I SA/Bk 1359/15

WyrokWSA w Białymstoku2016-08-17

Skład orzekający: Jacek Pruszyński, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Andrzej Melezini

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, dokonując wykładni umowy cywilnoprawnej w kontekście prawa podatkowego, może uznać późniejsze sprostowanie umowy za niewiarygodne, jeśli jego celem jest uzyskanie korzyści podatkowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły, iż późniejsze sprostowanie umowy cywilnoprawnej, mające na celu wykazanie sprzedaży przedsiębiorstwa w celu uniknięcia korekty podatku naliczonego, było niewiarygodne. Organy były uprawnione do oceny rzeczywistej treści umowy i jej skutków podatkowych, a nie tylko do literalnego brzmienia oświadczeń woli. W sytuacji, gdy materiał dowodowy pozwala na jednoznaczną wykładnię umowy i ustalenie jej rzeczywistej treści, organ nie ma obowiązku występowania do sądu powszechnego o ustalenie stosunku prawnego.
Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. odliczyła podatek VAT od nabycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości i prawa własności budynków, które następnie sprzedała w ramach spółki cywilnej. Organy podatkowe uznały, że sprzedaż ta powinna być opodatkowana, a następnie, po dokonaniu sprostowania umowy, została zwolniona z VAT, co skutkowało obowiązkiem korekty odliczonego podatku naliczonego. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących wykładni umowy i sprzedaży przedsiębiorstwa. Sąd oddalił skargę, uznając późniejsze sprostowanie umowy za niewiarygodne.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2014 r. oddala skargę Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] października 2015 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w sprawie rozliczenia A. Sp. z o.o. w N. (dalej powoływanej jako "Spółka") podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2014 r. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. określił Spółce rozliczenia w podatku VAT za miesiąc wrzesień 2014 r. w innej wysokości niż wynikająca z deklaracji podatkowej. W przedmiotowym rozstrzygnięciu stwierdzono, że podatnik winien dokonać korekty odliczonej kwoty podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów i usług zgodnie z art. 91 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2014 r. (Dz. U z 2011 r., nr 177, poz. 1054 ze zm., zwanej dalej: "u.p.t.u."). W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie: przepisów postępowania, w szczególności art. 199a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613, zwanej w skrócie: "o.p.") w zw. z art. 551 i art. 65 § 2 k.c. oraz art. 193 a § 3 o.p. Po rozpatrzenia odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podniósł, że z akt sprawy wynika, że od [...] lutego 2014 r. Spółka była zarejestrowana jako czynny podatnik podatku od towarów i usług. W dniu [...] marca 2014 r. Spółka dokonała zakupu: (-) prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] oznaczonej numerem geodezyjnym [...] oraz prawa własności posadowionych na tej działce budynków, (-) prawa współużytkowania wieczystego w 1/3 części niezabudowanej nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów numerem geodezyjnym [...]. Przedmiotowe transakcje dokumentowane były fakturami wystawionymi przez O. Sp. z o.o. w W. Jak wynika z prowadzonych przez Spółkę rejestrów zakupów przedstawione transakcje zostały zewidencjonowane i następnie uwzględnione w złożonych deklaracjach. Organ ustalił, że sprzedaż prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w B., przy ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów numerem geodezyjnym [...] dokonana przez O. Sp. z o.o. na rzecz Spółki została opodatkowana. Przedmiotowa transakcja, co do zasady, korzystała ze zwolnienia od podatku VAT (art. 43 ust. 1 pkt 10 u.p.t.u.), jednakże w oparciu o przepis art. 43 ust. 10 u.p.t.u., Spółki zrezygnowały ze zwolnienia od podatku i wybrały opodatkowanie transakcji. Skutkiem powyższego Spółka A. skorzystała z prawa odliczenia przedmiotowego