I OSK 158/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 970/16 w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 20 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Bd 970/16, oddalił skargę E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Starosta Inowrocławski decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], na podstawie art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b i art. 102 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz.U. 2015r. poz. 155 ze zm.), orzekł o skierowaniu E. P. na egzamin sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie prawa jazdy kategorii B. W odwołaniu E. P. podniósł, że nie poddał się badaniom, na które został skierowany z uwagi na trudną sytuację finansową i w konsekwencji wydano decyzję o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Decyzję uznał za niesłuszną i dalece niesprawiedliwą. Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy utrzymało w mocy w/w decyzję. Na powyższą decyzję E. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zarzucając nieuwzględnienie argumentów odwołania, w szczególności tego, że prawo jazdy zostało mu odebrane na 6 m-cy, a nie jest kierowcą zawodowym. Skarżący podał, że przy odbiorze prawa jazdy w Starostwie dowiedział się, że musi zrobić badania lekarskie i psychologiczne, w momencie odbioru skierowań na te badania nie został poinformowany o jakimkolwiek terminie ich wykonania oraz o wcześniej podjętych decyzjach. Pracownik Starostwa poinformował, że badania może wykonać w dowolnym terminie. Skarżący podał, że badania są bardzo kosztowne, dlatego wyniki dostarczył kiedy udało mu się zebrać odpowiednią kwotę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 20 grudnia 2016 r. oddalił skargę. Sąd wskazał, że okolicznością niesporną w rozpoznawanej sprawie było to, iż prawomocnym wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. II W 590/13 Sąd Rejonowy w Drawsku Pomorskim, uznając skarżącego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 87 § 1 k.w. czyli tego, że prowadził w ruchu lądowym samochód osobowy znajdując się w stanie po użyciu alkoholu, orzekł między innymi zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres sześciu miesięcy (pkt II) i na poczet tego zakazu zaliczył okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 2 kwietnia 2013 r. (pkt III). Wykonanie powyższego środka karnego, związane z wcześniejszym zatrzymaniem przez Policję dokumentu prawa jazdy, nastąpiło z dniem 2 października 2013 r. Sąd podał, że z akt administracyjnych sprawy wynika ponadto, iż w związku z upływem okresu orzeczonego środka karnego, decyzją z dnia 23 października 2013r. Starosta Inowrocławski na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 182 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy i art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, umorzył postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Następnie ostatecznymi decyzjami z dnia [...] listopada 2013 r. Starosta Inowrocławski, w związku z informacją o kierowaniu przez skarżącego pojazdem w stanie po użyciu alkoholu, orzekł o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie oraz na badania psychologiczne w celu ustalenia przeciwwskazań lub braku przeciwwskazań zdrowotnych oraz psychologicznych do kierowania pojazdami. Organ I instancji stwierdził, że skarżący nie poddał się wskazanym badaniom i nie przedstawił w określonym terminie odpowiednich orzeczeń o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, wobec czego decyzją z dnia [...] marca 2014 r., na podstawie art. 102 ust, 1 pkt 3 lit. a i b ustawy o kierujących pojazdami, orzekł o zatrzymaniu prawa jazdy kategorii B. Organ pouczył, że jeżeli od zatrzymania prawa jazdy upłynie co najmniej rok, warunkiem jego wydania jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Sąd wskazał, że z analizy akt administracyjnych wynika, iż w dniu 10 czerwca 2014 r. skarżący zwrócił się o wydanie duplikatów skierowań na badania lekarskie i psychologiczne. Sąd podkreślił, że dopiero w lutym 2016 r. skarżący przedłożył organowi I instancji stosowne orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. stwierdzające brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem w zakresie kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T oraz orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] lutego 2016r. stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowani pojazdami w/w kategorii. W ocenie Sądu organy dokonały prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i zasadnie uznały, że na mocy ostatecznej decyzji z dnia [...] marca 2014 r. skarżący był pozbawiony prawa jazdy na okres przekraczający rok. Natomiast wobec jednoznacznej treści art. 49 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, w okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, iż warunkiem wydania skarżącemu zatrzymanego prawa jazdy, jest złożenie z wynikiem pozytywnym odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje. Dodatkowo Sąd podkreślił, że powoływanie się przez skarżącego na koszt przeprowadzenia badań nie jest okolicznością, która mogłaby mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wobec tego Sąd stwierdził, że zaistniały w sprawie okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego. Od powyższego wyroku skarżący, reprezentowany przez adwokata, złożył skargę kasacyjną wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, która nie została opłacona ani w całości, ani w części. W uzupełnieniu braków skargi kasacyjnej, pismem z dnia 10 października 2017 r., skarżący zrzekł się rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 102 ust. 2 i art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, poprzez ich błędną wykładnię. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że bezspornym winno być, iż skarżący powinien się poddać badaniu lekarskiemu i psychologicznemu. Niemniej, po upływie okresu, na jaki został orzeczony zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, skarżący mógł odebrać dokument prawa jazdy. Chodziło zatem o czynność techniczną. Zdaniem skarżącego przepisy, których naruszenie zostało zarzucone, nie będą miały zastosowania w niniejszej sprawie. Wskazano, że skarżący nie był pozbawiony zatrzymanego prawa jazdy przez rok. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Wniesiona skarga kasacyjna została oparta na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a pełnomocnik – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy. Strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy, wobec czego rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Wskazać należy, że zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy o kierujących pojazdami, sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający rok. Natomiast w myśl art. 102 ust. 2 powołanej ustawy, zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem upłynął okres przekraczający rok, warunkiem wydania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Z zestawienia treści w/w przepisów wynika jednoznacznie, że jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem upłynął okres przekraczający rok, warunkiem wydania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Wobec tego, zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego kierowca był pozbawiony na okres przekraczający rok, uzależniony jest od uzyskania pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Ustawodawca jednoznacznie wskazał, że tą przesłanką jest upływ okresu przekraczającego rok liczony od dnia zatrzymania prawa jazdy. Dla spełnienia tej przesłanki istotne jest, aby to był okres ciągły, nieprzerwany przekraczający okres roku od dnia zatrzymania prawa jazdy. Natomiast nie ma prawnego znaczenia na jakiej podstawie prawnej doszło do zatrzymania prawa jazdy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej spawy stwierdzić należy, że nie ma racji skarżący podnosząc w skardze kasacyjnej, iż powołane wyżej przepisy nie mają w niniejszej sprawie zastosowania. Jak bowiem wynika z akt sprawy, skarżący nie poddał się w terminie egzaminowi kontrolnemu sprawdzającemu kwalifikacje kierowcy, na który to egzamin został skierowany decyzją Starosty Inowrocławskiego z dnia [...] kwietnia 2016 r. Decyzję tę utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. Organy wyjaśniły przy tym, że od czasu zatrzymania prawa jazdy skarżącemu upłynął ponad rok – wskazano, że prawo jazdy zostało skarżącemu zatrzymane decyzją z dnia [...] marca 2014 r., która uprawomocniła się w dniu [...] kwietnia 2014r. W decyzji tej pouczono skarżącego o treści art. 102 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami. Jak wynika z akt sprawy, od w/w daty, tj. od dnia [...] kwietnia 2014 r. do dnia wykonania badań przez skarżącego upłynął ponad rok, badania te bowiem dostarczył do Starostwa w dniu 22 lutego 2016 r. – orzeczenie psychologiczne z dnia [...] grudnia 2015 r. przeprowadzone w Pracowni Psychologicznej "[...]" w I. oraz orzeczenie lekarskie z dnia [...] lutego 2016 r. przeprowadzone w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w B. Wobec tego organ zasadnie skierował skarżącego na badania kontrolne sprawdzenia kwalifikacji. Należy w tym miejscu podkreślić, że art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy o kierujących pojazdami stanowi autonomiczną podstawę wydania decyzji administracyjnej w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, analogicznie dla formy przewidzianej przez ustawodawcę dla pozostałych aktów skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami) – na co zasadnie wskazał Sąd I instancji. Wobec powyższego uznać należy, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w ramach prawa pomocy orzeka właściwy wojewódzki sąd administracyjny.