II SA/Kr 581/16
WyrokWSA w Krakowie2016-09-09
Skład orzekający: Paweł Darmoń, Jacek Bursa, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku braku stwierdzenia rzeczywistej szkody na gruncie sąsiednim, organ administracji ma obowiązek nakazać właścicielowi przywrócenie poprzedniego stanu wód na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom na podstawie art. 29 Prawa wodnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla zastosowania art. 29 ust. 3 Prawa wodnego konieczne jest kumulatywne wystąpienie dwóch przesłanek: zmiany stanu wody na gruncie oraz szkodliwego wpływu tej zmiany na grunty sąsiednie. Brak stwierdzenia rzeczywistej szkody na gruncie sąsiednim, nawet przy potencjalnym zagrożeniu lub stwierdzeniu niedrożności rowu, uniemożliwia wydanie nakazu przywrócenia poprzedniego stanu wód lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W takiej sytuacji organ nie ma obowiązku prowadzenia kosztownych dowodów z opinii biegłego, a skarga podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Skarżąca M.S. domagała się nakazania sąsiadom, E. i D.K., przywrócenia poprzedniego stanu wód na gruncie poprzez udrożnienie cieku wodnego, twierdząc, że działania sąsiadów spowodowały niedrożność rowu i zakłócenia w spływie wód. Organy administracji (Wójt Gminy i Samorządowe Kolegium Odwoławcze) odmówiły wydania nakazu, uznając, że nie stwierdzono rzeczywistej szkody na gruncie skarżącej, a jedynie potencjalne zagrożenie. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 lutego 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy nakazania wykonania czynności skargę oddala.
Wójt Gminy J. wydał w dniu 7 grudnia 2015 r. decyzję znak: [...], którą odmówił nakazania E. i D.K. - właścicielom nieruchomości ozn. nr. ew. [...] obr. J. , przywrócenia poprzedniego stanu wód na gruncie, poprzez odblokowanie i udrożnienie wylotu obudowanego cieku wodnego, przywrócenia do stanu poprzedniego kształtu i poziomu koryta cieku wodnego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że postępowanie wszczęto w związku z pismem M.S. zawiadamiającym, iż E. i D. małżonkowie K. właściciele nieruchomości sąsiedniej oznaczonej numerem [...] (adres [...] ), nie wykonują obowiązku utrzymania w należytym stanie urządzenia wodnego znajdującego się na nieruchomości będącej ich własnością.
Organ po dokonaniu analizy wniosku, w oparciu o stan prawny i faktyczny, znany organowi w związku z szeroką dokumentacją, dotyczącą stanu wód na gruncie działek oznaczonych nr ew. [...] i [...] obręb [....] stwierdził, iż wniosek należy rozpatrywać w kontekście należytego utrzymania urządzeń wodnych, a nie jak żąda wnioskodawczym w odniesieniu do wykładni art. 29 ustawy Prawo wodne. Organ I instancji zawiadomieniem z dnia 12.08.2014 r. przesłał wniosek M.S. przekazany przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w K. pismem z dnia 31.04.2014 r., a także wniosek M.S. z dnia 25.07.2014 r., na podstawie art. 64b w związku z art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2011 r. Prawo wodne, do Starosty K. celem rozpatrzenia zgodnie z kompetencją.
Starosta, po przeprowadzeniu postępowania "wyjaśniającego", pismem z dnia 22.04.2015 r., znak: [...] , przekazał do Wójta Gminy J. –P. , powyżej wymienione wnioski M.S. celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością, wskazując m.in. art. 26 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne oraz ustawę z dnia 13 września 1996 r., (t.j. Dz. U. z 2013 r. z późn. zm.) o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Starosta K. uznał, iż problem dotyczy zalegania odpadów zielonych na trasie spływu wód powierzchniowych, a nie nieprawidłowości utrzymania urządzenia wodnego, na działce nr ew. [...], obręb J . W przedmiotowym piśmie podkreślono również kwestie gospodarowania wodami w obrębie nieruchomości [...] .
Organ I instancji ponownie dokonał analizy zgromadzonych akt sprawy, uwzględniając jednocześnie ustalenia zgromadzone podczas prowadzonych uprzednio przez organ postępowań administracyjnych na gruncie nieruchomości oznaczonych jako działki nr ew. [...] i [...] obręb J. , prowadzonych na podstawie art. 29 Prawa wodnego.
Postanowieniem z dnia 27.05.2015 r., znak: [...] Wójt Gminy J. –P. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie nakazania E. i D.K. właścicielom nieruchomości oznaczonej jako działka nr ew. [...] obręb [...] , przywrócenia poprzedniego stanu na gruncie w rozumieniu art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo Wodne.
Po rozpoznaniu zażalenia na to postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K , postanowieniem z dnia 1 lipca 2015 r., znak: [...] uchyliło w całości zaskarżone postanowienie Wójta Gminy J. –P. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Działając zgodnie z wytycznymi zawartymi w tym postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , organ zawiadomił strony pismem z dnia 12.10.2015 r., znak: [...] o wszczętym postępowaniu administracyjnym na postawie art. 29 ustawy Prawo wodne, w sprawie nakazania E. i D.K. właścicielom nieruchomości oznaczonej nr ew. [...] obręb J. , przywrócenia poprzedniego stanu wód na gruncie poprzez odblokowanie i udrożnienie wylotu obudowanego cieku wodnego, przywrócenia do stanu poprzedniego kształtu i poziomu koryta cieku wodnego.
Dnia 04.11.2015 r., zostały przeprowadzone oględziny w terenie na działkach oznaczonych nr ew. [....] i [...] obręb J. , z udziałem pracowników Urzędu Gminy J. _P. oraz stron: M.S. nieobecni byli E. i D.K. (zwrotne potwierdzenie o terminie oględzin w aktach sprawy). Podczas oględzin stwierdzono, że działki oznaczone nr ew. [...] i [...] położone są w lokalnym zaniżeniu terenu - dolince. Działka oznaczona nr ew. [...] w zbliżeniu do drogi jest nieco zaniżona, zabudowana budynkiem garażu oraz budynkiem mieszkalnym, teren działki utwardzony. Od strony drogi teren obu nieruchomości nawiązuje wysokością do zbliżonego poziomu, na wysokości budynku mieszkalnego Państwa K. teren działki oznaczonej nr ew. [...] jest nieco zawyżony (przy ogrodzeniu około 20 cm). Działka oznaczona nr ew. [...] od strony drogi nawiązuje do poziomu jezdni, następnie teren ulega zaniżeniu, nieruchomość zabudowana jest budynkiem mieszkalnym oraz budynkiem gospodarczym, teren działki utwardzony kostką brukową. Nieruchomości oddzielone są ogrodzeniem. W zbliżeniu do granicy pomiędzy działkami na działce oznaczonej nr ew. [...] znajduje się zabudowany rów o średnicy 50cm, długości około 80m. W miejscu zakończenia rowu zamkniętego nie jest widoczny jego wylot (ze względu na zalegające odpady organiczne typu: trawa, liście, gałęzie), dalej rów zakryty ma swoją kontynuację w postaci rowu otwartego, zmieniającego przebieg w poprzek działki nr ew. [...], w kierunku południowym, zgodnie z naturalnym ukształtowaniem terenu. Rów ten tworzy tzw. lejek/dolinkę, która ma kontynuację również poza granicami nieruchomości Państwa K. , kierując się naturalnym zaniżeniem ku Dolinie [...]
Podczas oględzin stwierdzono, że na działce oznaczonej nr ew. [...] obręb J. , w miejscu przejścia rowu zamkniętego w rów otwarty, a także w dalszym biegu rowu otwartego, znajdują się odpady organiczne w postaci zalegających liści, gałęzi, trawy, co powoduje zakłócenia na trasie spływu wód powierzchniowych oraz niedrożność rowu zlokalizowanego na działce oznaczonej nr ew. [...].
