II OZ 1354/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 sierpnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 1066/15 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi S. S. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 24 maja 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 1066/15 odrzucił skargę S. S. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich. Podstawą odrzucenia skargi, stosownie do art. 53 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270), było stwierdzenie, że została ona wniesiona z uchybieniem terminu. Odpis postanowienia z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi skarżącego r. pr. L. K. w dniu 19 lipca 2016 r. W dniu 2 sierpnia 2016 r. skarżący wniósł podpisane przez siebie zażalenie na powyższe postanowienie, w którym zawał też wniosek o przywrócenie terminu "w tej sprawie". Powołał się na pismo z dnia 21 lipca 2016 r., które otrzymał 26 lipca 2016 r. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że "z powodu choroby człowiek nie jest czasem w stanie napisać pisma w terminie". Do zażalenia skarżący załączył kierowane do niego pismo r. pr. L. K. z dnia 21 lipca 2016 r., odebrane przez niego 26 lipca 2016 r. W piśmie tym pełnomocnik poinformował skarżącego, że na postanowienie z dnia 24 maja 2016 r. przysługuje zażalenie, które należy wnieść w terminie do 26 lipca 2016 r. Pełnomocnik wskazał, że w przypadku uchybienia terminu do wniesienia zażalenia należy wraz z zażaleniem złożyć wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Jednocześnie pełnomocnik poinformował, że w jego ocenie nie ma podstaw prawnych do wnoszenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi. Na koniec pełnomocnik zawarł prośbę o uregulowanie należności z tytułu zastępstwa prawnego oraz osobiste stawiennictwo i odbiór dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2016 r. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że strona powołująca się na chorobę jako okoliczność uniemożliwiającą dokonanie czynności procesowej w terminie powinna wykazać, w przedmiotowym okresie była chora oraz że nie było innej osoby, która mogłaby tę czynność dokonać w jej imieniu. W rozpoznawanej sprawie skarżący wprawdzie podniósł, że spóźnienie wynikło z powodu choroby, jednakże na tę okoliczność nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających, że w okresie od 26 lipca 2016 r. do 2 sierpnia 2016 r. był chory ani nie udokumentował, że nie był w stanie tej czynności dokonać w terminie. W tej sytuacji Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia, a tym samym brak jest przesłanek uzasadniających jego przywrócenie. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wyjaśnił, że jest chory i leczy się, na dowód czego załączył kserokopie Kartę informacyjną leczenia szpitalnego oraz wyników badań i konsultacji lekarskich. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 780 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Jednym z przewidzianych w art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. warunków przywrócenia terminu przez sąd jest uprawdopodobnienie przez stronę braku jej winy w przekroczeniu terminu. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełni prawidłowe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że podana przez skarżącego okoliczność - choroba, nie wskazuje na brak winy w uchybieniu terminu. Przede wszystkim zauważyć należy, że skarżący nie uprawdopodobnił ani faktu choroby, ani też tego, że był to czynnik uniemożliwiający mu wniesienie w terminie zażalenia na postanowienie z dnia 24 maja 2016 r. - czy to osobiście, czy za pośrednictwem innej osoby. Dokumenty wskazujące na stan zdrowia skarżącego - w postaci kserokopii Karty informacyjnej leczenia szpitalnego oraz wyników badań i konsultacji lekarskich, skarżący złożył dopiero przy zażaleniu na postanowienie z dnia 22 sierpnia 2016 r. o odmowie przywrócenia terminu. Przytoczenie tych okoliczności dopiero na etapie postępowania zażaleniowego, jako spóźnione, nie może odnieść zamierzonego skutku. Niezależnie od powyższego uznać należy, że przedłożone dokumenty, nawet gdyby były znane Sądowi pierwszej instancji na etapie wydawania zaskarżonego postanowienia, to nie mogły skutkować odmiennym rozstrzygnięciem jego wniosku. W ugruntowanym orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że nie każda choroba może stanowić przesłankę dla przywrócenia terminu. Nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z dnia 30 grudnia 2008 r., sygn. akt I OZ 925/08; orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Również podeszły wiek oraz zły stan zdrowia nie przesądzają jeszcze o braku winy w uchybieniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2007 r., sygn. akt II OZ 872/07; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powołanie się na powyższe okoliczności nie jest zatem równoznaczne z uprawdopodobnieniem, że uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy należy wskazać, że skarżący w toku postępowania w ogóle nie wyjaśnił, na czym konkretnie polegała jego choroba i dlaczego uniemożliwiała mu podjęcie w okresie, w którym upływał termin do wniesienia zażalenia, jakichkolwiek czynności procesowych, czy też posłużenie się w tym zakresie osobą trzecią. Przedłożona dokumentacja leczenia szpitalnego wskazuje, że skarżący przebywał w szpitalu w okresie od 20 do 28 czerwca 2013 r. Nie jest ona zatem miarodajna dla oceny aktualnego stanu zdrowia skarżącego, gdyż opisuje ona schorzenia stwierdzone niemal 3 lata wcześniej niż rozpoczął bieg termin do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi. Co więcej, kserokopie załączonych do zażalenia dokumentów wskazują, że u skarżącego rozpoznano wiele chorób, w tym o charakterze przewlekłym, z koniecznością dalszego leczenia i konsultacji. Dokumenty te pozwalają na stwierdzenie, że zły stan zdrowia skarżącego nie był wynikiem nagłej choroby, niedającej się przewidzieć, lecz jest związany z jego podeszłym wiekiem oraz chorobami o charakterze przewlekłym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione powyżej okoliczności nie wskazują, aby zaistniały takie przeszkody, które uniemożliwiły skarżącemu wniesienie zażalenia na postanowienie z dnia 24 maja 2016 r. w ustawowym terminie. Stąd też zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia wraz z zaprezentowaną w nim argumentacją należy uznać za prawidłowe. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.