II GZ 1210/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 9 września 2016 r. sygn. akt I SA/Kr 574/16 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Z. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2015 r. postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. postanowieniem z dnia 9 września 2016 r. (sygn. akt I SA/Kr 574/16) odrzucił skargę Z. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Z uzasadnienia postanowienia Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto następujące ustalenia: Na podstawie zarządzenia z dnia [...] czerwca 2016 r. (k. 10 akt sądowych) Z. B. (dalej: skarżący) został wezwany, pod rygorem odrzucenia skargi, do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł od skargi na decyzję z dnia [...] kwietnia 2016 r., w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania. Przesyłka z wezwaniem została doręczona skarżącemu w dniu 20 czerwca 2016 r. (k. 14 akt sądowych). Skarżący nie uiścił jednak wpisu sądowego od skargi w wyznaczonym terminie. Następnie w dniu 5 lipca 2016 r. do Sądu wpłynął wniosek skarżącego w zakresie prawa pomocy wraz z formularzem wniosku PPF (data nadania w Urzędzie Pocztowym w dniu 30 czerwca 2016 r.; k. 16–19 akt sądowych). Sąd I instancji odrzucając skargę wskazał, że w związku z tym, że skarga nie została opłacona, w trybie art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wezwano skarżącego do uiszczenia wymaganego wpisu. W myśl art. 220 §1 p.p.s.a. brak skargi miał być usunięty w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie o wpis zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 20 czerwca 2016 r., natomiast termin do uzupełnienia upłynął 27 czerwca 2016 r. WSA wskazał także, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nabiera skutków prawnych po upływie terminu siedmiu dni od doręczenia wezwania stronie, i jeśli w tym terminie strona nie uczyniła zadość wezwaniu, to uaktualnia się przesłanka w postaci odrzucenia przedmiotowej skargi (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Upływ terminu siedmiodniowego wpływa jednocześnie na brak związania sądu wnioskiem w zakresie prawa pomocy, złożonym po tym terminie. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 9 września 2016 r., zarzucając Sądowi I instancji zastosowanie "niewłaściwej normy prawnej jak i niewłaściwą interpretacje art. 214 § 1 p.p.s.a. w zw. z 220 § 1 i 3 p.p.s.a.", a także wskazywał, że w sprawie powinien mieć zastosowanie przepis art. 238 § 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 237 p.p.s.a. – zgodnie z którym "zaliczkę na koszta sądowe tymczasowo pokrywa sąd administracyjny, a z § 3 Przewodniczący wzywa stronę do zapłacenia zaliczki w ciągu 14 dni". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy pomimo wezwania nie został od niej uiszczony należny wpis. Jak wynika z akt sprawy, wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 20 czerwca 2016 r., a więc termin do uiszczenia wpisu sądowego upłynął w dniu 27 czerwca 2016 r. Sąd I instancji trafnie zauważył, że w niniejszej sprawie nie ma znaczenia okoliczność, że skarżący w dniu 5 lipca 2016 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy, ponieważ czynności ta została dokonana z uchybieniem terminu, w jakim przysługiwało stronie prawo do uiszczenia wpisu sądowego. Tym samym czynność ta, jako dokonana po terminie, nie mogła odnieść zamierzonego przez stronę skutku. Po wezwaniu skarżącego do uiszczenia wpisu, przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia tej opłaty, jest uzależnione od tego, czy wniosek w tym przedmiocie, zostanie złożony w terminie otwartym do uiszczenia tego wpisu. Złożenie zaś wniosku o przyznanie prawa pomocy po upływie terminu nie ma żadnego wpływu na obowiązek uiszczania opłat, do których została wezwana na mocy prawomocnych zarządzeń w tym przedmiocie (por. postanowienia NSA z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 81/12 oraz z dnia 30 sierpnia 2011 r. sygn. akt I FZ 181/11). Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego, że w sprawie powinien mieć zastosowanie przepis art. 238 § 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 237 p.p.s.a. należy zauważyć, że art. 237 p.p.s.a. stanowi rozwinięcie ogólnych reguł wynikających z art. 199 oraz z art. 214 § 1 p.p.s.a., według których strona (uczestnik) we własnym zakresie jest zobowiązany uiścić koszty sądowe, jeżeli wnoszone przez niego pismo powoduje wydatki (np. strona wnosi o ustanowienie kuratora, podjęcie czynności wymagającej udziału tłumacza przysięgłego lub przeprowadzenie czynności poza budynkiem sądu). Natomiast art. 238 p.p.s.a dotyczy wyłącznie okoliczności, gdy strona nie uiściła zaliczki na poczet wydatków związanych z wnioskowaną czynnością, a Sąd jest wówczas uprawniony do wezwania strony do uiszczenia zaliczki w terminie czternastu dni (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: Komentarz, red. Roman Hauser, Marek Wierzbowski, C.H.Beck, 2015, s. 901–904). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.