, z jakich działał A.L. Istotne jest bowiem to, że jako funkcjonariusz Policji, w czasie wykonywania obowiązków służbowych, poświadczył nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne, w ten sposób, że po zakończeniu kontroli drogowych osobom kierującym samochodami wystawiał mandaty karne za przechodzenie przez jezdnię w miejscu niedozwolonym, podczas gdy kierowcy zostali zatrzymani z uwagi na popełnienie wykroczenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości. Nie można pominąć również tego, że nie było to zdarzenie incydentalne, ale działanie polegające na pięciokrotnym wystawianiu niezgodnych z prawem mandatów. Dodać ponadto należy, że skarżący nie tylko nigdy nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu przestępstw, to jeszcze starał się bagatelizować negatywne skutki swego postępowania. Można mieć zatem uzasadnione wątpliwości, czy w ogóle zrozumiał naganność swego działania. Jeżeli skarżący nawet jeśli troszczył się - jak sam twierdzi - o wyniki statystyczne macierzystej jednostki Policji oraz chciał pomagać innym osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej, to jako policjant musiał zdawać sobie sprawę z tego, że powinien działać w tym zakresie jedynie w ramach obowiązującego porządku prawnego a nie wielokrotnie łamiąc prawo. Z powyższych względów, skoro w sprawie nie ulega wątpliwości, że działania A.L. wyczerpywały znamiona wskazanych przestępstw, to WSA w Gliwicach nie miał jakichkolwiek podstaw do zakwestionowania stanowiska organów zwolnieniowych, że przypisane skarżącemu działania nie licowały z powagą sprawowanego urzędu, a ponadto że rodzaj i ilość takich czynów dyskwalifikowały go jako funkcjonariusza omawianej formacji oraz wykluczały możliwość kontynuowania przez niego służby w Policji. W gronie funkcjonariuszy Policji nie powinny bowiem pozostać osoby, które nie respektują obowiązującego prawa i poświadczają nieprawdę w sporządzonych przez siebie dokumentach. Nie dają one bowiem jakichkolwiek gwarancji, że w przyszłości będą przestrzegać obowiązujących przepisów prawa, rzetelnie realizować zadania powierzone Policji oraz troszczyć się o autorytet i dobre imię tej formacji. W niniejszej sprawie wszystkie istotne w niej okoliczności zostały przez organy Policji wyjaśnione i należycie przeanalizowane. Organy w swych rozważaniach nie pominęły nawet faktu, że skarżący rzeczywiście dotychczas cieszył się dobrą opinią. Trafnie jednak wskazywano, że okoliczności tej nie można uznać za szczególną, gdyż należyte wykonywanie obowiązków służbowych powinno być standardem a nie cechą wyróżniającą tylko niektórych policjantów. Orzekającym w sprawie organom nie można także skutecznie zarzucać nieuwzględnienia pozytywnych prognoz sądu powszechnego pozwalających na warunkowe umorzenie prowadzonego przeciwko A.L. postępowania karnego. Takie stanowisko Sądu Rejonowego w [...] z oczywistych względów nie było wiążące dla przełożonych policjanta. Przełożeni mają nie tylko prawo, ale wręcz zobowiązani są do samodzielnej oceny postawy i sposobu działania każdego policjanta pod kątem zdolności podwładnego i jego przydatności do realizowania zadań, jakie ustawodawca powierzył Policji. Nietrafne są przy tym sugestie autora skargi kasacyjnej, że fakt warunkowego umorzenia prowadzonego przeciwko policjantowi postępowania karnego powinien wykluczać możliwość rozwiązania z funkcjonariuszem stosunku służbowego. Takie przekonania oznaczałyby, że w takich przypadkach o pozostawieniu policjanta w służbie rozstrzygano by w istocie w toku postępowania karnego a nie w odrębnym postępowaniu zwolnieniowym prowadzonym na podstawie przepisów ustawy o Policji. W świetle omówionych przepisów nie może ulegać wątpliwości, że stanowisko skarżącego kasacyjnie także i w tym zakresie nie zasługiwało na uwzględnienie. Chybione są ponadto pozostałe wytyki sformułowane w skardze kasacyjnej. Skarżący kasacyjnie bezzasadnie zarzucił bowiem, że po uprawomocnieniu się wyroku Sądu Rejonowego w [...] organy, nie zawieszając A.L. w czynnościach służbowych, dopuściły go do wykonywania obowiązków, a decyzję o zwolnieniu ze służby podjęły dopiero blisko pół roku później. Autor skargi kasacyjnej z niezrozumiałych względów konsekwentnie nie przyjmuje do wiadomości tego, że po uprawomocnieniu się wyroku zawieszenie A.L. było już niedopuszczalne, gdyż instytucję tę można zastosować wobec policjanta tylko w związku ze wszczęciem postępowania karnego i wyłącznie do czasu zakończenia takiego postępowania. Dodać należy, że żaden przepis prawa nie określa terminu, w jakim organ może rozwiązać z policjantem stosunek służbowy na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Wydanie w tym trybie decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby po upływie kilku miesięcy od dnia uzyskania wiadomości o prawomocnym warunkowym umorzeniu prowadzonego przeciwko funkcjonariuszowi postępowania karnego z pewnością nie może być kwalifikowane jako złamanie ogólnej zasady przewidzianej w art. 8 k.p.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie nie doszło również do naruszenia art. 108 § 1 k.p.a. Z uwagi na charakter popełnionych przez A.L. przestępstw oraz na ochronę interesu społecznego nadanie decyzji zwolnieniowej rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione. Oczywistym także jest, że po rozwiązaniu z A.L. stosunku służbowego na zajmowane przez niego stanowisko organy mogły niezwłocznie wyznaczyć innego funkcjonariusza, który mógł realizować zadania Policji, przestrzegając prawa i nie podważając dobrego wizerunku tej formacji. Usprawiedliwionych podstaw nie ma ponadto zarzut dotyczący art. 43 ust. 3 ustawy o Policji. Przepis ten stanowi, że zwolnienie policjanta ze służby może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego. Z przepisu tego wynika, że przewidziany w nim obowiązek konsultacji sprowadza się jedynie do obowiązku zwrócenia się do organizacji związkowej o udzielenie opinii w przedmiocie planowanego przez organ zwolnienia konkretnego policjanta ze służby. Dopuszczalność rozwiązania stosunku służbowego zależy od zasięgnięcia a nie uzyskania opinii. Nie można uzależniać działań organu zwolnieniowego od spełnienia warunków, których ustawodawca w tym zakresie wprost nie przewidział. Zasięgnięcie opinii jest obligatoryjne, ale wymóg ten oznacza jedynie, że organ planując zwolnienie policjanta ma obowiązek uprzedzić o tym organizację związkową i umożliwić jej zajęcie stanowiska w tym zakresie. Żaden przepis prawa nie obliguje natomiast organizacji związkowej do merytorycznej wypowiedzi w kwestii zapowiedzianego zwolnienia policjanta ze służby. Organizacja związkowa ma tym samym prawo – bez podania przyczyn – uchylić się od wyrażenia omawianej opinii. W niniejszej sprawie Komendant Powiatowy Policji w [...] zwrócił się o wydanie opinii w sprawie planowanego rozwiązania stosunku służbowego z A.L. Fakt, że organizacja odstąpiła od zajęcia merytorycznego stanowiska w sprawie, nie oznacza, że tryb przewidziany w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji nie został zachowany. W takiej sytuacji brak opinii związku zawodowego nie mógł wpłynąć na dopuszczalność skorzystania przez organ z przyznanych mu przez ustawodawcę kompetencji i rozwiązania z policjantem stosunku służbowego. Zatem organom Policji i Sądowi I instancji nie można zarzucić złamania art. 43 ust. 3 ustawy o Policji. W tym stanie rzeczy WSA w Gliwicach trafnie w zaskarżonym wyroku zaakceptował stanowisko przyjęte w kontrolowanych przezeń decyzjach, nie dopatrując się w działaniach organów Policji naruszenia ani powołanych przepisów procesowych ani prawa materialnego. Dlatego sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 8 i art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, a także art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 i art. 108 § 1 k.p.a. uznać należy za chybione. W sprawie zamierzonego skutku nie mógł odnieść również zarzut naruszenia art. 141§ 4 P.p.s.a., jakkolwiek skarżący kasacyjnie trafnie wytknął Sądowi I instancji, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest niepełne i zbyt lakoniczne. Niepełne (co można uznać za błędne) uzasadnienie kwestionowanego orzeczenia bezpośrednio nie przekłada się jeszcze na wadliwość samego rozstrzygnięcia i w konsekwencji nie musi prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zgodnie z art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma ona usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Z regulacji tej wynika, że naruszenie przepisu prawa nie prowadzi do uwzględnienia skargi kasacyjnej, jeżeli nie miało ono wpływu na trafność i zasadność rozstrzygnięcia. Dlatego też, mimo że lakoniczność części uzasadnienia wyroku WSA w Gliwicach istotnie budzi uzasadnione zastrzeżenia, to w okolicznościach niniejszej sprawy taki mankament nie mógł skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku, gdyż podjęte przez Sąd I instancji rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Skoro skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, to Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o jej oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło