IV SAB/Gl 111/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka Sędzia WSA Małgorzata Walentek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 września 2016 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A na bezczynność Prezydenta Miasta K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie. Wnioskiem z dnia 22 lutego 2016 r. przesłanym drogą elektroniczną Stowarzyszenie A z siedzibą w W. (dalej Stowarzyszenie), zwróciło się do Prezydenta Miasta K. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie imion i nazwisk pracowników samorządowych, którzy w 2015 roku otrzymali nagrodę/nagrody oraz wysokość tej nagrody/tych nagród w odniesieniu do każdego z nagrodzonych pracowników samorządowych oraz informacji o tym, jakie osiągnięcia w pracy zawodowej stanowiły podstawę przyznania tej nagrody/tych nagród - w odniesieniu do każdego pracownika samorządowego. W skardze z dnia 9 czerwca 2016 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżące Stowarzyszenia wniosło o uznanie, że Prezydent Miasta K. pozostaje w bezczynności oraz o zobowiązanie tego organu do udostępnienia informacji publicznej zgodnie ze złożonym wnioskiem. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie wskazało, że jest podmiotem uprawnionym do uzyskania wnioskowanej informacji na podstawie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Nadto wnioskowana informacja, jest informacją publiczną w myśl art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Odpowiadając na skargę Prezydent Miasta K. wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 54 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) albowiem przedmiotowa informacja została udzielona skarżącemu w dniu 30 czerwca 2016 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a P.p.s.a. Oznacza to, że w sprawach indywidualnych, w których wydawane są decyzje oraz postanowienia, jak też w sprawach, w których wydawane są inne akty z zakresu administracji publicznej albo podejmowane czynności materialnotechniczne - możliwe jest zaskarżenie braku działania wymaganego od organu administracji. Uwzględnienie skargi w tym przypadku, w myśl art. 149 P.p.s.a., nakazuje sądowi administracyjnemu zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, a nadto rozstrzygnięcia kwestii, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ocena, co do bezczynności organu, dokonana być musi na gruncie właściwego dla załatwienia sprawy prawa materialnego, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu i wynikających z przepisów uprawnieniach i obowiązkach. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. W świetle powyższego, dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. W kontrolowanej sprawie prawem materialnym, na podstawie którego należy ocenić zachowanie organu jest ustawa z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198) dalej określana, "u.d.i.p.", Sąd wskazuje, że zgodnie z utrwalonym i jednolitym poglądem orzecznictwa i doktryny dla dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a. Podmiot, do którego złożono wniosek, jeśli wniosek ten dotyczy informacji publicznej, powinien albo udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 ustawy), albo w drodze decyzji odmówić jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2014 roku, poz. 782, ze zm., dalej: ustawa lub u.d.i.p.). Możliwe jest także umorzenie postępowania w drodze decyzji w trybie art. 16 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. W rozpatrywanej sprawie jest poza sporem, że Prezydent Miasta K. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Jak wynika z przekazanych Sądowi akt, do dnia wniesienia skargi zobowiązany organ nie załatwił wniosku strony. Dopiero po wpływie skargi podjął czynności mające na celu załatwienie wniosku i w piśmie z dnia 30 czerwca 2016 roku przesłanym za pośrednictwem poczty elektronicznej udostępnił listę pracowników, którzy otrzymali nagrody w 2015 r. wskazując przy tym wysokość tej nagrody oraz uzasadnienie jej przyznania. Imiona i nazwiska pracowników, którzy nie pełnią funkcji publicznych zostały zanonimizowane na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. ze względu na ochronę ich prywatności, w odniesieniu do tej grupy podano wysokość nagrody i uzasadnienie jej przyznania. Natomiast w odniesieniu do pracowników pełniących funkcję publiczną podano pełne dane, czyli imiona i nazwiska, wysokość nagrody oraz uzasadnienie jej przyznania. W rozpoznawanej sprawie nie mogło jednak dojść do uwzględnienia skargi, gdyż po jej wniesieniu bezczynność ustała. Wobec udzielenia przez organ odpowiedzi w sposób wskazany we wniosku - po wywiedzeniu skargi na bezczynność - nie jest już więc możliwe zobowiązanie organu do ponownego jej udzielenia, co skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego. Nie istnieje bowiem w chwili orzekania przez Sąd przedmiot zaskarżenia - bezczynność organu, a więc przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna (rozumiana jako ustalenie, czy istnieje potrzeba zobowiązania organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności. Przepis art. 149 § 1 P.p.s.a. przewiduje w razie bezczynności organu zobowiązanie go do wydania aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku. Zatem ma na celu wymuszenie załatwienia sprawy. Nie jest to możliwe, gdy sprawa już została zakończona. W takiej sytuacji należy przyjąć, że postępowanie jest bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 §1 pkt 3 P.p.s.a. (uchwała NSA z dnia 26 listopada 2008 r., o sygn. I OPS 6/08 publik. ONSA i WSA z 2009 r., nr 4, poz. 63).). Z powyższego powodu, w niniejszym postępowaniu – zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. - należało natomiast dokonać oceny, czy stwierdzona w sprawie bezczynność organu, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa będzie natomiast stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12) Rozpoznając sprawę w tym zakresie, Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność ta była wynikiem braku rejestracji wniosku o udostępnienie informacji publicznej wskutek niewłaściwej konfiguracji konta pocztowego, co spowodowało, że sprawie nie nadano biegu w wymaganym czasie. Co prawda, do obowiązków organu administracji publicznej należy taka organizacja pracy urzędu, w tym konfiguracja poczty elektronicznej oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu – aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną i wskutek nieprawidłowości organizacyjnych doszło do naruszenia zasady szybkości postępowania. Opóźnienie z tytułu tej usterki nie miało jednak charakteru rażącego, informacja została udzielona niezwłocznie, gdy organ powziął wiadomość o przesłaniu wniosku po wpływie skargi. Wobec tego brak było podstaw do oceny, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie 2 wyroku.