III SA/Łd 517/16

Dnia 9 września 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2016 roku sprawy ze skargi M. B. na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej stwierdza nieważność zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzka Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia [...] r. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 23, dalej: K.p.a.), art. 26 ust. 1 w związku z art. 28 ust. 2 oraz art. 30a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (j.t. Dz.U. z 2015 r., poz. 827 ze zm.) oraz przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. nr 151. poz. 1595 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. B. od orzeczenia nr [...] z dnia [...] r., wydanego przez Powiatową Komisję Lekarską dla miasta P. T., dotyczącego zdolności do czynnej służby wojskowej, uchyliła orzeczenie organu I instancji i uznała M. B. za czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej, w czasie pokoju - kategoria "B" przez okres 12 miesięcy, tj. do dnia 17 kwietnia 2017 r. Jak wynika z akt sprawy Powiatowa Komisja Lekarska dla miasta P. T., w dniu 23 lutego 2016 r., orzekła, że skarżący jest zdolny do czynnej służby wojskowej (kategoria "A"). Na podstawie wywiadu oraz badania uznano, że stwierdzone u skarżącego schorzenia w pełni pozwalają na odbywanie służby wojskowej lub tylko do pewnego stopnia zmniejszają sprawność, ale nie stanowią przeszkody do pełnienia służby wojskowej na określonych stanowiskach. W odwołaniu skarżący wskazał, że nie posiada opisanej w orzeczeniu Powiatowej Komisji Lekarskiej blizny pooperacyjnej przedramienia, natomiast na lewym kolanie posiada blizny pooperacyjne, będące następstwami przebytych zabiegów. Zarzucił również organowi I instancji, że nie odniósł się do orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P. T., na podstawie którego skarżący zaliczony został do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Odwołanie nie zostało przez stronę podpisane. Zaskarżonym orzeczeniem Wojewódzka Komisja Lekarska w Ł. uchyliła orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej dla miasta P. T. i uznała M.B. za czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej, w czasie pokoju - kategoria "B" przez okres 12 miesięcy, tj. do dnia 17 kwietnia 2017 r. Organ zaznaczył, że wziął pod uwagę wszystkie schorzenia wykazane przez Powiatową Komisję Lekarską dla miasta P. T., jak również wystąpienie nowego urazu stawu kolanowego w marcu br. oraz uwzględnił także, iż umiarkowany stopień niepełnosprawności orzeczony był na okres od 25.02.2013 r. do 31.03.2016 r. i skarżący oczekuje na kolejną decyzję Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Zdaniem Komisji, aktualny stan zdrowia skarżącego uzasadnia zakwalifikowanie go na podstawie art. 30a ust. 1 pkt 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej do kategorii "B" na okres 12 miesięcy. Orzeczona kategoria "B" oznacza przewlekłe stany chorobowe, które w okresie 12 miesięcy od dnia badania rokują odzyskanie zdolności do służby wojskowej w czasie pokoju. W skardze M. B. wniósł o zmianę orzeczenia w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej kategorii "B" na okres 12 miesięcy. Zdaniem skarżącego utrzymujące się dolegliwości w zakresie zdrowia psychicznego nie rokują odzyskania do służby wojskowej w okresie 12 miesięcy. Skarżący wyjaśnił, że pod opieką poradni psychiatrycznej jest od 2004 r. i przez ten cały okres potrzebna jest mu pomoc w tej dziedzinie. Do skargi załączył kserokopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 4 maja 2016 r., które zalicza go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres do 31 maja 2019 r. Skarżący podkreślił, że stan jego sprawności fizycznej uległ pogorszeniu, gdyż ma trudności w chodzeniu. Obecnie oczekuje na zabieg chirurgiczno-ortopedyczny. W odpowiedzi na skargę Wojewódzka Komisja Lekarska w Ł. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji (orzeczenia). Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej: "p.p.s.a."), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia w całości lub w części, ma miejsce gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów, niż zostały w niej podniesione. Zaskarżone orzeczenie podjęte zostało bowiem z rażącym naruszeniem prawa, co oznacza, że spełniona została przesłanka z art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a. do stwierdzenia jego nieważności. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że warunkiem rozpatrzenia odwołania przez organ II instancji jest wniesienie takiego odwołania przez stronę postępowania w ustawowo określonym terminie. Nadto, w tzw. postępowaniu wstępnym, organ odwoławczy do którego wpłynęło odwołanie, zobowiązany jest do zbadania także kwestii, czy odwołanie spełnia wszystkie formalne wymagania, określone przez przepisy prawa. Z art. 128 K.p.a. wynika, iż odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji, niemniej jednak zauważyć należy, iż wobec faktu, że odwołanie jest podaniem w rozumieniu art. 63 § 1 K.p.a. winno ono zawierać pewne niezbędne elementy. Wymagania formalne podania (odwołania, zażalenia, żądania, wyjaśnienia) określa przepis art. 63 § 2 i 3 K.p.a. Stosownie do pierwszego z wymienionych przepisów, podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Z kolei, § 3 art. 63 K.p.a. wskazuje, iż podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu. Z powyższego przepisu wynika więc, że podpis jest niezbędnym elementem każdego podania wnoszonego do organu administracji publicznej. Jeżeli natomiast wniesione przez stronę odwołanie od decyzji organu I instancji nie zawiera wszystkich koniecznych elementów, w tym podpisu, wówczas organ odwoławczy zobowiązany jest wezwać wnoszącego odwołanie do usunięcia jego braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 K.p.a.). Zaskarżone orzeczenie organu II instancji zostało wydane na skutek wniesienia odwołania przez M. B.. Odwołanie strony z dnia 29 lutego 2016 r. (k. 15 akt admin.) nie zostało jednak podpisane. Powyższą okoliczność potwierdził skarżący na rozprawie w dniu 9 września 2016 r. oświadczając, że znajdujące się w aktach sprawy odwołanie nie zostało opatrzone przez niego własnoręcznym podpisem. Oświadczył ponadto, że nie został wezwany przez organ do podpisania tego odwołania (k. 18 akt sądowych). Tymczasem, zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami, brak podpisu osoby wnoszącej odwołanie, jeśli nie zostanie usunięty poprzez wezwanie do usunięcia braków, uniemożliwia wywołanie skutków prawnych wniesionego podania, tj. w przypadku odwołania powoduje niemożność rozpoznania go przez organ administracji. W sprawie będącej przedmiotem rozpatrzenia pismo zatytułowane "odwołanie", nie zostało podpisane przez wnoszącego. Zgodnie z art. 140 K.p.a. w zw. z art. 64 § 2 K.p.a., organ winien zatem wezwać wnoszącego odwołanie do uzupełnienia braku formalnego pod rygorem pozostawienia tego odwołania bez rozpoznania. Odwołanie bez oryginalnego podpisu strony, a więc niespełniające określonych w art. 63 § 3 K.p.a. wymogów, nie jest bowiem odwołaniem w rozumieniu art. 127 § 1 K.p.a. i art. 128 K.p.a., a jego rozpoznanie jest dotknięte wadą nieważności określoną w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. tj. zaskarżone orzeczenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ wydał je organ II instancji mimo braku prawidłowo wniesionego odwołania strony od orzeczenia organu I instancji. Wojewódzka Komisja Lekarska wystąpiła zatem w kontrolowanej sprawie w charakterze organu odwoławczego bez skutecznego uruchomienia postępowania odwoławczego przez stronę. Powyższe stanowisko jest ugruntowane zarówno w judykaturze (zob. np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 listopada 2013 roku, sygn. akt: II SA/Po 875/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 marca 2011 roku, sygn. akt: II SA/Łd 1431/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), jak i w piśmiennictwie (zob. np. B. Adamiak, Komentarz do art. 128 [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, Legalis; K. Glibowski, Komentarz do art. 128 [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszaw 2014, Leglias). Z uwagi na dostrzeżone istotne uchybienia proceduralne, zarzuty skarżącego nie mogą zostać poddane przez sąd merytorycznej ocenie. Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji winien wyeliminować opisane wyżej uchybienie przez wezwanie M. B. do usunięcia braku odwołania, zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a. i w razie uzupełnienia tego braku rozpoznać sprawę merytorycznie, ustosunkowując się do złożonych przez skarżącego wniosków i dokumentów. Z opisanych względów zachodzi konieczność stwierdzenia nieważności orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej z dnia [...] r. [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. e.o.