II SA/Kr 765/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Darmoń SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) SWSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 września 2016 r. sprawy ze skargi P.L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 28 marca 2016r. znak [...] w przedmiocie odmowy sprostowania, wyjaśnienia oraz wydania odpisu decyzji skargę oddala Postanowieniem z dnia 20 października 2015 r. znak: [....] Wójt Gminy J. orzekł o odmowie sprostowania, wyjaśnienia oraz wydania odpisu aktu własności ziemi nr [...] w zakresie wskazanym we wniosku. Wniosek P. L. dotyczył sprostowania decyzji AWZ w następujący sposób: ← w miejsce sformułowania "stał(li)" wpisać "stała" ← usunąć powtórzony skrót "nr", aby w miejsce "nr nr" wpisać "nr" ← uzupełnić listę działek nabytych w drodze uwłaszczenia o działkę nr [...] o pow. 0,0120 ha i tym samym sprostować ogólną powierzchnię działek na 0,7310 ha. Organ I instancji wyjaśnił, że nie jest w posiadaniu aktu własności ziemi - decyzji Naczelnika Powiatu O. z dnia 25 maja 1975 r. nr [...], a jedyne ustalenia, które poczynił sprowadzają się do tego, że "działka nr [...] o powierzchni 0,0120 ha, o której dodanie do listy działek nabytych w drodze uwłaszczenia wystąpił P. L., została do pozycji rejestrowej nr [...] (strony [...]) rejestru gruntowego nowej ewidencji gruntów dla miejscowości Szklary założonego w [...] r., dopisana dopiero w 1987, co wskazywałoby, że nie była ona przedmiotem postępowania prowadzonego w roku 1975." Wyjaśnił, że wyrzeczenie o dopisaniu działki do Aktu Własności Ziemi nie może być dokonywane w drodze sprostowania, bowiem wykracza poza oczywisty błąd pisarski. Co do pozostałych punktów wniosku stwierdził, że są to zmiany nieistotne. Na postanowienie to zażalenie złożył P. L., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wskazał, że postanowienie Wójta Gminy J. z dnia 20 października 2015 r., znak: [...] o odmowie sprostowania, wyjaśnienia oraz wydania odpisu aktu własności ziemi nr [...] w zakresie wskazanym we wniosku zostało wydane z naruszeniem szeregu przepisów, a to dlatego, że nie wyjaśniono stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie, nie przeprowadzono pełnego postępowania dowodowego w sprawie, a także nie odtworzono akt uwłaszczeniowych i aktu własności ziemi - decyzji Naczelnika Powiatu O. z dnia 25 maja 1975 r. nr [...]. Za bezpodstawną uznano również odmowę sprostowania aktu w zakresie wskazanych w zażaleniu oczywistych omyłek "w postaci 'stał (li)' oraz wpisu 'nr nr' na wpis 'nr' ". Po rozpoznaniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 28 marca 2016 r., znak [...] działając na podstawie art. 113, a także art. 138 § 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23) utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ II instancji wskazał, że zgodnie z treścią art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu w drodze postanowienia prostować błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Zgodnie natomiast z regulacją art. 113 § 2 k.p.a. organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości co do treści decyzji. Sprostowaniu mogą podlegać jedynie oczywiste błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki, czyli tzw. wady nieistotne decyzji, a więc takie uchybienia, które nie stanowią podstawy do wzruszenia decyzji w trybach nadzwyczajnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2001 r. II SA/Gd 2089/98; niepublikowany; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2001 r. IV SA 2746/98 ONSA 2002/2 poz. 77; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 1999 r. II SA 1662/99; niepublikowany; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 1997 r. I SA/Ka 1612/96; niepublikowany). W tej formie nie jest zatem możliwe takie ingerowanie w treść decyzji administracyjnej, które - co do zasady - mogłoby przyczynić się do zmiany jej rozstrzygnięcia merytorycznego w sposób odmienny niż wskazany wyżej. W szczególności chodzi o takie zmiany, które miałyby wpływ na zakres lub rodzaj przyznanych stronie uprawnień. Innymi słowy sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 1988 r., III SA 1466/87, OSP 1990, z. 11-12, poz. 398 z aprobującą glosą W. Tarasa). Nie mogą także podlegać sprostowaniu w trybie przewidzianym w art. 113 § 1 k.p.a. błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia obowiązującego prawa, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji to zaś wyjaśnienie niejednoznacznych i niejasnych sformułowań zawartych tak w wyrzeczeniu, jak i uzasadnieniu decyzji zwłaszcza wtedy, gdy wyjaśnienie wątpliwości co do