I OSK 2832/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-06-12

Skład orzekający: Iwona Bogucka, Wiesław Morys, Marcin Kamiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca osobą prawną, która złożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości po wejściu w życie ustawy nowelizującej z 2011 r., ale przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 2015 r. stwierdzającym niekonstytucyjność przepisów rozszerzających to uprawnienie, może domagać się uwzględnienia swojego wniosku, powołując się na nabycie ekspektatywy maksymalnie ukształtowanego prawa?
Ratio decidendi
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niekonstytucyjność przepisów rozszerzających prawo do przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności ma moc powszechnie obowiązującą i ostateczną, derogując te przepisy z systemu prawnego od daty ich wejścia w życie. Skutek ten jest ograniczony do sytuacji, w których do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z 2011 r. użytkownikowi wieczystemu nie przysługiwało uprawnienie do żądania przekształcenia. Osoba prawna, która złożyła wniosek po wejściu w życie ustawy nowelizującej, a przed wyrokiem TK, nie może domagać się uwzględnienia wniosku, gdyż przepis, na którym się opierała, został uznany za niekonstytucyjny i wyeliminowany z obrotu prawnego.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w październiku 2011 r., po wejściu w życie ustawy nowelizującej przepisy w tym zakresie. Organy administracji odmówiły uwzględnienia wniosku, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z marca 2015 r., który stwierdził niezgodność przepisów rozszerzających uprawnienie do przekształcenia dla osób prawnych z Konstytucją. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądów niższych instancji.
Rozstrzygnięcie
Prostuje z urzędu oczywistą omyłkę w komparycji zaskarżonego wyroku w ten sposób, że w miejsce numeru: "[...]" wpisuje numer: "[...]"; 2. oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia NSA Wiesław Morys sędzia del. WSA Marcin Kamiński (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. sp. z o.o. z siedzibą w U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 160/16 w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości 1. prostuje z urzędu oczywistą omyłkę w komparycji zaskarżonego wyroku w ten sposób, że w miejsce numeru: "[...]" wpisuje numer: "[...]"; 2. oddala skargę kasacyjną. `Sygn. akt I OSK 2832/16 U Z A S A D N I E N I E Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 160/16, po rozpoznaniu skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w U.(skarżąca/strona skarżąca), na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, oddalił skargę. Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia: Pismem z dnia [...] października 2011 r. skarżąca wystąpiła do Wójta Gminy U. (organ I instancji) z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, stanowiącej własność Gminy U., oznaczonej jako działki o nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...], położonej w obrębie ewidencyjnym B. oraz wniosła o rozłożenie opłaty należnej z tytułu przekształcenia, na okres 20 lat. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. organ I instancji zawiesił postępowanie administracyjne, do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. rozstrzygnięcia sprawy przed sądem powszechnym z powództwa Gminy U. o rozwiązanie umowy wieczystego użytkowania przedmiotowej nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (organ odwoławczy) postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. utrzymało w mocy postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. Wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 259/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na podane wyżej postanowienie organu odwoławczego. Następnie postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. organ I instancji podjął z urzędu zawieszone postępowanie administracyjne. Organ I instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie, biorąc pod uwagę brak podstaw prawnych do wydania decyzji uwzględniającej wniosek strony. Na skutek wniesionego odwołania przez skarżącą, decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. organ odwoławczy uchylił decyzję z dnia [...] kwietnia 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzją z dnia [...] września 2015 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 k.p.a., organ I instancji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, odmówił wydania decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, wnioskowanej przez skarżącą. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji zauważył, że na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształcaniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (u.p.p.u.w.), osoby fizyczne i prawne będące w dniu [...] października 2005 r. użytkownikami wieczystymi mogły wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Organ I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. u.p.p.u.w. w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto: a) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji, b) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, nie jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji. Biorąc powyższe pod uwagę organ I instancji stwierdził, że z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wystąpiła osoba prawna, tak więc odpadła obecnie podstawa prawna umożliwiająca uwzględnienie wniosku strony. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca, zarzucając naruszenie: - art. 2 oraz art. 64 Konstytucji RP w związku z art. 1 ust. 1 i 3 u.p.p.u.w., w brzmieniu nadanym jej ustawą z dnia 28 lipca 2011 r., poprzez naruszenie konstytucyjnej zasady ochrony praw nabytych i wydanie przez organ I instancji decyzji odmownej, w sytuacji nabycia przez skarżącą ekspektatywy maksymalnie ukształtowanej prawa własności nieruchomości. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] września 2015 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że przepisy będące podstawą prawną wydania kwestionowanej odwołaniem decyzji, w brzmieniu i znaczeniu nadanym przez wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13, dawały możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na wniosek osób prawnych, które spełniały ściśle określone warunki, a mianowicie: będących właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego, stanowiących spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży oraz następców prawnych tych osób. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że niniejsza sprawa musi być rozpatrywana w oparciu o przepisy obowiązujące po wejściu w życie ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, że skutkiem stwierdzenia zakresowej niezgodności art. 1 ust. 1 i 3 u.p.p.u.w. z art. 2 Konstytucji RP, jest brak podstawy prawnej do przekształcenia, w trybie administracyjnym, prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Skutek ten jest ograniczony tylko do tych sytuacji, w których do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z 2011 r., czyli na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów – użytkownikowi wieczystemu nie przysługiwało uprawnienie do żądania przedmiotowego przekształcenia i - zdaniem organu odwoławczego - taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Ponieważ skarżąca nie należy do kategorii wskazanych ustawowo podmiotów uprawnionych, a przedmiotowa nieruchomość nie jest nieruchomością lokalową, organ odwoławczy uznał, że nie zachodzi żadna z sytuacji przyznających uprawnienie wnioskodawcy do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Organ odwoławczy zauważył, że w przypadku stwierdzenia, że nie zachodzą przesłanki do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w konsekwencji nie zachodzą przesłanki ustalenia opłaty z tego tytułu, a tym bardziej rozłożenia opłaty na raty. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy stwierdził, że samo złożenie wniosku o przyznanie prawa nie tworzy "statusu uzyskania prawa, ani też przyrzeczenia ustanowienia prawa". Wniosek może być rozpatrzony pozytywnie dla strony tylko wówczas, gdy w trakcie orzekania, aż do wydania stosownej decyzji, istnieje ku temu podstawa prawna. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji organu odwoławczego z dnia [...] grudnia 2015 r. oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) naruszenie art. 2 oraz art. 64 Konstytucji RP w związku z art. 1 ust. 1 i 3 u.p.p.u.w. w brzmieniu nadanym jej ustawą z dnia 28 lipca 2011 r., poprzez naruszenie konstytucyjnej zasady ochrony praw nabytych i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji nabycia przez skarżącą ekspektatywy maksymalnie ukształtowanej prawa własności nieruchomości w momencie obowiązywania u.p.p.u.w. w brzmieniu nadanym jej ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, 2) naruszenie art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.p.u.w. w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy żądanie skarżącej oparte na tym przepisie, uznanym w dniu [...] marca 2015 r. za niekonstytucyjny, zostało zgłoszone w dniu [...] października 2011 r., a zatem w dacie obowiązywania tego przepisu, zaś dodatkowo fakt rozstrzygnięcia sprawy po upływie 4 lat był niezawiniony przez skarżącą oraz wywołany bezczynnością i wadliwymi rozstrzygnięciami organów - co stanowi naruszenie zasad demokratycznego państwa prawa, poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, 3) naruszenie art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, poprzez naruszenie zasady równego traktowania podmiotów i odmienne traktowanie podmiotów, które złożyły wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na identycznych warunkach, wyłącznie na podstawie kryteriów niezależnych od strony, tj. długotrwałego toczenia się postępowania w kwestiach wpadkowych w stosunku do jednego z nich, wydawania przez organy orzeczeń i decyzji podlegających uchyleniu, niezasadnego zawieszenia postępowania. Ponadto skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji z dnia [...] września 2015 r. w przedmiocie odmowy wydania decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w sytuacji, gdy istniały przesłanki do jej uchylenia oraz wydania decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Skarżąca w piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. podtrzymała w całości wniesioną skargę oraz wnioski i zarzuty w niej zawarte. Jednocześnie przedstawiła dodatkową argumentację przemawiającą za zasadnością skargi. Według skarżącej, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego są aktami prawotwórczymi. W konsekwencji, tego wywodu mającego znaczenie dla wyniku niniejszego postępowania, skarżąca argumentowała przyjęcie prospektywnego charakteru orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego. Prowadzi to do wniosku, że do określenia praw podmiotowych należy brać pod uwagę stan prawny sprzed orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z zasadą niedziałania prawa wstecz. Wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wyjaśnił, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie złożenia przez skarżącą wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości ([...] października 2011 r.), zgodnie z art. 1 ust. 1 u.p.p.u.w. osoby fizyczne i osoby prawne będące w dniu [...] października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogły wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Możliwość taką dawała zmiana przepisu art. 1 dokonana ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie w dniu 9 października 2011 r. Dokonując wykładni powołanych przepisów Sąd I instancji wskazał, że należy uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13. Trybunał Konstytucyjny stwierdził w nim, że zmiana wprowadzona w przepisach art. 1 ust. 1 i 3 ustawy przez ustawę zmieniającą, rozszerzającą katalog podmiotów uprawnionych do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, narusza art. 2 Konstytucji RP (zasadę sprawiedliwości społecznej), ponieważ kreuje dla wybranej grupy podmiotów niczym nieuzasadniony przywilej kosztem uszczuplenia majątku publicznego, także państwowego. Trybunał Konstytucyjny uznał, że nie można wskazać celu, któremu ma służyć rozszerzenie kręgu podmiotów uprawnionych do uwłaszczenia. Nie charakteryzują się one żadnymi cechami wspólnymi, a zatem nie sposób ustalić racji uprzywilejowania tych podmiotów przez ustawodawcę kosztem własności publicznej. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, wprowadzone rozszerzenie podmiotowe nie ma żadnego uzasadnienia konstytucyjnego i obejmuje przypadkową grupę podmiotów, które w celu prowadzenia działalności gospodarczej zawarły umowy użytkowania wieczystego i które dokonało się kosztem mienia publicznego, uszczuplając możliwości finansowe państwa. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny odnosząc się do skutków tego wyroku, stwierdzenie zakresowej niezgodności art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z art. 2 Konstytucji RP świadczy o braku podstawy prawnej dla przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Skutek ten jest ograniczony do sytuacji, gdy do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej użytkownikowi wieczystemu nie przysługiwało uprawnienie do żądania przekształcenia. Sąd I instancji wskazał, że stosownie do art. 1 ust. 1 u.p.p.u.w., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, osoby fizyczne i prawne będące w dniu [...] października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Jak wynika z art. 1 ust. 2 ww. ustawy, z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, w prawo własności nieruchomości, mogą również wystąpić: 1) osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego; 2) spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2 (art. 1 ust. 3 u.p.p.u.w.). Sąd I instancji wskazał, że istotna dla wyniku sprawy jest kwestia, czy w aktualnym stanie prawnym sprawy, uwzględniającym ww. stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, skarżącej, będącej osobą prawną, przysługuje roszczenie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Według Sądu I instancji, konsekwencją wyżej wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jest to, że od dnia jego ogłoszenia, przywrócony został stan prawny sprzed 9 października 2011 r. Zgodnie z art. 1 ust. 1 wówczas obowiązującej u.p.p.u.w., osoby fizyczne będące w dniu wejścia życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Przepis ten odnosi się więc do osób fizycznych, natomiast osoby prawne mają takie uprawnienie, ale tylko te, które ustawodawca wymienił w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy. Zdaniem Sądu I instancji, stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny. Skarżąca wnioskiem z dnia [...] października 2011 r., wystąpiła o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego (nabytego w 2003 r.) w prawo własności nieruchomości, stanowiącej własność Gminy U., oznaczonej jako działki o nr.: [...],[...],[...],[...],[...],[...], położone w obrębie ewidencyjnym B. oraz wniosła o rozłożenie opłaty