W trakcie przeprowadzanej wizji wnioskodawczym nie wskazała szkód, a także nie przedstawiła dowodów potwierdzających wystąpienia szkód na działce oznaczonej nr ew. [...], będącej jej własnością. Wskazała natomiast możliwość wystąpienia szkody "potencjalnej", "domniemanej".
Komisja w czasie wizji również nie stwierdziła szkód na nieruchomości oznaczonej nr ew. [...] położonej w J . Ewentualne zmiany na gruncie spowodowane przez E. i D.K. należy określić jako na chwilę obecną niepowodujące szkód na gruncie oraz niezmieniające stanu wód. Należy również powołać, iż przeprowadzone przez organ oględziny w terenie, na działkach oznaczonych nr ew. [...] obręb J. (w ramach prowadzonych postępowań administracyjnych) pozwalają na stwierdzenie, iż brak jest szkody na działce oznaczonej nr ew. [...] obręb [...], wynikającej z lokalizacji rowu "wodnika".
Podczas prowadzonego postępowania administracyjnego, do Wójta Gminy J.-P. , wpłynął wniosek D.K. z dnia 02.11.2015r., w przedmiocie umorzenia postępowania. Wywodzi on, że sprawa naruszenia stosunków wodnych na działce nr ew. [...] była badana" wiele razy przez liczne organy administracyjne, także przez Sąd Administracyjny, który wydał wyrok, z którego wynika, iż działka nr ew. [...] nie szkodzi działce nr ew. [...] której właścicielem jest M.S. , . D.K. we wniosku przytacza również kwestie związane z melioracją działki, z trwającym rozgraniczeniem działek oznaczonych nr ew. [...] i [...] obręb [...], a także zeznania świadków z wcześniejszych rozpraw administracyjnych, dotyczące wykonania niwelacji działki M.S. w postaci nasypu ziemi i podniesienia terenu w stosunku do działki nr ew. [...]
W końcowej części uzasadnienia organ I instancji podał, iż po przeprowadzeniu wnikliwej analizy stanu faktycznego na gruncie przedmiotowych działek, łącznie z posiadaną i znaną organowi dokumentacją, dotyczącą podnoszonych we wniosku skarżącej kwestii, nie znaleziono podstaw nakazania E. i D.K , właścicielom dz. nr ew. [...] obr. [...], przywrócenia poprzedniego stanu wód na gruncie poprzez odblokowanie i udrożnienie wylotu obudowanego cieku wodnego, przywrócenia do stanu poprzedniego kształtu i poziomu koryta cieku wodnego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, na podstawie art. 29 ustawy Prawo wodne.
Odwołanie od opisanej wyżej decyzji złożyła M.S. . Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 15 lutego 2016 r., znak [...] działając na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18.07. 2001 Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 469) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium podało, że sprawy z zakresu stosunków wodnych z reguły są sprawami skomplikowanymi, bowiem w konsekwencji muszą jednoznacznie stwierdzić, czy właściciel gruntu nie zmienił stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich i w związku z tym organ I instancji winien, w prowadzonym postępowaniu, gdy sprawa jest zawiła, a do wydania rozstrzygnięcia nie wystarczająca jest wiedza ogólna z zakresu hydrologii i fizyki oraz logiczne połączenie ustalonych faktów i ich interpretacja, zlecić wykonanie opinii hydrologicznej.
W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca, bowiem jak wynika z materiału dowodowego, nie znaleziono podstaw nakazania E. i D.K. , właścicielom dz. nr ew. [...] obr. [...], przywrócenia poprzedniego stanu wód na gruncie poprzez odblokowanie i udrożnienie wylotu obudowanego cieku wodnego, przywrócenia do stanu poprzedniego kształtu i poziomu koryta cieku wodnego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, na podstawie art. 29 ustawy Prawo wodne.
Potwierdzeniem powyższego jest przeprowadzona w dniu 4 listopada 2015 r. wizja w terenie, z której sporządzono protokół (k: [...] akt sprawy).
W trakcie przeprowadzanej wizji skarżąca nie wskazała szkód, a także nie przedstawiła dowodów potwierdzających wystąpienia szkód na działce oznaczonej nr ew. [...] będącej jej własnością. Podała natomiast możliwość wystąpienia w przyszłości szkody "potencjalnej", "domniemanej". Komisja w czasie wizji również nie stwierdziła szkód na nieruchomości oznaczonej nr ew. [...] położonej w J.
Z brzmienia art. 29 ustawy Prawo wodne wynika ogólny zakaz dokonywania przez właściciela działki jakichkolwiek zmian stanu wody na gruncie oraz kierunku jej spływu, ze szkoda dla gruntów sąsiednich, oraz obowiązek prawny usunięcia wszelkich przeszkód oraz zmian powstałych na jego działce, jeżeli szkodliwie wpływają one na grunty sąsiednie. Przeprowadzone z należytą starannością postępowanie dowodowe nie wykazało, iż powstała do czasu wydania skarżonej decyzji, jakakolwiek szkoda na działce o nr ew. [...] obr. J.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M.S. , zarzucając jej
1. naruszenie prawa materialnego, a to naruszenie art. 29 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 469) poprzez brak stwierdzenia zaistnienia przesłanki "zmiany stanu wód na gruncie" w sytuacji, gdy organ wprost w treści uzasadnienia decyzji odwołuje się do przeprowadzonej w dniu 4 listopada 2015 roku wizji terenu, w której stwierdzono zaleganie odpadów organicznych w postaci liści, gałęzi i trawy w miejscu przejścia rowu zamkniętego w rów otwarty na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] co powoduje niedrożność rowu oraz zakłócenia na trasie spływu wód,
2. naruszenie prawa materialnego, a to naruszenie art. 29 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 469) poprzez błędną wykładnię pojęcia "szkoda dla gruntów sąsiedzkich" zawartą w ustawie Prawo wodne, poprzez przyjęcie, że przez pojęcie szkody opisane w powołanym przepisie rozumie się wyłącznie zaistniały uszczerbek majątkowy, podczas, gdy należy to pojęcie rozumieć także jako istnienie stanu zagrożenia szkodą przyszłą czy hipotetyczną;
3. naruszenie prawa materialnego, a to naruszenie art. 29 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne ( tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 469), poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie wydania "nakazu przywrócenia poprzedniego stanu przepływu wody", mimo ziszczenia się przesłanek do wydania takiego nakazu wskazanych w powołanym przepisie;
4. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art.7, k.p.a., art. 77 par. 1 k.p.a. w zw. z art. 84 par. 1 k.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego w zakresie w jakim wymagana była wiedza specjalistyczna, a to w zakresie czy doszło do ograniczenia spływu wody i czy powoduje to zagrożenie szkodą i w jakich okolicznościach., a zamiast tego Organ stwierdził, że okoliczności przedmiotowej sprawy nie wymagają wiadomości specjalnych;
5. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 107 § 1 k.p.a. poprzez sprzeczność w treści uzasadnienia decyzji polegającą na stwierdzeniu, że w niniejszej sprawie nie została spełniona żadna z przesłanek z art. 29 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo wodne, a to m.in. że nie nastąpiła zmiana stanu wód na gruncie w sytuacji, gdy organ wprost w treści uzasadnienia decyzji stwierdza, że działania Państwa K. spowodowały niedrożność rowu oraz zakłócenia na trasie spływu wód, co stoi w oczywistej sprzeczności, której organ nie wyjaśnił.
Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o
1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu
pierwszej instancji z uwagi na naruszenie prawa materialnego oraz przepisów
postępowania administracyjnego mających wpływ na wynik sprawy,
2. zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania niniejszego
według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy J. o odmowie wydania właścicielom działek nr [...] obr, [...] nakazu przywrócenia poprzedniego stanu wód na gruncie.
Decyzja organu I Instancji oparta została na art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145). Przepis ten brzmi następująco:
1. Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:
1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;
2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.
2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom."
Z przepisu tego wynika, że aby mogło być możliwym wydanie decyzji na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy prawo wodne, ustalić należy dwie okoliczności: po pierwsze, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie i po drugie, czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Innymi słowy przesłankami wydania jednego z nakazów, o jakich mowa art. 29 ust. 3 ustawy są: zmiana stanu wody na gruncie i szkodliwe oddziaływanie takiej zmiany na nieruchomości sąsiednie. Tym samym pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie, a szkodliwym oddziaływaniem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy. (tak przykładowo NSA w wyroku z dnia 4 listopada 2014 r. sygn. II OSK 7/14). Obie te przesłanki muszą- co oczywiste - wystąpić kumulatywnie.
Dla ustalenia tych okoliczności niezbędne jest przeprowadzenie przez organ administracyjny postępowania dowodowego w niezbędnym (odpowiednim) zakresie.
W tym miejscu wskazać należy, że w sprawie naruszenia stosunków wodnych przez właścicieli działki [...] ze szkodą dla działki skarżącej M.S. organ administracyjny – Wójt Gminy J. prowadził już w nieodległym czasie postępowanie zakończone decyzją o odmowie nakazania E. i D.K. przywrócenia poprzedniego stanu gruntu na nieruchomości [...] Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu II Instancji, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2012r. sygn. IISA/Kr 194/12 oddalił skargę M.S. . Wobec tego Sądowi w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę z urzędu jest wiadomo – co wynika z uzasadnienia wyroku do sygn. IISA/Kr 194/12- że w poprzednio prowadzonym postępowaniu został przeprowadzony dowód z opinii biegłego hydrologa. Z opinii tej wynikało wówczas (miedzy innymi), że wody opadowe zbierane są rowem opadowym prowadzonym po działce [...] i z rowu tego wody rozpływają się po działce [...] a nie po działce skarżącej, nie wyrządzając jej działce żadnych szkód.
Obecnie skarżąca z jednej strony nie wskazuje szkód na swoim gruncie, które byłyby skutkiem działania właścicieli nieruchomości sąsiedniej, wskazując jedynie na swoje obawy, szkody hipotetyczne, które ewentualnie mogą powstać w przyszłości. ale równocześnie zarzuca organom naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7, k.p.a., art. 77 par. 1 k.p.a. w zw. z art. 84 par. 1 k.p.a. Naruszenie to ma polegać zdaniem Skarżącej na nieprzeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego w zakresie w jakim wymagana była wiedza specjalistyczna, a to w zakresie czy doszło do ograniczenia spływu wody i czy powoduje to zagrożenie szkodą i w jakich okolicznościach.
Zgodnie z art. 84 § 1 Kpa, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Wiadomości specjalne są konieczne w tych sprawach, w których pojawia się zagadnienie mające znaczenie dla rozstrzygnięcia, a którego zakres przekracza zakres wiadomości i doświadczenia życiowego osób mających wykształcenie ogólne (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, CH Beck, str. 357-358). Pogląd ten podzielany jest również przez orzecznictwo sądów administracyjnych. Żądaniem przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, w świetle art. 84 k.p.a., organ jest związany jedynie wówczas, jeżeli ustalenie stanu faktycznego wymaga wiadomości specjalnych. Dotyczyć więc ono powinno okoliczności, których ustalenie przy pomocy wskazówek wiedzy, doświadczenia życiowego oraz zasad logicznego rozumowania dostępnych organom administracji jest niemożliwe. (wyrok WSA w Warszawie z dnia 26.07.2012r. sygn. I SA/Wa 117/12).
Wskazać zatem należy, że organ przeprowadził postepowanie dowodowe z niezbędnym zakresie tj. dokonał w dniu 4 listopada 2015r. oględzin terenu, którego wyniki szczegółowo przedstawił w uzasadnieniu (str. 3) decyzji. Podczas tej wizji terenowej właśnie, skarżąca wskazała na szkody potencjalne, a nie rzeczywiście występujące na jej nieruchomości. Szkód tych nie dostrzegli także pracownicy organu prowadzący oględziny. Dla zastosowania art. 29 ust. 3 ustawy prawo wodne niezbędne jest łączne zaistnienie obydwu przesłanek - zdarzeń wywołanych przez właściciela gruntu, powodujących zmianę naturalnych stosunków wodnych oraz skutków w postaci szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie. Prowadzone przez organ administracji postępowanie dowodowe ma wykazać, czy zmiana nastąpiła oraz czy miała ona wpływ na panujące na gruncie stosunki wodne. W zaistniały stanie faktycznym, przy oczywistym braku jednej z dwóch koniecznych przesłanek wynikających z art. 29 ustawy prawo wodne, organ nie ma obowiązku prowadzić kosztownych dowodów z opinii biegłego, opłacanych ze środków publicznych, skoro nie zmierzają do ustalenia istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy stanu faktycznego.
Nie jest też zasadny zarzut skargi dotyczący naruszenie prawa materialnego (art. 29 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo wodne), poprzez przyjęcie, że przez pojęcie szkody opisane w powołanym przepisie rozumie się wyłącznie zaistniały uszczerbek majątkowy, podczas gdy należy to pojęcie rozumieć także jako istnienie stanu zagrożenia szkodą przyszłą czy hipotetyczną. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w pełni pogląd wyrażony między innymi przez WSA w Rzeszowie w wyroku do sygn. II SA/Rz 334/11 że: "Potencjalne powstanie szkody nie może być przesłanką do orzekania o nałożeniu obowiązku określonego w ust. 3 art. 29 p.w. Szkoda w rozumieniu tego przepisu musi być realna, objawiać się negatywnym uszczerbkiem majątkowym w aktywach strony, albo powodować sytuację, w której niemożliwym byłoby użytkowanie nieruchomości w sposób dotychczasowy".
Nie może odnieść także zamierzonego skutku w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 29 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo wodne oraz naruszenia przepisów postępowania - art. 107 § 1 Kpa, poprzez brak stwierdzenia zaistnienia przesłanki "zmiany stanu wód na gruncie" w sytuacji, gdy organ wprost w treści uzasadnienia decyzji odwołuje się do przeprowadzonej w dniu 4 listopada 2015 roku wizji terenu, w której stwierdzono zaleganie odpadów organicznych w postaci liści, gałęzi i trawy w miejscu przejścia rowu zamkniętego w rów otwarty na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] co powoduje niedrożność rowu oraz zakłócenia na trasie spływu wód.
Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym nie każde uchybienie przepisom prawa materialnego czy też przepisom postępowania daję Sądowi podstawę do uchylenia kwestionowanej decyzji, a jedynie takie które mogło lub miało wpływ na wynik sprawy. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego jak i z decyzji organu I Instancji wynika, że treść rozstrzygnięcia oparta została na braku wystąpienia jednej z dwóch koniecznych przesłanek wydania określonych nakazów – tj. braku wystąpienia szkody na gruncie skarżącej.
Ewentualne niespójności uzasadnienia decyzji w zakresie ustalenia czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie czy też nie, nie miały i nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy. Celem postępowania prowadzonego w oparciu o art. 29 ustawy prawo wodne nie jest bowiem dokonywanie abstrakcyjnych ustaleń stanu faktycznego czy prawnego, ale zapewnienie (tylko w razie spełnienia się prawne przewidzianych przesłanek) ochrony właścicielom nieruchomości poszkodowanych nieuprawnionymi działaniami właścicieli nieruchomości sąsiednich.
Skoro zatem brak było ziszczenia się jednej z przesłanek wynikających z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne ( tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 469), to prawidłowa była odmowa wydania stosownych nakazów wobec właścicieli działki [...] niezależnie od tego czy doszło do zmiany stanu wód na gruncie, czy też nie.
Wobec powyższego skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło