III SAB/Gl 10/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury po rozpoznaniu w dniu 5 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. N. na bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 28 kwietnia 2016 r., na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2, art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. w przedmiocie postępowania kontrolnego w zakresie zasadności zwrotu podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2014 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 czerwca 2016 r. skarga łączna została rozdzielona. Skarga dotycząca przewlekłego prowadzenia postępowania przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. została wyłączona do odrębnego rozpoznania i wpisana pod sygn. akt III SAB/Gl 9/16. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, z uwagi na to, iż przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości skarżenia bezczynności prowadzenia kontroli podatkowej. Ewentualnie, w przypadku uznania dopuszczalności skargi, organ wniósł o jej oddalenie. W dniu 28 czerwca 2016 r. do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącej, w którym zmodyfikował podstawę skargi z omyłkowo wskazanego art. 3 § 2 pkt 8 na art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 9 p.s.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Natomiast tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego został uregulowany w art. 52 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Podkreślić należy, że zawarte w powołanym art. 52 § 2 p.p.s.a. wyliczenie środków zaskarżenia ma jedynie charakter przykładowy, co prowadzi do wniosku, że w przypadku skargi na bezczynność – gdy idzie o sprawę podatkową – środkiem takim będzie ponaglenie, o którym mowa w art. 141 Ordynacji podatkowej (por. W. Chróścielewski, Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, PiP 2004, s. 65). Zgodnie z art. 141 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2015 poz. 613, dalej O.p.), na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 O.p. stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia lub ministra właściwego do spraw finansów publicznych, jeżeli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora izby skarbowej lub dyrektora izby celnej. Ponaglenie jest zatem szczególnym środkiem zaskarżenia, ponieważ nie odnosi się ono do konkretnej czynności procesowej lub też aktu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2015 r. sygn. akt I FSK 121/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie w orzecznictwie zgodnie podkreśla się, że analiza treści art. 52 § 2 oraz art. 52 § 3 p.p.s.a prowadzi do wniosku, że w przypadku bezczynności organu podatkowego pierwszej instancji skierowana do sądu administracyjnego skarga na bezczynność musi być poprzedzona ponagleniem, o którym mowa w art.141 §1 pkt 1 i 2 O.p. W takim wypadku nie przysługuje stronie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 i § 4 p.p.s.a. Wykładnia językowa art. 52 § 3 p.p.s.a prowadzi do konkluzji, że przepis ten odnosi się do skarg na akty i czynności, a nie bezczynności w zakresie wydawania aktów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2013 r. sygn. akt II FSK 861/13, postanowienie NSA z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt II FSK 1262/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy należy wskazać, że analiza akt prowadzi do wniosku, że skarżąca przed wniesieniem skargi na bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. nie złożyła ponaglenia. Wyczerpanie środków zaskarżenia nie nastąpiło przy tym także przez wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa, gdyż jak wywiedziono powyższej środek taki nie przysługiwał skarżącej. Warto także podkreślić, że ponaglenie ma skutek dewolutywny, czego nie ma wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Ponaglenie w sprawie było więc konieczne dla dopuszczalności skargi do sądu, co jednoznacznie wynika ze wspomnianego art. 52 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia, jakie służyły jej w administracyjnym toku instancji. Wniesiona skarga jest zatem niedopuszczalna i podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.