IV SA/Wa 1259/16
WyrokWSA w Warszawie2016-09-09
Skład orzekający: Alina Balicka, Kaja Angerman, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ochrony zabytków może odmówić uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji na terenie historycznego parku, który jest częścią zespołu dworskiego, nawet jeśli jego pierwotny układ kompozycyjny jest nieczytelny, a gmina nie założyła jeszcze formalnie gminnej ewidencji zabytków?Ratio decidendi
Organ ochrony zabytków ma prawo odmówić uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy, jeśli planowana inwestycja, w tym przypadku budowa budynków mieszkalnych na terenie historycznego parku będącego częścią zespołu dworskiego, stoi w sprzeczności z przeznaczeniem tego terenu i stanowi zagrożenie dla jego wartości zabytkowych. Fakt, że park jest wpisany do wojewódzkiej ewidencji zabytków, a gmina nie założyła jeszcze formalnie gminnej ewidencji zabytków, nie pozbawia organu ochrony zabytków możliwości ingerencji w celu ochrony dziedzictwa.Stan faktyczny
Skarżący D. B. wniósł skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które utrzymało w mocy postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków odmawiające uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dziesięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych na działce nr [...] w m. [...]. Działka ta jest częścią historycznego parku w zespole dworskim, wpisanego do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Organ ochrony zabytków uznał, że planowana zabudowa zurbanizuje teren parku i zniszczy jego wartości zabytkowe. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, twierdząc m.in., że działka nie stanowi zabytku i że zamierzenie budowlane nie stoi w sprzeczności z przeznaczeniem terenu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Balicka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Kaja Angerman Sędzia WSA Tomasz Wykowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 września 2016 r. sprawy ze skargi D. B. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem nr [...], z dnia [...] marca 2016 r., wydanym na podstawie art. 89 pkt 1 oraz art. 93 ust 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2014 r., poz. 1446 j. t. ze zm.), art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r., poz. 199 j. t. ze zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1, w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...], z dnia [...] września 2015 r., odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dziesięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych, na terenie działki nr [...] położonej w m. [...], gm. [...].
W uzasadnieniu postanowienia Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazał, że zgodnie z art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia się z wojewódzkim konserwatorem zabytków - w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych ochroną konserwatorską oraz ujętych w gminnej ewidencji zabytków.
Właściwość rzeczowa organu ochrony zabytków w tej sprawie wynika z faktu, że działka nr [...] zlokalizowana jest na terenie zespołu dworskiego - [...] obejmującego dwór oraz park i ujętego w wykazie, o którym mowa w art. 7 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2010, Nr 75, poz. 474). Przepis art. 8 ust. 1 ww. ustawy z dnia 18 marca 2010 r. stanowi, że do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków, decyzje o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków - w odniesieniu do zabytków znajdujących się w wykazie, o którym mowa w art. 7 niniejszej ustawy.
Przedłożony do uzgodnienia projekt decyzji ustala warunki zabudowy dla zmiany zagospodarowania terenu polegającej na budowie dziesięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych na terenie działki nr [...], określając następujące parametry, cechy i wskaźniki kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu:
- dopuszcza się budowę dziesięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych;
- budynki do dwóch kondygnacji naziemnych w tym poddasze użytkowe:
- maksymalna wysokość budynków do 10 m każdy;
- powierzchnia projektowanej zabudowy budynków do 300 m2 każdy;
- maksymalna szerokość elewacji frontowej budynków do 25 m każdy;
- geometria dachów: dachy dwu i wielospadowe: kąt nachylenia połaci dachowych budynków od 10 do 45°;
- minimum 60% powierzchni terenu objętego niniejszą decyzją należy zachować w formie biologicznie czynnej;
- linia zabudowy – nieprzekraczalna zgodnie z załącznikiem graficznym.