należnej z tytułu ww. przekształcenia, na okres 20 lat. Jak ustaliły organy obu instancji, skarżąca nie była właścicielem lokali, których udział w nieruchomości objętej wnioskiem obejmował prawo użytkowania wieczystego, nie była również spółdzielnią mieszkaniową, będącą właścicielem budynków mieszkalnych lub garaży (znajdujących się na gruntach oddanych w użytkowanie wieczyste) oraz następcą prawnym takiej osoby. Powyższych ustaleń skarżąca nie kwestionowała. W ocenie Sądu I instancji, skarżąca do kręgu podmiotów uprawnionych z mocy powołanych wyżej przepisów u.p.p.u.w. bez wątpienia nie należy, co oznacza, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Skarżąca, w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze, podniosła, że nabyła maksymalnie ukształtowaną ekspektatywę prawa własności nieruchomości. Jednakże w ocenie Sądu I instancji, trzeba mieć na względzie, że skarżąca opiera swe żądanie, na uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją, przepisach prawa, które tym samym nie mogą być stosowane przez sądy i organy administracji publicznej także w odniesieniu do stanów faktycznych, tak jak w niniejszej sprawie, sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału. Uznany za niekonstytucyjny przepis winien być traktowany jako sprzeczny z prawem od samego początku, to jest od daty wydania danego aktu normatywnego, bądź wejścia w życie przepisu prawnego, którego domniemanie konstytucyjności zostało przez Trybunał obalone. Nie pozwala to przyjąć, że skarżącej przysługuje maksymalnie ukształtowana ekspektatywa nabycia prawa z dniem złożenia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Sąd I instancji wskazał, że wyłączenie ustawowej podstawy przekształcenia prawa, o którym w sprawie mowa, obejmuje przede wszystkim osoby prawne, z wyjątkami powołanymi. Skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 29/13, ustawowa podstawa do administracyjnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności została wyłączona w odniesieniu do wąskiego kręgu osób fizycznych, którym ustawodawca w przepisach poprzedzających wejście w życie ustawy nowelizującej z 2011 r. nie przyznał możliwości żądania przekształcenia. A contrario, zachowuje podstawę prawną uwłaszczenie osób fizycznych na podstawie wcześniejszych ustaw z 1997, 2001 i 2003 r., a także uwłaszczenie przewidziane w ustawie u.p.p.u.w. z 2005 r. w jej pierwotnym zakresie i w zakresie ukształtowanym ustawą nowelizującą z 2007 r. Sąd I instancji podkreślił, że organy administracji publicznej orzekają na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania rozstrzygnięcia, co oznacza, że dokonując oceny regulacji prawnych mających zastosowanie w sprawie, organ i sąd administracyjny winien uwzględnić wpływ wyroku Trybunału Konstytucyjnego, powodujący utratę mocy obowiązującej norm uznanych za niekonstytucyjne. Z sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jak i uzasadnienia tego orzeczenia, jednoznacznie wynika charakter przedmiotowego wyroku, który powoduje zmianę stanu normatywnego, wyrok ten deroguje niekonstytucyjne regulacje z art. 1 ust. 1 i 3 u.p.p.u.w. z systemu prawa. Wbrew wywodom skargi, nie działa w tej sytuacja zasada lex retro non agit, przyjmuje się bowiem jednoznaczny zakaz dalszego stosowania niezgodnej z Konstytucją regulacji, z uwzględnieniem wyjątku wynikającego z art. 190 ust. 3 Konstytucji RP w przypadku odroczenia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niekonstytucyjność przepisu, który w sprawie nie miał miejsca. Stosownie do art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Sąd I instancji w niniejszej sprawie w pełni podzielił pogląd orzecznictwa, zgodnie z którym użyte w art. 190 ust. 1 Konstytucji RP określenie "moc powszechnie obowiązująca" wyroków Trybunału Konstytucyjnego przybliża walor wyroków Trybunału do źródeł prawa powszechnie obowiązującego w rozumieniu art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie dotyczącym kręgu adresatów, którzy powinni zapadłe judykaty respektować i dokonywać ich wdrożenia – implementacji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt II FSK 2328/12 opubl. w Lex nr 1572495). Z powyższych względów, w ocenie Sądu I instancji, brak było podstaw do uwzględnienia ochrony prawnej, jakiej domaga się skarżąca, powołując się na naruszenie przez organ zasad wynikających z art. 2 i art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 64 Konstytucji RP. Sąd I instancji stwierdził, że długotrwale toczące się postępowanie w kwestiach wpadkowych, nawet powodujące rozstrzygnięcie sprawy z naruszeniem terminów wynikających z art. 35 § 1 – 3 k.p.a., także nie stanowi podstawy do podjęcia decyzji na podstawie oczekiwanego przez stronę stanu prawnego. Terminy załatwiania spraw, o których mowa w k.p.a., mają charakter instrukcyjny dla organu prowadzącego postępowanie, tak więc ich uchybienie nie może determinować ostatecznej treści rozstrzygnięcia. Stąd też bezsporne jest, że skarżącej – jako osobie prawnej w dniu wydania decyzji przez organ I instancji nie przysługiwało