podatku VAT. W okresie od lutego do września 2014 r Spółka zewidencjonowała i uwzględniła w składanych deklaracjach VAT-7 wydatki mające związek z opisanymi wyżej transakcjami i dalszym korzystaniem z nieruchomości. Dotyczyło to: (-) opłat za pośrednictwo w zakupie nieruchomości, (-) opłat notarialnych, (-) opłat za projekt budowlany docieplenia budynku, (-) opłat za energię elektryczną, (-) opłat za projekt rozbiórki, (-) zaliczki na wymianę okien, (-) wynagrodzenia za roboty elektryczne. Z akt sprawy wynika również, że Spółka korzystała z prawa użytkowania wieczystego i własności budynków nabytych od Spółki O. niecałe 6 miesięcy. W dniu [...] sierpnia 2014 r. Spółka zawarła umowę z R. S., B. i J. S., R. i W. S. Obejmowała ona przeniesienie praw użytkowania wieczystego i własności budynków w zamian za zwolnienie z długu. Przedmiotową umowę zawarto w formie aktu notarialnego. Kolejnym aktem notarialnym z dnia [...] września 2014 r. dokonano sprostowania opisanej umowy z dnia [...] sierpnia 2014 r. Stawający oświadczyli, że zamiarem Spółki było przeniesienie prawa użytkowania wieczystego i własności budynków na rzecz A. Sp. cywilnej, której wspólnikami byli B. S., R. S. i R. S. W dniu [...] września 2014 r. A.Sp. z o.o. wystawiła fakturę VAT nr [...] o wartości brutto 1.053.229,20 zł (netto: 866.000 zł, VAT: 187.229,20 zł) na rzecz A. s.c. B. S., R. S., R. S. Zgodnie z zapisami na fakturze: (-) przeniesienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w B., przy ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów numerem geodezyjnym [...] oraz prawa własności posadowionych na tej działce budynków zostało opodatkowane stawką VAT 23 %, (-) przeniesienie prawa współużytkowania wieczystego w 1/3 części niezabudowanej nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów numerem geodezyjnym [...] zostało zwolnione od podatku. Przedmiotową fakturę ujęto w ewidencji sprzedaży Spółki za miesiąc wrzesień 2014 r. Organ wskazał, że w dniu [...] grudnia 2014 r., do opisanej faktury z dnia [...] września 2014 r. Spółka wystawiła fakturę korygującą nr [...]. W fakturze korygującej zmieniono stawkę podatku VAT dla transakcji przeniesienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w B., przy ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów numerem geodezyjnym [...] oraz prawa własności posadowionych na tej działce budynków - ze stawki 23 % na "zwolniona". Jako podstawę zwolnienia wskazano art. 43 ust. 1 pkt 10 u.p.t.u. Mając powyższe ustalenia na względzie organ odwoławczy stwierdził, że Spóła w rozliczeniu za miesiąc wrzesień 2014 r. powinna dokonać korekty podatku naliczonego, a zaniechanie przedmiotowej czynności stanowiło naruszenie art 91 ust. 7 u.p.t.u. Realizując zakup praw użytkowania wieczystego i prawa własności budynków od O. Sp. z o.o. - Spółka działając wspólnie i w porozumieniu z kontrahentem zdecydowała o opodatkowaniu dostawy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w B., przy ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów numerem geodezyjnym [...]oraz prawa własności posadowionych na tej działce budynków, 23 % stawką podatku VAT, rezygnując ze zwolnienia od podatku. Podatek naliczony wynikający z zawartej transakcji Spółka odliczyła. Organ zaznaczył, że z prawa określonego w art. 86 ust. 1 u.p.t.u. Spółka skorzystała również w odniesieniu do zakupionych usług towarzyszących nabytym prawom do nieruchomości oraz czynnościom związanym z ich użytkowaniem. Zrealizowana następnie przez Spółkę sprzedaż prawa użytkowania wieczystego i własności budynków została zwolniona od podatku VAT - wywołało to określone konsekwencje podatkowe związane z prawem do odliczenia podatku naliczonego. Dyrektor Izby Skarbowej, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że zbycie przez podatnika towaru w formie czynności zwolnionej z podatku wywołało zmianę prawa do odliczenia, a to w konsekwencji rodziło obowiązek korekty rozliczenia. Ponadto organ stwierdził, że Spółka powinna dokonać korekty części usług, co do których przestał istnieć pierwotny związek ze sprzedażą opodatkowaną, a pojawił się związek ze sprzedażą zwolnioną. W szczególności wydatki te można identyfikować jako usługi poniesione na ulepszenie budynków, które przy zakupie korzystały z prawa odliczenia podatku, a następnie prawo te straciły w związku z ich sprzedażą korzystającą ze zwolnienia z podatku VAT. Korektą powinny być objęte usługi: projektu budowlanego docieplenia budynku, projektu rozbiórki budynku stróżówki, zakupu wymiany okien (zaliczka), robót elektrycznych. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał również, że dodatkowym elementem rozstrzygnięcia jest zakwestionowanie prawa Spółki do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury wystawionej przez notariusza W. Z. w dniu [...] sierpnia 2014 r. nr [...], która następnie została skorygowana fakturą z dnia [...] grudnia 2014 r. W fakturze korygującej zmieniono stawkę podatku VAT dla transakcji przeniesienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] o nr geod. [...] oraz prawa własności posadowionej na tej działce budynków- ze stawki 23 % na "zwolniona". Mając powyższe organ stwierdził, że istnieje obowiązek złożenia korekty podatku naliczonego w związku ze zmianą przeznaczenia usługi wykorzystanej do wykonania czynności zwolnionej z podatku, a zatem znajduje zastosowanie art. 91 ust. 7 u.p.t.u. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. W szczególności Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że stosownie do art. 6 u.p.t.u. błędnie wskazano, iż zbycie przedsiębiorstwa korzysta ze zwolnienia w podatku VAT, gdyż z treści tego przepisu wynika, że czynność ta nie podlega opodatkowaniu. Organ zaznaczył również, że zmiana umowy podjęta po 11 miesiącach od daty jej zawarcia, służąca rzekomemu wykazaniu zamiaru, oceniona jest jako niewiarygodna i mająca wyłącznie związek z prowadzonym postępowaniem podatkowym, a nie faktycznym zamiarem udziałowców w dacie [...] sierpnia 2014 r. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, wbrew twierdzeniom Spółki, że zapisy w aktach notarialnych nie budzą wątpliwości, a zatem nie wymagają podjęcia dodatkowych działań interpretacyjnych. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów: 1) art. 199a § 1 o.p. w zw. z art. 551 i art. 65 § 2 k.c. polegające, na błędnej wykładni treści umowy zawartej w dniu [...] sierpnia 2014 r. wraz z jej sprostowaniami, poprzez ustalenie przez organ I instancji, a następnie II instancji, · iż umowa ta nie stanowi sprzedaży przedsiębiorstwa, która to czynność nie podlega VAT w myśl art. 6 pkt 1u.p.t.u., w sytuacji gdy okoliczności zawarcia umowy z dnia 27 sierpnia 2014 r. zamiar stron, cel umowy oraz akt notarialny z dnia [...] lipca 2015 r. (Rep. [...]) potwierdzają, iż umowa ta dotyczyła sprzedaży przedsiębiorstwa, która to czynność nie podlega podatkowi VAT na podstawie art. 6 pkt 1 u.p.t.u.; 2) art. 199a § 3 o.p. polegające na niewystąpieniu do sądu powszechnego o ustaleniu stosunku prawnego lub prawa, w sytuacji gdy powstały istotne wątpliwości w przedmiocie ustalenia treści czynności prawnej - umowy z dnia [...] sierpnia 2014 r.; 3) art. 191 o.p. polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów, poprzez ustalenie treści umowy z [...] sierpnia 2014 r. bez uwzględnienia dokumentów stanowiących jej integralną treść, tj. sprostowania z dnia [...] lipca 2015 r. mającego na celu sprecyzowanie postanowień umowy i intencji stron. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest dokonanie oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego przez organy administracji w kontekście umowy cywilnoprawnej i skutków prawnych tej oceny na gruncie prawa podatkowego. Należy zauważyć, że zgodnie z zasadą wynikającą z art. 6 u.p.t.u.: "Przepisów ustawy nie stosuje się do: (1) transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa; (2) czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy." Na gruncie prawa cywilnego, zgodnie z dyspozycją art. 55¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.; dalej przywoływana jako: "k.c.") przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności: (1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa); (2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości; (3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych; (4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne; (5) koncesje, licencje i zezwolenia; (6) patenty i inne prawa własności przemysłowej; (7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne; (8) tajemnice przedsiębiorstwa; (9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Przepis art. 551 k.c. definiując przedsiębiorstwo w znaczeniu przedmiotowym, wskazuje, że stanowi ono zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej, podając przy tym przykładowe elementy wchodzące w jego skład - stanowiące w większości prawa o różnej postaci i treści. Czynnikiem "konstytuującym" przedsiębiorstwo lub jego część w znaczeniu przedmiotowym jest występowanie elementu organizacji oraz funkcjonalnego powiązania różnorodnych jego składników umożliwiających traktowanie przedsiębiorstwa, jako pewną całość (zespół). Występowanie elementu organizacji pozwala odróżnić przedsiębiorstwo od majątku, gdyż ten ostatni jest przedmiotem organizacji i stanowi jedynie zbiór elementów wchodzących w skład zorganizowanej całości, jaką jest przedsiębiorstw (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt I ACa 1269/12, LEX nr 1781000). Zgodnie zaś z art. 65 k.c. oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Sąd w pełni zgadza się ze stanowiskiem pełnomocnika Spółki, który przywołując wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt I CSK 703/09, wskazuje, że ocena charakteru umowy zależy nie od jej nazwy, ale od rzeczywistej treści oraz celu i zgodnego zamiaru stron (na co wskazuje przywoływany art. 65 § 2 k.c.). Stwierdzenie zaś, czy przedmiotem konkretnej umowy sprzedaży jest przedsiębiorstwo wymaga ustalenia jej treści, dokonania wykładni oświadczeń woli stron oraz ich ocena przez pryzmat przesłanek określonych w art. 55¹ k.c. W ocenie Sądu organy dokonały właśnie takiej oceny, która została odzwierciedlona w decyzjach w sposób obiektywny, rzeczowy i skonkretyzowany, co dało podstawę do wyciagnięcia zasadnych wniosków na gruncie prawa podatkowego. Należy też kategorycznie stwierdzić, że do takiej oceny organy były nie tylko uprawnione, ale wręcz zobowiązane. W żaden sposób nie można uznać, że w sprawie zaszła konieczność skorzystania przez organy podatkowe z instrumentu prawnego, o którym mowa w art. 199a § 3 o.p., zgodnie z którym to przepisem prawa: "Jeżeli z dowodów zgromadzonych w toku postępowania, w szczególności zeznań strony, chyba że strona odmawia składania zeznań, wynikają wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe, organ podatkowy występuje do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa." Należy w pełni poprzeć i przywołać ugruntowane stanowisko sądów administracyjnych w powyższym zakresie, które wskazuje, że organ podatkowy pomimo wprowadzonej regulacji art. 199a § 3 o.p., nie został zwolniony z obowiązku kwalifikowania zdarzeń na gruncie prawa podatkowego oraz oceny skutków prawno-podatkowych, jakie one wywierają. Z tych też powodów, obowiązek wystąpienia do sądu powszechnego na podstawie tego przepisu powstaje jedynie wówczas, gdy zgromadzony materiał dowodowy pozostawia wątpliwości co do istnienia stosunku prawnego bądź prawa. Wątpliwości takie istnieją, gdy zebrany przez organ materiał dowodowy nie pozwala na dokonanie niebudzącej wątpliwości wykładni oświadczeń woli stron czynności prawnej oraz ustalenia jej rzeczywistej treści, a tym samym nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy (por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 45/14, LEX nr 2036757.). Organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie dały też wyraz przepisom prawa i swoim kompetencjom, wynikającym m.in. z art. 199a § 1 o.p., zgodnie z którym organ podatkowy dokonując ustalenia treści czynności prawnej, uwzględnia zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli złożonych przez strony czynności, która to norma prawna jest sprzężona z przywoływaną normą prawną dekodowaną z art. 65 k.c. Przechodząc do argumentów świadczących o zasadności dokonanej oceny należy wskazać, że pełnomocnik Skarżącej pozostaje w błędzie uznając, że okoliczności zawarcia umowy z dnia [...].08.2014 r., zamiar stron, cel umowy oraz akt notarialny z dnia [...].07.2015 r. potwierdzają, iż umowa ta dotyczyła sprzedaży przedsiębiorstwa, która to czynność jest zwolniona z podatku VAT na podstawie art. 6 pkt 1 u.p.t.u. Sąd w pełni podziela stanowisko organów, uznając, że zawarta w dniu [...].08.2014 r. "Umowa przeniesienia prawa wieczystego użytkowania wraz z odrębną własnością budynków w zamian za zwolnienie z długu" wyraźnie wskazuje w § 3 co jest przedmiotem tej umowy, tj.: "§ 3. B. S. działająca w imieniu i na rzecz A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. oświadczyła, iż na mocy art. 508 k.c. w zw. z art. 155 k.c. i art. 453 k.c. prawo wieczystego użytkowania nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...] o pow. 2662 m² wraz z odrębną własnością posadowionych na niej budynków oraz udział 1/3 w prawie wieczystego użytkowania niezabudowanej nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów Nr [...] o pow. 543 m² - wszystko bliżej opisane w § 1 tego aktu przenosi na współwłasność (współużytkowanie wieczyste) w sposób następujący: na rzecz B. i J. małżonków S. - udział 1/4 części, na rzecz R. i W. małżonków S. - udział 1/4 części, na rzecz R. S. - udział 1/2 części, na co B. i J. małżonkowie S., R. i W. małżonkowie S. oraz R. S. wyrażają zgodę i powyższy przedmiot umowy nabywają na współwłasność (współużytkowanie wieczyste) w sposób wyżej wymieniony i w zamian za to częściowo zwalniają Spółkę z o.o. A. z siedzibą w B. z długu, wynikającego z w/w umów pożyczek do kwoty jeden milion pięćdziesiąt trzy tysiące dwieście dwadzieścia dziewięć złotych dwadzieścia groszy (1.053.229,20), bliżej opisanych w § 1 tego aktu, który tym samym zostaje umorzony do ww. kwoty". Należy odnotować, że w dniu [...].09.2014 r. dokonano sprostowania ww. umowy z dnia [...].08.2014 r., na skutek czego § 3 wskazanej umowy z dnia [...].08.2014 r. otrzymał brzmienie: "§ 3. B. S. działająca w imieniu i na rzecz A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. oświadczyła, iż na mocy art. 508 k.c. w zw. z art. 155 k.c. i art. 453 k.c. prawo wieczystego użytkowania nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...] o pow. 2662 m² wraz z odrębną własnością posadowionych na niej budynków oraz udział 1/3 w prawie wieczystego użytkowania niezabudowanej nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów Nr [...] o pow. 543 m² — wszystko bliżej opisane w § 1 tego aktu przenosi na współwłasność łączną (współużytkowanie wieczyste) na rzecz B. S., R. S., R. S. - Wspólników Spółki Cywilnej pod firmą: A. Spółka Cywilna z siedzibą w B., zaś B. S., R. S. oraz R. S. oświadczają, iż wyrażają zgodę i powyższy przedmiot umowy nabywają na współwłasność (współużytkowanie wieczyste) łączną w ramach łączącej ich spółki cywilnej, w celu prowadzenia działalności gospodarczej i w zamian za to częściowo zwalniają Spółkę z o.o. A. z siedzibą w B. z długu, wynikającego z w/w umów pożyczek do kwoty jeden milion pięćdziesiąt trzy tysiące dwieście dwadzieścia dziewięć złotych dwadzieścia groszy (1.053.229,20), bliżej opisanych w § 1 tego aktu, który tym samym zostaje umorzony do ww. kwoty. J. S. i W. S. oświadczają, iż wyrażają na powyższe zgodę". Dokonując oceny powyższych zapisów należy wywnioskować, że przedmiotem umowy jest przeniesienie prawa wieczystego użytkowania nieruchomości o nr ewidencyjnym [...] wraz z odrębną własnością posadowionych na niej budynków oraz przeniesienie udziału w wysokości 1/3 w prawie wieczystego użytkowania niezabudowanej nieruchomości oznaczonej nr ewidencyjnym [...], w zamian za co Spółka zostaje zwolniona z długu do określonej kwoty. Należy w pełni zgodzić się ze stanowiskiem organów, że treść umowy nie pozostawia żadnych wątpliwości co do istnienia stosunku prawnego lub prawa, a zamiar stron umowy i cel tej umowy są jasne i nie budzą wątpliwości. Powyższe znalazło również swój wyraz w wystawionej przez Skarżącą w dniu [...].09.2014 r. fakturze sprzedaży, gdzie jako przedmiot sprzedaży wskazano bynajmniej nie zbycie przedsiębiorstwa, tylko - zgodnie z umową - zbycie "prawa wieczystego użytkowania nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów [...] wraz z własnością posadowionych na niej budynków" oraz "udziału 1/3 prawa wieczystego użytkowania niezabudowanej nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...]". Pełnomocnik Skarżącej powołuje się na przedłożony przez Spółkę akt notarialny z dnia [...].07.2015 r., na mocy którego dokonano kolejnego sprostowania umowy z dnia [...].08.2014 r. - tym razem strony transakcji postanowiły uznać, że przedmiotem umowy było zbycie całego przedsiębiorstwa Spółki w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego, a w skład tego przedsiębiorstwa wchodzi prawo wieczystego użytkowania nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...] o powierzchni 2 662 m² wraz z odrębną własnością posadowionych na niej budynków (włącznie z wyposażeniem znajdującym się w tych budynkach) oraz udział 1/3 w prawie wieczystego użytkowania niezabudowanej nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...] o powierzchni 543 m². W ocenie pełnomocnika Skarżącej bez znaczenia jest to, iż w mniejszej sprawie Spółka przedłożyła ww. akt notarialny z dnia [...].07.2015 r. dopiero po wyznaczeniu terminu do zapoznania się z aktami sprawy. Organy nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów i tym samym nie naruszając art. 191 o.p. uznały, mając na względzie doświadczenie życiowe, że przedłożony przez Spółkę akt notarialny z dnia [...].07.2015 r. został sporządzony na potrzeby prowadzonego postępowania, aby stworzyć pozór uzasadnienia prawnego dla nie dokonywania korekty podatku naliczonego. Dlatego uznać należało ten dowód jako niewiarygodny. Potwierdza to również znaczny upływ czasu między dokonaniem sprzedaży nieruchomości przez Spółkę na rzecz A. s.c., a dokonanym sprostowaniem, wynoszący ponad 11 miesięcy od daty zawarcia umowy, wystawienie przez Spółkę faktury sprzedaży tytułem zbycia "prawa wieczystego użytkowania nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów [...] wraz z własnością posadowionych na niej budynków" oraz "udziału 1/3 prawa wieczystego użytkowania niezabudowanej nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...]", a nie tytułem zbycia przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55¹ k.c., ujęcie tej faktury w księdze podatkowej, dalsze funkcjonowanie Spółki jako podatnika VAT, mimo że Spółka ta miała zbyć całe prowadzone przez siebie przedsiębiorstwo. Należy zatem ocenić, że oczywistym celem dokonania w dniu [...].07.2015 r. kolejnego sprostowania umowy z dnia [...].08.2014 r. było osiągnięcie przez Spółkę nieuprawnionej korzyści podatkowej polegającej na zwolnieniu się z obowiązku dokonania korekty podatku naliczonego. Materiał dowodowy w sprawie bezsprzecznie wskazuje, że pomiędzy Spółką a A. s.c. doszło do przeniesienia prawa wieczystego użytkowania nieruchomości o nr ewidencyjnym [...] wraz z odrębną własnością posadowionych na niej budynków oraz przeniesienia udziału w wysokości 1/3 w prawie wieczystego użytkowania niezabudowanej nieruchomości oznaczonej nr ewidencyjnym [...], które to transakcje są zwolnione od podatku od towarów i usług. Reasumując, zebrany materiał dowodowy pozwala na dokonanie niebudzącej wątpliwości wykładni oświadczeń woli stron umowy z dnia [...].08.2014 r. i ustalenie rzeczywistej treści tej umowy, co z kolei dało podstawę organom podatkowym do rozliczenia podatku VAT za miesiąc wrzesień 2014 r. w innej wysokości niż wynikająca z deklaracji podatkowej. W tym stanie rzeczy, uznając za chybione zarzuty skargi i stwierdzając brak innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło