I GSK 1205/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-05-10
Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska, Hanna Kamińska, Elżbieta Kowalik-Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania środków finansowych na realizację projektu badawczego była zasadna w sytuacji, gdy jeden z członków konsorcjum wycofał się z jego składu przed podpisaniem umowy o dofinansowanie, a tym samym pierwotna punktacja projektu straciła na aktualności?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wycofanie się jednego z członków konsorcjum (WAT) przed podpisaniem umowy o dofinansowanie spowodowało utratę aktualności pierwotnej punktacji projektu. Brak zaangażowania wszystkich członków konsorcjum w realizację projektu uniemożliwiało wywiązanie się z obowiązku doręczenia umowy konsorcjum, co było warunkiem podpisania umowy o finansowanie. Sąd podkreślił, że istotą wniosku konsorcjum jest wspólna chęć realizacji projektu, a wycofanie się jednego z partnerów zmienia ocenę merytoryczną wniosku i jego potencjał.Stan faktyczny
Spółka I. Sp. z o.o. jako lider konsorcjum złożyła wniosek o dofinansowanie projektu badawczego. Po uzyskaniu rekomendacji dofinansowania, jeden z członków konsorcjum (WAT) poinformował o braku zgody na realizację projektu. W związku z tym Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR) odmówiło przyznania środków finansowych, a decyzję tę utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia del. WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Sylwia Koszewska po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej I. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 1730/16 w sprawie ze skargi I. Sp. z o.o. w W. na decyzję Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] na rzecz Narodowego Centrum Badań i Rozwoju kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 1730/16 oddalił skargę [...] na decyzję Komisji Odwoławczej Rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia 27 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych.
Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.
[...] – dalej: skarżąca lub spółka - jako lider konsorcjum (złożonego przez nią oraz Wojskową Akademię Techniczną - WAT) złożyła wniosek o dofinansowanie nr [...]pt. [...] " w odpowiedzi na III Konkurs Programu Badań Stosowanych.
Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR) pismem z 16 lutego 2015 r. poinformowało skarżącą, że projekt złożony przez konsorcjum uzyskał rekomendację dofinansowania. Stanowisko w zakresie możliwości realizacji tego projektu winno być uzgodnione ze wszystkimi członkami konsorcjum w formie pisemnej, a jego brak może być podstawą do odstąpienia przez NCBiR od podpisania umowy na realizację i finansowanie projektu.
WAT pismem z 23 marca 2015 r. poinformowała NCBiR o braku jej zgody na realizację projektu.
Dyrektor NCBiR decyzją z 7 kwietnia 2015 r. nie przyznał środków finansowych skarżącej.
W uzasadnieniu podkreślono m.in., że wniosek nr 246410 znalazł się na liście wniosków rekomendowanych do finansowania, jednakże pismem z 23 marca 2015 r. WAT poinformowała NCBiR o braku zgody na realizację projektu. W konsekwencji konsorcjum będące wnioskodawcą nie zostało skutecznie zawiązane. Tym samym skarżąca nie będzie mogła wywiązać się z obowiązku doręczenia do NCBiR umowy konsorcjum (wymaganej obligatoryjnie dla podpisania umowy o wykonanie i finansowanie projektu) obejmującej współdziałanie partnerów w składzie wskazanym we wniosku o dofinansowanie.
Orzekając na skutek odwołania skarżącej Komisja Odwoławcza Rady NCBiR decyzją z 27 maja 2015 r., odmówiła spółce przyznania środków finansowych.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z Regulaminem III Konkursu w Ramach Programu Badań Stosowanych – dalej: Regulamin, za wnioskodawcę w ramach Ścieżki A uznaje się uczestnika konkursu, którym może być m.in. konsorcjum naukowe w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2014 r., poz. 1620 ze zm.; dalej: ustawa o zasadach finansowania nauki). Jak stanowi art. 2 pkt 12 cyt. ustawy, konsorcjum naukowe to grupa jednostek organizacyjnych, w której skład wchodzi, co najmniej jedna jednostka naukowa oraz co najmniej jeden przedsiębiorca, albo, co najmniej dwie jednostki naukowe, podejmująca na podstawie umowy wspólne przedsięwzięcie obejmujące badania naukowe, prace rozwojowe lub inwestycje służące potrzebom badań naukowych lub prac rozwojowych. Przytoczona definicja wskazuje, że członkowie konsorcjum naukowego podejmują wspólne przedsięwzięcie na podstawie umowy. Z uwagi na brak podpisania umowy, definicja wnioskodawcy (uczestnika konkursu) nie została wypełniona. NCBiR nie wymaga na etapie składania wniosku załączenia do niego umowy o utworzeniu konsorcjum naukowego, zakłada jednak, że umowa taka istnieje.
Organ II instancji podniósł, że wniosek podlegał ocenie merytorycznej, która uwzględniała dane w nim wskazane. W sytuacji, w której jeden z podmiotów w nim określony jako członek konsorcjum oświadczył, że nie podpisze umowy konsorcjum oraz nie przystąpi do realizacji projektu, wówczas ocena merytoryczna mogłaby osiągnąć inny wynik od tego pierwotnie osiągniętego.
Uzasadniając oddalenie skargi spółki na powyższą decyzję WSA w Warszawie wskazał, że istotą wystąpienia z wnioskiem o dofinansowanie konsorcjum przedsiębiorcy oraz jednostki naukowej jest to, że te dwa podmioty wyrażają chęć zrealizowania projektu, co, do którego lider występuje z takim wnioskiem. Na etapie składania wniosku strony tego przedsięwzięcia (przedsiębiorca oraz jednostki prowadzące badania naukowe) winny dokonać uzgodnień, co do podziału ról w tym projekcie. Zatem na datę złożenia wniosku brak jest konieczności spisania pisemnej umowy regulującej współpracę tych podmiotów, gdyż konsorcjum to jest zawierane do realizacji projektu w wypadku rekomendacji projektu do dofinansowania. Nie oznacza to, że strona bez intencji drugiego członka konsorcjum do zawarcia takiej umowy i ustalenia najważniejszych zapisów umowy składa wniosek o dofinansowanie projektu w imieniu własnym jak i drugiego członka konsorcjum. Tym samym w ramach członków konsorcjum musi być intencją do zawarcia umowy pisemnej. W przeciwnym wypadku strona mogłaby powoływać się na istnienie nieistniejącego konsorcjum i próbować w ten sposób uzyskać przewagę na innymi uczestnikami konkursu. Umowa regulująca w sposób szczegółowy prawa i obowiązki poszczególnych członków konsorcjum musi być zawarta do czasu podpisania umowy o dofinansowanie, a więc po rozstrzygnięciu konkursu i wyłonieniu projektów rekomendowanych. Powyższe nie jest sprzeczne z art. 2 pkt 12 ustawy o zasadach finansowania nauki i jest zgodne z Regulaminem. Ten nie przewiduje wymogu przedstawienia umowy konsorcjum na etapie procedowania nad wnioskiem.
W ocenie WSA, przepis art. 2 pkt 12 ustawy o zasadach finansowania nauki wskazuje na istnienie umowy konsorcjum. Jednakże w dalszej części podaje, że ta umowa ma być zawarta przed przystąpieniem do przedsięwzięcia obejmującego badania naukowe, prace rozwojowe. Rozpoczęcie przedsięwzięcia obejmującego badania naukowe, prace rozwojowe rozpocznie się po podpisaniu umowy o dofinansowanie, a nie w dacie złożenia wniosku. Niezależnie czy umowa pisemna winna być zawarta w dacie złożenia wniosku o dofinansowanie, czy też do daty podpisania umowy o dofinansowanie to w sprawie brak jest przesłanek, że to konsorcjum zostanie zawiązane. Powyższe z tego względu, że WAT pismem z 23 marca 2015 r. poinformowała NCBiR o braku zgody na realizację projektu objętego wnioskiem o dofinansowanie. W związku z tym, w sprawie definicja Wnioskodawcy (uczestnika konkursu) nie została spełniona, gdyż strony nie doszły i nie dojdą do porozumienia, co do najważniejszych zapisów tej umowy.
Sąd podniósł, że "wyjście" z konsorcjum jednego z jego z dwóch członków (WAT) spowodowało, że pierwotnie przyznana punktacja, która gwarantowała zajęcie premiowanego miejsca na tzw. liście rankingowej straciła swoją aktualność i znaczenie. Ilość pierwotnie przyznanych punktów miała, bowiem miejsce w związku z określonym składem konsorcjum, w ramach, którego każdy z jego członków prezentował określone możliwości (potencjał), mające wpływ na sumę przyznanych w konkursie punktów. Przez sam fakt zawiązania konsorcjum oceniany wniosek otrzymuje dodatkowe punkty w ramach kryterium 6, co ma wpływ na oceniany wniosek. W kryterium 6 w przypadku, gdy wnioskodawcą jest konsorcjum, przyznawany jest automatycznie 1 pkt, a w przypadku, gdy w składzie konsorcjum naukowego jest przedsiębiorca przyznawany jest, także automatycznie dodatkowy 1 pkt (razem 2 pkt), a więc już na wstępie oceny wniosek spółki otrzymał 2 pkt. W ramach kryterium 6 ocena, jaką można uzyskać: wnioskodawca będący pojedynczą jednostką prowadzącą badania naukowe lub prace rozwojowe – wynosi 0-3 pkt, wnioskodawca będący konsorcjum, siecią lub centrum naukowym, w skład, którego wchodzą wyłącznie jednostki prowadzące badania naukowe lub prace rozwojowe – wynosi 1-4 pkt; wnioskodawca będący konsorcjum, siecią lub centrum naukowym, w skład, którego wchodzi przedsiębiorca posiadający siedzibę na terenie Polski – wynosi 2- 5 pkt. Już tylko w ramach tego kryterium, istnienie konsorcjum miało znaczenie dla oceny wniosku, gdyż większość recenzentów (3 na 4 oceniających) za to kryterium przyznało spółce ocenę maksymalną- 5 pkt.
Sąd I instancji podkreślił, że twierdzenie skarżącej, że projekt może zrealizować konsorcjum w innym składzie (z innym członkiem) zmieniło sytuację spółki i nie gwarantowało, że pierwotnie przyznana punktacja byłaby nadal aktualna. Poza tym zmiana składu konsorcjum wiązałaby się z koniecznością złożenia nowego wniosku (mimo zakończenia naboru) wskazującego na podział ewentualnych ról nowych członków konsorcjum, określenia potencjału i doświadczeń członków konsorcjum oraz podania innych informacji wymaganych dokumentacją konkursową. Ponadto wymagałaby przeprowadzenia ponownej oceny zmodyfikowanego projektu i przyznania mu nowej punktacji, co na obecnym etapie postępowania nie byłoby już możliwe.
WSA wskazał, że w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 935; dalej: k.p.a.). Ustawa o NCBiR nie przewiduje stosowania przepisów k.p.a. w prowadzonych przez NCBiR postępowaniach konkursowych, w tym także w procedurze odwoławczej przewidzianej w art. 40 cyt. ustawy. Brak w ustawie o zasadach finansowania nauki regulacji dotyczącej stosowania przepisów k.p.a. to zamierzone rozwiązanie legislacyjne. Zakładając racjonalność ustawodawcy stwierdzić należy, iż gdyby do postępowań w sprawie przyznania dofinansowania miałyby być stosowane wprost lub odpowiednio przepisy k.p.a., wynikałoby to z cyt. ustawy. Dla uznania, że w danej sprawie mamy do czynienia z decyzją administracyjną musi istnieć przepis prawa przyznający określonemu podmiotowi prawo do podejmowania decyzji administracyjnych rozumianych jako oparte na przepisach prawa administracyjnego władcze, jednostronne oświadczenie woli organu administracji publicznej, określające sytuację prawną konkretnie wskazanego adresata. W ustawie o zasadach finansowania nauki oraz w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 września 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu realizacji zadań Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (Dz. U. nr 178, poz. 1200, dalej: rozporządzenie) określone zostały zasady postępowania w przypadku ubiegania się o dofinansowanie projektów, o których mowa w cyt. ustawie. Zgodnie z obowiązującym w dacie orzekania art. 40 ust. 1 ustawy o NCBiR przyznawanie przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju środków finansowych na wykonanie projektów następuje w drodze decyzji Dyrektora wydawanej na podstawie listy rankingowej pozytywnie zaopiniowanych wniosków, przy czym decyzja ta nie jest decyzją w rozumieniu k.p.a. Od decyzji, o której mowa w ust. 1, lub promesy, o której mowa w art. 37 ust. 2, wnioskodawcy przysługuje odwołanie do komisji odwoławczej Rady, a w przypadku konkursów, o których mowa w art. 17 pkt 6 - do Komitetu Sterującego, w terminie 14 dni od dnia doręczenia tej decyzji (ust. 2 art. 40 ustawy). Komisja odwoławcza Rady lub Komitet Sterujący wydaje decyzję w sprawie przyznania lub odmowy przyznania środków finansowych nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia odwołania (art. 40 ust. 3). Natomiast przepis ust. 4 tego artykułu stanowi, że na decyzję komisji odwoławczej Rady lub Komitetu Sterującego przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Komisja Odwoławcza uprawniona jest do przyznania lub odmowy przyznania środków finansowych, nie ma natomiast kompetencji do utrzymania w mocy kontrolowanej decyzji. To art. 40 ust. 3 ustawy o NCBiR wprost wskazuje na rodzaje możliwych do wydania rozstrzygnięć, tj.: przyznanie bądź odmowy przyznania środków finansowych. Odnosząc te rozstrzygnięcia do k.p.a. trzeba wskazać, że są one właściwe dla organu I instancji, a nie organu odwoławczego. Tym samym regulacja zawarta w ustawie o NCBiR w tym zakresie jest kompleksowa. Także wykładnia celowościowa i literalna nie wskazuje na obowiązek stosowania przepisów k.p.a. Przyznawanie środków finansowych na podstawie ustawy o NCBiR odbywa się na zasadzie konkursu, a nie wniosku złożonego przez określony podmiot w trybie przepisów postępowania administracyjnego. Reguły konkursu powodują, że ilość środków finansowych jest ograniczona i nie wystarcza dla wszystkich wnioskodawców. Poza tym w takich konkursach liczy się czas, zarówno potrzebny na wydanie rozstrzygnięcia, jak i wydatkowanie tych środków. Powyższe powoduje, że tylko wnioski najlepiej wpisujące się w wymagania konkursowe i najlepiej sporządzone będą mogły zostać zakwalifikowane do dofinansowania. Implikuje to konieczność odstąpienia od formalistycznych reguł określonych przez k.p.a. Konieczność stosowania cyt. ustawy spowodowałaby nierówność traktowania wnioskodawców, gdyż premiowałaby wnioski, które nie są właściwie sporządzone, zawierają błędy i nieścisłości. W takim wypadku wnioskodawca musiałby zostać wezwany do jego uzupełnienia, tym samym uzyskując premię w postaci lepszego dopracowania swojego wniosku.
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji złożyła [...] zaskarżając go w całości. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie celem ponownego rozpoznania. Spółka wniosła o przeprowadzenie rozprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
a) art. 40 § 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Naukowym Centrum Badan i Rozwoju w związku z pkt IV ust. 1 pkt 7 i 8 oraz pkt VIII ust. 2 Regulaminu w zw. z załącznikami nr 8 i 9 do ww. Regulaminu, w związku z art. 2 ust. 12 ustawy o zasadach finansowania naruki, poprzez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi z uwagi na odmowę podpisania Umowy Konsorcjum przez Konsorcjanta (WAT), co uniemożliwiało Skarżącemu załączenie Umowy Konsorcjum na piśmie (na tym etapie), przy jednoczesnym przyjęciu, iż Skarżący nie miał obowiązku dowodzenia zawarcia takiej umowy na piśmie;
b) Regulaminu III Konkursu poprzez uznanie, iż brak podpisanej przez uczestników Umowy Konsorcjum w dacie wydawania decyzji o przyznaniu środków finansowych z góry uniemożliwia przedstawienie umowy w formie pisemnej w czasie podpisywania umowy o wykonanie o finansowanie projektu, na którym to dopiero etapie, zgodnie z Regulaminem jest ona wymagalna;
c) art. 40 § 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Naukowym Centrum Badan i Rozwoju w związku z pkt IV ust. 1 pkt 7 i 8 oraz pkt VIII ust 2 Regulaminu III Konkursu w związku z załącznikami nr 8 i 9 do ww. Regulaminu w zw. z art. 17 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki poprzez niewłaściwe przyjęcie, iż zmiana podmiotowa w umowie konsorcjum jest całkowicie niedopuszczalna i powoduje konieczność rozwiązania umowy, a tym samym uniemożliwia dalsze procedowanie w zakresie uzyskania dofinansowania, podczas gdy zmiana podmiotowa w umowie konsorcjum jest dopuszczalna (art. 17 ustawy o zasadach finansowania nauki) i nie powoduje rozwiązania umowy między stronami oraz nie powoduje odstąpienia od procedowania w etapach konkursowych;
d) art. 17 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy przepis ten pozwala na dokonywanie zmian podmiotowych w obrębie Konsorcjum, co pozwalałoby Skarżącemu jako Liderowi realizować projekt zgodnie z przedstawioną dokumentacją, zaś pomięcie tego przepisu spowodowało niemożność dalszego procedowania w obrębie projektu.
II. Przepisów prawa procesowego tj.:
a) niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, dalej p.p.s.a.) i nieuwzględnienie skargi na decyzję Komisji Odwoławczej Rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju nr 223/2015 z dnia 27 maja 2015 roku w sytuacji, w której wskazana decyzja wydana została z naruszeniem szeregu przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, a wskazane uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanych błędów w decyzji skutkowałoby uwzględnieniem skargi Spółki;
b) art. 145 niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a, poprzez oddalenie skargi, podczas gdy decyzja Komisji Odwoławczej Rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju nr 223/2015 z dnia 27 maja 2015 roku, wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanych błędów w decyzji skutkowałoby uwzględnieniem skargi Spółki;
c) niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a, poprzez przyjęcie, iż do postępowania przed Komisją Odwoławczą Rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju nie mają zastosowania przepisy k.p.a., podczas gdy orzecznictwo NSA potwierdza konieczność stosowania przedmiotowych przepisów, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia, albowiem przyjęcie stosowania kpa skutkowałoby uwzględnieniem skargi;
d) niewłaściwym zastosowaniu art. 151 p.p.s.a., poprzez niezasadne oddalenie skargi na decyzję Komisji Odwoławczej Rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju nr 223/2015 z dnia 27 maja 2015 roku w sytuacji, w której wskazana decyzja wydana została z naruszeniem szeregu przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, a wskazane uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanych błędów w decyzji skutkowałoby uwzględnieniem skargi Spółki;
e) niewłaściwym zastosowaniu art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez zbyt wąskie, nie w pełni zrozumiałe i lakoniczne uzasadnienie zaskarżonego wyroku, w szczególności pominięcie materiałów uzyskanych w ramach zadanych pytań w trybie informacji publicznej, co czyni je niespójnym dla oceny jego legalności, prawidłowości i analizy pod kątem zgodności z przepisami prawa, jak również ze stanem faktycznym w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca kasacyjnie spółka przedstawiła argumenty na poparcie powyższych zarzutów.
Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosło o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Została ona oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji - co do zasady - w pierwszej kolejności ocenie podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
Przystępując do oceny zasadności zarzutów naruszenia przepisów procesowych należy w pierwszym rzędzie odnieść się do zarzutu obejmującego naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. (pkt II ppkt e petitum skargi kasacyjnej).
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zarzut naruszenia, art. 141 § 4 p.p.s.a., jako samodzielnej podstawy kasacyjnej może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: (a) gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i (b), gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, publ. Lex nr 552012, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08, publ. Lex nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można jednak skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu, co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Oznacza to, że omawiany przepis można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia. Taka sytuacja nie wystąpiła w tej sprawie. Sąd przedstawił istotę zarzutów podniesionych w skardze, a następnie odniósł się do nich przedstawiając argumenty, które w jego ocenie dawały podstawy do uznania ich za niezasadne. Podał, że istotą wystąpienia z wnioskiem konsorcjum przedsiębiorcy oraz jednostki naukowej jest fakt, że te dwa podmioty wyrażają chęć zrealizowania projektu, co do którego lider występuje z wnioskiem o dofinansowanie. Na etapie składania wniosku strony tego przedsięwzięcia (przedsiębiorca oraz jednostki prowadzące badania naukowe) winny dokonać najważniejszych uzgodnień, co do podziału ról w tym projekcie. "Wyjście" z konsorcjum jednego z podmiotów powoduje, że pierwotna punktacja wniosku o dofinansowanie traci na aktualności. Bowiem bez zaangażowania Wojskowej Akademii Technicznej w realizację projektu pierwotnie przyznana punktacja stała się nieaktualna. Tym samym WSA przedstawił wywód logiczny, będący odzwierciedleniem przeprowadzonej wykładni językowej i systemowej przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w sprawie, pozwalający na poznanie motywów, które doprowadziły do wydania wyroku określonej treści. Ocena prawidłowości tego stanowiska nie może być podważana zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Z tych względów zarzut naruszenia powołanego wyżej przepisu nie zasługuje na uwzględnienie.
Natomiast ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 151 p.p.s.a., wskazać należy, iż wymienione przepisy są normami wynikowymi, które nie mogą stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2077/10). Przepisy te kształtują, bowiem stadium orzekania przez sąd administracyjny.
Zarzutowi naruszenia tych przepisów powinno towarzyszyć powiązanie ich z konkretnymi przepisami prawa materialnego lub przepisami postępowania, w odniesieniu, do których wykazywane naruszenie tych przepisów przez wojewódzki sąd administracyjny polegałoby na wadliwym przeprowadzeniu przez sąd kontroli ich zastosowania czy też wykładni przez organ administracji, który wydał zaskarżony akt. Zarzut ten nie poddaje się ocenie albowiem poza ogólnym zarzutem - nie uchylenia decyzji, pomimo naruszenia norm prawa materialnego i przepisów postępowania, nie zawiera on wskazania, o jakie przepisy chodzi i na czym miałoby polegać to naruszenie. Autor skargi kasacyjnej nie ujawnia, na czym miałoby polegać naruszenie przepisów, ogólnie traktujących o zakresie i kryteriach kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne, nie mówiąc już o oraz braku wykazania "istotnego" naruszenia. Skuteczny mógłby okazać się tylko taki zarzut, którym autor skargi kasacyjnej wykazałby nie tylko zwykłe naruszenie przepisów, ale ich kwalifikowaną postać tj. takie naruszenie, które mogło zmienić kierunek rozstrzygnięcia. Takich argumentów nie zawierają ani same zarzuty, ani też uzasadnienie skargi kasacyjnej. Sąd kasacyjny nie ma, więc podstaw do dalszej ich oceny.
Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut zawarty w pkt II ppkt c) petitum skargi kasacyjnej poprzez przyjęcie, iż do postępowania przed Komisją Odwoławczą Rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju nie mają zastosowania przepisy k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej spawie, podziela pogląd, że ustawa o NCBiR nie przewiduje stosowania przepisów k.p.a. w prowadzonych przez Centrum postępowaniach konkursowych. Chodzi tu również o procedurę odwoławczą przewidzianą w art. 40 tej ustawy. Należy także podkreślić, że i ten zarzut został zredagowany z pominięciem wykazania przesłanki "istotnego wpływu na wynik sprawy".
Nieskuteczność, z przyczyn podanych wyżej zarzutów postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., uprawnia Naczelny Sąd Administracyjny do merytorycznej oceny zarzutów prawa materialnego.
Komplementarny charakter zarzutów sformułowanych w pkt I ppkt a), b) i c) petitum skargi kasacyjnej uzasadnia łącznią ocenę tych zarzutów. Autor skargi kasacyjnej wywodzi, zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju przyznawanie przez NCBiR środków finansowych na wykonywanie projektów następuje w drodze decyzji Dyrektora wydawanej na podstawie listy rankingowej pozytywnie zaopiniowanych wniosków. Regulamin Konkursu nie przewiduje natomiast żadnego wymogu przedstawienia umowy konsorcjum, ani konieczności potwierdzenia gotowości jego członków do wykonania projektu na etapie poprzedzającym wydanie decyzji o dofinansowaniu. Podpisana umowa konsorcjum jest jednym z wymaganych dokumentów podczas podpisywania umowy o dofinansowanie i wykonanie projektu przez NCBiR. Regulamin Konkursu nie przewiduje negatywnych konsekwencji dla faktu, że umowa konsorcjum została podpisana po dacie złożenia odpowiedniego wniosku konkursowego. Brak posiadania przez strony zawartej umowy konsorcjum w żaden sposób nie oddziałuje na proces wydawania decyzji o finansowaniu projektu, bowiem żaden przepis nie przewiduje wymogu posiadania przez strony podpisanej umowy konsorcjum na tym etapie. NCBiR, w ocenie skarżącej, przedwcześnie zmierzał do weryfikacji istnienia konsorcjum, co nie miało oparcia w przepisach.
Stanowisko to nie jest trafne. Regulamin III Konkursu Programu Badań Stosowanych uznaje za uczestnika konkursu wnioskodawcę, którym może być m.in. konsorcjum naukowe w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy o zasadach finansowania nauki. Zgodnie z tym przepisem konsorcjum naukowe to grupa jednostek organizacyjnych, w której skład wchodzi, co najmniej jedna jednostka naukowa oraz co najmniej jeden przedsiębiorca, albo, co najmniej dwie jednostki naukowe podejmujące na podstawie umowy wspólne przedsięwzięcie obejmujące badania naukowe, prace rozwojowe lub instytucje służące potrzebom badań naukowych lub prac rozwojowych. Przepis ten wymaga, aby członkowie konsorcjum naukowego podejmowali wspólne przedsięwzięcie na podstawie umowy. Uszło uwadze autora skargi kasacyjnej, że istotą wystąpienia z wnioskiem konsorcjum przedsiębiorcy oraz jednostki naukowej jest fakt, że te dwa podmioty wyrażają chęć zrealizowania projektu, co do którego lider występuje z wnioskiem o dofinansowanie. Na etapie składania wniosku strony tego przedsięwzięcia (przedsiębiorca oraz jednostki prowadzące badania naukowe) winny dokonać najważniejszych uzgodnień, co do podziału ról w tym projekcie. Zatem na datę złożenia wniosku brak jest konieczności spisania pisemnej umowy regulującej współpracę tych podmiotów, gdyż konsorcjum to jest zawierane do realizacji projektu w wypadku rekomendacji projektu do dofinansowania. Umowa pisemna regulująca w sposób szczegółowy prawa i obowiązki poszczególnych członków konsorcjum musi być jednak zawarta do czasu podpisania umowy o dofinansowanie, a więc po rozstrzygnięciu konkursu i wyłonieniu projektów rekomendowanych. Przepis art. 2 pkt 12 ustawy o zasadach finansowania nauki wskazuje na istnienie umowy konsorcjum. Umowa ta ma być zawarta przed przystąpieniem do przedsięwzięcia obejmującego badania naukowe, prace rozwojowe. Natomiast rozpoczęcie przedsięwzięcia obejmującego badania naukowe, prace rozwojowe rozpocznie się po podpisaniu umowy o dofinansowanie, a nie w dacie złożenia wniosku. W sprawie nie zawiązano konsorcjum (bezsporne), a to z tego względu, że WAT pismem z 23 marca 2015 r. poinformowała NCBiR o braku zgody na realizację projektu objętego wnioskiem o dofinansowanie. "Wyjście" z konsorcjum jednego z jego z dwóch członków (WAT) spowodowało, że pierwotnie przyznana punktacja, która gwarantowała zajęcie premiowanego miejsca na tzw. liście rankingowej straciła swoją aktualność i znaczenie. Suma pierwotnie przyznanych punktów wiązała się, bowiem z określonym składem konsorcjum w ramach, którego każdy z jego członków prezentował określone możliwości (potencjał), mające wpływ na przyznaną w konkursie punktację. Należy zauważyć, że przez sam fakt zawiązania konsorcjum oceniany wniosek otrzymuje dodatkowe punkty w ramach kryterium 6, co ma zasadniczy wpływ na liczbę przyznanych punktów.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zajęte w zaskarżonym wyroku, że zrealizowanie projektu konsorcjum w innym składzie (z innym członkiem) zmieniłoby sytuację spółki i nie gwarantowało, że pierwotnie przyznana punktacja byłaby nadal aktualna. Poza tym zmiana składu konsorcjum wiązałaby się z koniecznością złożenia nowego wniosku (mimo zakończenia naboru), wskazującego na podział ewentualnych ról nowych członków konsorcjum, określenia potencjału i doświadczeń członków konsorcjum oraz podania innych informacji wymaganych dokumentacją konkursową. Ponadto wymagałaby przeprowadzenia ponownej oceny zmodyfikowanego projektu i przyznania mu nowej punktacji, co na obecnym etapie postępowania nie byłoby już możliwe. NCBiR, wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, nie dokonało oceny na podstawie nowych kryteriów zmierzających do przedwczesnej weryfikacji istnienia konsorcjum, lecz doszło do prawidłowego wniosku, że bez zaangażowania Wojskowej Akademii Technicznej w realizację projektu pierwotnie przyznana punktacja stała się nieaktualna. Tym samym skarżąca nie będzie mogła wywiązać się z obowiązku doręczenia umowy konsorcjum (wymaganej dla podpisania umowy o wykonanie i finansowanie projektu) obejmującej współdziałanie partnerów w składzie wskazanym we wniosku o dofinansowanie.
Zarzut ujęty w pkt I ppkt d) petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez WSA przepisu art. 17 ustawy o zasadach finansowania nauki, w sposób w nim sformułowany jest nietrafny. Zgodnie z tym przepisem Dyrektor NCBIR, na wniosek kierownika projektu obejmującego badania naukowe lub prace rozwojowe, może wyrazić zgodę na zamianę podmiotu realizującego projekt po pozytywnym zaopiniowaniu przez kierownika jednostki organizacyjnej realizującej projekt i kierownika jednostki przejmującej realizację projektu. W rozpoznawanej sprawie przepis ten nie miał zastosowania, ponieważ umowa o dofinansowanie nie została podpisana, zatem nie istniał podmiot realizujący projekt. Sąd I instancji nie stosował tej regulacji prawnej. Tym samym zarzut ten usuwa się spod kontroli Sądu kasacyjnego.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 września 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Na wysokość kosztów postępowania kasacyjnego składa się wynagrodzenie pełnomocnika organu w kwocie 360 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło