I SA/Rz 533/16

WyrokWSA w Rzeszowie2016-09-08

Skład orzekający: Tomasz Smoleń, Grzegorz Panek, Jarosław Szaro

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, które zostały przetransportowane bezpośrednio od dostawcy z Wielkiej Brytanii do ostatecznego odbiorcy na terenie Słowacji, powinno być opodatkowane w Polsce, jeśli nabywca posłużył się polskim numerem identyfikacji podatkowej, a nie udowodnił opodatkowania nabycia na Słowacji lub zastosowania procedury uproszczonej w transakcji trójstronnej?
Ratio decidendi
Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, które zostały przetransportowane bezpośrednio od dostawcy z Wielkiej Brytanii do odbiorcy na Słowacji, podlega opodatkowaniu w Polsce, jeśli nabywca posłużył się polskim numerem identyfikacji podatkowej i nie udowodnił, że nabycie zostało opodatkowane na Słowacji lub zastosowano procedurę uproszczoną w transakcji trójstronnej. W takim przypadku prawo do odliczenia podatku naliczonego jest wyłączone na podstawie art. 88 ust. 6 ustawy o VAT.
Stan faktyczny
Skarżący dokonał wewnątrzwspólnotowego nabycia trzech samochodów marki BMW X5 od dostawcy z Wielkiej Brytanii, posługując się polskim numerem identyfikacji podatkowej. Samochody zostały przetransportowane bezpośrednio do słowackiej firmy N. s.r.o., która miała dokonać ich wewnątrzwspólnotowego nabycia na Słowacji. Skarżący nie wykazał, że nabycie zostało opodatkowane na Słowacji ani że zastosowano procedurę uproszczoną w transakcji trójstronnej. Organy podatkowe uznały, że nabycie podlega opodatkowaniu w Polsce i odmówiły prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń / spr./ Sędziowie WSA Grzegorz Panek WSA Jarosław Szaro Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2016 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za IV kwartał 2014 r. oddala skargę. Przedmiotem skargi B. P. ( skarżący ) jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej (dalej DIS) z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], w sprawie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2014 r. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne: Na podstawie imiennego upoważnienia do przeprowadzenia kontroli podatkowej z dnia 11 czerwca 2015 r., wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, wszczęta została kontrola podatkowa działalności gospodarczej prowadzonej przez B. P., zam. w R., ul. S. [...], w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za IV kwartał 2014 r. W analizowanym okresie B. P. prowadził jednoosobową działalność gospodarczą po firmą "B. M.", której przedmiotem była konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych. Na podstawie przedłożonych faktur: nr [...] z dnia 7 października 2014 r., na kwotę 40.627,49 GPB, nr [...] z dnia 7 października 2014 r., na kwotę 47.934,58 GPB, nr [...] z dnia 13 listopada 2014 r., na kwotę 50.040,44 GPB, stwierdzono, że podatnik w kontrolowanym okresie dokonał wewnątrzwspólnotowego nabycia trzech samochodów marki BMW X5, od dostawcy z Wielkiej Brytanii - BMW Park Lane Ltd. Przy zawieraniu tych transakcji B. P. posłużył się polskim numerem identyfikacji i podatkowej: [...]. Nabyte samochody BMW X5 zostały sprzedane do słowackiej firmy N. s.r.o., ul. J. B. [...], [...] B. B. [...], [...]. Na udokumentowanie tych transakcji B. P. wystawił w dniu 11 grudnia 2014 r. następujące faktury VAT: nr [...] na kwotę netto 41.000 GPB, podatek VAT - stawka 0%, nr [...] na kwotę netto 48.500 GPB, podatek VAT - stawka 0%, nr [...] na kwotę netto 50.500 GPB, podatek VAT - stawka 0%. Z protokołu kontroli (podpisanego w dniu 17 czerwca 2015 r.) oraz pism B. P. z dnia 17 lipca 2015 r. i 10 sierpnia 2015 r. wynika, że wymienione samochody zostały przetransportowane z Wielkiej Brytanii na Słowację, gdzie nastąpiło zakończenie transportu. Na Słowacji auta zostały zarejestrowane przez firmę N. s.r.o., która miała dokonać ich wewnątrzwspólnotowego nabycia na terytorium Słowacji. B. P. przy piśmie z dnia 17 lipca 2015 r. przesłał kserokopie dokumentów słowackiej spółki N.: dowodów rejestracyjnych samochodów BMW X5, informacji dla słowackiej administracji podatkowej o nabyciu środków transportu, dokumentacji rachunkowej tej firmy. Organ I instancji stwierdził, że faktury dokumentujące nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodów BMW X5 winny być ujęte w ewidencji B. P. prowadzonej dla celów rozliczenia podatku od towarów i usług, a podatek należny z tytułu wewnątrzwspólnotowych nabyć wykazany w jego deklaracji VAT-7K za IV kwartał 2014r. Obowiązków tych podatnik nie dopełnił - w stanie faktycznym sprawy B. P. nie wykazał, że nabycie pojazdów zostało opodatkowane lub uznane za opodatkowane na Słowacji. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], określił B. P. w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2014 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 0 zł oraz zobowiązanie podatkowe w wysokości 165.736 zł (wobec zadeklarowanej przez podatnika nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 5.094 zł). W rozliczeniu uwzględniono podatek należny z tytułu nabyć wewnątrzwspólnotowych samochodów BMW X5 w łącznej kwocie 170.830 zł. W zakresie podatku naliczonego organ I instancji stwierdził, iż stosownie do art. 88 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.; zwanej dalej ustawą o VAT) podatnikowi nie przysługuje odliczenie podatku związanego z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodów, które w momencie zakończenia transportu znajdowały się na Słowacji. Odwołanie od tej decyzji wniósł B. P., domagając się jej uchylenia w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 9, art. 20, art. 25 ust. 1 i 2, art. 86 ust. 1 i 2 pkt 4, art. 88 ust. 6 ustawy o VAT, - art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; zwanej dalej O.p.) - przez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy i dokonanie niewłaściwej oceny przedstawionego materiału dowodowego, naruszenie zasady prawdy obiektywnej w wyniku czego w sposób wadliwy ustalono stan faktyczny sprawy. Decyzją z dnia [...] maja 2016 r., DIS - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podał, że w analizowanej sprawie podatnik, dokonując wewnątrzwspólnotowego nabycia trzech samochodów marki BMW X5 od dostawcy z Wielkiej Brytanii, posłużył się polskim numerem identyfikacji podatkowej: [...]. Nabyte samochody sprzedano słowackiej firmie N. s.r.o. Uwzględniając regulacje art. 25 ust 1 i ust. 2 ustawy o VAT w ustalonym stanie faktycznym DIS stwierdził, iż wewnątrzwspólnotowe nabycie samochodów podlega opodatkowaniu tak na Słowacji, jak i w Polsce, chyba że podatnik udowodni, że opodatkował nabycie na Słowacji, lub zostało uznane za opodatkowane w procedurze uproszczonej w ramach transakcji trójstronnej - wówczas opodatkowanie w Polsce byłoby wyłączone. W toku postępowania B. P. nie przedłożył dokumentów, nie wskazał środków dowodowych świadczących o tym, iż prowadząc jednoosobową działalność gospodarczą, opodatkował wewnątrzwspólnotowe nabycie na Słowacji, lub pozwalających uznać jego transakcje za opodatkowane w tym kraju w procedurze uproszczonej. W ocenie DIS nawet ewentualne wywiązanie się słowackiej spółki N. z ciążących na niej obowiązków podatkowych w zakresie podatku od wartości dodanej pozostaje bez wpływu na kwestię opodatkowania podatkiem od towarów i usług wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów przez B. P. Aby bowiem uwolnić się od obowiązku opodatkowania tym podatkiem spornych transakcji w Polsce, B. P. winien wykazać, iż to on w ramach własnej działalności opodatkował nabycie wewnątrzwspólnotowe na Słowacji, lub można było uznać jego transakcje za opodatkowane na Słowacji w procedurze uproszczonej. DIS wyjaśnił, że w przypadku, gdy trzech podatników