II OZ 1329/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1412/16 odrzucające zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2016 r. w sprawie ze skargi J.W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1412/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi J.W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, odrzucił zażalenie skarżącego na własne postanowienie z dnia 9 sierpnia 2016 r. oraz zwrócił skarżącemu kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od zażalenia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 25 sierpnia 2016 r., uznanym na podstawie art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", za skutecznie doręczone stronie w dniu 15 września 2016 r., skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych zażalenia przez złożenie jednego odpisu zażalenia, w terminie siedmiu dni, pod rygorem jego odrzucenia. Termin do uzupełnienia braków upłynął bezskutecznie z dniem 22 września 2016 r. W związku z tym, że skarżący nie usunął braków zażalenia w zakreślonym terminie, na mocy art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., zażalenie na postanowienie z dnia 9 sierpnia 2016 r. zostało odrzucone. O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 11 października 2016 r. wniósł skarżący domagając się jego zmiany poprzez uznanie, że są spełnione wszystkie warunki do przyjęcia zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu z dnia 9 sierpnia 2016 r. Jednocześnie skarżący wniósł o zobowiązanie Sądu pierwszej instancji do złożenia reklamacji na usługi swojego kontrahenta – Poczty Polskiej, w związku z niedoręczeniem skarżącemu przesyłki pocztowej, nadanej z biura podawczego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 26 sierpnia 2016 r., a którego niedoręczenia skutki prawne ponosi skarżący. Zaskarżonemu postanowieniu z dnia 11 października 2016 r. zarzucono: 1/ naruszenie art. 73 § 2 p.p.s.a. poprzez niezawiadomienie skarżącego (jego pełnomocnika) o złożeniu pisma wraz informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej, nieumieszczenie w drzwiach biura, w którym pełnomocnik skarżącego wykonuje swoje czynności zawodowe, 2/ naruszenie art. 73 § 3 p.p.s.a. poprzez niepozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru pisma w terminie określonym w tymże przepisie, 3/ naruszenie art. 73 § 4 p.p.s.a. poprzez uznanie, że doręczenie zostało dokonane z upływem okresu 14 dni, 4/ błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że zarządzenie Przewodniczącej Wydziału z dnia 25 sierpnia 2016 r. zostało skutecznie dostarczone skarżącemu w dniu 15 września 2016 r., 5/ błąd w ustaleniach faktycznych, że skarżący nie uzupełnił braków formalnych zażalenia w terminie, który bezskutecznie upłynął w dniu 22 września 2016 r., w sytuacji gdy skarżącemu nigdy nie doręczono wezwania zawartego w zarządzeniu Przewodniczącej Wydziału z dnia 25 września 2016 r. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego podniósł, iż jego kancelaria mieszcząca się w biurowcu nie posiada oddawczej skrzynki pocztowej, a zatem nie było możliwe złożenie w niej wymaganego zawiadomienia. Tymczasem listonosz zaznaczył, iż zawiadomienie nastąpiło poprzez złożenie go w oddawczej skrzynce pocztowej. Brak jest także zaznaczenia powodu niedoręczenia przesyłki pocztowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie skarżącego na własne postanowienie z dnia 9 sierpnia 2016 r. odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi. Powodem odrzucenia tego zażalenia było nieuzupełnienie braków formalnych zażalenia (brak jego odpisu) w zakreślonym terminie, przy czym wezwanie do usunięcia braków zażalenia zostało skarżącemu doręczone w trybie art. 73 p.p.s.a. Okoliczność prawidłowego doręczenia omawianego wezwania w trybie ww. przepisu kwestionuje skarżący, podnosząc że nie zostały spełnione przesłanki do uznania tego doręczenia za prawidłowe. Zgodnie z treścią art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4). Z powyższego wynika, że po upływie ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a., ustanawia się fikcję prawną doręczenia. Innymi słowy, w razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym za datę doręczenia pisma przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Natomiast niespełnienie warunków do uznania pisma za doręczone, powoduje, że termin do podjęcia czynności nie otwiera się i rodzi się konieczność ponowienia doręczenia korespondencji. Podkreślenia wymaga, że domniemanie faktyczne doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. W niniejszej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący wzbudził wątpliwość co do prawdziwości danych zawartych na potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków zażalenia, gdyż – jak wynika z twierdzeń adresata – jego kancelaria mieści się w biurowcu i nie posiada on oddawczej skrzynki pocztowej. Natomiast z adnotacji doręczyciela na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że o pozostawieniu przesyłki we wskazanej placówce pocztowej pozostawiono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. W tym zakresie niezbędne jest poczynienie przez Sąd odpowiednich ustaleń, chociażby poprzez wdrożenie procedury reklamacyjnej. Podkreślić bowiem należy, że brak informacji, pochodzącej od doręczającego pismo, co do miejsca pozostawienia adresatowi zawiadomienia o miejscu przechowywania lub złożenia pisma, względnie podanie takiej informacji niezgodnej z rzeczywistością, oznacza, że nie zostały spełnione ustawowe warunki do przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma adresatowi z ostatnim dniem okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej lub złożenia w urzędzie gminy (porównaj: wyrok NSA z 8.12.2015 r. II FSK 2869/13; LEX nr 1988623). Odnosząc się zaś do zarzutu niezaznaczenia przez listonosza powodu niedoręczenia przesyłki sądowej, wskazać należy, iż powód taki został wskazany na adresowej stronie nieodręczonej przesyłki, gdzie znajduje się adnotacja "zwrot nie podjęto w terminie", a obok niej odcisk datownika. Mając zatem na uwadze powyższe, na mocy art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.