żadne prawo podmiotowe do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, a wskazane przez nią grunty nie były zagospodarowane w sposób umożliwiający w drodze wyjątku uwzględnienie wniosku wobec aktualnego brzmienia art. 1 ust. 1 i 3 u.p.p.u.w. Reasumując Sąd I instancji stwierdził, że organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy materialnoprawne, w brzmieniu uwzględniającym treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13. Zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane także zgodnie z regułami postępowania administracyjnego, po wszechstronnym i wnikliwym rozpatrzeniu materiału dowodowego, a argumentacja organów została wyrażona w pełnym uzasadnieniu decyzji, odpowiadającym wymogom art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca. Skarżąca zaskarżyła wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozstrzygnięcia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i wydanie orzeczenia reformatoryjnego w sprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) naruszenie art. 2 oraz art. 64 Konstytucji w związku z art. 1 ust. 1 i 3 u.p.p.u.w. w brzmieniu nadanym jej ustawą z dnia 28 lipca 2011 roku, poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że w świetle przepisów nie doszło do nabycia przez skarżącą ekspektatywy maksymalnie ukształtowanej prawa własności nieruchomości w momencie obowiązywania u.p.p.u.w. w brzmieniu nadanym jej ustawą z dnia 28 lipca 2011 roku i nie należy się ochrona praw słusznie nabytych, w sytuacji gdy skarżąca spełniła wszystkie przesłanki przekształcenia wynikające z ww. przepisów i złożyła stosowny wniosek o dokonanie przekształcenia; 2) naruszenie art. 2 w zw. z art. 190 ust. 1 Konstytucji poprzez niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie) i nieuwzględnienie przez Sąd I instancji wynikającej z treści ww. przepisów zasady, iż skuteczność wyroku Trybunału Konstytucyjnego ex tunc jest wyłączona, w sytuacji gdy naruszałby on zasadę ochrony praw słusznie nabytych, do których zaliczamy ekspektatywę maksymalnie ukształtowaną prawa własności; 3) naruszenie art. 2 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji w zw. z art. 1 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt. 2 u.p.p.u.w. w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 28 lipca 2011 roku o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw poprzez ich niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie) i pominięcie przez Sąd I instancji w szczególności okoliczności, iż Skarżąca działając w dobrej wierze i w zaufaniu do organów administracji publicznej, złożyła wniosek o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności miesiąc po wejściu w życie przepisów nadających mu uprawnienie, zaś fakt rozstrzygnięcia sprawy po upływie 4 lat był niezawiniony przez skarżącą oraz wywołany bezczynnością i wadliwym działaniem organów; 4) naruszenie art. 7 Konstytucji poprzez: a) niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie) i przyjęcie, że uchybienie terminów załatwienia sprawy przez organ administracji nie może determinować ostatecznej treści rozstrzygnięcia i w konsekwencji naruszenie konstytucyjnej zasady działania organu na podstawie i w granicach prawa, w tym w granicach terminów właściwych dla załatwiania spraw administracyjnych, b) niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie) polegające na wadliwym uznaniu przez Sąd I instancji, iż organ administracji działa zgodnie z literą prawa, w sytuacji gdy działanie organu administracji miało na celu niewydanie korzystnego dla skarżącej rozstrzygnięcia i polegało na długotrwałym i wadliwym prowadzeniu postępowania administracyjnego aby umożliwić Trybunałowi Konstytucyjnemu rozpoznanie złożonego przez Radę Gminy U. wniosku o zbadanie zgodności z Konstytucją regulacji umożliwiającej nabycie praw własności skarżącej. Ponadto skarżąca zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i oddalenie skargi pomimo, że zaskarżona decyzja naruszała określone przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 6, 35 § 1 - 3 i 97 § 1 pkt 4 k.p.a. polegające na przekroczeniu przez organ administracji obowiązujących go terminów na załatwienie sprawy i podejmowanie w czasie trwania postępowania czynności pozornych w postaci zawieszenia postępowania mających jedynie na celu przedłużenie postępowania, tj. naruszenie ww. przepisów w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2) art. 7, 8 i 12 § 1 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady zaufania obywateli do organów administracji wyrażające się w prowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie przekształcenia przez okres ponad 4 lat z pominięciem słusznego interesu skarżącej, tj. naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przytoczyła szeroką argumentację na poparcie podniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) postępowanie kasacyjne przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie związania granicami skargi kasacyjnej. Treść powyższej zasady ogranicza zakres rozpoznania Sądu