II SA/Gl 382/16
WyrokWSA w Gliwicach2016-08-17
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Grzegorz Dobrowolski, Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyczepy gastronomiczne zarejestrowane jako pojazdy mogą być jednocześnie traktowane jako tymczasowe obiekty budowlane w rozumieniu Prawa budowlanego, a w konsekwencji czy ich usytuowanie na działce wymaga pozwolenia na budowę lub zgłoszenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przyczepy gastronomiczne, mimo że zarejestrowane jako pojazdy, mogą być traktowane jako tymczasowe obiekty budowlane w rozumieniu Prawa budowlanego, jeśli ich konstrukcja i przeznaczenie wskazują na pełnienie funkcji obiektów małej gastronomii. Jednakże, w niniejszej sprawie, wobec braku stwierdzenia obecności tych obiektów na działce w dacie orzekania przez organy nadzoru budowlanego, postępowanie zostało prawidłowo umorzone jako bezprzedmiotowe. Sąd nie podzielił stanowiska organów, że przyczepy te w ogóle nie podlegają reglamentacji Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Pełnomocnik E. i H. B. złożył wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie samowolnego usytuowania przez K. Z. na działce obiektów budowlanych (kabina sanitarna, przyczepy gastronomiczne, obiekt samochodowy), zarzucając naruszenie przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Organy nadzoru budowlanego umorzyły postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ obiekty te zostały usunięte, a obiekt samochodowy nie jest obiektem budowlanym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących tymczasowych obiektów budowlanych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi E. B. i H. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego usytuowania obiektu budowlanego oddala skargę.
Pismem z dnia 27 lipca 2015 r., działający w imieniu E. i H. B. pełnomocnik zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie samowolnego usytuowania przez K. Z. na działce nr [...] km.[...] położonej przy ulicy [...] w D. obiektów budowlanych w postaci: kabiny sanitarnej typu [...], 2 przyczep gastronomicznych oraz obiektu typu [...] (samochodowy). Zwrócono w tym piśmie uwagę na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowania (szczególnie § 36) podnosząc naruszenie zawartej tam regulacji. Dodali też, że wobec niewielkich rozmiarów przedmiotowej działki nie jest możliwe zachowanie wymogów zawartych w § 12 tego rozporządzenia.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. pismem z dnia [...] r. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie oraz powiadomił o przeprowadzeniu w dniu [...] r. kontroli przedmiotowej działki w D. Wyniki tej kontroli, przeprowadzonej w obecności wszystkich zainteresowanych, spisane zostały w protokole, z którego wynika, że na działce brak obiektów wymienionych w piśmie początkującym niniejsze postępowanie, a teren działki jest uporządkowany. K. i K. Z. oświadczyli, iż kabiny sanitarne oraz przyczepy usunięte zostały w trzeciej dekadzie sierpnia 2015 r., Dodali, że przyczepy gastronomiczne oraz obiekt typu [...] posiadają ważne świadectwo homologacji oraz dowód rejestracyjny. Do akt sprawy dołączona została także dokumentacja zdjęciowa.
Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D., przywołując w podstawie art. 104 i art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, umorzył postępowanie w sprawie samowolnego usytuowania następujących obiektów budowlanych: kabiny sanitarnej typu [...], dwóch przyczep gastronomicznych i obiektu typu [...] (samochodowy) na działce nr [...] km.[...] położonej przy ulicy [...] w D. W uzasadnieniu po przytoczeniu poczynionych w sprawie, m.in. w wyniku oględzin przedmiotowej działki, ustaleń, potwierdził brak wymienionych obiektów na wymienionej działce. Nadto wyjaśnił, że w jego ocenie, obiekt typu [...] (samochodowy) nie jest obiektem budowlanym w myśl przepisów art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Nie jest również tymczasowym obiektem budowlanym (art. 3 pkt 5 cytowanej ustawy). Wymieniony obiekt jest sprawną przyczepą samochodową, wyposażoną w tablice rejestracyjne i stanowi pojazd bez silnika (art. 2 pkt 50 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Podobnie pozostałe dwie przyczepy (gastronomiczne) posiadają tablice rejestracyjne oraz ważne dowody rejestracyjne i świadectwa homologacji. W rezultacie, uznając postępowanie za bezprzedmiotowe, organ umorzył postępowanie.
Odwołanie od powyższej decyzji do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wnieśli, reprezentowani przez pełnomocnika, E. i H. B. Decyzji organu pierwszej instancji zarzucili naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy; tj.:
art. 7 w związku z art. 8, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez odbiegające od treści materiału dowodowego ustalenie, że w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca samowolne usytuowanie tymczasowych obiektów budowlanych, jak i obiektów małej architektury przez K. Z. na działce nr [...] przy ulicy [...] w D., tylko na podstawie oświadczenia zainteresowanego, jak i oględzin, uprzednio zapowiedzianych, podczas gdy organ pierwszej instancji zobowiązany jest do rozpatrzenia całego zgromadzonego materiału dowodowego, czyli również twierdzeń i oświadczeń odwołujących się (także dokumentacji fotograficznej). W rezultacie decyzja zezwala na dalsze dokonywanie naruszeń.
- art. 105 §1 Kodeksu poprzez umorzenie postępowania wobec błędnego stwierdzenia, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, podczas gdy zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego, postępowanie staje się bezprzedmiotowe, gdy powstaje trwała i nieusuwalna przeszkoda w kontynuacji tego postępowania albo gdy sprawa, która była rozpoznawana nie miała charakteru sprawy administracyjnej. W niniejszej sprawie żadne z powyższych okoliczności nie zachodzą;
oraz naruszenia prawa materialnego:
tj. art. 3 pkt 5 poprzez błędną wykładnię i uznanie, że obiekt mobilny typu [...] (samochodowy) nie jest tymczasowym obiektem budowalnym z tego względu, że posada koła i tablicę rejestracyjną, podczas gdy z ustaleń wynika, że po względem konstrukcyjnym i funkcjonalnym spełnia warunki do uznania go za tymczasowy obiekt budowlany. Dodatkowo organ nie poczynił żadnych tego typu ustaleń w stosunku do pozostałych obiektów na tej działce
oraz art. 50 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy spełnione zostały przesłanki wskazane w tych przepisach. Uwzględniając powyższe pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie decyzji nakazującej K. Z. usunięcie i jednocześnie zakazującej na przyszłość usytuowanie na działce spornych obiektów względnie o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu stwierdzono, że kwestionowana decyzja rażąco narusza przepisy prawa. W pierwszej kolejności przypomniano, że w poprzednio prowadzonym postępowaniu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w postanowieniu z dnia [...] r. uznał, że kabina sanitarna typu [...] powinna być kwalifikowana jako obiekt małej architektury. W rezultacie powinny mieć w tym zakresie zastosowanie przepisy art. 5 i art. 6 ustawy Prawo budowlane. Nadto usytuowanie przedmiotowych kabin nie spełnia wymogów określonych w § 36 rozporządzenia Ministra Infrastruktury.
Także sposób usytuowania przyczep gastronomicznych oraz obiektu typu [...] przeznaczonych i wykorzystywanych na prowadzenie działalności gastronomicznej, jako stacjonarne punkty małej gastronomii - narusza przepisy ustawy i rozporządzenia. Pod względem konstrukcyjnym i funkcjonalnym spełniają one warunki do uznania ich za tymczasowe obiekty budowlane (zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 5 ustawy). Tym samym ich usytuowanie na działce jest kwalifikowane jako budowa obiektów budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy, którą powinno poprzedzać uzyskanie pozwolenie na budowę.
Działka nr [...] nie jest działką budowlaną, skoro jej wymiary wykluczają możliwość spełnienia przy budowie warunków zawartych w § 12 rozporządzenia.
Umorzenie postępowania, z uwagi na uznanie przez organ pierwszej instancji, że stało się ono bezprzedmiotowe, godzi w zasadę praworządności wyrażoną w art. 7 oraz zasadę pogłębiania zaufania do działania organów państwa zawartą w art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ w toku postępowaniu winien stać na straży praworządności i zmierzać do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Bezsprzecznym natomiast w sprawie jest, że K. Z. lekceważy powszechnie obowiązujące przepisy prawa, jak również zasady współżycia społecznego, usuwając z działki przedmiotowe obiekty na czas przeprowadzanej kontroli.
Rozpatrując powyższe odwołanie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, przyznał, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest zasadne i oparte zostało na prawidłowych i spójnych ustaleniach faktycznych oraz prawidłowej kwalifikacji stanu prawnego sprawy. Przyznał, że w pełni popiera poczynione przez organ pierwszej instancji ustalenia i wydane rozstrzygnięcie. Wskazał, że postępowanie w zakresie kabin sanitarnych typu [...] jawi się jako bezprzedmiotowe z dwóch względów, a mianowicie podczas przeprowadzonych oględzin na działce z dnia [...] r. - nie stwierdzono tergo typu kabin. Ustalenie to nie zostało podważone przez pełnomocnika skarżących. Nie ma natomiast możliwości w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane wydania decyzji zakazującej inwestorowi sytuowania w przyszłości tego typu obiektów na przedmiotowej działce. Po drugie działka nr [...] nie pełni funkcji miejsca publicznego. Stanowi współwłasność osób fizycznych, w księdze wieczystej oznaczona została jako grunty rolne, a przed dostępem osób postronnych została zabezpieczona ogrodzeniem. Wykluczone zostało zatem również ewentualne postępowanie w sprawie obiektu malej architektury, ponieważ budowa takich obiektów wymaga zgłoszenia wyłącznie wtedy gdy sytuowane są w miejscach publicznych. W rezultacie nie ma podstaw badania potencjalnej i przyszłej zgodności budowy kabiny sanitarnej z wymogami określonymi w § 36 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, a to wobec faktu, iż na dzień wydania decyzji postępowanie takie wypełnia dyspozycję art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Badając kwestię usytuowania przyczep gastronomicznych oraz obiektu typu [...] oraz odnosząc się do zarzutu niewłaściwego zastosowania przez organ pierwszej instancji art. 29 Prawa budowlanego należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę czy dokonanie zgłoszenia nie było konieczne. Obiekty te nie pełnią bowiem funkcji obiektów stacjonarnych (np., mieszkalnych czy gospodarczych), mają typowy charakter obiektów mobilnych. Koreluje z tą funkcją fakt zarejestrowania tych obiektów jako pojazdów, a to powoduje, że czasowe zlokalizowanie takiego obiektu na nieruchomości nie wymagało od właściciela uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę czy dokonania zgłoszenia. W ocenie organu potwierdza to orzecznictwo, gdzie podkreśla się, że nie można za obiekt budowlany uznać przyczepy stojącej samodzielnie, nie stanowiącej części żadnego obiektu budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 31 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - pojazd to środek transportu przeznaczony do poruszania się po drogach oraz maszyna lub urządzenia do tego przystosowanie. Z punktu 50 tego przepisu wynika zaś, że przyczepa to pojazd bez silnika, przystosowany do łączenia go z innym pojazdem. Przyczepa nie jest więc obiektem budowlanym lecz pojazdem. Dlatego też twierdzenia skarżącego o niesłuszności stanowiska Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego należy uznać za bezpodstawne. Nie można bowiem uznać, że przedmiotowe przyczepy są obiektami tymczasowymi. W ocenie organu odwoławczego - ich przeznaczenie, intencja ich lokalizacji ujawniona w stanowisku właściciela działki (który oświadczył, że pojazdy posiadają dowody rejestracyjne) świadczą o tym, że nie można im przypisać takiego charakteru. Nadto organ według danych z Centralnej Ewidencji i Informacji Gospodarczej, iż L. Z. od dnia [...] r. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie ruchomych placówek gastronomicznych. Mając powyższe na uwadze organ uznał zlokalizowanie przedmiotowych obiektów na działce nr [...] jako działanie nie podlegające reglamentacji Prawa budowlanego.
Podsumowując organ uznał, że jednak, najistotniejszą przesłanką świadczącą o bezprzedmiotowości postępowania jest fakt, iż podczas oględzin w dniu [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. stwierdził, iż na przedmiotowej działce nie są usytuowane żadne obiekty. Dodał przy tym, iż wniosek pełnomocnika skarżących o wyznaczenie oględzin na miesiąc czerwiec 2016 r. nie był zasadny, a jego uwzględnienie doprowadziłoby do naruszenia zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 12 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dodatkowo stan taki istniał w dniu wydawania decyzji organu pierwszej instancji, a organ kontroluje prawidłowość decyzji właśnie na datę jej wydania.
Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów odwołania organ stwierdził, iż nie można dopatrzyć się, by organ powiatowy nie uwzględnił zasad rządzących postępowaniem administracyjnym, albo w inny sposób naruszył przepisy procedury administracyjnej.
Zdaniem organu odwoławczego, skoro właściciel usytuował na swojej działce tymczasowo obiekty, które nie podlegają reglamentacji Prawa budowlanego, to brak jest podstaw do prowadzenia przez organy nadzoru budowlanego jakiegokolwiek postępowania w sprawie oraz wydawania jakichkolwiek nakazów, a tym samym słusznie organ pierwszej instancji umorzył postępowanie w sprawie, zwłaszcza, że w wyniku oględzin w dniu [...] r. nie stwierdzono usytuowania przedmiotowych obiektów na działce. Wydana zatem w sprawie jest zgodna z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a to z powodu braku podstawy prawnej do wydania jakiejkolwiek decyzji oraz prowadzenia postępowania.
Niezadowoleni z powyższego rozstrzygnięcia E. i H. B., działając przez pełnomocnika, złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
tj.: art. 7, w związku z art. 8, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez odbiegające od treści materiału dowodowego ustalenie, że w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca samowolne usytuowanie tymczasowych obiektów budowlanych, jak i obiektów małej architektury przez K. Z. na działce nr [...] przy ulicy [...] w D., tylko na podstawie oświadczenia zainteresowanego, jak i wcześniej uzgodnionych oględzin, z pominięciem wniosku o przeprowadzenie oględzin w czerwcu 2016 r.., które to oględziny mogłyby przyczynić się do całościowego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy;
- art. 138 §1 pkt 1 Kodeksu poprzez wadliwe zastosowanie i jednocześnie pkt 2 poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy istniały przesłanki do jego zastosowania, gdyż żadne przesłanki bezprzedmiotowości postępowania nie miały miejsca w niniejszej sprawie
oraz naruszenia prawa materialnego:
tj. art. 3 pkt 5 poprzez błędną wykładnię i uznanie, że obiekt mobilny typu [...] (samochodowy) nie jest tymczasowym obiektem budowalnym;
art. 3 pkt 4 w związku z art. 30 § 1 pkt 4 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i stwierdzenie, że kabina sanitarna typu [...] nie jest obiektem małej architektury usytuowanym w miejscu publicznym;
oraz art. 50 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy spełnione zostały przesłanki wskazane w tych przepisach.
Uwzględniając powyższe pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi powtórzona została co do zasady argumentacja przedstawiona w już w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podtrzymując swoje stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie złożonej skargi.
Na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2016 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał skargę oraz zawartą w niej argumentację, dodatkowo wnosząc o zasądzenie kosztów postępowania.
Pełnomocnik uczestnika postępowania K. Z. wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ), stanowiący, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 cytowanej ustawy). Jednakowoż sądy administracyjne – w myśl art. 134 § 1 tej ustawy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu.
Kierując się tym zapisem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa w sposób mogący spowodować ich uchylenie.
Należy zaznaczyć, że na podstawie art. 84 i art. 84a ustawy Prawo budowlane do zadań organów nadzoru budowlanego należy m.in. kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego obejmująca kontrolę zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę. Oznacza to, że organy nadzoru budowlanego w przypadku stwierdzenia, że roboty budowlane wykonane są zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę albo nie naruszają obowiązujących przepisów prawa nie mają prawa ingerować w sposób władczy.
Z kolei zgodnie z art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej właściwy w sprawie jest zobligowany do załatwienia sprawy w sposób w tym przepisie określony tzn. decyzją rozstrzygającą sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończącą sprawę w danej instancji.
Ustawodawca dopuścił inny tzn. niemerytoryczny sposób załatwiania sprawy administracyjnej, określając jego warunki m.in. w przepisie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten nakazuje organowi prowadzącemu postępowanie w sprawie wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w całości albo w części, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono w całości albo w części bezprzedmiotowe. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i niekwestionowanymi poglądami nauki bezprzedmiotowość postępowania wynika z braku jednego z elementów materialnego stosunku prawnego, a poprzez to oznacza niemożność skonkretyzowania prawa lub obowiązków określonego podmiotu, które obliguje do zakończenia postępowania w sprawie administracyjnej w inny sposób niż poprzez wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (np. W. Dawidowicz: Postępowanie administracyjne, Warszawa 1983 r.; zob. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1996 r., sygn. art. SA/Ka 2493/95). Oznacza ona brak legalnej możliwości ingerowania właściwego organu w sferę prawną jednostki.
W rozpoznawanej sprawie, w wyniku postępowania przeprowadzonego z inicjatywy skarżących E. i H. B. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. ustalił, czego nie kwestionuje strona skarżąca, że na wskazanych w piśmie początkującym niniejsze postępowanie działce nr [...] położonej w D. przy ulicy [...] nie stwierdzono w dacie orzekania przedmiotowych obiektów, tj. kabiny sanitarnej typu [...], dwóch przyczep gastronomicznych oraz obiektu typu [...]. Nie może zatem budzić wąŧpliwości fakt, że tym samym postępowanie stało się z tego powodu bezprzedmiotowe. W wyroku z dnia 9 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 929/14 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "bezprzedmiotowość postępowania, o której mowa w art. 105 § Kodeksu postępowania oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stalunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygniecie co do istoty. Chodzi tu o kryterium odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, iż wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem". Przenosząc to na grunt rozpatrywanej sprawy, brak przedmiotowych obiektów na wymienionej działce spowodował zniknięcie przedmiotu niniejszego postępowania. Organ nie może bowiem prowadzić dalej wszczętego postępowania w sprawie usytuowania obiektów, skoro tych obiektów na wspomnianej działce w dacie orzekania nie ma. Nie ma bowiem w żadnym przepisie podstawy prawnej do wydania decyzji nakazującej bądź zakazującej podobnych działań na przyszłość. W tym zakresie wobec braku przedmiotu postępowania, należało zatem zakończyć wszczęte postępowanie, a jedyny możliwy sposób jego zakończenia to – umorzenie postępowania. Należy przy tym podzielić stanowisko organów, iż brak jest możliwości w takim przypadku wydania decyzji zakazującej inwestorowi sytuowania w przyszłości tego typu obiektów na przedmiotowej działce.
Skład orzekający podziela też pogląd orzekających w sprawie organów w odniesieniu do kabiny sanitarnej typu [...], przyznając, że niniejsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe także i z tego powodu, iż kabiny tego typu nie podlegają reglamentacji Prawa budowlanego. Nie można bowiem tego typu obiektu zakwalifikować jako obiektu małej architektury, nie jest to także inny obiekt budowlany objęty reglamentacją Prawa budowlanego. Zatem nie można w stosunku do niego stosować zapisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie, a szczególności zapisów § 12 czy § 36. tego rozporządzenia.
Nie podziela jednak skład orzekający stanowiska w stosunku do dwóch przyczep gastronomicznych i obiektu typu [...]. Składowi znany jest wyrok tut Sądu z dnia 25 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 512/09. Przyznaje jednak, że orzecznictwo w tym zakresie nie jest jednolite. M.in. w wyroku z dnia 12 maja 2010 r. sygn. Akt II SA/Sz 93/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, iż przyczepa gastronomiczna nie jest obiektem budowlanym lecz tymczasowym obiektem budowlanym z art. 3 pkt. 5 ustawy Prawo budowlane (zob. Lex nr 667132). Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1389/11.
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że przedmiotowe przyczepy są specjalistycznymi przyczepami gastronomicznymi, pozostając konstrukcyjnie i funkcjonalnie przeznaczone do prowadzenie działalności gastronomicznej. Analiza cech funkcjonalnych przedmiotowych przyczep (konstrukcja i przeznaczenie) jak i sposobu faktycznego wykorzystywania wskazuje, że przyczepy te pełnią funkcję obiektów :małej gastronomii" – typu kiosk. Faktu tego nie zmienia fakt, że przyczepy te są zarejestrowane, posiadają aktualne dokumenty rejestracyjne. Fakt zarejestrowania przyczepy stanowi jedynie dodatkową cechę istniejącą z woli właściciela, która umożliwia legalne poruszanie się pod drogach publicznych. Cecha ta nie wpływa jednak na realizację podstawowej funkcji, jaką jest działalność gastronomiczna. Dlatego też nie można podzielić stanowiska organów, iż przedmiotowych przyczep nie należy uznać za tymczasowe obiekty budowlane w rozumieniu art. 3 pkt. 5 Prawa budowlanego. W ocenie składu orzekającego przyczepa, zarejestrowana jako pojazd bez silnika w rumieniu przepisów Prawa o ruchu drogowym, może być jednocześnie traktowana jako tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. W przywołanym powyżej wyroku Naczelny Sąd Administracyjny także uznał, iż przyczepa specjalistyczna przeznaczona i wykorzystywana na cele działalności gastronomicznej jak stacjonarny punkt "malej gastronomii" spełnia pod względem konstrukcyjnym i funkcjonalnym warunki do uznania jej za tymczasowy obiekt budowlany.
Reasumując należy stwierdzić, że o ile w przedmiotowym stanie faktycznym wydane w sprawie decyzje organów nadzoru budowlanego należy uznać za prawidłowe, gdyż wobec braku w dacie orzekania przedmiotu postępowania – tj. usytuowania na wskazanej działce wymienionych przeczep gastronomicznych, prawidłowo organ umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. O tyle nie podziela Sąd w obecnym składzie stanowiska orzekających organów, iż w ogóle nie ma przedmiotu sprawy, gdyż nie można zaaprobować stanowiska organów, iż przedmiotowe przyczepy nie są obiektami tymczasowymi. A skoro tak, to w toku postępowania winny być wzięte pod uwagę m.in. przepisy dotyczące sytuowania takich obiektów.
W realiach niniejszej sprawy czynności podjęte przez orzekające w sprawie organy, doprowadziły do prawidłowej oceny, iż w sprawie brak jest podstaw do władczej ingerencji organów nadzoru budowlanego. Konsekwencją braku możliwości merytorycznego orzekania w sprawie przez organ nadzoru budowlanego była konieczność zakończenia postępowania w inny sposób tzn. poprzez orzeczenie niemerytoryczne, czyli umarzające postępowanie.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny - stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa - stosownie do przepisu art. 151 powołanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło