II OZ 1217/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 25 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S.A. z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 września 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1779/16 odrzucającego skargę A. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 7 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. S.A. z siedzibą w W. (dalej jako "skarżąca spółka") na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że 3 lutego 2016 r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego) skarżąca spółka wniosła za pośrednictwem organu skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 18 kwietnia 2016 r. odrzucił skargę jako wniesioną z uchybieniem ustawowego terminu. Na postanowienie to skarżąca wniosła zażalenie, w którym podniosła, że w sprawie brak jest dowodu na to, że doręczenie zaskarżonej decyzji spółce nastąpiło 30 grudnia 2015 r.. W aktach sprawy brak jest oryginału zwrotnego potwierdzenia odbioru. Główny Inspektor Ochrony Środowiska załączył do akt jedynie duplikat takiego poświadczenia, który zawiera w swej treści sprzeczne informacje. Na duplikacie tym dopisana została data doręczenia decyzji – 30 grudnia 2015 r., zaś pracownik spółki – A.S. – wpisała na tym duplikacie datę odbioru 1 stycznia 2016 r. Data ta omyłkowo została przez nią wskazana, bowiem dzień ten jest dniem ustawowo wolnym od pracy i wskazana osoba w tym dniu w zakładzie pracy była nieobecna, a ponadto nikt w tym dniu nie dokonywał doręczeń do spółki. A.S., jako osoba uprawniona do odbioru korespondencji, przebywała na urlopie w dniach 28-31 grudnia 2015 r. i wróciła do pracy 4 stycznia 2016 r. W tym właśnie dniu zarejestrowała korespondencję, która dopiero wtedy powzięła wiadomość o wpływie decyzji i od tego dnia liczyła bieg terminu do złożenia skargi. Skarżąca podniosła ponadto, że wydruki z systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej nie mogą stanowić dowodu w sprawie terminu doręczenia decyzji, zwłaszcza w sytuacji, gdy brak jest dowodu potwierdzającego faktyczny termin dokonania doręczenia. Skarżąca spółka wskazała, że jeżeli operator publiczny twierdzi, że decyzja do spółki wpłynęła 30 grudnia 2015 r., to korespondencja ta jedynie została pozostawiona w Spółce. Takiego pozostawienia nie można zaś traktować jako doręczenia. Postanowieniem z 6 lipca 2016 r. sygn. akt II OZ 719/16 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że w rozpoznawanej sprawie okoliczności doręczenia zaskarżonej decyzji budzą uzasadnione wątpliwości. Zarządzeniem z 25 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił się do Naczelnika Urzędu Pocztowego Warszawa 113 o wyjaśnienie, w jakiej dacie doręczona została skarżącej przesyłka polecona opatrzona numerem ([...]. W dniu 9 sierpnia 2016 r. wpłynęło do akt sprawy pismo Naczelnika Urzędu Pocztowego Warszawa 113 informujące, że przesyłkę doręczono 30 grudnia 2015 r., a odbiór przesyłki pokwitowała A.J. – osoba uprawniona. Odrzucając skargę Sąd I instancji wskazał, że dowodem doręczenia decyzji w postępowaniu administracyjnym powinno być zwrotne potwierdzenie odbioru, w którym odbierający pismo potwierdza jego doręczenie swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Ustalając datę doręczenia stronie decyzji, nie można przyjąć daty doręczenia wskazanej przez odbierającego tę decyzję, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że nie jest ona prawidłowa. O dacie doręczenia nie przesądza wyłącznie data umieszczona na dowodzie doręczenia. Data ta ma znaczenie wówczas, gdy w sprawie nie istnieją dowody wskazujące na inną datę doręczenia decyzji. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że do organu nie zostało zwrócone zwrotne potwierdzenie odbioru przez skarżącą zaskarżonej decyzji, wobec czego w dniu 11 lutego 2016 r. przyjęta została przez Pocztę Polską S.A. Filia UP Warszawa 65 prośba o duplikat wymienionego zwrotnego potwierdzenia odbioru. Na duplikacie zwrotnego potwierdzenia odbioru – wypełnionego przez pracownika urzędu pocztowego asystentkę K.K. zatrudnioną na stanowisku ds. reklamacji, na podstawie dokumentacji gromadzonej przez placówkę pocztową – zaskarżonej decyzji widnieje, że przesyłkę o numerze [...] adresowaną do skarżącej spółki doręczono 30 grudnia 2015 r. Ponadto w aktach administracyjnych sprawy znajduje się dokument wygenerowany ze strony internetowej Poczty Polskiej S.A. "Śledzenie przesyłek – Tracking emonitoring.poczta-polska.pl" stwierdzający, że przesyłka polecona opatrzona numerem: [...] została doręczona 30 grudnia 2015 r. o godzinie 15:04. Informacje te potwierdza pismo Poczty Polskiej S.A. Urząd Pocztowy Warszawa 113 z 5 sierpnia 2016 r., w którym stwierdzono, że przesyłkę doręczono w dniu 30 grudnia 2015 r. W ocenie Sądu I instancji, zarówno pismo Poczty Polskiej S.A. z 5 sierpnia 2016 r., jak i duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru mają charakter dokumentu urzędowego, bowiem stanowią wynik rozpatrzenia reklamacji pocztowej w sposób przewidziany prawem i w zakresie działania podmiotu, który wyjaśnień udzielił, poświadczając tym samym zaistnienie określonych faktów. W związku z tym dokumenty te stanowią dowody stwierdzające w sposób wystarczający i jednoznaczny doręczenie przesyłki adresatowi w dniu 30 grudnia 2015 r. Sąd I instancji podkreślił, że skarżąca nie przeprowadziła procedury reklamacyjnej, z której wynikałoby, że przesyłka została doręczona w innej dacie. Wobec powyższego Sąd I instancji uznał, że zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona skarżącej spółce 30 grudnia 2015 r., zaś skarga nadana 3 lutego 2016 r. wniesiona została z uchybieniem ustawowego terminu, który bezskutecznie upłynął 29 stycznia 2016 r. i nie został przywrócony. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca spółka. W pierwszej kolejności wskazała, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania, o której stanowi art. 183 § 2 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 - dalej jako "p.p.s.a."), bowiem kwestia terminu do wniesienia skargi została już prawomocnie rozstrzygnięta. Ponadto skarżąca spółka podniosła argumenty podnoszone już w toku postępowania i dotyczące wadliwości doręczenia zaskarżonej decyzji oraz braku dowodu na doręczenie przesyłki w dniu 30 grudnia 2015 r. W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W pierwszej kolejności rozważenia wymagał zarzut najdalej idący, dotyczący nieważności postępowania. Wbrew twierdzeniom zażalenia, kwestia zachowania terminu do wniesienia skargi nie została w tej sprawie prawomocnie rozstrzygnięta. W szczególności nie przemawia za tym okoliczność, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 6 lipca 2016 r. sygn. akt II OZ 719/16 uchylił zaskarżone postanowienie i nie przekazał jednocześnie sprawy do ponownego rozpoznania. Zgodnie z art. 185 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie, a gdyby sąd ten nie mógł rozpoznać jej w innym składzie innemu sądowi. Przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie do zażaleń (art. 197 § 2 p.p.s.a.). Odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących innej instytucji prawnej oznacza zastosowanie ich wprost w całości, z modyfikacjami lub ich niezastosowanie. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2-4 lub na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. i uchylając zaskarżone postanowienie nie stosuje art. 185 § 1 p.p.s.a. wprost i w całości, lecz z odpowiednią modyfikacją. Wynika to z tego, że odrzucenie skargi na podstawie jednego ze wskazanych wyżej przepisów oznacza, że nie doszło do rozpoznania sprawy, a zatem sprawa nie może zostać przekazana do ponownego rozpoznania. W takiej sytuacji, po uchyleniu postanowienia przez Naczelny Sąd Administracyjny, wojewódzki sąd administracyjny zobowiązany jest dokonać ponownej oceny przesłanek odrzucenia skargi wynikających z art. 58 § 1 pkt 2-4 lub art. 220 § 3 p.p.s.a. i zależnie od wyniku tej oceny ponownie odrzucić skargę lub nadać jej dalszy bieg. W niniejszej sprawie, jak wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lipca 2016 r. sygn. akt II OZ 719/16, ta ponowna ocena miała polegać na jednoznacznym ustaleniu daty doręczenia skarżącej spółce zaskarżonej decyzji, co pozwolić miało na stwierdzenie, czy skarga została wniesiona w terminie. Jak zatem trafnie zauważył Sąd I instancji, zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma ocena, czy akta sprawy dają jednoznaczną odpowiedź na pytanie, kiedy została doręczona skarżącej spółce zaskarżona decyzja. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ustalenia poczynione przez organ i uzupełnione wezwaniem Sądu I instancji skierowanym do Naczelnika Urzędu Pocztowego Warszawa 113, pozwalały na przyjęcie, że do doręczenia decyzji doszło 30 grudnia 2015 r., a w konsekwencji, że skarga została wniesiona po terminie, co skutkowało jej odrzuceniem. Nie ulega wątpliwości, że w aktach sprawy brak jest oryginału zwrotnego potwierdzenia odbioru przez skarżącą spółkę zaskarżonej decyzji. W związku z tym organ wystąpił do Poczty Polskiej o nadesłanie duplikatu. Z duplikatu tego wynika, że decyzja została doręczona 30 grudnia 2015 r., chociaż potwierdzający duplikat pracownik spółki – A.S. - wpisała datę 1 stycznia 2016 r., a więc niewątpliwie datę dnia wolnego od pracy, w którym nie dokonuje się doręczeń. Jednocześnie z duplikatu zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika numer przesyłki poleconej kierowanej do skarżącej spółki. Numer ten pozwalał na sprawdzenie w ogólnodostępnym systemie śledzenia przesyłek Poczty Polskiej, że przesyłka została doręczona 30 grudnia 2015 r. Wydruk z tego systemu został załączony do akt sprawy. Ponadto datę tę potwierdza pismo Naczelnika Urzędu Pocztowego Warszawa 113, który w odpowiedzi na wezwanie Sądu I instancji wyjaśnił, że przesyłkę doręczono skarżącej spółce 30 grudnia 2015 r., a przesyłkę odebrał upoważniony pracownik A.J. Skarżącej spółce nie udało się skutecznie podważyć powyższych okoliczności. Przede wszystkim spółka przyznaje, że data 1 stycznia 2016 r. została przez jej pracownika omyłkowo wpisana na duplikacie zwrotnego potwierdzenia odbioru. Spółka wyjaśniła jednocześnie, że A.S. w dniach 28 grudnia – 31 grudnia 2015 r. przebywała na urlopie, a po powrocie do pracy 4 stycznia 2016 r. jedynie wpisała wpływ decyzji do dziennika korespondencji, a nie, że odebrała przesyłkę od doręczyciela. Koresponduje z tym informacja uzyskana od Naczelnika Urzędu Pocztowego, z której wynika, że przesyłkę doręczono do rąk innego upoważnionego pracownika – A.J. W takiej sytuacji negatywne skutki procesowego błędnego odnotowania daty wpływu korespondencji z organu obciążają skarżącą spółkę, bowiem to na spółce ciąży obowiązek zapewnienia prawidłowego odbioru korespondencji w swojej siedzibie. Sąd I instancji trafnie także zauważył, że dowodem doręczenia decyzji w postępowaniu administracyjnym powinno być zwrotne potwierdzenie odbioru, w którym odbierający pismo potwierdza jego doręczenie swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Możliwe jest jednak ustalenie innej daty doręczenia decyzji niż wskazana na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, w sytuacji gdy z okoliczności sprawy wynika, że została ona podana omyłkowo lub gdy zwrotne potwierdzenie odbioru zostało zagubione. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem na podstawie informacji zebranych przez organ oraz Sąd I instancji, można w sposób niebudzący wątpliwości ustalić datę doręczenia zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że zaskarżona decyzja została doręczona 30 grudnia 2016 r., a zatem skarga wniesiona 3 lutego 2016 r. była spóźniona i podlegała odrzuceniu. Z tych względów i na podstawie art. 184 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.