kasacyjnego do weryfikacji zasadności zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej w odniesieniu do tej części orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, która została objęta zakresem zaskarżenia. Jedynie w drodze wyjątku – w razie stwierdzenia podstaw nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. – Naczelny Sąd Administracyjny jest upoważniony i zobowiązany do przekroczenia granic skargi kasacyjnej i wyjścia poza zakres zaskarżenia oraz zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej. W takiej sytuacji Sąd ten z urzędu bierze pod rozwagę wady nieważności postępowania i sankcjonuje je niezależnie od granic zaskarżenia kontrolowanego orzeczenia oraz podniesionych zarzutów (art. 183 § 1 i art. 186 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Mając na względzie wskazane wyżej zasady postępowania kasacyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny – wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności postępowania sądowego – ograniczył rozpoznanie skargi kasacyjnej do weryfikacji podniesionych w niej zarzutów. Weryfikacja powyższych zarzutów prowadzi do wniosku, że wniesiona skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził oczywistą bezzasadność zarzutów naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w zakresie art. 6, art. 35 § 1-3 i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 7, 8 i 12 § 1 k.p.a. przez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy orzekające w sprawie przepisów postępowania administracyjnego, które polegało "na przekroczeniu" terminów załatwienia sprawy i "podejmowanie w czasie trwania postępowania czynności pozornych w postaci zawieszenia postępowania mających jedynie na celu przedłużenie postępowania" oraz "na naruszeniu zasady zaufania obywateli do organów administracji" "wyrażającym się w prowadzeniu postępowania administracyjnego przez okres ponad 4 lat z pominięciem słusznego interesu skarżącej". Zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podstawą skargi kasacyjnej może być jedynie naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego (w postaci zarzutu prostego lub złożonego, powiązanego z przepisami postępowania administracyjnego), które co najmniej mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc na treść orzeczenia sądu administracyjnego. W przedmiotowej sprawie autor skargi kasacyjnej nie podjął nawet próby wykazania, że naruszenie wskazanych regulacji proceduralnych wynikających z przepisów k.p.a. oraz wadliwa ocena sądu administracyjnego w zakresie niestwierdzenia tych naruszeń mogła mieć jakikolwiek wpływ na prawidłowość kontrolowanego wyroku. Zasadnicze znaczenie dla skuteczności podniesionego zarzutu miałoby oczywiście wykazanie, że wadliwe prowadzenie postępowania administracyjnego (w tym naruszenie zasad szybkości postępowania administracyjnego oraz zaufania do państwa i prawa) mogło w sposób istotny wpłynąć na treść rozstrzygnięcia sprawy. Strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała jednak przesłanki choćby potencjalnego wpływu tego rodzaju naruszeń na treść zaskarżonego wyroku. Nie może natomiast zostać uwzględnione przedstawione w skardze kasacyjnej żądanie swoistego "przywrócenia" wzorca oceny materialnoprawnej, którzy został nieodwracalnie derogowany z systemu prawnego przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10 marca 2015 r. wydanym w sprawie o sygn. K 29/13. W powyższym orzeczeniu Trybunał stwierdził, że art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto: a) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji; b) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, nie jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji. Z dniem wejścia w życie powyższego wyroku (17 marca 2015 r.) wynikająca z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.) w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw treść normatywna przyznająca prawo do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego prawa przed dniem [...] października 2011 r., została usunięta z systemu prawnego. W sprawie będącej przedmiotem skargi długotrwałość prowadzenia postępowania administracyjnego miała niewątpliwie znaczenie z punktu widzenia możliwości zastosowania ustawowej regulacji materialnoprawnej uznanej przez Trybunał za niezgodną z wzorcami konstytucyjnymi. Strona skarżąca kasacyjnie jako osoba prawna złożyła bowiem wniosek z dnia [...] października 2011 r. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw. Od momentu wszczęcia postępowania na podstawie powyższego wniosku do dnia 16 marca 2015 r. w systemie prawnym obowiązywała norma, na podstawie której wniosek skarżącej jako osoby prawnej o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego mógł zostać uwzględniony. Z dniem wejścia w życie wyroku TK z dnia 10 marca 2015 r. w sprawie o K 29/13 możliwość zastosowania art. 1 ust. 1 w brzmieniu nadanym przez ustawę nowelizującą z dnia 28 lipca 2011 r. została ostatecznie wyłączona. W ocenie strony skarżącej kasacyjnie, gdyby organy orzekające w sprawie nie dopuściły się przewlekłego prowadzenia postępowania, sprawa będąca przedmiotem postępowania zostałaby załatwiona ostatecznie przed dniem 17 marca 2015 r. na podstawie art. 1 ust. 1 w brzmieniu nadanym przez ustawę nowelizującą z dnia 28 lipca 2011 r. Stanowisko skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. Strona skarżąca kasacyjnie nie może oczekiwać, że Naczelny Sąd Administracyjny przywróci w granicach sprawy, której dotyczy skarga, obowiązywanie i stosowanie art. 1 ust. 1 w brzmieniu nadanym przez ustawę nowelizującą z dnia 28 lipca 2011 r., umożliwiając tym samym wydanie decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Na skutek cyt. wyroku TK z dnia 10 marca 2015 r. treść normatywna umożliwiająca przekształcenie prawa użytkowania wieczystego osobom fizycznym i prawnym, które do dnia [...] października 2011 roku nie dysponowały prawem do żądania tego rodzaju przekształcenia, została nieodwracalnie, bezwarunkowo i w sposób czasowo nieograniczony (pełny) derogowana z systemu prawnego. Derogacja trybunalska jest "silniejsza normatywnie" w płaszczyźnie intertemporalnej w porównaniu z derogacją ustawową. Jest ona pełna w aspekcie czasowym, co oznacza, że – o ile sam Trybunał nie postanowi inaczej – po wejściu w życie wyroku trybunalskiego derogowana treść normatywna nie może być nadal konkretyzowana w procesach stosowania prawa, nawet jeśli inne zasady prawa (w tym zasady intertemporalne) przemawiają za dalszym stosowaniem uchylonej regulacji. Powyższą zasadą temporalnego oddziaływania wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest związany także Naczelny Sąd Administracyjny. W drugiej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że również podniesione zarzuty naruszenia prawa materialnego nie zasługują na uwzględnienie. Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 2 oraz art. 64 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 28 lipca 2011 r. przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że "w świetle przepisów nie doszło do nabycia przez skarżącą ekspektatywy maksymalnie ukształtowanej prawa własności nieruchomości" w okresie obowiązywania ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 28 lipca 2011 r. i "nie należy się" jej "ochrona praw słusznie nabytych, w sytuacji gdy skarżąca spełniła wszystkie przesłanki przekształcenia wynikające z ww. przepisów i złożyła stosowny wniosek o dokonanie przekształcenia". Powyższy zarzut stanowi próbę podważenia powszechnie obowiązującej mocy orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. wydanego w sprawie o sygn. K 29/13. Trybunał jako organ władzy sądowniczej posiada wyłączną kompetencję do wyważania wartości i zasad konstytucyjnych na tle oceny legalności norm ustawowych. Nie jest zatem dopuszczalne podważanie rozstrzygnięć Trybunału w zakresie oceny konstytucyjności regulacji ustawowej przez ograniczanie zakresu czasowego wyroku stwierdzającego niekonstytucyjność regulacji ustawowej za pośrednictwem uznania, że regulacja ta może mieć zastosowanie w określonych sprawach administracyjnych lub sądowych. Oceniony negatywnie zarzut kasacyjny zmierza w istocie do podważenia mocy i skutków negatoryjnego wyroku zakresowego Trybunału przez dopuszczenie możliwości zastosowania art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 28 lipca 2011 r. ze względu na powstanie i trwanie w okresie od dnia [...] października 2011 r. (dzień wniesienia podania) do dnia [...] marca 2015 r. "maksymalnie ukształtowanej ekspektatywy" nabycia prawa do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego. Zaprezentowane podejście jest prawnie wadliwe. Zasady ochrony praw nabytych oraz "maksymalnie ukształtowanych ekspektatyw" są adresowane do prawodawcy pozytywnego, natomiast Trybunał Konstytucyjny jako prawodawca negatywny dokonuje ich autonomicznego i niepodlegającego dalszej kontroli wyważenia w procesie kontroli konstytucyjności prawa. Nie można zatem podważać ocen Trybunału przez twierdzenie, że trybunalski wyrok derogujący określoną regulację ustawową (także korzystną dla określonej grupy jej adresatów) narusza określone zasady lub wartości konstytucyjne (np. zasadę ochrony praw nabytych). W związku z powyższym oczywiście chybiony jest również zarzut naruszenia art. 2 w zw. z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP przez niewłaściwe ich "zastosowanie (niezastosowanie) i nieuwzględnienie przez Sąd I instancji", że skuteczność ex tunc wyroków TK "jest wyłączona w sytuacji, gdy naruszałby" zasady ochrony praw słusznie nabytych oraz ekspektatyw maksymalnie ukształtowanych. Pomijając zasadniczą wadliwość argumentacji oraz wywodu autora skargi kasacyjnej, należy stwierdzić, że skuteczność temporalną derogacyjnego oddziaływania orzeczeń trybunalskich może kształtować jedynie sam Trybunał (np. za pomocą wyroków zakresowych temporalnie). W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że Trybunał w analizowanym wyroku z dnia 10 marca 2015 r. nie tylko nie ograniczył w sentencji czasowego zakresu skutków derogacyjnych, lecz dodatkowo podkreślił w uzasadnieniu powyższego orzeczenia (zob. pkt 9.1), że: "Skutkiem stwierdzenia przez Trybunał zakresowej niezgodności art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu z 2005 r. z art. 2 Konstytucji oraz - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego - z art. 165 ust. 1 Konstytucji jest brak podstawy prawnej dla przekształcenia, w trybie administracyjnym, prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Skutek ten jest ograniczony tylko do tych sytuacji, w których - do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z 2011 r., czyli na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów - użytkownikowi wieczystemu nie przysługiwało uprawnienie do żądania przekształcenia. (...) Wyłączenie ustawowej podstawy uwłaszczenia obejmuje przede wszystkim osoby prawne, z wyjątkiem: 1) spółdzielni mieszkaniowych będących właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży położonych na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste i 2) tych osób prawnych, którym - jako właścicielom lokali - służył związany z prawem własności udział w użytkowaniu wieczystym gruntu. Tylko te dwie kategorie osób prawnych znalazły się bowiem w kręgu beneficjentów uwłaszczenia w ustawie o przekształceniu z 2005 r., w jej pierwotnym kształcie (art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2). Pozostałe osoby prawne uzyskały ten przywilej bez żadnego konstytucyjnego uzasadnienia, na mocy przepisu uznanego przez Trybunał za niezgodny z Konstytucją". Wobec powyższych kategorycznych stwierdzeń Trybunału, Naczelny Sąd Administracyjny ostatecznie potwierdza, że od dnia 17 marca 2015 r. w systemie prawnym nie obowiązuje podstawa ustawowa do uwzględnienia wniosku strony skarżącej kasacyjnie z dnia [...] października 2011 r. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Oddaleniu podlega zatem także zarzut naruszenia art. 2 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji w zw. z art. 1 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 28 lipca 2011 r. przez ich "niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie) i pominięcie przez Sąd I instancji w szczególności okoliczności, iż Skarżąca działając w dobrej wierze i w zaufaniu do organów administracji publicznej, złożyła wniosek o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności miesiąc po wejściu w życie przepisów nadających mu uprawnienie, zaś fakt rozstrzygnięcia sprawy po upływie 4 lat był niezawiniony przez skarżącą oraz wywołany bezczynnością i wadliwym działaniem organów". Jak już wskazano, z jednej strony stany bezczynności lub przewlekłości prowadzenia postępowania przez organy nie są przedmiotem oceny w przedmiotowej sprawie, z drugiej zaś stany te same w sobie nie mogą prowadzić do "przywrócenia" obowiązywania i stosowania regulacji materialnoprawnej, która została nieodwracalnie usunięta z systemu prawnego przez Trybunał Konstytucyjny. W ramach końcowych ocen należy również podkreślić bezzasadność zarzutu naruszenia art. 7 Konstytucji RP przez "niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie) i przyjęcie, że uchybienie terminów załatwienia sprawy przez organ administracji nie może determinować ostatecznej treści rozstrzygnięcia i w konsekwencji naruszenie konstytucyjnej zasady działania organu na podstawie i w granicach prawa, w tym w granicach terminów właściwych dla załatwiania spraw administracyjnych" oraz przez "niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie) polegające na wadliwym uznaniu przez Sąd I instancji, iż organ administracji działa zgodnie z literą prawa, w sytuacji gdy działanie organu administracji miało na celu niewydanie korzystnego dla skarżącej rozstrzygnięcia i polegało na długotrwałym i wadliwym prowadzeniu postępowania administracyjnego, aby umożliwić Trybunałowi Konstytucyjnemu rozpoznanie złożonego przez Radę Gminy U. wniosku o zbadanie zgodności z Konstytucją regulacji umożliwiającej nabycie praw własności skarżącej". Powyższy zarzut stanowi kolejną próbę podważenia treści i skutków rozważanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. Należy zatem jeszcze raz podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny nie ma kompetencji do ograniczania zakresu czasowego skutków derogacyjnych wyroku Trybunału Konstytucyjnego, nawet jeśli skutki te – następstwie bezczynności lub przewlekłości działań organów orzekających w sprawie – okazały się niekorzystne dla beneficjentów regulacji ustawowej uznanej przez Trybunał za niekonstytucyjną. Mając na względzie całość przytoczonej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł w pkt. 2 wyroku o oddaleniu skargi kasacyjnej. Jednocześnie wobec stwierdzenia, że w komparycji wyroku Sądu pierwszej instancji błędnie określono numer zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 156 § 3 p.p.s.a. orzeczono w pkt. 1 wyroku o sprostowaniu z urzędu komparacji kontrolowanego orzeczenia w ten sposób, że w miejsce wadliwego numeru decyzji wpisano numer prawidłowy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło