II OZ 872/07

Dnia 2 października 2007 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski, , , po rozpoznaniu w dniu 2 października 2007 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2007 roku, sygn. akt IV SA/Wa 1918/06 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2007 roku w sprawie ze skargi M. K. i A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego p o s t a n a w i a: 1. oddalić zażalenie; 2. przyznać i wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Naczelnego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata M. W. kwotę 146,40 (sto czterdzieści sześć 40/100) złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2007r., sygn. akt IV SA/Wa 1918/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu A. Z. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 17 stycznia 2007r. oddalającego skargę A. Z. i M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podano, iż w dniu rozprawy, tj. 17 stycznia 2007r., na którą skarżący stawił się osobiście został pouczony przez Sąd o sposobie i terminie wniesienia środka odwoławczego – skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wydanego w tym dniu wyroku oddalającego skargę. Jednakże nie złożył stosownego wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W dniu 22 stycznia 2007r. złożył w Sądzie pismo, w którym żądał zwrotu załączników dołączonych do wcześniejszych pism procesowych. Kolejnym pismem z dnia 14 marca 2007r. A. Z. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata – w dalszym ciągu nie składając wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W dniu 4 kwietnia 2007r. po raz kolejny stawił się w Sądzie osobiście w celu otrzymania kserokopii sentencji wyroku, co skonkretyzował w znajdującym się w aktach podaniu. Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2007r. Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 10 maja 2007r. pełnomocnik A. Z. złożył wniosek o przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 17 stycznia 2007r., a następnie w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 17 maja 2007r. wskazał, iż uchybienie terminu do wystąpienia z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia zostało spowodowane nieporadnością i wiekiem skarżącego oraz brakiem rozeznania w przepisach prawa. Nadto w postanowieniu Sądu z dnia 16 kwietnia 2007r. przyznającym skarżącemu prawo pomocy wskazano, iż jest on osobą w podeszłym wieku i o złym stanie zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że nie została spełniona przesłanka z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., stwierdził, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W ocenie Sądu I instancji, wskazane wyżej okoliczności jednoznacznie wskazują, iż A. Z. wielokrotnie stawiał się w Sądzie już po ogłoszeniu wyroku składając liczne pisma do akt sądowych co oznacza, że był w stanie formułować na piśmie liczne żądania kierowane do Sądu, w czym nie przeszkodził mu podeszły wiek, jak również stan zdrowia i był w stanie złożyć także wniosek o sporządzenie uzasadnienia, który nie jest pismem skomplikowanym ani wymagającym specjalnej wiedzy z zakresu prawa. Wskazanie natomiast w postanowieniu Sądu z dnia 16 kwietnia 2007r. o przyznaniu skarżącemu prawo pomocy okoliczności, o których wspomina pełnomocnik skarżącego, miało na celu wykazanie braku możliwości zarobkowych oraz licznych wydatków związanych z jego leczeniem, a więc wykazanie, iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zażaleniu na powyższe postanowienie A. Z. wniósł o jego uchylenie w całości. Jednocześnie zaś reprezentujący go pełnomocnik będący adwokatem wniósł o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu oświadczając przy tym, iż koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części. Zdaniem autora zażalenia, sam fakt składania przez skarżącego do akt sprawy różnego rodzaju pism nie oznacza, iż pisma te składane były w odpowiednich terminach i prawidłowo formułowane pod względem merytorycznym. Skarżący istotnie składał pisma do akt sprawy, ale jak sam wskazał w piśmie z dnia 22 stycznia 2007r., miał przeczucie, że czyni to w sposób nieudolny. Już w treści tego pisma wskazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów adwokackich. Nadto z treści pism skarżącego wynika, iż nie w pełni radził sobie z prawidłowym i klarownym formułowaniem swych żądań i wniosków. Wobec czego, w ocenie autora zażalenia, wiek skarżącego ma zasadnicze znaczenie dla oceny jego zachowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 i 87 p.p.s.a. przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, w tym przypadku wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, następuje na wniosek strony, w którym należy uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z utrwaloną już linią orzecznictwa, uprawdopodobnienie braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, oznacza wykazanie okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były nie do przewidzenia oraz nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. np. wyrok NSA z dnia 4 listopada 1998r., sygn. akt III SA 1243 – 1244/97 – nie publikowany; postanowienie NSA z dnia 2 października 2002r., sygn. akt V SA 793/02 – M.Prawn. 2002/23/1059; postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2004r., sygn. akt OZ 809/04 – nie publikowane; postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2005r., sygn. akt FZ 713/04 – nie publikowane; postanowienie NSA z dnia 3 marca 2005r., sygn. akt II OZ 42/05 – nie publikowane). Podeszły wiek i ogólnie zły stan zdrowia nie przesądzają o braku winy w uchybieniu terminowi dokonania czynności procesowej (por. postanowienie SN z dnia 29 stycznia 2002r., II UZ 90/01, OSNP 2003/24/604). Choroba strony może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą niezachowanie terminu tylko wówczas, gdy rzeczywiście uniemożliwia podjęcie czynności procesowej. Samo złe samopoczucie strony i odczuwane przez nią dolegliwości nie mogą być potraktowane jako przyczyna usprawiedliwiająca bezczynność strony (tak SN w postanowieniu z dnia 3 stycznia 1974r., II CO 18/73 – nie publikowanym). Obowiązkiem skarżącego było zatem uprawdopodobnienie zaistnienia takich okoliczności, które uniemożliwiały mu złożenie w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w dniu 17 stycznia 2007r. Złożony przez pełnomocnika skarżącego wniosek o przywrócenie terminu nie wskazywał jednakże żadnych okoliczności tego rodzaju. Wobec czego, zarządzeniem z dnia 15 maja 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał pełnomocnika skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia w/w wyroku. W odpowiedzi zaś na to wezwanie Sądu, pełnomocnik skarżącego powołał się jedynie ogólnikowo na "nieporadność", "wiek" oraz "zły stan zdrowia" skarżącego. We wniesionym do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażaleniu ponowił zresztą tę argumentację. Sąd I instancji trafnie zatem uznał, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił okoliczności świadczących o tym, iż uchybienie terminu było od niego niezależne i nie wynikało z zaniedbania. Tym bardziej, że złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie jest ani czynnością skomplikowaną, ani czynnością, której należy dokonać w sądzie osobiście. Z akt sądowych zresztą wynika, iż istotnie skarżący został prawidłowo pouczony o tym, że pisemne uzasadnienie wyroku doręcza się na wniosek zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku, w której to czynności uczestniczył, o czym świadczy protokół rozprawy z dnia 17 stycznia 2007r. Stosowne pouczenie w tym zakresie zawierało również skierowane do skarżącego zawiadomienie o rozprawie. W dniu 22 stycznia 2007r., a więc w czasie biegu siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, złożył on natomiast pismo skierowane do Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w którym domagał się jedynie zwrotu załączników do składanych w toku postępowania sądowego pism. W dniu 14 marca 2007r. złożył natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy, zaś w dniu 4 kwietnia 2007r. zwrócił się do Sądu o wydanie z akt sprawy kserokopii protokołów z dnia 6 grudnia 2006r. i 17 stycznia 2007r. oraz wyroku z dnia 17 stycznia 2007r. Z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia w/w wyroku wystąpił natomiast dopiero w dniu 10 maja 2007r. pełnomocnik skarżącego, jednocześnie wnosząc o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Z przytoczonych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. O przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia w wysokości 146,40 zł (120,00 zł oraz 26,40 zł jako 22% podatku od towarów i usług) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 19 pkt 1 przy zastosowaniu § 18 ust. 1 pkt 2 lit. d oraz § 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).