treści uzasadnienia jest konieczne dla wyjaśnienia treści osnowy decyzji. Istotne jest przy tym stwierdzenie braku poprawności logicznej w rozstrzygnięciu czy uzasadnieniu albo między rozstrzygnięciem a uzasadnieniem (zob. K. Klonowski [w:] H. Knysiak-Molczyk (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2015, wyd. el.). Mając na uwadze powyższe wskazano, że instytucje sprostowania i wyjaśnienia mogą być zastosowane wyłącznie w odniesieniu do rozstrzygnięcia pozostającego w obrocie prawnym i wywołującego skutki prawne, którego treść jest znana. Odnośnie zaś aktu, o sprostowanie i wyjaśnienie którego wnioskuje P. L., a to aktu własności ziemi - decyzji Naczelnika Powiatu O. z dnia 25 maja 1975 r. nr [...] brak jest możliwości poczynienia ustaleń co do jego treści. Wnioskodawca nie dysponuje bowiem ani oryginałem, ani uwierzytelnioną kopią przedmiotowego rozstrzygnięcia, a żaden z jego odpisów nie zachował się w zbiorach archiwalnych. Nie ma również - jak wywiedziono w ostatecznym postanowieniu Wójta Gminy J. orzekającym o zwróceniu wnioskodawcy podania z uwagi na brak podstaw prawnych do jego uwzględnienia, znak: [...] - możliwości odtworzenia jego treści. Ustalenia w tym zakresie nie mogą być bowiem czynione na podstawie przedłożonej przez wnioskodawcę kserokopii aktu własności ziemi - decyzji Naczelnika Powiatu O. z dnia 25 maja 1975 r. nr [...], gdyż nie ma ona mocy dokumentu urzędowego. Nieznana treść aktu własności ziemi - decyzji Naczelnika Powiatu O. z dnia 25 maja 1975 r. nr [...] powoduje, że brak jest możliwości uwzględnienia żądania wnioskodawcy w zakresie sprostowania i wyjaśnienia jego treści. Niemożliwe jest również wydane odpisu tego dokumentu, skoro organ nie dysponuje ani jego oryginałem, ani uwierzytelnioną kopią. Opisane wyżej postanowienie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie P. L., zarzucając mu naruszenie 1) art. 6, art. 7, art. 77, art. 8, art. 11 k.p.a., m.in. w związku z: - brakiem wyjaśnienia stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie, - brakiem przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego w sprawie, - brakiem odtworzenia akt uwłaszczeniowych i aktu własności ziemi z dnia 25.05.1975 r. nr [...], w związku z czym organ naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego, m.in. zasadę praworządności i legalności, zasadę pogłębiania zaufania do organów publicznych, zasadę prawdy obiektywnej. 2) art. 113 § 1 i § 2 k.p.a. w związku: - z bezpodstawną odmową sprostowania aktu własności ziemi z dnia 25.05.1975 r. nr [...] pomimo przyznania racji skarżącemu, iż w akcie tym istnieją oczywiste omyłki w postaci sformułowania " stał (li)" oraz wpisu "nr nr " na wpis "nr:" - z uznaniem przez organ, że "...W związku z tym, że organ nie dysponuje dokumentacją uwłaszczeniową uważa sprostowanie wymienione w podpunktach a) i b) jako nieistotne szczególnie nie posiadając dokumentacji uwłaszczeniowej..." Na podstawie tych zarzutów wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i według norm przepisanych, a także o przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci wypisów z rejestru gruntów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270) - dalej "p.p.s.a." sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W obu powołanych przepisach ustawodawca posłużył się pojęciem "granice sprawy", które wyznacza również granice kognicji sądu administracyjnego. Przedmiotem niniejszego postępowania jest postanowienie w zakresie sprostowania i wyjaśnienia treści decyzji. Zostało ono wydane na skutek złożenia przez P. L. do Wójta Gminy J. wniosku z dnia 17 marca 2015 r. o sprostowanie i wyjaśnienie treści aktu własności ziemi - decyzji Naczelnika Powiatu O. z dnia 25 maja 1975 r. nr [...], a także o wydanie odpisu tej decyzji. Treść tego wniosku zakreśliła organowi administracji granice rozstrzygnięcia, a w konsekwencji również granice kontroli sądowej zaskarżonego postanowienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonym postanowieniu słusznie wskazało, że nie jest możliwe uwzględnienie wniosku z uwagi na fakt, że nie istnieje oryginał ani też uwierzytelniony odpis przedmiotowej decyzji, wskutek czego nie jest możliwe ustalenie treści decyzji. Nie jest również możliwe odtworzenie akt postępowania administracyjnego wraz z przedmiotową decyzją, co wynika z ostatecznego postanowienia Wójta Gminy P. z dnia 30 października 2014 r. znak [...]. W postanowieniu przedstawiono pogląd o braku podstaw prawnych do odtwarzania akt administracyjnych. Postanowienie to nie zostało przez P. L. zaskarżone i pozostaje w obrocie prawnym. Na obecnym zatem etapie postępowania zarzuty dotyczące niedopełnienia obowiązku odtworzenia akt administracyjnych wraz z decyzją nie mogą zostać uwzględnione. Skarżący podnosi, że podstawą żądania odtworzenia aktu własności ziemi jest nie tylko przedłożona przez niego kserokopia, lecz również treść wpisów w rejestrze gruntów. Na tę okoliczność złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu z kopii wypisów z rejestru gruntów. Wniosek ten nie mógł zostać uwzględniony. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W niniejszej sprawie brak było istotnych wątpliwości, a kwestia dokonania wpisów w rejestrze gruntów na podstawie aktu własności ziemi nr [...] była podnoszona już przed organami administracji (por. k. [...] akt administracyjnych). Ani żaden z organów prowadzących postępowanie, ani Wojewódzki Sąd Administracyjny nie kwestionuje faktu istnienia przedmiotowych zapisów w rejestrze gruntów, zatem okoliczność ta nie budzi wątpliwości i nie wymaga dodatkowego wyjaśnienia. W ocenie Sądu okoliczność ta nie ma jednak znaczenia dla możliwości odtworzenia dokumentu urzędowego jakim jest ostateczna decyzja administracyjna. Reasumując z uwagi na brak dokumentu urzędowego w postaci oryginału bądź też uwierzytelnionego odpisu decyzji Naczelnika Powiatu O. z dnia 25 maja 1975 r. nr [....] brak było możliwości ustalenia treści tej decyzji, a w konsekwencji również wyjaśnienia jej treści i sprostowania oraz wydania odpisu decyzji. Dodatkowo należy wskazać, iż objęte wnioskiem z dnia 17 marca 2015 r. kwestie nie nadają się ani do sprostowania, ani też do wykładni decyzji w rybie art. 113 k.p.a. Przedmiotem sprostowania w trybie określonym w wymienionym przepisie są "błędy pisarskie i rachunkowe" oraz "inne oczywiste omyłki". Jak wskazuje się w orzecznictwie "Błąd pisarski to widoczne, wbrew zamierzeniu organu administracji publicznej, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, widoczne, niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Natomiast inne oczywiste omyłki, to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi, polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez organ, a zostało wypowiedziane przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa. Oczywistość błędu powinna wynikać bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku. Sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia" (wyrok NSA z dnia 21 września 2012 r., II OSK 940/11, LEX nr 1252239). W ocenie Sądu ani powtórzenie skrótu "nr", ani też zastosowanie określenia "stał(li) się" zamiast "stała się" nie nosi cech niezamierzonego przez organ wydający decyzję błędu. Z kolei dopisanie dodatkowych działek stanowiłoby ingerencję w treść decyzji, co jest niedopuszczalne w trybie jej sprostowania. Również "wątpliwości co do treści decyzji" nie mogą zmierzać do nowej oceny ustalonego stanu faktycznego ani też nie mogą ingerować w merytoryczną treść rozstrzygnięcia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 stycznia 2003 r., sygn. III SA 622/01, LEX nr 137799: "Wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji nie polega na interpretacji gramatycznej, logicznej czy celowościowej, lecz jedynie na objaśnieniu, jak organ wydający decyzję rozumiał jej sens. Dokonując wyjaśnienia treści decyzji, organ podatkowy nie może wyjść jednak poza treść dokonanego rozstrzygnięcia, gdyż przez wyjaśnienie treści decyzji organ nie może doprowadzić do nowego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej, ani też go uzupełniać. Ustalenia faktyczne przyjęte jako przesłanki wydanej decyzji, podobnie jak nieprawidłowa subsumpcja, błędna wykładnia czy też niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego, mogą być zwalczane w trybie odwoławczym bądź też w trybie nadzoru. Nie może być natomiast wykorzystywany do tego celu tryb rektyfikacyjny". Skarżący we wniosku o wyjaśnienie treści aktu własności ziemi skarżący domaga się wyjaśnienia, dlaczego w treści decyzji AWZ nie ujęto działki nr [...], podczas gdy w rejestrze gruntów wpisano jako podstawę nabycia własności tej działki właśnie przedmiotową decyzję AWZ. W istocie chodzi więc skarżącemu o rozbieżność pomiędzy treścią posiadanej przez niego kopii decyzji a treścią wpisów w rejestrze gruntów. To zagadnienie w żaden sposób nie mieści się w zakresie "wątpliwości co do treści decyzji". Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane wyżej argumenty należało dojść do wniosku, że zarzuty skargi są nieuzasadnione, a zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania administracyjnego. Dlatego też skargę wniesioną w niniejszej sprawie należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.