Dalej organ zażaleniowy, powołując się na treść protokołu z wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 28 września 2015 r., wskazał, że teren działki nr [...] jest porośnięty drzewostanem wielogatunkowym składającym się z dębów, jesionów, kasztanowców, klonów, sosny. Przedstawiciel skarżącego w toku wizji podniósł, że drzewa są słabo ukorzenione, co powoduje ich zasychanie i samozniszczenie. Sporządzona w trakcie tej czynności dowodowej dokumentacja fotograficzna oraz dostępne zdjęcia satelitarne ukazuje, że cały obszar działki [...] pokryty jest wysokimi, dość gęsto rosnącymi drzewami w tym licznymi okazami dorodnych drzew parkowych. Wprawdzie z całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w wyniku wieloletnich zaniedbań pielęgnacyjnych pierwotny układ kompozycyjny założenia parkowego jest nieczytelny, tym niemniej nadal stanowi on integralny element zespołu dworskiego w [...], jako teren zieleni wysokiej w sąsiedztwie dworu i folwarku, o łącznej powierzchni ponad 3,5 ha. Porównanie teleinformatycznych danych geodezyjnych z informacją zawartą w karcie ewidencyjnej "[...]" pozwala bezspornie stwierdzić, że działka [...] stanowi integralną część historycznego parku w zespole dworskim w [...]. Takie, uzasadnione historycznie, przeznaczenie tego terenu, w ocenie organu, zasługuje na ochronę organów konserwatorskich przed sprzecznymi z tym przeznaczeniem zmianami w sposobie jego zagospodarowania.
Przedstawiony do uzgodnienia projekt decyzji o warunkach zabudowy przewiduje zmianę historycznego terenu zieleni parkowej na obszar zurbanizowany, w 40 % zabudowany budynkami i inną towarzyszącą im infrastrukturą. W tej sytuacji, jak wskazał organ, przedsięwzięcie to w oczywisty sposób godzić będzie w chronione wartości tego obszaru.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazał, że stan zabytkowego parku, względem roku 1993 nie uległ poprawie, to równocześnie nie doszło do jego zniszczenia powodującego utratę zabytkowych wartości. Przedmiotem oceny, w przedmiotowej sprawie, jest wpływ ustaleń uzgadnianego projektu decyzji na wartości zespołu dworskiego w [...], którego częścią jest park położony na działce [...]. Dlatego wartości innych obiektów zlokalizowanych w sąsiedztwie pozostają bez wpływu na ocenę przedmiotowej sprawy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2016 r. wniósł inwestor D. B. Zaskarżonemu postanowieniu oraz postanowieniu organu I instancji skarżący zarzucił:
- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
a) poprzez nieuzgodnieniu projektu decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr [...] (część dawnej działki nr [...]) obręb [...] gmina [...], w sytuacji gdy przedmiotowa działka nie stanowi zabytku w rozumieniu art. 3 pkt 1 i 13, art. 6 ust. 1 pkt 1 c i g ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a zatem nie ma zastosowania art. 7 pkt 4 tej ustawy i nie następuje ustalenie ochrony w decyzji o warunkach zabudowy wg art. 60 ust. 1, art. 64 ust. 1 i art. 53 ust. 4 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,
b) względnie poprzez przyjęcie, że działka nr [...] zlokalizowana jest na terenie zespołu dworskiego - [...] obejmującego dwór i jego park objętego formami ochrony zabytków, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami i wskazanie jakoby przedsięwzięcie "miało godzić w chronione wartości tego obszaru", mimo braku przesłanek, w sytuacji gdy stan faktyczny sprawy oraz projekt decyzji o warunkach zabudowy wskazuje na to, iż należało dokonać uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr [...], bowiem zamierzenie budowlane nie stoi w sprzeczności z przeznaczeniem tego terenu, ani też nie stanowi zagrożenia mogącego spowodować uszczerbek dla wartości zabytku, czym naruszono art. 1, art. 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, art. 60 ust. 1, art. 64 ust. 1 i art. 53 ust. 4 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 64, 32 Konstytucji RP, art. 140 k.c. poprzez ich pominięcie i ingerencję w prawo własności jednostki przekraczające ograniczenia ustawowe.
- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 10, 77, 80, 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. gdyż materiał dowodowy nie został zebrany w sposób wyczerpujący, zaś zebrany rozpatrzony został przez organ nieprawidłowo, bowiem dawał on podstawę do uzgodnienia projektu lub niestosowania procedury uzgodnienia. Naruszono tym samym zasadę prawdy obiektywnej. Ponadto naruszono zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. W toku postępowania, ani w uzasadnieniu postanowienia organ nie odniósł się do wskazań Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego zawartych w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2015 r. o uchyleniu zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2015 r. Organ nie ustalił i nie wykazał precyzyjnie przedmiotu ochrony i jego wartości oraz w sposób nie budzący wątpliwości nie określił granic rzekomo zabytkowego założenia, nie wykazał też jakoby posiadał on nadal wartości, których ochrona uzasadniałaby ingerencję w słuszne prawa jednostek, nie odniósł się w sposób wystarczający do treści uzgadnianego projektu decyzji, zaś nie przeprowadzenie przez organ postępowania dowodowego i analizy kwestii wskazanych jako zasadnicze dla rozstrzygnięcia sprawy spowodowało, iż tak doniosłe okoliczności nie zostały uwzględnione w toku wydawania zaskarżonego postanowienia.
W konsekwencji powyższego, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).
Oceniając zaskarżone postanowienie w oparciu o powyższe kryteria Sąd orzekający w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2016 r. utrzymujące postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] września 2015 r. , odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dziesięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych, na terenie działki nr [...] położonej w m. [...], gm. [...] odpowiada prawu.
Na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.
Zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 2 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym decyzję o warunkach zabudowy, w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych formami ochrony zabytków, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ujętych w gminnej ewidencji zabytków, wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Uzgodnienia dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a., według którego jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Zatem tryb wskazany w art. 106 k.p.a. będzie miał zastosowanie w sytuacji, w których przed podjęciem decyzji organ zwraca się o wyrażenie stanowiska do innego organu administracji publicznej.
Właściwość rzeczowa organu ochrony zabytków w tej sprawie wynika z faktu, że działka nr [...] zlokalizowana jest na terenie zespołu dworskiego - [...] obejmującego dwór i park, ujętego w wykazie zabytków nieruchomych przeznaczonych do wskazania w gminnej ewidencji zabytków, spełniającym wymogi art. 7 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 75, poz. 474).
Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw, która wygasła z dniem 6 czerwca 2013 r., w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, wojewódzki konserwator zabytków przekaże wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) i staroście wykaz zabytków, o których mowa w art. 1 pkt 5 lit. b niniejszej ustawy oraz wykaz zabytków nieruchomych wyznaczonych przez wojewódzkiego konserwatora zabytków do ujęcia w wojewódzkiej ewidencji zabytków.
Ustawodawca w art. 6 ust. 2 ww. ustawy zobowiązał wójta (burmistrza, prezydenta miasta) do założenia gminnej ewidencji zabytków w terminie 2 lat od dnia przekazania przez wojewódzkiego konserwatora zabytków wykazu zabytków, o którym mowa w art. 7.
Natomiast art. 1 pkt 5 lit. b ww. ustawy wskazuje, że w gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte:
1) zabytki nieruchome wpisane do rejestru;
2) inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków;
3) inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
Do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków, decyzje o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków - w odniesieniu do zabytków znajdujących się w wykazie, o którym mowa w art. 7 niniejszej ustawy - art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw.
Z materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w [...] Delegatura w [...] pismem z dnia 2 grudnia 2010 r. poinformował Urząd Miasta i Gminy [...] jakie obiekty znajdujące się na terenie gminy [...] są wpisane do rejestru zabytków województwa [...] bądź ujęte są w ewidencji zabytków. Z pisma tego wynika, że wśród obiektów ujętych w ewidencji zabytków znajduje się zespół dworski: dwór i park w [...]. W świetle powyższego fakt ujęcia parku zlokalizowanego na działce nr [...] w [...] w wykazie zabytków nie może pozostawać bez znaczenia w sprawie. Nie mogą zostać pozbawione ochrony zabytki, które zostały uznane za zasługujące na wpisanie do ewidencji gminnej, jednak formalnie w tej ewidencji nie zostały umieszczone. Nie można uznać, że wykaz zabytków nieruchomych był jedynie przejściową formą ochrony zabytków i z mocy prawa utracił znaczenie prawne. Jak już wyżej wskazano, stosownie do art. 8 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków (...), wykaz ten stanowi podstawę do uzgodnień i opinii wydawanych przez wojewódzkiego konserwatora zabytków aż do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków (por. wyrok NSA z 1 grudnia 2015 r., II OSK 817/14).
Jednocześnie należy zauważyć, że zapis art. 6 ust. 2 w związku z art. 7 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków (...) wskazuje, że obiekty ujęte przez wojewódzkiego konserwatora zabytków w wykazie zabytków przekazanym wójtowi(burmistrzowi, prezydentowi miasta) obligatoryjnie podlegają ujawnieniu w gminnej ewidencji zabytków. Założenie gminnej ewidencji zabytków co do zasady wymaga aktu organu wykonawczego gminy, z którym jednoznacznie można będzie wiązać skutek w postaci założenia gminnej ewidencji zabytków (por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 2329/14 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Takim aktem jest zarządzenie, które pozwala na ustalenie czy i kiedy doszło do utworzenia gminnej ewidencji zabytków.
Podkreślić należy, że wpis do gminnej ewidencji zabytków powoduje powstanie pewnego rodzaju ochrony konserwatorskiej. W określonych bowiem sprawach wymagane jest uzyskanie uzgodnienia konserwatorskiego, wynikającego z przepisów m.in. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Jak wynika z art. 21 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ewidencja zabytków jest jedynie podstawą do sporządzania programów opieki nad zabytkami przez województwa, powiaty i gminy. Nie została ona wymieniona wśród form ochrony zabytków określonych w art. 7 ww. ustawy, gdzie widnieje chociażby wpis do rejestru zabytków.
Natomiast stosownie do art. 22 ust. 4 ww. ustawy wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy. I dalej, w ust. 5 wskazuje, iż w gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte:
1) zabytki nieruchome wpisane do rejestru;
2) inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków;
3) inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
W sprawie nie budzi wątpliwości, co potwierdza materiał dowodowy, że zespół dworski: dwór i park w [...] jest wpisany do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Skutkiem włączenia do wojewódzkiej ewidencji zabytków kart ewidencyjnych obiektów zabytkowych z terenu województwa jest powstający po stronie wojewódzkiego konserwatora zabytków obowiązek, zawiadomienia o tym właściwej gminy w celu ujęcia tychże zabytków w gminnej ewidencji zabytków, obowiązek ten został wykonany co wynika z pisma Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] Delegatura w [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. Konsekwencją zaś włączenia zabytku nieruchomego do gminnej ewidencji zabytków jest ograniczenie wykonywania prawa własności do nieruchomości, aczkolwiek o charakterze najlżejszym spośród wszystkich możliwych skutków, jakie wywołują formy ochrony zabytków wymienione w art. 7 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Zawiadomienie przez wojewódzkiego konserwatora zabytków Gminy [...] o zabytkach ujętych w wojewódzkiej ewidencji zabytków, musi skutkować ujęciem ich także w gminnej ewidencji zabytków. Jedynym warunkiem wpisania tychże zabytków do gminnej ewidencji zabytków jest fakt, iż wcześniej zostały wpisane do wojewódzkiej ewidencji zabytków.
W art. 7 i art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków (...) zostały ustalone przez ustawodawcę terminy na wykonanie obowiązków w nich zapisanych. Jednocześnie ustawodawca określając terminy w ww. przepisach nie ustalił żadnych konsekwencji towarzyszących ich przekroczeniu. Skoro Gmina [...] mimo ciążącego na niej obowiązku nie założyła gminnej ewidencji zabytków, to nie oznacza, że obowiązku tego nie musi wykonać. Potwierdza to chociażby zapis art. 22 ust. 5 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, który wskazuje, że w gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków.
Jak widać, w przedmiotowej sprawie, tryb założenia gminnej ewidencji zabytków określony przepisami art. 7 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków (...) został zapoczątkowany ale nie dokończony. Nie oznacza to jednak, że Gmina [...] zwolniona jest z obowiązku założenia gminnej ewidencji zabytków. Takie działanie szkodzi zabytkom, gdyż w obowiązującym stanie prawnym gminna ewidencja zabytków jest w istocie nienazwaną (tzn. niewymienioną w art. 7 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami) prawną formą ochrony zabytków. Wskazują na to zapisy np. art. 19 ust. 1a pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym m.in. w decyzji o warunkach zabudowy uwzględnia się w szczególności ochronę zabytków nieruchomych znajdujących się w gminnej ewidencji zabytków.
Przekazanie wykazu zabytków w trybie art. 7 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków (...) uruchomiło proces związany z założeniem gminnej ewidencji zabytków, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ww. ustawy. Tym samym do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków, w odniesieniu do zabytków, które znalazły się w wykazie zabytków przekazanych przez wojewódzkiego konserwatora zabytków wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) istnieje obowiązek wydania decyzji o warunkach zabudowy po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków - art. 8 ust. 1 ww. ustawy. Fakt przekazania powyższego wykazu zabytków spowodował obowiązek uzgodnienia, o którym mowa w art. 8 ust. 1 powyższej ustawy. Upływ terminów określonych w art. 6 i 7 tej ustawy spowodował wygaśnięcie tych przepisów. Jednakże w sytuacji przekazania w ustawowym terminie wykazu zabytków przez wojewódzkiego konserwatora zabytków, do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków istnieje obowiązek uzgodnienia, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ww. ustawy.
Wobec powyższego organy prawidłowo wykazały swoją właściwość rzeczową do dokonania uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji. Uzgodnienia dokonano na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 2 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków (...). Tym samym zarzut skargi co do braku podstaw prawnych do uzgodnienia nie jest zasadny.
Zaliczenie zespołu dworskiego: dwór, park w [...] do zabytków nastąpiło poprzez wpisanie go do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Zatem zaliczenie dworu i parku do zabytków nastąpiło w toku innego postępowania. W toku postępowania uzgodnieniowego organy zaliczeniem tym są związane, a zatem nie mogły naruszyć art. 3 i 6 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
W toku postępowania administracyjnego organy wykazały, że działka [...] stanowi obszar dawnego parku dworskiego założonego w XIX wieku. Historyczny układ kompozycyjny parku jest obecnie nieczytelny, jednak granice parku nie uległy zmianie. Pierwotny układ kompozycyjny założenia parkowego choć nieczytelny, nadal stanowi integralny element zespołu dworskiego w [...], jako teren zieleni wysokiej w sąsiedztwie dworu i folwarku, o łącznej powierzchni ponad 3,5 ha. Na działce zachował się stary drzewostan wielogatunkowy. Należy zgodzić się z organami, że ze stanowiska konserwatorskiego planowana inwestycja, polegająca na budowie dziesięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych na terenie działki nr [...] obręb [...] jest niedopuszczalna i skutkować będzie całkowitą degradacją tego założenia parkowego.
Wobec powyższego, wbrew zarzutowi skargi, uznać należy, że zamierzenie budowlane stoi w sprzeczności z przeznaczeniem tego terenu i stanowi zagrożenie mogące spowodować uszczerbek dla wartości zabytku.
W opinii Sądu, poczynione przez organ zarówno I jak i li instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez te organy ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń. Zdaniem Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.). Nie doszło również do naruszenia praw skarżącego jako strony toczącego się postępowania. Zaskarżone postanowienie zostało prawidłowo uzasadnione zgodnie z normą art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie znalazł podstaw do uznania zasadności zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postepowania administracyjnego.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło