I OSK 2619/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 623/16 odrzucające skargę w sprawie ze skargi R. P. na akt Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia [...] lutego 2016 r. w przedmiocie odmowy zmniejszenia liczby punktów karnych z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 623/16 (dalej postanowienie z dnia 9 sierpnia 2016 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę R. P. (dalej skarżący) na akt Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia [...] lutego 2016 r. (dalej akt z [...] lutego 2016 r.) w przedmiocie odmowy zmniejszenia liczby punktów karnych z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. Nr 106, poz. 1148 ze zm., dalej k.p.w.) w postępowaniu mandatowym można nakładać grzywnę w drodze mandatu karnego: wydawanego ukaranemu po uiszczeniu grzywny bezpośrednio funkcjonariuszowi, który ją nałożył; kredytowanego, wydawanego ukaranemu za potwierdzeniem odbioru; zaocznego. W przedmiotowej sprawie czynności podjęte przez skarżącego sprowadzają się do kwestionowania wystawionego w dniu 5 listopada 2014 r. mandatu karnego kredytowanego. Podmiotem uprawnionym do badania prawidłowości wystawienia mandatu karnego jest sąd powszechny, a nie sąd administracyjny. Kwestionowanie wystawionego mandatu karnego przez złożenie wniosku o wykreślenie punktów karnych nie może prowadzić do sytuacji, iż sąd administracyjny będzie wypowiadać się w sprawie w której właściwy jest sąd powszechny. Uprawnionym do uchylenia prawomocnego mandatu karnego jest wyłącznie sąd powszechny I instancji, na którego obszarze działania została nałożona grzywna, a więc sąd rejonowy w wydziale grodzkim, a gdy wydział taki w danym sądzie rejonowym nie istnieje - w wydziale karnym (art. 101 § 2 k.p.w.). Dodatkowo odnosząc się do kwestii nie cofnięcia wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami WSA w Poznaniu wskazał, że z przepisów ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. Nr 30, poz. 151 z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, ze zm.) wynika, że w sytuacji, gdy kierowca przekroczył liczbę 24 punktów karnych, właściwy Wojewódzki Komendant Policji zobligowany jest do wystąpienia do właściwego starosty z wnioskiem o skierowanie kierowcy na badania psychologiczne oraz o sprawdzenie kwalifikacji kierowcy naruszającego zasady ruchu drogowego. W rezultacie otrzymania takich wniosków właściwy starosta jest zobowiązany do skierowania kierowcy na badania psychologiczne oraz na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy naruszającego zasady ruchu drogowego. W ocenie Sądu I instancji, skarga na akt z [...] lutego 2016 r. nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wnioski stanowiące przedmiot ww. skargi nie stanowią decyzji administracyjnych ani postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., ani żadnych z aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 5-7 p.p.s.a. Nie są także innymi aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa z zakresu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skargę kasacyjną na postanowienie z 9 sierpnia 2016 r. złożył R. P. zarzucając naruszenie prawa procesowego tj. art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a. przez uznanie, iż w okolicznościach niniejszej sprawy skarga podlega odrzuceniu oraz naruszenie art. 45 Konstytucji RP przez uniemożliwienie zbadania sprawy przez sąd administracyjny i przepisów prawa materialnego przywołanych w skardze. Skarżący wniósł o uznanie prawa skarżącego do zmniejszenia o 4 liczby punktów karnych zgromadzonych na jego koncie w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego lub uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA w Poznaniu oraz zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych a także kosztów opłaty skarbowej w wysokości 17 zł, od przedłożonego dokumentu pełnomocnictwa w postępowaniu sądowym. Skarżący wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej zarzucił zakwestionowanemu postanowieniu naruszenie przepisu art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a. przez uznanie, iż w okolicznościach niniejszej sprawy skarga podlega odrzuceniu oraz naruszenie art. 45 Konstytucji RP przez uniemożliwienie zbadania sprawy przez sąd administracyjny i przepisów prawa materialnego przywołanych w skardze. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zarzut skargi kasacyjnej nie został prawidłowo skonstruowany. Autor skargi kasacyjnej stawiając zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a. , czyli kwestionując stanowisko Sądu I instancji, iż przedmiotowa sprawa nie należy do kognicji sądów administracyjnych powinien wskazać te przepisy prawa materialnego z których jego zdaniem kognicja ta wynika. Strona skarżąca, chcąc powołać się na zarzut naruszenia tej regulacji, zobowiązana jest bezpośrednio powiązać taki zarzut z wskazaniem naruszenia konkretnych przepisów, którym (w jej ocenie) uchybił Sąd I instancji w toku rozpatrywania sprawy. Zawarte sformułowanie w zarzutach skargi kasacyjnej naruszenia przez sąd administracyjny przepisów prawa materialnego powołanych w skardze, nie spełnia tego wymogu. W takiej sytuacji tak sformułowany zarzut uniemożliwia ustosunkowanie się do niego, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny nie może domyślać się przepisów prawa materialnego, naruszenia których zarzuca skarżący, a nadto zgodnie z art.174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego może przybrać dwie formy tj. błędnej wykładni, lub niewłaściwego zastosowania. Tym samym nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków, skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych, stąd Naczelny Sąd Administracyjny nie może się odnieśc do zarzutów naruszenia prawa materialnego. Mając jednak na uwadze zawarty w skardze kasacyjnej zarzut dotyczący samego naruszenia art.58 § 1 pkt 1 i pkt 6 p.p.s.a. można wskazać, że Sąd I instancji odrzucając skargę, nie rozważał i nie odniósł się do stanowiska prawnego, które prezentowane jest również w orzecznictwie sądów administracyjnych, w myśl którego dopuszczalna jest kognicja sądów administracyjnych w przedmiotowych sprawach. Takie stanowisko prezentowane jest między innymi w wyrokach NSA z dnia 8 kwietnia 2016r. I OSK 1749/14, z dnia 10 listopada 2016r. I OSK 1654/16. Dodatkowo należy wskazać, że ten sam Sąd w sprawie o sygn. akt: III SA/Po 1052/15, również ze skargi R. P. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 19 czerwca 2015 r. w przedmiocie odmowy dokonania zmiany wpisu w ewidencji punktów karnych oddalił skargę a więc rozpoznał sprawę merytorycznie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego odrzucenie skargi było przedwczesne, albowiem Sąd nie rozważył wszystkich aspektów prawnych w tej sprawie, nie skonfrontował również swojego stanowiska z poglądami prezentowanymi w orzecznictwie. Rozpoznając ponownie sprawę należy jeszcze raz dokonać jej pełnej oceny prawnej. Na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie w całości i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.