zidentyfikowanych na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych w trzech różnych państwach członkowskich dokonuje dostawy tego samego towaru w ten sposób, że pierwszy z nich wydaje ten towar bezpośrednio ostatniemu w kolejności podatnikowi, przy czym towar ten jest wysyłany lub transportowany przez pierwszego lub drugiego w kolejności podatnika, zastosowanie znajduje opodatkowanie wewnątrzwspólnotowej transakcji trójstronnej na zasadach ogólnych. Oznacza to, że w przypadku, gdy pierwszy w kolejności podatnik dokonał wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz drugiego w kolejności podatnika, ten drugi w kolejności podatnik dokonuje na terytorium państwa członkowskiego, na którym towar znajduje się w momencie zakończenia jego transportu: - wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru (art. 25 ust. 1 ustawy o VAT); podatnik ten podając numer VAT przyznany mu przez państwo członkowskie inne niż państwo członkowskie, na którym towary znajdują się w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu, jest również obowiązany - co do zasady - rozliczyć wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów na terytorium państwa członkowskiego, które wydało mu numer (art. 25 ust. 2 ustawy o VAT); oraz następnie - dostawy "krajowej". Zastosowanie regulacji zawartej w art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT w sprawie, a więc wyłączenie obowiązku rozliczenia podatku w Polsce byłoby możliwe w sytuacji, gdyby B. P. był zarejestrowany na potrzeby podatku od wartości dodanej na Słowacji, posługując się dla celów spornych numerem podatkowym nie słowackim (kraju zakończenia transportu), ale polskim, rozliczył to nabycie na Słowacji. Taka transakcja byłaby opodatkowana wyłącznie na Słowacji, natomiast w niniejszym postępowaniu B. P. musiałby udowodnić, że opodatkował sporne nabycia na Słowacji - jako podatnik słowacki (czego jednak nie dowiódł). DIS podkreślenia, iż z treści art. 25 ust. 2 ustawy o VAT jednoznacznie wynika (użycie przez ustawodawcę zwrotu: "chyba, że nabywca udowodni"), że ciężar udowodnienia opisanych tam okoliczności spoczywa na podatniku. Ewentualne rozliczenie podatku przez słowacką spółkę N. jest bez znaczenia w analizowanej sprawie również z tego powodu, że spółka ta nie uczestniczyła w wewnątrzwspólnotowej dostawie zrealizowanej przez BMW Park Lane Ltd. na rzecz B. P.; była jedynie nabywcą w późniejszej transakcji z B. P. W tym stanie rzeczy DIS stwierdził, iż organ pierwszej instancji zasadnie przyjął, że wewnątrzwspólnotowe nabycia trzech samochodów marki BMW X5 od dostawcy z Wielkiej Brytanii winny zostać opodatkowane w Polsce, gdyż podatnik nie dowiódł, że opodatkował te transakcje na Słowacji, lub jego dostawy podlegały opodatkowaniu w tym kraju w procedurze uproszczonej w ramach transakcji trójstronnej. Reasumując DIS stwierdził, iż z całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny oraz na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Analiza akt sprawy nie wykazała naruszenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego przepisów prawa podatkowego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonane przez organ pierwszej instancji ustalenia nie są - w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego - dowolne, ani przypadkowe. W toku postępowania zebrano materiał dowodowy, dokonano analizy i oceny tego materiału, a wydana decyzja zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne. B. P. reprezentowany przez doradcę podatkowego skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję DIS z dnia [...] maja 2016 r. wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: art. 9, art. 25 ust. 1, 2, art. 41 ust. 1 i 3, art. 42 ust. 1 pkt 2 i ust. 3, art. 86 ust. 1, 2 pkt 4, art. 88 ust. 6, art. 135, art. 136, art. 138 VAT, oraz art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 O.p. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego nie zgodził się ze stanowiskiem organu odwoławczego i podniósł, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy - dostawy towarów dokonane przez skarżącego były transakcjami trójstronnymi, względem których podatnik mógł skorzystać z rozliczenia w ramach procedury uproszczonej gwarantującej neutralność podatku od towarów i usług. W ocenie podatnika nabycie towarów - samochodów ma charakter transakcji wewnątrzwspólnotowej trójstronnej. Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o VAT miejsce świadczenia wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów znajduje się na terytorium państwa członkowskiego, na którym towary znajdują się w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu. Zatem WNT nie powinno być opodatkowane w Polsce lecz na terytorium państwa członkowskiego, na którym towary znajdowały się w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu (Słowacja). Podatnik powinien więc zarejestrować się, na potrzeby rozliczania podatku, w państwie dokonania dostawy, czyli na Słowacji i tam rozliczyć wewnątrzwspólnotowe nabycie towaru. Wskazał, iż stosowanie ogólnych zasad opodatkowania transakcji pomiędzy trzema podmiotami z różnych krajów członkowskich, które opierają się na założeniu, iż miejscem opodatkowania wewnątrzwspólnotowego nabycia jest miejsce, w którym towary znajdują się w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu, wywołałoby uciążliwe obowiązki o charakterze formalnym dla drugiego w kolejności uczestnika obrotu (tutaj skarżącego). Aby uprościć rozliczenie podatku VAT przez drugiego uczestnika transakcji, wprowadzona została uproszczona metoda rozliczania transakcji trójstronnych. Pozwala ona na rozliczenie podatku przez ostatniego nabywcę, zwalniając tym samym drugiego uczestnika transakcji (tutaj skarżącego) od obowiązku dokonania rejestracji w innym kraju Unii (art. 135-138 ustawy o VAT). Zdaniem pełnomocnika strony organy podatkowe analizując transakcje dokonane przez skarżącego, powinny wziąć pod uwagę cały materiał dowodowy, a w szczególności potwierdzenia przesłane przez zagraniczne władze podatkowe o opodatkowaniu badanych transakcji w państwie zakończenia transportu towarów i w oparciu o przepisy regulujące stosowanie procedury uproszczonej uznać, że zakup towaru dokonany przez skarżącego (drugiego uczestnika transakcji) jest wewnątrzwspólnotowym nabyciem towarów, które zwolnione jest z obowiązku opodatkowania w Polsce (w państwie, które nadało mu numer VAT UE - art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT). W ocenie pełnomocnika przesłanką do zwolnienia skarżącego z obowiązku opodatkowania WNT w Polsce jest spełnienie warunków stosowania metody uproszczonej zawartych w art. 135 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT. Błąd popełniony przez skarżącego w kwalifikacji i prezentacji w deklaracjach podatkowych dokonanych transakcji nie powinien mieć wpływu na wysokość obciążeń podatkowych skarżącego, gdyż dla prawidłowego opodatkowania ważny jest charakter czynności (nabycie i dostawa), a nie błędy techniczne, które nie zmieniają charakteru dokonanych czynności. Zdaniem strony weryfikując sposób rozliczenia transakcji DIS, jako organ odwoławczy rozpoznający sprawę "od nowa" powinien nie tylko skorygować związany z transakcjami trójstronnymi i zakupem od pierwszego w kolejności podatnika podatek naliczony, ale także podatek należny. W transakcjach trójstronnych, które faktycznie miały miejsce w przedmiotowej sprawie, jedynym podmiotem, który zobowiązany był do wykazania podatku w związku z tymi transakcjami był bowiem trzeci uczestnik transakcji - słowacka spółka. W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 – powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art.134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzeniem jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W wypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd oddala ją, co wynika z art.151 p.p.s.a. Przeprowadzona przez Sąd w tak zakreślonych granicach kognicji kontrola zaskarżonej decyzji nie dała podstaw do uznania, że została ona wydana z naruszeniem przepisów, które skutkowałoby wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (...) podlega wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju. Przez wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4, rozumie się nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz (art. 9 ust. 1 ustawy o VAT). Przepis ust. 1 stosuje się pod warunkiem, że: 1) nabywcą towarów jest: a) podatnik, o którym mowa w art. 15, lub podatnik podatku od wartości dodanej, a nabywane towary mają służyć czynnościom wykonywanym przez niego jako podatnika,(...); 2) dokonujący dostawy towarów jest podatnikiem, o którym mowa w pkt 1 lit. a). Przez wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4, rozumie się również przemieszczenie towarów przez podatnika podatku od wartości dodanej lub na jego rzecz, należących do tego podatnika, z terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju na terytorium kraju, jeżeli towary te zostały przez tego podatnika na terytorium tego innego państwa członkowskiego w ramach prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa wytworzone, wydobyte, nabyte, w tym również w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, albo zaimportowane, i towary te mają służyć czynnościom wykonywanym przez niego jako podatnika na terytorium kraju (art. 11 ust. 1 ustawy o VAT). Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów uznaje się za dokonane na terytorium państwa członkowskiego, na którym towary znajdują się w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu (art. 25 ust. 1 ustawy o VAT). Nie wyłączając zastosowania ust. 1 w przypadku gdy nabywca, o którym mowa w art. 9 ust. 2, przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów podał numer przyznany mu przez dane państwo członkowskie dla celów transakcji wewnątrzwspólnotowych inne niż państwo członkowskie, na którym towary znajdują się w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu, wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów uznaje się za dokonane również na terytorium tego państwa członkowskiego, chyba że nabywca udowodni, że wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów zostało opodatkowane na terytorium państwa członkowskiego, na którym towary znajdują się w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu (art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT). Z powyższego wynika, że zasadą jest, że podatnik dokonuje wewnątrzwspólnotowego nabycia na terytorium kraju, w którym prowadzi działalność gospodarczą i jest zarejestrowany jako podatnik dokonujący transakcji wewnątrzwspólnotowych (podatnik VAT UE). Wspomniana zasada jest modyfikowana m.in. przez przepis szczególny, który został wprowadzony aby zapobiegać przypadkom unikania opodatkowania. Mowa tutaj o sytuacji w której podatnik dokonujący wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów poda numer identyfikacyjny inny niż ten, który przyznało mu państwo, na terenie którego kończy się transport towarów, to wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów uznaje się za dokonane również na terytorium państwa członkowskiego, które nadało podatnikowi numer identyfikacyjny. W tym przypadku będą zatem istniały dwa miejsca nabycia czyli w państwie zakończenia transportu oraz w państwie rejestracji. Jeśli jednak podatnik udowodni, że nabycie zostało opodatkowane na terytorium innego państwa członkowskiego, wówczas miejscem nabycia będzie tylko to inne państwo członkowskie, czyli to, w którym zakończył się transport (wysyłka) towarów. Nie ma wówczas niebezpieczeństwa braku opodatkowania danej transakcji. Zgodnie z regulacjami prawa unijnego w takim przypadku podstawa opodatkowania w państwie rejestracji ulega stosownemu obniżeniu. Polskie przepisy zaś odzwierciedlają ww. zasadę ogólną, jak i przewidują jej modyfikację w postaci przepisu szczególnego nakazującego uznać za miejsce opodatkowania – terytorium Polski, w sytuacji gdy polski podatnik poda swój numer identyfikacyjny, o ile nie udowodni, że wspomniana transakcja nie została opodatkowana w państwie zakończenia wysyłki towarów. Wspomniany przepis jest niczym innym jak przepisem domykającym wspólny system VAT mającym zapobiec uchylaniu się od zapłaty podatku z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której niespornym jest fakt, iż skarżący, dokonując wewnątrzwspólnotowego nabycia trzech samochodów marki BMW X5 od dostawcy z Wielkiej Brytanii, posłużył się polskim numerem identyfikacji podatkowej. Następnie samochody te zostały sprzedane słowackiej firmie N. s. r. o. Przedmiotowe samochody nigdy nie zostały wyprowadzone na terytorium Polski, zostały one przetransportowane bezpośrednio od dostawcy z terytorium Wielkiej Brytanii do ostatecznego odbiorcy na terenie Słowacji. Ustalony stan faktyczny, w świetle regulacji art. 25 ust. 1 i ust. 2 ustawy VAT, dał organom podatkowym podstawę do uznania, że wewnątrzwspólnotowe nabycie samochodów dokonane przez skarżącego podlega opodatkowaniu tak Słowacji jak i na terenie Polski. Wyłączenie z obowiązku rozliczenia podatku w Polsce byłoby możliwe w sytuacji, gdy skarżący udowodnienie, że opodatkował nabycie na Słowacji, lub zostało uznane za opodatkowane w procedurze uproszczonej w ramach transakcji trójstronnej. W ocenie Sądu przedłożone organom podatkowym przez skarżącego dokumenty w postaci: dowodów rejestracyjnych samochodów BMW X5, informacji dla słowackiej administracji podatkowej o nabyciu środków transportu, dokumentacji rachunkowej firmy N. s. r. o. , pierwszej strony w deklaracji podatkowej N. s. r. o. za grudzień 2013 r. oraz faktury wystawione w dniu 11 grudnia 2014 r. nr [...], [...], [...] nie dały podstawy organom podatkowym było uznania, że spółka N. s. r. o. opodatkował wewnątrzwspólnotowe nabycie samochodów na terenie Słowacji. Należy wskazać, że nie daje podstawy do takich ustaleń pierwsza strona deklaracji podatkowej spółki za grudzień 2013 r., która nie zawiera żadnych danych odnośnie transakcji. Nie dawaj możliwości ustalenie, kto , kiedy i w jakiej kwocie ewentualny podatek uiścił. Skarżący nie udowodnił także, że te nabyte przez niego samochody uznane zostały za opodatkowane na terytorium Słowacji ze względu na zastosowanie procedury uproszczonej w wewnątrzwspólnotowej transakcji trójstronnej. Przez wewnątrzwspólnotową transakcję trójstronną rozumie się transakcję, w której spełnione są łącznie następujące warunki określone w art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, tj.: 1) w transakcji uczestniczy trzech podatników VAT zidentyfikowanych na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych w trzech różnych państwach członkowskich, 2) transakcja dotyczy tego samego towaru, 3) towar jest wydawany przez pierwszego z podatników bezpośrednio ostatniemu w kolejności, przy czym przyjmuje się, że dostawa tego towaru jest dokonywana między pierwszym i drugim podatnikiem oraz drugim i ostatnim podatnikiem w kolejności, a zatem przepływ towaru jest oderwany od przepływu faktur, 4) towar jest wysyłany lub transportowany przez pierwszego podatnika VAT lub też transportowany przez drugiego w kolejności podatnika VAT lub na ich rzecz z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium innego państwa członkowskiego. Przepisy ustawy VAT określają obowiązki, których muszą dopełnić podmioty uczestniczące w transakcjach trójstronnych. Są to wyłącznie obowiązki do wypełnienia na terytorium kraju. Po pierwsze, w art. 136 ustawy VAT określono obowiązki stron transakcji, w przypadku gdy podatnik polski (tj. zidentyfikowany na terytorium kraju) występuje, jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, jako drugi w kolejności podatnik. Przepisy tej ustawy określają w tym przypadku obowiązki polskiego (tj. zidentyfikowanego w kraju) podatnika, które ten winien wykonać na terytorium Polski. Określone obowiązki będą ciążyć na nim także w państwie członkowskim, w którym ma miejsce dostawa towarów ostatniemu w kolejności nabywcy. W art. 137 cytowanej ustawy określone zostały obowiązki, jakie na terytorium Polski ciążą na podatniku podatku od wartości dodanej zidentyfikowanym dla transakcji wewnątrzwspólnotowych w innym państwie członkowskim, w przypadku gdy przemieszczenie towarów będących przedmiotem transakcji trójstronnej kończy się w Polsce, a finalnym nabywcą jest polski "podatnik EURO VAT" (tzn. podmiot zidentyfikowany na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych na terytorium Polski). Jeśli w procedurze uproszczonej podatnik zarejestrowany w Polsce, zidentyfikowany na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych, występuje jako drugi w kolejności (tj. dokonujący nabycia w państwie ostatecznego nabywcy i następnie wykonujący tam dostawę na rzecz ostatniego nabywcy), to przyjmuje się fikcję prawną opodatkowania wewnątrzwspólnotowego nabycia, jeśli ostatniemu w kolejności podatnikowi VAT wystawia on fakturę zawierającą obok danych standardowych (określonych w art. 106e ustawy) następujące elementy: 1) adnotację: "VAT: Faktura WE uproszczona na mocy art. 135-138 ustawy o ptu" lub "VAT: Faktura WE uproszczona na mocy artykułu 141 dyrektywy 2006/112/WE"; uznać należy, że w tym przypadku wystarczające może być złożenie stosownego oświadczenia wyłącznie w języku obcym; 2) stwierdzenie, że podatek z tytułu dokonanej dostawy zostanie rozliczony przez ostatniego w kolejności podatnika podatku od wartości dodanej; przerzucenie obowiązku rozliczenia podatku na nabywcę jest warunkiem (a jednocześnie skutkiem) zastosowania procedury uproszczonej; 3) numer, o którym mowa w art. 97 ust. 10, jest stosowany przez niego wobec pierwszego i ostatniego w kolejności podatnika podatku od wartości dodanej; ustawa odwołuje się w tym przypadku do obowiązku podawania numeru, pod którym podmiot jest zidentyfikowany w Polsce; w tym akurat przypadku jest to uzasadnione charakterem transakcji; 4) numer identyfikacyjny stosowany na potrzeby podatku od wartości dodanej ostatniego w kolejności podatnika. Obowiązki wskazane powyżej, ciążą na polskim podatniku (tj. zidentyfikowanym na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych) na mocy przepisów krajowych. Nadto polski podatnik (tj. zidentyfikowany na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych na terytorium Polski) jest obowiązany umieszczać informacje o dokonywanych transakcjach wewnątrzwspólnotowych w informacji podsumowującej. W przypadku, gdy zastosowanie znajdowała procedura uproszczona, podatnik obowiązany jest bowiem odnotować ten fakt w składanej informacji. Następuje to poprzez zaznaczenie w formularzu informacji stosownego pola w wierszu dla danej transakcji. Oprócz obowiązków w zakresie dokumentowania i zawiadamiania właściwych organów ze stosowaniem procedury uproszczonej związane są jeszcze obowiązki w zakresie ewidencjonowania transakcji, do których procedura ta znajdowała zastosowanie. Podatnik zidentyfikowany na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych w Polsce, w przypadku gdy występuje w ramach transakcji trójstronnych jako drugi w kolejności, w swojej ewidencji VAT obowiązany jest podać ustalone wynagrodzenie za dostawy w ramach procedury uproszczonej oraz nazwę i adres ostatniego w kolejności podatnika podatku od wartości dodanej (osoby prawnej niebędącej podatnikiem podatku od wartości dodanej, obowiązanej do rozliczenia VAT z tytułu tej transakcji). W takich przypadkach obowiązany jest również do wykazywania danych o dokonanych transakcjach odpowiednio w deklaracjach podatkowych oraz informacjach podsumowujących. Wskazane w powyższych regulacjach zachowania są, w określonym stanie faktycznym, obowiązkiem spoczywającym na podatniku. Muszą być spełnione kumulatywnie z przesłankami wymienionymi powyżej. Ich niedopełnienie uniemożliwi podatnikowi skorzystanie z procedury uproszczonej dotyczącej wewnątrzwspólnotowych transakcji trójstronnych. A zatem, jeśli podatnik nie umieścił informacji o dokonanych transakcjach wewnątrzwspólnotowych w informacji podsumowującej, to jest to nie spełnienie nałożonego prawem obowiązku, od wypełnienia którego uzależniona jest możliwość skorzystania z procedury uproszczonej. To samo dotyczy obowiązków w zakresie dokumentowania i zawiadamiania właściwych organów, a także ewidencjonowania transakcji, do których procedura ta znajdowała zastosowanie. Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje, że skarżący nie wypełnił ciążący na nim obowiązków. Faktury wystawione przez niego na rzecz spółki N. s. r. o. nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 136 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy VAT. Po nadto należy wskazać, że w dacie dokonania nabycia to jest w dacie wystawienia faktur przez brytyjskiego dostawcy ( dzień 7 października 2014 r. ) firma N. s. r. o. jeszcze nie istniał. Jaka wynika z wydruku słowackiego rejestru działalności gospodarczej zarejestrowana została ona w dniu 24 października 2014 r. Z powyższych względów należy uznać, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dał podstawy organom podatkowym do uznania, że wewnątrzwspólnotowe nabycie przez skarżącego trzech samochodów marki BMW X5 od dostawcy w Wielkiej Brytanii winno być opodatkowane w Polsce, gdyż skarżący nie wykazał, że opodatkował te transakcje na Słowacji lub jego dostawy podlegały opodatkowaniu w kraju w procedurze uproszczonej w ramach transakcji trójstronnej. Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzutu naruszenie art. 86 ust. 1 i 2 pkt 4 w związku z art. 88 ust. 6 ustawy VAT. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Kwotę podatku naliczonego stanowi kwota podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, o którym mowa w art. 9 ( art. 86 ust. 2 pkt 4 lit. c ). Natomiast art. 88 ust. 6 ustawy VAT wskazuje, że nie stanowi podstawy do obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2 pkt 4 lit. c, w przypadku opodatkowania wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, o którym mowa w art. 25 ust. 2, na terytorium kraju z powodu podania numeru, o którym mowa w art. 97 ust. 10, w sytuacji gdy towary w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu znajdują się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju. Z ustaleń dokonanych przez organy podatkowe jednoznacznie wynika, że skarżący nabył samochody Wielkiej Brytanii podając do tych transakcji polski numer identyfikacji w podatkowej. W momencie zakończenia transportu tych samochodów znajdowały się on na terytorium Słowacji. Nigdy nie weszły na Polski obszar celny, zostały bezpośrednio przetransportowany z Wielkiej Brytanii do Słowacji. W związku z tym prawo do odliczenia podatku naliczonego kontrolowanej sprawie jest wyłączone ze względu na brak możliwości wykorzystania tych towarów do wykonywania czynności opodatkowanych w kraju, podstawą wyłączenia jest przepis art. 88 ust. 6 ustawy o VAT. Zdaniem Sądu, organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, zebrały zupełny materiał dowodowy, który w wyczerpujący sposób rozpatrzyły, dokonując ustaleń faktycznych w sposób prawidłowy. Podniesione zarzuty w skardze są niezasadne i nie mogą odnieść zamierzonego skutku w postaci wyeliminowania z obrotu zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów, Sąd nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło