I OZ 932/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 13 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 543/16 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia w ewidencji gruntów i budynków stanu działki postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. . 1 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 maja 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 543/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Odmawiając przyznania prawa pomocy, Sąd pierwszej instancji wskazał, że stosownie do treści art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie zachodzi sytuacja oczywistej bezzasadności skargi z uwagi na nieuzupełnienie przez skarżącą braków formalnych skargi. Sąd odnotował, że zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 29 lutego 2016 r. wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, przez nadesłanie dwóch egzemplarzy odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem. W zakreślonym terminie skarżąca nadesłała wprawdzie pismo stanowiące w znacznym zakresie powtórzenie zarzutów skargi, które jednak nie odpowiada w pełni treści skargi (wraz z jego odpisem). Zdaniem Sądu, powyższe pismo nie może zatem zostać uznane za odpis skargi. Sąd stwierdził, że skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi, co wypełnia przesłankę zastosowania art. 247 P.p.s.a. oraz wydania orzeczenia bez badania sytuacji finansowej strony i jej możliwości płatniczych. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 247 P.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W piśmiennictwie oraz orzecznictwie utrwalony jest pogląd, iż o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy nie ulega najmniejszej wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuacje, gdy obowiązujące prawo jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania zawartego w skardze bądź gdy zachodzą przesłanki niedopuszczalności skargi. Przepis art. 247 P.p.s.a. jest instrumentem służącym ekonomii procesowej, bowiem pozwala zakończyć postępowanie w jak najkrótszym czasie bez potrzeby angażowania procedur sądowych w sytuacji, gdy skarga bez głębszej analizy prawnej jest oczywiście bezzasadna (por. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2009 r., sygn. akt I FSK 1892/07). W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji oczywistą bezzasadność skargi nie wyprowadził z oceny jej treści lecz z faktu nieusunięcia braku formalnego, do czego skarżąca była wezwana zarządzeniem z dnia 29 lutego 2016 r. zobowiązującym do nadesłania dwóch egzemplarzy odpisu skargi. Jak wynika z akt sprawy, w wyznaczonym terminie skarżąca złożyła pismo stanowiące w znacznym zakresie powtórzenie zarzutów skargi, jednak nie odpowiadające w pełni treści skargi (wraz z jego odpisem), które nie zostało przez Sąd pierwszej instancji uznane za odpis skargi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w takich okolicznościach sprawy zastosowanie art. 247 P.p.s.a. nie jest zasadne. Przyjąć bowiem należy, że nie każdy przypadek warunkujący ewentualne odrzucenie skargi, w tym przewidziany w art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., może być kwalifikowany jako podstawa zastosowania art. 247 P.p.s.a. Należy mieć bowiem na uwadze, że stronie przysługuje wniosek o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności, której uchybiła. Trudno więc mówić o "oczywistej bezzasadności skargi" jeżeli istnieje procesowa możliwość usunięcia braku formalnego skargi. Ponadto względy ekonomiki procesowej przemawiają przeciwko rozstrzyganiu o prawie pomocy na podstawie art. 247 P.p.s.a., kiedy można założyć, że po wydaniu postanowienia o odrzuceniu skargi strona może ponowić wniosek, aby skorzystać z możliwości złożenia skargi kasacyjnej. Zaznaczyć należy, że stosowanie przepisu art. 247 P.p.s.a. nie może stanowić nadmiernego ograniczenia instytucji prawa pomocy, która stanowi gwarancję realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu (por. postanowienia NSA z dnia 25 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 784/09 oraz z dnia 30 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OZ 378/15). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. 3