II SA/Gd 303/16

WyrokWSA w Gdańsku2016-08-04

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Bartłomiej Adamczak, Jolanta Górska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego może zostać skierowana do inwestora, który w toku postępowania administracyjnego zbył prawo własności nieruchomości, na której znajduje się obiekt?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 k.p.a., a także przepisy materialne, w szczególności art. 52 Prawa budowlanego. Nakaz rozbiórki został skierowany do inwestora, który w toku postępowania zbył prawo własności nieruchomości, co uniemożliwiło mu wykonanie nałożonego obowiązku. Organy nie ustaliły prawidłowo stanu prawnego nieruchomości i nie uwzględniły zmiany właściciela, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący G. K. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie dobudowanego wiatrołapu z łazienką oraz zbiornika na ścieki. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym nieustalenie kręgu stron postępowania i niedoręczenie decyzji nowemu właścicielowi nieruchomości. Wskazał, że w trakcie postępowania darował nieruchomość synowi, co uniemożliwia mu wykonanie nakazu rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Jolanta Górska Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi G. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego G. K. kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. G. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 kwietnia 2016 r., nr [...]. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 marca 2016 r. nr [...], nakazującą rozbiórkę rozbudowanej w warunkach samowoli budowlanej części istniejącego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] obręb ewidencyjny S. gmina K. – wiatrołapu z łazienką, parterowego, o konstrukcji tradycyjnej murowanej, z dachem jednospadowym wraz z urządzeniem budowlanym z nim integralnie związanym (zbiornikiem na ścieki sanitarne). Zaskarżoną decyzję podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził w dniu 14 kwietnia 2015 r. czynności kontrolne na działce nr [...] w miejscowości S., podczas których ustalił, że na wskazanej działce do istniejącego budynku mieszkalnego dobudowano około 2013 r. wiatrołap i łazienkę o konstrukcji murowanej, wysokości 2,20 m do 2,50 m i wymiarach zabudowy 4,40 m x 2,20 m oraz trzykomorowy, bezodpływowy zbiornik na ścieki, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wszczęto postępowanie legalizacyjne na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w którym PINB postanowieniem z dnia 4 maja 2015 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na inwestora rozbudowanego budynku mieszkalnego G. K. obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 30 lipca 2015 r.: 1. zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności budowy na działce nr [...] z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2. w przypadku uzyskania pozytywnego zaświadczenia do przedłożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego osoby wykonującej projekt budowlany oraz oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. Organ pierwszej instancji dwukrotnie przedłużał inwestorowi termin przedłożenia dokumentów wyznaczając ostateczny termin na dzień 31 stycznia 2016 r.. Rozpatrując trzeci wniosek o przedłużenie terminu organ ustalił, że inwestor nie wystąpił do Urzędu Gminy z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o zgodności dobudowania wiatrołapu do istniejącego budynku mieszkalnego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzją z dnia 2 marca 2016 r., nr [...]., PINB, na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, nakazał G. K. rozebrać rozbudowaną w warunkach samowoli budowlanej część istniejącego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] obręb ewidencyjny S. gmina K., tj. dobudowanego wiatrołapu z łazienką o wymiarach w rzucie 4,40 m x 2,50 m, parterowego, o konstrukcji tradycyjnej murowanej, z dachem jednospadowym, wraz z urządzeniem budowlanym z nim integralnie związanym (zbiornikiem na ścieki sanitarne). Od tej decyzji odwołanie wniósł G. K., wyrażając wolę legalizacji zaistniałej samowoli i dostarczenia dokumentów legalizacyjnych do września 2016 r. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 20 kwietnia 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji co do wystąpienia samowoli budowlanej, albowiem wbrew wymogom art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane inwestor nie uzyskał na przeprowadzone roboty budowlane pozwolenia na budowę. Zobligowany był zatem do wszczęcia i do przeprowadzenia postępowania w oparciu o przepisy art. 48 ustawy Prawo budowlane. W toku tego postępowania organ nadzoru zobowiązał inwestora do przedłożenia w zakreślonym terminie dokumentów umożliwiających legalizację, których inwestor pomimo dwukrotnego przedłużania terminu nie przedstawił. Organ odwoławczy stwierdził, że skoro inwestor nie skorzystał z możliwości legalizacji samowolnie zrealizowanej inwestycji organ pierwszej instancji zobligowany był do wydania nakazu jej rozbiórki. Organ pierwszej instancji dając możliwość legalizacji rozbudowy postanowieniem z dnia 4 maja 2015 r. wskazał inwestorowi, jakie czynności ma wykonać w celu zalegalizowania obiektu. Jednak zobowiązany, pomimo dwukrotnej zmiany terminu wykonania postanowienia, nie przedłożył w wyznaczonym terminie (tj. do dnia 31 stycznia 2016 r.), ani do dnia wydania zaskarżonej decyzji, żadnego z dokumentów, nie wystąpił nawet z wnioskiem do Urzędu Gminy o wydanie zaświadczenia o zgodności wykonanej rozbudowy z planem zagospodarowania przestrzennego. W skardze do sądu zarzucono naruszenie przepisów postępowania administracyjnego: 1) art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy, w tym zmierzających do ustalenia kręgu stron postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2) 28 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegającą na nieprawidłowym ustaleniu kręgu stron niniejszego postępowania wskutek nieuwzględnienia faktu zawarcia umowy darowizny nieruchomości objętej przedmiotem niniejszego postępowania na rzecz osoby trzeciej, co doprowadziło następczo do kolejnych uchybień art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 109 § 1 k.p.a., polegających na niedoręczeniu wszystkim stronom postępowania zawiadomienia o toczącym się postępowaniu, wydanych przez organy obu instancji decyzji, a tym samym możliwości wykonania obowiązków nałożonych przez organ przez właściciela nieruchomości, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji stanowiącej o odmowie uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która została wydana z naruszeniem art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Wniesiono o uchylenie w całości decyzji zaskarżonej i decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że wskutek problemów zdrowotnych skutkujących pobytem w szpitalu nie mógł wykonać nałożonych przez organ obowiązków. W związku ze złym stanem zdrowia z dniem 17 września 2015 r. nieruchomość objętą przedmiotem niniejszego postępowania darował swojemu synowi J. K., co potwierdza dołączona do skargi umowa darowizny i ustanowienia służebności osobistej, akt notarialny rep. [...] z dnia 17 września 2015 r. Zgodnie z tym aktem J. K. ustanowił na rzecz jego osoby oraz małżonki E. K. służebność osobistą mieszkania, polegającą na prawie wyłącznego korzystania przez uprawnionych z wszystkich pomieszczeń znajdujących się w budynku mieszkalnym mającym powierzchnię około 70 m2, z prawem korzystania ze wszystkich przynależności tego mieszkania, w tym pomieszczeń gospodarczych oraz z prawem swobodnego poruszania się po całej nieruchomości. W tej sytuacji wykonanie przez skarżącego decyzji nakazującej dokonanie rozbiórki nie jest możliwe. Pomimo zmiany właściciela nieruchomości i jego woli legalizacji rozbudowy, syn skarżącego nie został zawiadomiony przez organ o toczącym się postępowaniu oraz następczo o wydaniu decyzji. Podkreślono, że postępowanie naprawcze wymaga od organu ścisłego odróżnienia kwestii określenia adresata obowiązanego na swój koszt dokonać czynności nakazanych decyzją wydaną na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane od pozostałych stron tego postępowania. Zgodnie z art. 52 ustawy Prawo budowlane podmiotami obowiązanymi na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48 będą: inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Wobec utraty przez skarżącego tytułu własności wskazanie jego jako adresata nakazu rozbiórki wymagało ustalenia przez organ jego aktualnego związku z nieruchomością, tj. czy posiada tytuł prawny do nieruchomości umożliwiający mu wykonanie nałożonych obowiązków. W niniejszej sprawie organ tego nie uczynił, lecz powołał się tylko na oświadczenie skarżącego złożone ponad 8 miesięcy przed wydaniem decyzji. Skarżący podkreślił, że nawet wówczas, gdy decyzja rozbiórkowa może być skierowana do niego jako inwestora, to stronami postępowania są wszyscy właściciele nieruchomości, na której obiekt ten stoi, gdyż decyzja o rozbiórce dotyczy ich interesu prawnego, wynikającego z prawa własności nieruchomości, które co do zasady rozciąga się na budynek na niej wzniesiony i następczo rozbudowany. Organy obu instancji nie ustaliły w sposób jednoznaczny kto obecnie jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości w tym rozbudowy budynku mieszkalnego. Wydanie przedmiotowej decyzji, bez umożliwienia przez organ wypowiedzenia się właścicielowi rozbudowanego obiektu, w tym niepouczenia właściciela o fakcie samowoli i jej konsekwencjach prawnych było przedwczesne. Powyższe braki, w tym w szczególności nieustalenie przez organ stanu prawnego nieruchomości, stanowią naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść wydanych przez organy obu instancji decyzji. Pominięcie J. K. jako strony, przy jednoczesnym przyznaniu tego przymiotu wyłącznie skarżącemu jako byłemu właścicielowi, który nie ma uprawnienia do wykonywania robót budowlanych, a jedynie do korzystania z nieruchomości w zakresie określonym służebnością osobistą, stanowi naruszenie art. 28 kpa. Skarżący podkreślił, że art. 75 § 1 k.p.a. nakłada na organ administracji publicznej obowiązek dopuszczenia jako dowodu nie tylko środków dowodowych wymienionych w zdaniu drugim tego przepisu, ale wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Brak aktywności strony nie zwalnia organu od dokładnego wyjaśnienia sprawy, w tym stanu prawnego nieruchomości. Wskutek uchybień organów właściciel nieruchomości, który winien być stroną postępowania, nie był w ogóle zawiadomiony o toczącym postępowaniu, ani ostatecznie zawiadomiony o nakazie rozbiórki na nieruchomości stanowiącej jego własność. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do zarzutów skargi organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżący nie powiadomił organu pierwszej ani drugiej instancji o dokonanej darowiźnie, a miał ku temu formalne możliwości jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji. W tej sytuacji organy nie wiedziały o zmianie stanu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa. Kontroli legalności w niniejszej sprawie poddano decyzje Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą skarżącemu rozbiórkę dobudowanej części budynku mieszkalnego na działce nr [...] obręb S. w gminie K. oraz urządzenia budowlanego w postaci zbiornika na ścieki sanitarne. Kontrolowane postępowanie administracyjne odbywało się w trybie i na warunkach przewidzianych w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., nr poz. 290). Wobec bezspornego faktu samowolnej opisanej dobudowy do budynku mieszkalnego oraz wybudowania zbiornika na ścieki sanitarne, organ nadzoru budowlanego prawidłowo wdrożył tryb legalizacji samowoli przewidziany w art. 48 ustawy Prawo budowlane. Nie budzi zastrzeżeń sądu również okoliczność, że wykonane roboty budowlane, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlanego, należało podjąć dopiero po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Zgodnie z ustaleniami faktycznymi poczynionym w sprawie w toku oględzin nieruchomości w dniu 14 kwietnia 2015 r. organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji prowadził postępowanie w stosunku do inwestora G. K., który wówczas był też właścicielem nieruchomości. Do niego również, jako inwestora, organ skierował postanowienie z dnia 4 maja 2015 r. wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych i nakładające obowiązek przedłożenia określonych dokumentów umożliwiających legalizację samowoli budowlanej. Nakaz rozbiórki skierowany został również do skarżącego jako inwestora, który jednak już na dzień rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji nie był właścicielem działki nr [...] ani przedmiotowego budynku. Jak wynika z dowodów dołączonych do skargi, w dniu 17 września 2015 r. skarżący w drodze aktu notarialnego - umowy darowizny - przeniósł własność działki nr [...] wraz ze znajdującymi się na niej obiektami na rzecz swojego syna J. K., co potwierdza kopia umowy darowizny. Zmiana okoliczności faktycznych i prawnych zaistniała w administracyjnym toku instancji powinna zostać uwzględniona przez organ, co nie miało jednak miejsca. Wskazać należy, że w toku rozpoznania sprawy administracyjnej stosowane normy prawa mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co wymaga ich stosowania zawsze "na bieżąco" i wydawania aktów jurysdykcyjnych na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego na dzień rozstrzygnięcia. O całokształcie sprawy administracyjnej nie decyduje którakolwiek ze stron stosunku administracyjnoprawnego, gdyż wyznacza go prawo materialne. W postępowaniu administracyjnym granice sprawy administracyjnej nie są ustalane do końca w chwili jego wszczęcia, a nawet odwrotnie: kształtują się one nieraz dopiero podczas trwania czynności jurysdykcyjnych, gdy nowo odkrywane fakty powodują ujawnienie, czy powstanie nowych stron postępowania, konieczność sięgnięcia do innej grupy przepisów prawa, rozszerzenie badanego przedmiotu. Oznacza to konieczność uwzględniania wszelkich zmian w stanie faktycznym i prawnym, jakie wystąpiły między wszczęciem postępowania a podjęciem rozstrzygnięcia. Niewątpliwie stwarza to organowi administracyjnemu dodatkowe trudności, zwłaszcza w obrębie postępowania dowodowego, ale też nie zwalnia z obowiązku bieżącego weryfikowania w procesie przygotowywania rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, które mają wpływ na jej wynik z punktu widzenia możliwości wystąpienia zachodzących zmian. Wobec braku kontradyktoryjności postępowania administracyjnego, nawet brak inicjatywy dowodowej stron tym zakresie jednak nie zwalnia organu z odpowiedzialności za legalność podejmowanych czynności i rozstrzygnięć, gdyż jedną z zasad postępowania administracyjnego jest zasada oficjalności wynikająca z art. 7 k.p.a. Oznacza to, że skierowanie decyzji o nakazie rozbiórki do podmiotu, który w administracyjnym toku instancji, jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji, skutecznie zbył na rzecz innego podmiotu prawo własności działki i obiektów objętych rozbiórką, naruszało przepisy postępowania administracyjnego, art. 7 i art. 77 §1 k.p.a., w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji oba kontrolowane rozstrzygnięcia należało uznać za wadliwe. Należy tez podkreślić, że zgodnie z przepisem art. 52 ustawy Prawo budowlane adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 48 może być inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Przepis ten stanowi bowiem, że inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wymienienie w art. 52 ustawy Prawo budowlane trzech kategorii podmiotów zobowiązanych nie oznacza, że obowiązek dokonania czynności obciąża te podmioty solidarnie. Podkreśla się natomiast, że kolejność podmiotów wskazanych w powołanym przepisie nie jest jednak przypadkowa. W pierwszej kolejności zobowiązany do dokonania czynności jest więc inwestor, będący sprawcą samowoli budowlanej (tak też w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 158/07, dostępny w CBOSA). Skoro obowiązek usunięcia skutków samowoli budowlanej jest w istocie nakazem przywrócenia stanu zgodnego z prawem, to nie kto inny jak rzeczywisty sprawca samowoli w pierwszej kolejności winien być obciążony nakazem wykonania tego obowiązku. Status inwestora, jako adresata prawa i obowiązków w procesie budowlanym kończy się jednak z chwilą zakończenia budowy i wówczas dalsze obowiązki związane z utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego przechodzą na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego (zob. Prawo budowlane. Komentarz, pod. red. A. Glinieckiego, Warszawa 2014 r., str. 694 – 697). Najczęściej inwestor jest jednocześnie właścicielem nieruchomości, na terenie której został usytuowany sporny obiekt budowlany, ale skonstruowanie art. 52 ustawy Prawo budowlane na zasadzie alternatywy pozwala na wysunięcie wniosku, że w pewnych sytuacjach zobowiązanym do likwidacji samowoli budowlanej będzie inwestor niebędący jednocześnie właścicielem nieruchomości, na której wybudowano obiekt (tak też w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 1234/08 oraz z dnia 15 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2146/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jest to niewątpliwie dopuszczalne w sytuacji, gdy inwestor postawił budynek bez zgody właściciela nieruchomości. W takim bowiem przypadku nałożenie nakazu rozbiórki na właściciela nieruchomości byłoby dla niego nieuzasadnionym obciążaniem, narażałoby na koszty i dolegliwą procedurę, stanowiłoby również nieuzasadnione zwolnienie inwestora, który działał w warunkach samowoli budowlanej i powinien ponieść wszystkie niedogodności związane z wykonaniem rozbiórki. Dopiero w sytuacji, gdy ustalenie osoby inwestora jest zupełnie niemożliwe albo gdy inwestor nie byłby w stanie wykonać nałożonych na niego obowiązków z powodu braku tytułu prawnego do obiektu (braku po jego stronie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane), adresatem nakazów i zakazów powinien być właściciel lub działający w jego imieniu zarządca obiektu budowlanego. Należy podkreślić, że rozstrzyganie w danej sprawie zawsze wymaga uwzględnienia konkretnego stanu faktycznego, gdyż nakaz rozbiórki może być skierowany do tych osób, które mają możliwość legalnego wykonania nałożonego przez organ obowiązku. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że organy obu instancji skierowały decyzje nakazującą rozbiórkę do inwestora nielegalnej budowy w sytuacji, gdy inwestor już w toku postępowania administracyjnego nie dysponował działką nr [...] oraz zlokalizowanymi tam zabudowaniami w sposób umożliwiający mu przeprowadzanie robót budowlanych, w tym rozbiórkowych. Wraz z przeniesieniem własności wskazanej działki na J. K. w dniu 17 września 2015 r. skarżący jako inwestor wyzbywał się uprawnień kształtujących prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Uprawnienie, które uzyskał w zamian za darowaną nieruchomość, w postaci służebności osobistej mieszkania, polega na prawie wyłącznego korzystania z wszystkich pomieszczeń znajdujących się w budynku mieszkalnym o powierzchni 70 m2, z prawem do korzystania ze wszystkich przynależności tego mieszkania, w tym pomieszczeń gospodarczych oraz z prawem swobodnego poruszania się po całej nieruchomości. Prawo przysługujące skarżącemu od dnia 17 września 2015 r. nie uprawnia go do prowadzenia robót budowlanych na działce nr [...], co oznacza, że nie ma on faktycznych i prawnych możliwości wykonania nakazu rozbiórki orzeczonego w stosunku do niego jako inwestora. Oznacza to, że w niniejszej sprawie nakaz rozbiórki skierowano do poprzedniego właściciela nieruchomości jako inwestora samowolnej rozbudowy istniejącego tam budynku mieszkalnego, który po zbyciu w formie darowizny działki nr [...] nie ma już możliwości zrealizowania rozbiórki. Wybór adresata decyzji wymienionych w treści art. 52 ustawy Prawo budowlane, w tym decyzji o nakazie rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1, jest uzależniony nie tylko od kolejności podmiotów wymienionych w jego treści, ale również od możliwości realizacji przez ten podmiot nałożonych na niego obowiązków, a więc wykonalności samej decyzji w konkretnych okolicznościach sprawy, których jednak prawidłowo nie zweryfikowały organy obu instancji. Szczególnie organ drugiej instancji, który rozstrzygał około roku od wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, powinien był poczynić niebudzące wątpliwości ustalenia, czy inwestorowi samowoli budowalnej nadal przysługuje tytuł prawny do nieruchomości, na której została ona zrealizowana, umożliwiający wykonanie nałożonego obowiązku, a następnie prawidłowo określić adresata decyzji. W tych okolicznościach w ocenie sądu organ odwoławczy błędnie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, kierując nakaz rozbiórki do byłego inwestora samowoli budowlanej, który utracił w toku instancji tytuł prawny do nieruchomości. Tym samym naruszył organ odwoławczy jak i organ pierwszej instancji przepis materialny – art. 52 ustawy Prawo budowlane. Wskazanie adresata decyzji wydanej na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane bez ustaleń stanu faktycznego wynikającego z dowodów dołączonych do skargi świadczy o naruszeniu przez organy obu instancji zarówno wskazanego przepisu jak i art. 52 ustawy Prawo budowlane, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Niemniej jak to już sąd zaznaczył, doszło również do istotnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję uznając, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organu odwoławczego i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania umożliwi jej prawidłowe rozstrzygnięcie i skorygowanie nieprawidłowości zaistniałych przed organem pierwszej instancji. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone od organu na rzecz skarżącego koszty postępowania składa się kwota wpisu od skargi w wysokości 500 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 480 zł ustalone w oparciu o przepis § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804) wraz z opłatą od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ drugiej instancji uwzględni ocenę prawną dokonaną przez sąd oraz treść dokumentów ujawnionych w toku postępowania sadowego, wpływających na ocenę naruszeń zaistniałych przed organem nadzoru budowlanego pierwszej instancji. Uwzględni też organ okoliczność wynikającą z dowodów dołączonych na rozprawie przed sądem, która wskazuje na intencję zalegalizowania zaistniałej samowoli budowlanej przez aktualnego właściciela nieruchomości J. K.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło