VII SA/Wa 2111/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Maria Tarnowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 września 2016 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania oddala skargę Wojewoda [...] postanowieniem z [...] lipca 2015 r., nr [...] działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] - uchylił postanowienie Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2015 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją nr [...] z [...] marca 2015 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę zespołu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z usługami, garażem podziemnym, parkingiem naziemnym i infrastrukturą techniczną, zagospodarowaniem terenu i zjazdami na terenie nieruchomości stanowiącej działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...] - i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ zasady rządzące postępowaniem o wznowienie postępowania i wskazał, że Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...] w dniu [...] kwietnia 2015 r. złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta [...] nr [...] z [...] marca 2015 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Jako podstawę prawną wnioskodawcy wskazali art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Postanowieniem z [...] kwietnia 2015 r. nr [...] Prezydent [...] odmówił -na podstawie art. 61a k.p.a.- wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją nr[...] z [...] marca 2015r. Po przeanalizowaniu zażalenia Wojewoda [...] wskazał, że przepis art. 61 i 61a k.p.a. dotyczą zwykłego postępowania administracyjnego. Natomiast Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...] reprezentowana przez J. N. i W. S. złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego. Przepisy art. 61 i 61 a k.p.a. nie mają zastosowania w postępowaniu wznowieniowym. W przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy rozdziału 12 k.p.a. dotyczące wznowienia postępowania. Na marginesie organ zaznaczył, że organ I instancji prawidłowo argumentuje w uzasadnieniu własnego rozstrzygnięcia, iż postępowanie można wznowić w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Decyzja Prezydenta [...] nr [...] z [...] marca 2015 r. w dniu wydania zaskarżonego postanowienia nie posiadała przymiotu ostateczności z uwagi na złożenie odwołania przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] w [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Wojewody [...] z [...] lipca 2015 r. złożyła [...] Sp. z o.o. sp.k. wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania poprzez uchylenie postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania na wniosek złożony w stosunku do decyzji nieostatecznej. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, skarga zaś jest niezasadna. Sąd w niniejszym postępowaniu badał postanowienie Wojewody [...] z [...] lipca 2015 r. uchylające postanowienie Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2015 r. nr [...] odmawiające -w oparciu o art. 61a k.p.a.- wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego nieostateczną decyzją nr [...] z [...] marca 2015 r. Podstawę prawną kontrolowanego przez Sąd postanowienia Wojewody [...] z [...] lipca 2015 r. stanowi art. 138 § 2 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie kluczową kwestią było zatem zbadanie przez Sąd zasadności zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję (postanowienie) w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Rozstrzygnięcie przewidziane w art. 138 § 2 k.p.a. jest określane jako decyzja (postanowienie) kasacyjna, która jest rozstrzygnięciem procesowym. Nie kształtuje ona stosunku materialnoprawnego. Na uwagę sługuje również fakt, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w postępowaniu nadzwyczajnym - wznowieniowym. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Konieczność istnienia tego rodzaju instytucji proceduralnej powstaje na tle potrzeby rozwiązania takich sytuacji, kiedy po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania (w szczególności dowodowego), na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo, gdy powstały później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy. Wszczęcie postępowania w sprawie uzależnione jest od wystąpienia dwóch przesłanek: pierwszą jest załatwienie sprawy decyzją ostateczną, natomiast drugą jest wystąpienie co najmniej jednej z wyczerpująco wymienionych w art. 145 § 1 oraz art. 145a k.p.a. wad decyzji administracyjnych lub postanowień. Badanie, czy wskazana przez wnioskodawcę przesłanka obligująca do wznowienia postępowania faktycznie zaistniała następuje dopiero w trakcie tzw. postępowania właściwego, bowiem postępowanie w sprawie wznowienia podzielić można na dwa etapy - etap wstępny i etap rozpoznawczy. W postępowaniu wstępnym bada się jedynie zagadnienie formalnej dopuszczalności przeprowadzenia postępowania wznowieniowego. Oznacza to, że przedmiotem postępowania na tym etapie jest wyłącznie ustalenie, czy żądanie pochodzi od strony lub innego podmiotu uprawnionego do żądania wznowienia, czy został zachowany termin do złożenia takiego wniosku i czy wnoszący żądanie wskazał którąkolwiek z przesłanek wznowienia enumeratywnie wyliczoną w art. 145 i 145 lit. a i b k.p.a. Poza tymi wymogami organ nie może dokonywać oceny zasadności wniosku i przeprowadzać postępowania co do przyczyn wznowienia. Na tym etapie organ nie rozstrzyga, czy wskazane w podaniu okoliczności są prawdziwe i czy rzeczywiście wystąpiły. W razie nie wystąpienia warunków ustawowych organ powinien zastosować dyspozycję przewidzianą w art. 149 § 3 k.p.a. W pozostałych przypadkach ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie według reguł określonych w art. 150 i 151 k.p.a. (por. wyrok NSA z 29 września 2009 r., I OSK 143/09; wyrok WSA w Warszawie z 10 grudnia 2015 r., VII SA/Wa 993/15, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy zgodzić należy się z Wojewodą [...], że postępowanie można wznowić jedynie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną (art. 145 § 1 in principio k.p.a.). Nadto, również prawidłowo zauważył organ odwoławczy, że w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania nie mają zastosowania przepisy art. 61 i art. 61a k.p.a. Wznowienie postępowania administracyjnego stanowi instytucję procesową, w której mają zastosowanie przepisy rozdziału 12 k.p.a. dotyczące wznowienia postępowania. W rozdziale tym znajduje się przepis art. 149 § 3 zgodnie z którym odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Przepis ten przewiduje zatem instytucję odmowy wznowienia postępowania. Nie ma zatem możliwości zastosowania w zaistniałej sytuacji procesowej przepisów art. 61 i art. 61a k.p.a. Ustawodawca nie przewidział możliwości zastosowania odmowy wszczęcia postępowania w postępowaniu wznowieniowym a jedynie odmowę wznowienia postępowania. Prawidłowo zatem organ drugiej instancji uchylił postanowienie Prezydenta [...]. Jak bowiem słusznie zauważył wniosek o wznowienie dotyczył decyzji nieostatecznej - decyzja Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. w dniu wydania zaskarżonego postanowienia nie posiadała przymiotu ostateczności z uwagi na złożenie odwołania przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] w [...]. Nadto, przepisy art. 61 i art. 61a k.p.a. nie mają zastosowania w sprawie z wniosku o wznowienie postępowania. Jeżeli w rozpoznawanej sprawie nie jest możliwe wznowienie postępowania organ winien skorzystać z art. 149 § 3, a nie z art. 61a k.p.a. Za uchyleniem postanowienia Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przemawiała zatem konieczność zastosowania właściwych przepisów proceduralnych oraz uwzględnienie kwestii złożenia wniosku o wznowienie postępowania od decyzji nieostatecznej, co prawidłowo dostrzegł organ odwoławczy i uwzględnił w rozstrzygnięciu oraz jego uzasadnieniu. Konkludując, w ocenie Sądu Wojewódzkiego niezasadnie zarzucono w skardze naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Wojewoda [...] zasadnie uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji celem podjęcia właściwych w sprawie działań w oparciu o przepisy właściwe dla instytucji wznowienia postępowania. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), skargę oddalił.