IV SA/Gl 657/16
WyrokWSA w Gliwicach2016-09-15
Skład orzekający: Teresa Kurcyusz - Furmanik, Renata Siudyka, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ocena formalna wniosku o dofinansowanie projektu, która opiera się na błędnej interpretacji definicji inwestycji początkowej i narusza zasady przejrzystości, rzetelności i równego dostępu do pomocy, może stanowić podstawę do odrzucenia wniosku bez możliwości jego uzupełnienia?Ratio decidendi
Ocena formalna wniosku o dofinansowanie, która opiera się na błędnej interpretacji definicji inwestycji początkowej i narusza zasady przejrzystości, rzetelności i równego dostępu do pomocy, jest niezgodna z prawem. W przypadku, gdy wniosek został odrzucony na etapie oceny formalnej z powodu niespełnienia kryterium, które w rzeczywistości zostało spełnione, a przyczyną odrzucenia były błędy w interpretacji lub konstrukcji formularza, należy przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia.Stan faktyczny
Spółka A sp. z o.o. S.K.A. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa. Wniosek został odrzucony na etapie oceny formalnej z powodu niespełnienia kryterium dotyczącego inwestycji początkowej. Spółka wniosła protest, który został nieuwzględniony. Następnie spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym błędną interpretację definicji inwestycji początkowej oraz naruszenie zasady przejrzystości.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Sąd przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Zarządowi Województwa i zasądził od Zarządu Województwa na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2016 r. sprawy ze skargi A sp. z o. o. S.K.A. w K. na pismo Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie negatywnego rozstrzygnięcia protestu dotyczącego oceny formalnej wniosku aplikacyjnego 1) stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny; 2) przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia Zarządowi Województwa [...]; 3) zasądza od Zarządu Województwa [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 697 złotych (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A. w K., działając na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2014 r. poz. 1146 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 3 oraz art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ze skargą na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa [...] - Instytucji Zarządzającej Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata 2014-2020 z dnia 8 lipca 2016 r. w przedmiocie nieuwzględnienia protestu dotyczącego oceny formalnej wniosku nr [...] złożonego w ramach konkursu nr [...] zaskarżając powyższe rozstrzygnięcie w całości.
Działający w imieniu skarżącej pełnomocnik, wnosząc o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
- art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 w zw. z kryterium nr 5 wyboru projektów dla działania 3.2 "Innowacje w MŚP", stanowiącymi załącznik nr 3 do Regulaminu konkursu [...] Instrukcja wypełniania wniosku o dofinansowanie realizacji projektu ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020 dla Działania 3.2 "Innowacje w MŚP", poprzez niezastosowanie zasady przejrzystości i przyjęcie, że ocena kryterium formalnego nr 5 może być oceniana według innych przesłanek niż wynikające z oświadczenia skarżącej w części H wniosku o dofinansowanie, a w konsekwencji tego przeprowadzenie niedopuszczalnej na etapie oceny formalnej - ocenę wniosku o dofinansowanie w zakresie merytorycznym;
- art. 14 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w stosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187/1 z 26.czerwca 2014r.) oraz art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 w zw. z załącznikiem nr 2 do Regulaminu konkursu[...], Wzór wniosku o dofinansowanie realizacji projektu, poprzez uwzględnienie w treści formularza wniosku o dofinansowanie dwóch spośród czterech kategorii inwestycji początkowej ograniczając skarżącemu możliwość wyboru formy inwestycji początkowej, która będzie miała zastosowanie w przypadku ich projektów;
- art. 14 w zw. z art. 2 pkt 49 lit. a rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w stosowaniu art. 107 i 108 Traktatu, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że projekt skarżącego opisany we wniosku o dofinansowanie nr [...] nie spełnia kategorii inwestycji początkowej w zakresie zwiększenia zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu;
2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- zastosowanie podrozdziału 2.7 pkt 11 Regulaminu konkursu [...] w zw. z Kryteriami wyboru projektów dla działania 3.2 "Innowacje w MSP", stanowiącymi załącznik nr 1 do Regulaminu konkursu dla Działania 3.2 "Innowacje w MSP" i przyjęcie, że wniosek o dofinansowanie nr [...] nie przeszedł pozytywnej oceny formalnej z powodu niespełnienia przez projekt warunku inwestycji początkowej, podczas gdy kryterium nr 5 nakazuje podczas oceny formalnej weryfikację czy wnioskodawca złożył oświadczenie (deklarację), że będzie realizował projekt zgodnie z obowiązującymi przepisami krajowymi i unijnymi.
Uzasadniając przedstawione zarzuty skarżąca wyjaśniła, że w dniu 15 stycznia 2016 r. złożyła wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020 dla osi priorytetowej: III. Konkurencyjność MŚP dla działania 3.2. Innowacje w MŚP pn. "Wdrożenie innowacyjnej usługi wspomaganego komputerowo projektowania i kosztorysowania sieci teleinformatycznych" (dalej jako: "Wniosek o dofinansowanie"). Projekt dotyczył świadczenia usługi projektowania sieci teleinformatycznych, a więc usługi również obecnie przez nią świadczonej. W dniu 28 kwietnia 2016 r. skarżąca została poinformowana przez [...] Centrum Przedsiębiorczości o tym, że jej wniosek o dofinansowanie nie przeszedł pozytywnie oceny formalnej z powodu niespełnienia formalnych kryteriów wyboru projektów, stanowiących załącznik nr 3 do Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020. Niespełnione zostało bowiem kryterium zerojedynkowe, niepodlegające uzupełnieniom, które brzmi: "Wnioskodawca deklaruje realizację projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami krajowymi i unijnymi". Zdaniem [...] Centrum Przedsiębiorczości, z wniosku nie wynikało, że realizacja projektu doprowadzi do zwiększenia zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu (uruchomienia drugiej lub kolejnej linii produkcyjnej dla tego samego produktu).
Od negatywnej oceny formalnej skarżąca wniosła za pośrednictwem [...] Centrum Przedsiębiorczości protest (pismo z dn. 13 maja 2016 r.) do Zarządu Województwa - Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] 2014-2020. W proteście powołała się na definicję inwestycji początkowej w rozumieniu art. 2 pkt 49 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 podnosząc, że jej projekt wpisuje się w jedną z kategorii inwestycji początkowej określonej jako zwiększenie zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu. Wskazała, że w złożonym wniosku wyjaśnione zostało, iż produktem finalnym (usługą finalną) w dalszym ciągu pozostanie projektowanie sieci telekomunikacyjnych. Zakwestionowała interpretowanie kategorii zwiększenia zdolności produkcyjnej przez pryzmat jej najprostszego przykładu związanego z uruchomieniem drugiej lub kolejnej linii produkcyjnej dla tego samego produktu. W proteście zwrócono także uwagę na fakt, że formularz wniosku o dofinansowanie w sposób nieuprawniony ogranicza wybór inwestycji początkowej jedynie do dwóch spośród czterech kategorii, co pozbawia możliwości jednoznacznego uzasadnienia przemawiającego za tym, że projekt wpisuje się w ramy jednej z czterech kategorii inwestycji początkowej. Protest ten nie został jednak uwzględniony. Zarząd Województwa [...] - Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] 2014-2020 przyjęła bowiem, że projekt skarżącej nie wpisuje się w żadną z czterech kategorii inwestycji początkowych. Nie stanowi zwiększenia zdolności produkcyjnych istniejącego zakładu lecz wprowadzenie nowej, dotąd nie świadczonej usługi.
Po przedstawieniu stanu faktycznego poprzedzającego wniesienie skargi, odnosząc się do stanowiska zajętego przez Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] 2014-2020, skarżąca zwróciła uwagę na definicję kryterium nr 5 zerojedynkowego - niepodlegającego uzupełnieniom (załącznik nr 3 do Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa[...] na lata 2014-2020), którego niespełnienie miało stanowić o negatywnej ocenie formalnej.
Zgodnie ze wskazaną definicją, aby można było mówić o spełnieniu kryterium nr 5, wnioskodawca musi złożyć oświadczenie, że projekt realizowany będzie zgodnie z przepisami dotyczącymi stosowania pomocy publicznej, przepisami dotyczącymi zamówień oraz innymi przepisami obowiązującymi w danym obszarze tematycznym RPO WSL. Oceniający ma zatem obowiązek zweryfikowania, czy takie oświadczenie zostało przez wnioskodawcę złożone, a zdaniem skarżącej, złożony przez nią wniosek oświadczenie takie zawierał (pkt H str. 26 wniosku). W oświadczeniu tym zobowiązała się ona do stosowania przy realizacji projektu dofinansowanego ze środków RPO WSL 2014-2020 przepisów prawa wspólnotowego i krajowego z uwzględnieniem dokonywanych wszelkich zmian obowiązujących przepisów, w tym przepisów dotyczących między innymi zamówień publicznych, pomocy publicznej oraz ochrony środowiska, a także wszelkich wytycznych i instrukcji (oświadczenie pkt 4 i nast. w części H wniosku o dofinansowanie).
W opinii skarżącej ocena wniosku dokonana została natomiast pod względem merytorycznym, niedopuszczalnym na etapie formalnym, co stoi w sprzeczności z zasadą przejrzystości sformułowaną w art. 37 dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020r. Zgodnie z tą zasadą wybór projektu powinien być przeprowadzony przez właściwą instytucję w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz powinien zapewniać wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Skarżąca podkreśliła, że ustanowione przepisem art. 37 w/w ustawy zasady krajowego prawa polityki rozwoju odnoszą się w pierwszej kolejności do dokumentów regulujących tryb i warunki prowadzenia konkursu (systemu realizacji), w tym również formularza wniosku o dofinansowanie.
Zdaniem skarżącej rozpatrzenie wniosku pod względem merytorycznym na etapie formalnej kontroli narusza Regulaminu konkursu nr [...] dla Działania 3.2 Innowacje w MSP w ramach Osi Priorytetowej III Konkurencyjności MŚP Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020, gdyż z regulaminu tego wynika, że "proces weryfikacji projektów składa się z dwóch etapów: (1) oceny formalnej, w tym weryfikacji braków formalnych oraz oczywistych omyłek i (2) oceny merytorycznej". Tymczasem organ w sposób nieuprawniony rozszerzył definicję spełniania kryterium nr 5 i powiązał to kryterium z rozpatrzeniem wniosku o dofinansowanie w zakresie merytorycznym, podczas gdy powinien zbadać czy złożono stosowne oświadczenie zawierające deklarację realizację projektu zgodnie z przepisami krajowymi oraz unijnymi. W konsekwencji na etapie formalnego, zerojedynkowego etapu kontroli rozstrzygał merytoryczne wątpliwości w zakresie inwestycji początkowej mimo, że zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie, dane i informacje przedstawione w punkcie B.13.3. wniosku o dofinansowanie mają być oceniane dopiero na etapie merytorycznego rozpatrywania wniosku.
Kolejny zarzut skarżącej dotyczył formularza wniosku o dofinansowanie przygotowany przez organ. Jej zdaniem nastąpiło naruszenie zasady przejrzystości także w zakresie redakcji formularza wniosku o dofinansowanie (część B.13.3..) Wniosek nie był dostosowany do wyboru przez wnioskodawcę każdej z czterech kategorii inwestycji początkowej przewidzianych w art. 2 pkt 49 lit. a) Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014. Pozwalał bowiem jedynie na wybór dwóch spośród czterech ("zasadnicza zmianę dotyczącą procesu produkcyjnego istniejącego zakładu" i "dywersyfikacja produkcji zakładu poprzez wprowadzenie produktów uprzednio naprodukowanych w zakładzie"), wśród których brak było "zwiększenia zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu". Zawężał zatem skarżącej wybór kategorii inwestycji początkowej. Jeśli wnioskodawca był zainteresowany kategorią polegającą na założeniu nowego zakładu lub zwiększeniu zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu, musiał uzasadnić wybór dla tej kategorii w innych częściach wniosku o dofinansowanie, które w istocie nie były przeznaczone do takiego uzasadnienia. Mogło to dodatkowo powodować trudności interpretacyjne na etapie oceny merytorycznej.
Skarżąca podkreśliła, że niezależnie od sprzecznego z zasadą przejrzystości sformułowania wniosku o dofinansowanie w zakresie części B.13.3. ocena, czy dane przedsięwzięcie spełnia wymagania dla inwestycji początkowej, powinno być przedmiotem oceny merytorycznej w ramach kryterium "Projekt spełnia zasady udzielania pomocy publicznej", a nie formalnej.
Na poparcie swoich twierdzeń skarżąca wskazała na załączony do skargi wzór wniosku o dofinansowanie w innym, późniejszym konkursie, organizowanym przez [...] Centrum Przedsiębiorczości jako Instytucję Pośredniczącą nr [...] na dofinansowanie realizacji projektów ze środków EFRR w ramach RPO WSL 2014-2020 Osi Priorytetowej I "Nowoczesna gospodarka", Działania 1.2 "Badania, rozwój i innowacje w przedsiębiorstwach" RPO WSL 2014-2020, obejmującym dwa typy projektów: Tworzenie lub rozwój istniejącego zaplecza badawczo-rozwojowego w przedsiębiorstwach służącego ich działalności innowacyjnej oraz Wsparcie prac B+R w przedsiębiorstwach. Instytucja Pośrednicząca we wniosku tym wyraźnie wyodrębniła cztery kategorie inwestycji początkowej przewidując we wniosku o dofinansowanie odrębne pola dla uzasadnienia wszystkich czterech kategoriach inwestycji początkowych.
Zdaniem skarżącej, ograniczenia w treści wniosku o dofinansowanie, jakie była zobowiązana wypełnić, nie wynikają z przepisów Rozporządzenia Komisji (UE) 651/14, a tym samym są sprzeczne z zasadami przejrzystości i zasadą równego dostępu do pomocy publicznej.
W skardze ustosunkowano się również do stanowiska organu, w którym uznano, że przedstawione we wniosku zamierzenie polegające na zwiększeniu zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu nie odpowiada definicji inwestycji początkowej.
Skarżąca uznała tę ocenę za daleko idącą, gdyż jej zdaniem organ błędnie przyjął, że projekt nie spełnia wymogów w zakresie wybranej przez niego kategorii inwestycji początkowej. Wyjaśniła, że w wyniku realizacji projektu nie dojdzie do świadczenia nowej usługi, w dalszym ciągu usługą finalną będzie świadczenie usług projektowania sieci teleinformatycznych, a tylko w sytuacji, gdy miałoby dojść do produkcji (świadczenia) nowego produktu (nowej usługi), dotychczas nie produkowanych (nie świadczonych) należałoby uznać, że mamy do czynienia z dywersyfikacją produkcji poprzez wprowadzenie produktów uprzednio nieprodukowanych. Skarżąca wyraźnie wskazała we wniosku, że usługą finalną będzie w dalszym ciągu świadczenie usług projektowania sieci teleinformatycznych. W wyniku inwestycji nie dojdzie do świadczenia nowej usługi i finalnie pozostanie ona usługą tego samego rodzaju. Organ nie dość rzetelnie przeanalizował przy rozpatrywaniu wniosku o dofinansowanie opierając się wyłącznie na najprostszym przykładzie zwiększenia zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu, która może polegać na uruchomieniu w zakładzie drugiej lub kolejnej linii produkcyjnej dla tego samego produktu, podczas gdy zastosowań tej kategorii jest znaczenie więcej. W tym odnoszących się również do świadczenia usług, jak to ma miejsce w przypadku skarżącej.
Na potwierdzenie słuszności swego stanowiska skarżącą wskazała, że zwiększenie zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu odnosi się tylko do rozszerzenia zdolności produkcyjnych produktu, który był już dotychczas produkowany w zakładzie, a zwiększenie zdolności usługowej istniejącego zakładu polega na świadczeniu usługi dotychczas już świadczonej w zakładzie. Skarżąca wskazywała we wniosku o dofinansowanie, że świadczy usługę projektowania sieci i taka też usługa będzie również świadczona w ramach projektu o dofinansowanie, o realizację którego się ubiega. Finalnym efektem realizacji projektu będzie w dalszym ciągu ta sama usługa, polegająca na projektowaniu sieci telekomunikacyjnych, nie dojdzie tutaj tak jak stara się to uzasadnić organ do świadczenia nowej usługi.
Podsumowując, skarżąca stwierdziła, że rozbieżności interpretacyjne w zakresie terminów - zwiększenie zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu i świadczenie nowej usługi wynikają z faktu naruszenia zasady przejrzystości w zakresie redakcji formularza wniosku o dofinansowanie.
Do skargi dołączono dokumentację potwierdzającą przedstawiony stan faktyczny sprawy – wypełniony przez skarżącą wniosek nr [...] złożony w ramach konkursu nr[...], stanowisko zajęte przez Instytucję Organizującą Konkurs –[...] Centrum Przedsiębiorczości (IOK) z dnia 28 kwietnia 2016 r. (sygn.[...]), protest skarżącej oraz stanowisko Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata 2014-2010 (IZ RPO WSL) z dnia 8 lipca 2016r.
Jak wynikało z pisma IOK, wniosek o dofinansowanie projektu nr [...] nie przeszedł pozytywnie oceny formalnej z powodu niespełnienia formalnych kryteriów wyboru projektów stanowiących załącznik nr 3 do Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020, tj. kryteriów zerojedynkowych - niepodlegających uzupełnieniom: "Wnioskodawca deklaruje realizację projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami krajowymi i unijnymi". Wnioskodawcy wskazano następującą uwagę przesądzającą o negatywnej ocenie wniosku: "Pkt B.13.3 - zgodnie z Regulaminem konkursu podrozdział 2.7 punkt 11 wnioskodawca może otrzymać pomoc wyłącznie na inwestycję początkową. W związku z tym, że z treści wniosku o dofinansowanie nie wynika, iż projekt dotyczy utworzenia nowego zakładu, a realizacja projektu nie prowadzi do zwiększenia zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu (uruchomienia drugiej lub kolejnej linii produkcyjnej dla tego samego produktu) wnioskodawca w pkt B.13.3 powinien był wybrać odpowiedni rodzaj inwestycji początkowej tj. wskazać, czy projekt dotyczy zasadniczej zmiany procesu produkcji, czy dywersyfikacji istniejącego zakładu oraz uzasadnić swój wybór, wskazując informacje wymagane instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie oraz warunkujące możliwość udzielenia wsparcia stanowiącego Regionalną Pomoc Inwestycyjną. W złożonym wniosku o dofinansowanie wnioskodawca w punkcie B.13.3 wskazał, iż inwestycja nie polega na zasadniczej zmianie procesu produkcji oraz nie dotyczy dywersyfikacji zakładu, w związku z powyższym w przedmiotowym kryterium został oceniony negatywnie bez możliwości jego uzupełnienia/poprawienia".
Dodatkowo podkreślono, że informacje, które są niezbędne do oceny spełnienia warunków określonych w art. 14 pkt. 7 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 roku uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu nie były możliwe do zidentyfikowania w pozostałych punktach wniosku oraz w załącznikach do wniosku. W związku z powyższym wniosek o dofinansowanie projektu nie został zakwalifikowany do oceny merytorycznej.
IZ RPO WSL, po rozpoznaniu protestu skarżącej, podzieliło stanowisko IOK stwierdzając również, że nie zostało spełnione kryterium formalne zerojedynkowe niepodlegające uzupełnieniom nr 5: Wnioskodawca deklaruje realizację projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami krajowymi i unijnymi.
Na wstępie obszernych wywodów wskazano, że zgodnie z Regulaminem konkursu nr [...] dla Działania 3.2 Innowacje w MSP w ramach Osi Priorytetowej III Konkurencyjność MŚP Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020 z 29 marca 2016 r., (dalej: Regulamin konkursu) wnioskodawca mógł otrzymać pomoc wyłącznie na inwestycję początkową. Po myśli Regulaminu konkursu inwestycją początkową jest natomiast inwestycja odpowiadająca definicji zamieszczonej w art. 2 pkt. 49 lit. a rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w stosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187/1 z 26.06.2014 r., (dalej: Rozporządzenie 651/2014). Jest to zatem inwestycja w rzeczowe aktywa trwałe lub wartości niematerialne i prawne związane z założeniem nowego zakładu, zwiększeniem zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu, dywersyfikacją produkcji zakładu poprzez wprowadzenie produktów uprzednio nieprodukowanych w zakładzie lub zasadniczą zmianą dotyczącą procesu produkcyjnego istniejącego zakładu.
Wskazano, że sposób wypełnienia wniosku o dofinansowanie określa zamieszczona w ogłoszeniu o naborze wniosków Instrukcja wypełniania wniosku o dofinansowanie (...) stanowiąca załącznik nr 3 do Regulaminu konkursu. Natomiast ocena i wybór projektów dokonywane są w oparciu o kryteria zatwierdzone przez Komitet Monitorujący RPO WSL na lata 2014 – 2020 stanowiące załącznik nr 1 do Regulaminu konkursu.
Wyjaśniono, że ocena wniosków dokonywana jest na etapie formalnym (pod kątem spełnienia kryteriów 0/1 – braki formalne oraz oczywiste omyłki) i merytorycznym dokonywanym przez Komisję Oceny Projektów (KOP). Kryteria formalne składają się z dwóch grup - niepodlegających uzupełnieniom i podlegających uzupełnieniom. Lista elementów formalnych niepodlegających poprawie została ujęta w kryteriach 0/1. Kryteria te podlegają ocenie w pierwszej kolejności. W przypadku stwierdzenia niespełnienia któregokolwiek z kryterium 0/1 niepodlegającego uzupełnieniom projekt zostaje odrzucony bez możliwości poprawy.
Jako błędy formalne, o zasadniczym charakterze, które nie podlegają możliwości poprawy, tym samym są powodem do odrzucenia projektu na etapie oceny formalnej 0/1 wskazano:
- projekt jest niezgodny z typami projektów przewidzianymi w ramach danego działania;
- status wnioskodawcy jest niezgodny ze statusem przedsiębiorstw uprawnionych do wnioskowania w ramach konkursu;
- wnioskodawca podlega wykluczeniu z ubiegania się o dofinansowanie,
- projekt nie spełnia efektu zachęty w rozumieniu Rozporządzenia 651/2014;
- projekt został rozpoczęty przed złożeniem wniosku o dofinansowanie;
- miejsce realizacji projektu jest niezgodne z zapisami SZOOP;
- projekt zawiera uchybienia, których uzupełnienie/poprawa stanowiłaby zasadniczą zmianę projektu opisanego we wniosku o dofinansowanie (np. dodanie/usunięcie z zakresu rzeczowego wydatku, dodanie/usunięcie celu lub rezultatu projektu);
- w przypadku gdy którykolwiek z punktów wniosku o dofinansowanie będzie niewypełniony lub będzie zawierał informacje uniemożliwiające identyfikację projektu lub wnioskodawcy. Punkt uznaje się za niewypełniony w przypadku, gdy co najmniej jedno jego pole jest niewypełnione (również pole liczbowe). (...) Ogólnikowy, niespójny lub niejednoznaczny opis projektu uniemożliwia pozytywną ocenę wniosku o dofinansowanie (...).
Odnosząc się do zerojedynkowego, nie podlegającego uzupełnieniom kryterium nr 5 wskazanego jako niespełnione przez wnioskodawcę wyjaśniono, że w jego ramach weryfikowane jest czy wnioskodawca oświadczył, że projekt realizowany będzie zgodnie z przepisami dotyczącymi stosowania pomocy publicznej, przepisami dotyczącymi zamówień oraz innymi przepisami obowiązującymi w danym obszarze tematycznym RPO WSL.
Przepisy te zawarte są w rozporządzeniu nr 651/2014 i rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320) - dalej: Rozporządzenie ogólne.
Przechodząc do szczegółowego opisu wniosku IZRPO WSL wyjaśniło, że w części B.13.3 p.t. "Regionalna pomoc inwestycyjna" należy udzielić odpowiedzi na pytania "Czy projekt polega na zasadniczej zmianie procesu produkcji" oraz "Czy projekt dotyczy dywersyfikacji zakładu". W przypadku odpowiedzi pozytywnej na poszczególne pytanie wygeneruje się kolejne pytanie.
Wyjaśniono nadto, że dywersyfikacja produkcji/świadczenia usług zakładu oznacza wprowadzenie produktów dotąd niewytwarzanych lub wprowadzenie usług dotąd nieświadczonych przez wnioskodawcę. Niewielkie zmiany produktu/usługi nie oznaczają dywersyfikacji, np. zmiana wyglądu/stylistyki produktu.
Wnioskodawca na oba przedstawione powyżej pytania udzielił odpowiedzi przeczącej. W związku z czym formularz wniosku o dofinansowanie nie wygenerował kolejnych pytań dotyczących tego punktu wniosku, a w tym pola "Uzasadnienie".
Organ sprowadził istotę sporu do oceny czy wnioskodawca spełnia jeden z obligatoryjnych warunków dla projektów, którym będzie udzielana regionalna pomoc inwestycyjna (wynikającego z art. 2 pkt 49 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014), tj. czy w wyniku realizacji projektu dojdzie - jak twierdzi wnioskodawca w proteście - do zwiększenia zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu. Wyjaśnił przy tym, że w ramach przedmiotowego konkursu pomoc jest udzielana w szczególności na podstawie art. 14 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, zgodnie z którym warunkiem umożliwiającym wsparcie jest określenie czy przedsięwzięcie ujęte we wniosku aplikacyjnym ma charakter inwestycji początkowej, a więc charakter dywersyfikacji produkcji zakładu poprzez wprowadzenie produktów uprzednio nieprodukowanych w zakładzie względnie zasadniczej zmiany dotyczącej procesu produkcji istniejącego zakładu, albo polega na założeniu nowego zakładu lub zwiększeniu zdolności produkcyjnych istniejącego zakładu.
Stwierdzono, że w związku z zaznaczeniem odpowiedzi "Nie" w pkt B.13.3. wniosku przewidzianej dla kategorii "zasadnicza zmiana procesu produkcji" oraz dla kategorii "dywersyfikacja zakładu" należało ocenić czy przedmiotowa inwestycja nosi znamiona inwestycji początkowej w kontekście zwiększenia zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu.
Zdaniem IZRPO WSL przedsięwzięcia polegające na zwiększeniu zdolności produkcyjnej obejmują sytuacje zwiększenia mocy wytwórczej danej jednostki, nie wprowadzając przy tym nowego produktu, ani nie zmieniając w sposób znaczący sposobu wytwarzania produktu dotychczasowego. W związku z powyższym poprzez "zwiększenie" należy rozumieć sytuację, gdy dzięki instalacji nowej maszyny możemy wyprodukować o co najmniej jedną jednostkę produktu więcej w danym cyklu, niż to miało miejsce dotychczas. Ww. efekty finalne obowiązują również dla sektora usługowego.
Organ przeszedł do analizy opisów zawartych w poszczególnych punktach wniosku sporządzonego przez skarżącą (pkt B.8, B.9.1,B.15, B.17, B.22, C.2.2, D.2., F.I i 1.1a) stwierdzając, iż z przedstawionych tam informacji bezsprzecznie wynika, że wnioskodawca realizując przedmiotową inwestycję wprowadzi w zakres prowadzonej działalności nową, dotąd nie świadczoną usługę. W treści wniosku nie znaleziono też żadnych informacji w których wnioskodawca określałby, że planowana inwestycja jest związana ze zwiększeniem zdolności produkcyjnej zakładu.
Odwołując się do definicji określonej w Podręczniku - Zasady gromadzenia i interpretacji danych dotyczących innowacji - IZRPO WSL wskazało, że "innowacje produktowe w sektorze usług mogą polegać na wprowadzeniu znaczących udoskonaleń w sposobie świadczenia usług (na przykład na podniesieniu sprawności czy szybkości ich świadczenia), na dodaniu nowych funkcji lub cech do istniejących usług lub na wprowadzeniu całkowicie nowych usług. Przykładem być może znaczące udoskonalenia w bankowości internetowej, takie jak znaczna poprawa szybkości i łatwości korzystania z tych usług. Innym przykładem jest wprowadzenie przez firmy prowadzące wynajem pojazdów możliwości odbioru i zwrotu pojazdu we własnym domu, co usprawnia dostęp klientów do tych usług. Stworzenie punktów kontaktowych dla kierownictwa na miejscu, a nie w oddalonej lokalizacji to z kolei przykład poprawy jakości w przypadku outsourcingu usług".
Podsumowując stwierdzono, że w przedmiotowej sprawie nie ma mowy o zwiększeniu zdolności produkcyjnej/usługowej, gdyż przedsięwzięcia dotyczące zwiększenia zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu obejmują sytuacje, gdy wystąpi zwiększenie mocy wytwórczych danej jednostki jednak bez wprowadzania przy tym nowego produktu. Oznacza to, że udoskonala się sam proces produkcyjny (tzw. innowacja procesowa), ale nie produkt (tzw. innowacja produktowa).
Jako kryterium rozstrzygające o kategorii regionalnej pomocy inwestycyjnej wskazano odpowiedź na pytanie, czy w wyniku innowacji powstaną produkty/usługi dotychczas nieprodukowane/nieświadczone, lub czy inwestycja będzie miała na celu jedynie wprowadzenie innowacji, która pozwoli np. wprowadzić usprawnienie procesu produkcyjnego/świadczenia usług, a zatem osiągnięcie zamierzonego celu - produkcję tego samego produktu w sposób doskonalszy od poprzedniego, bądź też świadczenie tej samej usługi w sposób udoskonalony.
W opinii IZRPO WSL dane zawarte we wniosku o dofinansowanie wskazują niezaprzeczalne, że efektem realizowanej inwestycji będzie możliwość wprowadzenia do oferty firmy znacznie zmodernizowanej usługi, natomiast zakres definicyjny zwiększenia zdolności produkcyjnej w istniejącym zakładzie wskazuje, że efektem finalnym mogłoby być jedynie zwiększenie ilości oferowanych usług przez wnioskodawcę, a nie powstanie zmodernizowanej usługi, w wyniku której zostałby wprowadzony nowy produkt (co wynika ze wskazanych wskaźników produktu).
Oceniający mieli zatem podstawy formalne do uznania, że projekt nie spełnia przedmiotowego kryterium.
Odpowiadając na poruszoną w ramach złożonego protestu kwestię związaną z konstrukcją wniosku o dofinansowanie i zapisów Instrukcji wypełniania wniosku w kwestii możliwości wyboru jedynie dwóch form inwestycji początkowej (zasadnicza zmiana procesu produkcji i dywersyfikacja procesu produkcji) wskazano, że opisane w pkt B.13.3.wniosku o dofinansowanie zagadnienia, odnoszą się wprost do art. 14 ust. 7 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 pozostawiając wnioskodawcy wybór co do samodzielnego określenia jaki rodzaj inwestycji początkowej stanowi jego projekt i czy w związku z tym spełnia konkretny, obligatoryjny warunek dotyczący kosztów kwalifikowalnych (warunek określony jedynie dla dwóch rodzajów inwestycji początkowej, wymienionych w ww. punkcie). Prawidłowy wybór dominującego typu inwestycji początkowej wiąże się z konkretnym do spełnienia warunkiem dotyczącym wysokości wydatków kwalifikowalnych, bez spełnienia którego wnioskodawca nie może uzyskać wsparcia.
Podkreślono także, że oceniający nie zakwestionowali przedmiotowego projektu pod kątem inwestycji początkowej. Uzasadnienie oceny negatywnej zawiera natomiast informację, że z treści wniosku nie wynika, iż projekt dotyczy utworzenia nowego zakładu, a realizacja projektu nie prowadzi do zwiększenia zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu. Z powyższej oceny wynika, że wnioskodawca źle zinterpretował charakter wprowadzanej inwestycji początkowej. Powinien był natomiast wybrać rodzaj inwestycji początkowej przypisanej do pkt B.13.3. wniosku, do których to rodzajów zostały przypisane obligatoryjne do spełnienia warunki oraz uzasadnić swój wybór wykorzystując do tego informacje, na które wskazuje Instrukcja wypełniania wniosku. Oceniający wniosek formalnie, kierując się zapisami wniosku (w tym pkt I oraz B.13.3), mieli zatem podstawy do stwierdzenia, że wniosek o dofinansowanie został błędnie wypełniony. Wniosek niespełniający kryteriów formalnych nie mógł zostać przekazany do oceny merytorycznej.
IZRPO WSl zwróciła uwagę na uprawnienie instytucji pośredniczącej (tj. IOK - SCP), która zgodnie z ustawą z dnia 11 lipca 2014 r. ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2014 r. poz. 1146 z późn. zm.) dalej – "ustawa wdrożeniowa" jest uprawniona do określenia systemu realizacji programu operacyjnego, a w szczególności przeprowadzenie konkursu celem wyboru projektu do dofinansowania. Instytucja ta jest zatem uprawniona do ogłoszenia określonych warunków konkursu i może domagać się od uczestników wypełnienia tych warunków. Takie działania są działaniami zgodnymi z prawem i mieszczą się w granicach wytyczonych w art. 41 ustawy wdrożeniowej (pkt 7 stanu prawnego). Wydane przez IOK regulacje prawne niższego rzędu (regulamin i jego załączniki, instrukcje wypełnienia wniosku, załączniki do tych instrukcji zawierające wyjaśnienia dotyczące załączników do wniosku o dofinansowanie) mają zapewnić prawidłowe złożenie wniosku, a co za tym idzie - osiągnięcie wyżej wskazanych celów ustawowych, tj. sprawne i rzetelne przeprowadzenie konkursu. Instrukcja wypełnienia wniosku oraz zawarte w załączniku do niej wyjaśnienia w zakresie wypełnienia załączników do wniosku mają stanowić wyłącznie ułatwienie dla organu i uczestników konkursu i są dla nich wiążące tylko w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do realizacji zasad konkursu celem zgromadzenia danych określonych w regulaminie konkursu, niezbędnych do oceny zgłoszonych wniosków. Natomiast wymagania określone w aktach wydanych przez IOK, muszą być zgodne z wymogami ustawowymi i muszą być z tymi wymogami ustawowymi konfrontowane w procesie sprawdzania prawidłowości zgłoszonych wniosków, aby możliwe stało się zrealizowanie celów rozporządzenia ogólnego. Wnioskodawca składając oświadczenie w pkt H wniosku wyraził zgodę na poddanie się regulacjom regulaminowym i określonym tam kryteriom.
Podsumowując podniesiono, że wnioskodawca nie wpisuje się w żaden z 4 typów inwestycji początkowej, a tym samym nie spełnia wymogów przedmiotowego kryterium. W przypadku stwierdzenia niespełnienia któregokolwiek z kryterium 0/1 niepodlegającego uzupełnieniom, projekt zostaje odrzucony bez możliwości poprawy.
W dodatkowym piśmie z dnia 16 sierpnia 2016r. skarżąca na poparcie podniesionych dotychczas argumentów, w szczególności odnoszących się do modyfikacji warunków kolejnego konkursu w zakresie pojęcia "inwestycji początkowej" przesłała ogłoszenie modyfikujące dotychczasową instrukcję w zakresie pola dotyczącego "inwestycja początkowa".
W odpowiedzi na wezwanie Sądu IZ RPO WSL poinformowała, że kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w działaniu 3.2. "Innowacje w MŚP" nie została wyczerpana. Przesłała nadto odpowiedź na skargę, w której powtórzono zasadniczo argumenty zawarte w uzasadnieniu odpowiedzi na protest. Odpowiadając natomiast na wezwanie Sądu do przedstawienia informacji o przyczynie braku wygenerowania się we wniosku o dofinansowanie złożonym przez skarżąca wszystkich czterech opcji objętych definicją terminu "inwestycja początkowa" powtórzono, że w konkursie nr [...] wnioskodawcy mogą ubiegać się o dofinansowanie inwestycji początkowej we wszystkich czterech jej formach. Potwierdzono, że we wniosku zamieszczono wyłącznie dwie kategorie spośród możliwych czterech, definiujących inwestycję początkową. Kategorie – "założenie nowego zakładu" i "zwiększenie zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu" nie zostały uściślone żadnymi koniecznymi do spełnienia obwarowaniami i nie musiały być uwzględnione w treści formularza wniosku. Nie można zatem zarzucać, że wystąpił błąd formularza albo naruszono przepisy rozporządzenia (UE) nr 651.2014.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) dalej P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim orzekanie w sprawach skarg na rozstrzygnięcia, akty, czynności i bezczynność określone w art. 3 § 2 powołanej ustawy. Stosownie do art. 3 § 3 tej ustawy, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do ustaw szczególnych, przewidujących kontrolę sądów administracyjnych sprawowaną w stosunku do działania organów administracji publicznej zaliczyć trzeba niewątpliwie ustawę z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 217) – jak dotychczas "ustawa wdrożeniowa".
Jak stanowi art. 1 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, określa ona zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, podmioty uczestniczące w realizacji tych programów i polityki oraz tryb współpracy między nimi.
Zgodnie z przyjętymi w ustawie wdrożeniowej zasadami realizacji programów operacyjnych, wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym albo pozakonkursowym. Konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów i uzyskały największa liczbę punktów (art. 38 ust. 1, art. 39 ust.2 ustawy wdrożeniowej). Wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu wybieranego w trybie konkursowym, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów (ar. 53 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). Protest jest rozpatrywany przez właściwą instytucję zarządzającą (IZ), którą jest w przypadku regionalnego programu operacyjnego zarząd województwa (art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy wdrożeniowej) lub pośrednicząca, jeżeli została ustanowiona dla danego programu operacyjnego i instytucja zarządzająca powierzyła jej zadania w tym zakresie (art. 55 ustawy wdrożeniowej).
W przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego (art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). W ten sposób wyznaczona kognicja sądów administracyjnych obejmuje zatem ocenę projektu dokonaną w toku konkursu przez właściwą IZ.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, mimo braku wskazania w art. 64 ustawy wdrożeniowej przepisów ustawy ustrojowej (ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 1066), ocena projektów zgłoszonych do objęcia finansowaniem ze środków UE nie może być wykonywana przez sądy administracyjne w sposób sprzeczny z przyznaną tym sądom w art. 184 Konstytucji RP rolą, a zatem w sposób inny niż w stosunku do aktów wymienionych w art. 3 § 1 P.p.s.a. Jest to więc kontrola dokonywana wyłącznie w płaszczyźnie zgodności z prawem.
Kontrola legalności stanowiska IZ RPO WSL zajętego w stosunku do protestu złożonego przez skarżącą w sprawie zainicjowanej skarga A Sp. z o.o. musi odbywać się z uwzględnieniem przepisów krajowych, a to przepisów ustawy wdrożeniowej, regulujących zasady prowadzenia polityki rozwoju opartej na środkach finansowych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, służących realizacji unijnej polityki spójności w latach 2014-2020. Musi odbywać się także z uwzględnieniem właściwych przepisów unijnych konsekwentnie do faktu, iż ustawa wdrożeniowa realizuje postanowienia rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w stosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187/1 z 26.czerwca 2014r.) - dalej "rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014" i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320) – dalej – "rozporządzenie ogólne".
Nadto, w związku z przekazaniem w ustawie wdrożeniowej na rzecz właściwej instytucji zarządzającej kompetencji do ustanowienia zasad konkursu prowadzącego do wyboru projektu objętego dofinansowaniem ze środków UE, ocena stanowiska IZ RPO WSL zajętego w stosunku do protestu złożonego przez skarżącą odbywać się musi z uwzględnieniem Regulaminu konkursu [...] (dalej – Regulamin konkursu) stanowiącego swoisty rodzaj procedury obowiązującej w ramach konkursów. Jakkolwiek regulamin ten nie jest źródłem prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji, tym niemniej spełnia kryteria źródeł prawa w szerokim tego słowa znaczeniu. Można wobec tego przyjąć, że stanowią wraz z przepisami powszechnie obowiązującymi podstawę sądowej kontroli przewidzianej w omawianej ustawie. Zaskarżona do wojewódzkiego sądu administracyjnego ocena projektu powinna być zatem kontrolowana pod kątem jej zgodności z przepisami prawa materialnego oraz z przepisami postępowania, którymi są regulacje ustawowe oraz regulacje zawarte w systemie realizacji programu operacyjnego (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 grudnia 2012 r. sygn. akt III SA/Gl 1453/12, dostępny w bazie orzeczeń CBOSA).
Skarga wnoszona w trybie art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, dla swojej skuteczności wymaga przede wszystkim spełnienia warunków formalnych. Skarga wniesiona być musi w terminie 14 dni od otrzymania protestu, podlega stałej opłacie i wymaga załączenia kompletu dokumentacji obejmującej wniosek o dofinansowanie wraz z informacją w przedmiocie oceny projektu, wniesiony protest i informację o sposobie załatwienia protestu.
W przedstawionej Sądowi do kontroli sprawie skarżąca spełniła powyższe wymagania. W wyniku merytorycznej oceny zarzutów skargi Sąd uznał ją również za skuteczną.
Jako bezsporne przyjąć należy, że wniosek skarżącej złożony został w konkursie, który dotyczył wyboru projektów dla działań o charakterze innowacyjnym, a wnioskodawca mógł otrzymać pomoc wyłącznie na inwestycję początkową. Interpretacja tego terminu nie była w sprawie kwestionowana, bowiem zarówno IZ RPO WSL jak i skarżąca przyznawała, że inwestycją początkową jest inwestycja odpowiadająca definicji zamieszczonej w art.2 pkt 49 lit. a rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014.
Jako pozostający poza sporem uznać też trzeba fakt nieuwzględnienia złożonego przez skarżącą wniosku o dofinansowanie na etapie oceny formalnej, zerojedynkowej, niewymagającej wezwania do uzupełnienia braków z powodu niespełnienia kryterium "Wnioskodawca deklaruje realizację projektu zgodnie z przepisami krajowymi i unijnymi, a więc kryterium nr 5. W ramach tego kryterium, zgodnie z regulaminem konkursu, weryfikowane jest wyłącznie czy wnioskodawca oświadczył, że projekt realizowany będzie zgodnie z przepisami dotyczącymi stosowania pomocy publicznej, przepisami dotyczącymi zamówień oraz innymi przepisami obowiązującymi w danym obszarze tematycznym RPO WSL. (por. załącznik nr 1 do Regulaminu konkursu dla Działania 3.2 "innowacje w MŚP"- Kryteria wyboru projektów dla działania 3.2 "Innowacje w MŚP" - Klasyfikacja kryteriów wyboru projektów (publ. link do stron [...]).
Z dokumentacji przedstawionej Sądowi wynika, że wymagane oświadczenie złożone zostało przez skarżącą i fakt ten nie był negowany przez IZRPO WSL. Z uzasadnienia zawartego w piśmie IZRPO WSL stanowiącym odpowiedź na protest złożony przez skarżącą wynika natomiast jednoznacznie, że nieuwzględnienie wniosku nastąpiło nie z powodu braku oświadczenia skarżącej wymaganego dla spełnienia się kryterium nr 5 lecz ze względu na istniejące zdaniem IZ błędy w zakresie pkt B.13.3 wniosku.
W stanie faktycznym wynikającym z przedstawionych Sądowi dokumentów ocenić należało przede wszystkim, czy legalne, a zatem zgodne z ustaloną procedura konkursową i przepisami, które stanowiły upoważnienie do jej ustanowienia, było działanie organu polegające na nieuwzględnienie wniosku skarżącej ze wskazaniem na niespełnienie konkretnego rodzaju kryterium, które nota bene było spełnione, przy jednoczesnym uzasadnieniu przyczyn nieuwzględnienia wniosku w sposób całkowicie niespójny ze wskazanym kryterium. Konieczne jest także wyjaśnienie do jakiego rodzaju działania kontrolnego upoważnia IZRPO WSL regulamin konkursu na etapie oceny formalnej 0/1 niewymagającej wezwania do uzupełniania braków formalnych.
W art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zawarto zasady ogólne dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania. Wymieniona tam zasada przejrzystości, rzetelności, bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu - począwszy do momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Zasady te dotyczą także uzasadnienia stanowiska czy to na etapie oceny formalnej czy merytorycznej projektu jak też na etapie oceny słuszności zarzutów protestu. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości (art. 8 ab initio Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) – Dz. U. z 2004r. Nr 90 poz. 846/2, po myśli którego we wszystkich swoich działaniach Unia zmierza do zniesienia nierówności). Zasada równego traktowania lub niedyskryminacji wymaga, aby porównywalne sytuacje nie były traktowane w różny sposób i by różne sytuacje nie były traktowane w identyczny sposób, chyba że takie traktowanie jest obiektywnie uzasadnione. Zasada ta sprzeciwia się, aby przyjęte kryteria prowadziły do różnego traktowania obywateli znajdujących się w porównywalnych sytuacjach bez obiektywnego uzasadnienia takiej różnicy (por. wyroki TSUE z dnia 12 września 2006 r. w sprawie C-300/04 Eman i Sevinger, Zb.Orz. str. I-8055, pkt 57 a także z dnia 15 kwietnia 2010r. w sprawie C-485/08 P publ. European Communities Wspólnoty Europejskie, http://eur-lex.europa.eu/ )
Zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest natomiast z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru (por. Komentarz do art. 37 zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, Jacek Jaśkiewicz, publ. e/LEX).
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego IZ RPO WSL nie sprostało wymaganiom nałożonym mocą wskazanego powyżej art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.
W załączniku nr 1 do Regulaminu konkursu ustanowiono w sposób jednoznaczny jakie elementy wniosku podlegają weryfikacji kompletności i zgodności z przepisami rozporządzeń unijnych oraz przepisami krajowymi (w tym. m.in. Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014r.) oraz z wytycznymi (w tym m.in. ogłoszeniem o konkursie, Regulaminem konkursu) Ustalone kryteria weryfikacji nie budzą wątpliwości co do ich znaczenia. Negatywna ocena wniosku o dofinansowanie z powołaniem się na konkretne kryterium opisane w załączniku do regulaminu oznacza, że wyłącznie to kryterium nie zostało spełnione. Reguły określające konsekwencje prawne powinny być nie tylko skonstruowane w sposób przejrzysty i precyzyjny ale także w ten sam sposób stosowane. W przeciwnym wypadku wnioskodawca pozbawiony jest możliwości obrony swoich interesów w sposób zakłócając zasadę równego dostępu do pomocy.
Przechodząc do wyjaśnienia drugiej problematycznej kwestii wyłaniającej się na tle przedstawionego sporu, a to wyjaśnienia do jakiego rodzaju działania kontrolnego upoważnia IZRPO WSL regulamin konkursu na etapie oceny formalnej 0/1 niewymagającej wezwania do uzupełniania braków formalnych Sąd uznaje, że granice weryfikacji formalnej wniosku zostały ściśle wyznaczone w regulaminie konkursu i są one dla IZ wiążące.
Nieuwzględnienie wniosku na etapie zerojedynkowej formalnej oceny bez możliwości weryfikacji odbywa się z uwzględnieniem pięciu rodzajów kryteriów (załącznik nr 1 do Regulaminu konkursu).
Ze stanowiska zajętego w stosunku do protestu złożonego przez skarżąca nie wynika w istocie, jakiemu kryterium formalnemu ujętemu w załączniku nr 1 do regulaminu odpowiadać miałoby dostrzeżone przez IZRPO WSL uchybienie. Stwierdza się jedynie, że "oceniający projekt mieli podstawy formalne do uznania, iż projekt nie spełnia przedmiotowego kryterium, gdyż nie dotyczy inwestycji początkowej polegającej na zwiększeniu zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu. Podkreślono przy tym, że oceniający "nie zakwestionowali przedmiotowego projektu pod kątem inwestycji początkowej", a także, że "weryfikacja na etapie oceny formalnej punku B.13.3. pozwala ocenić wyłącznie czy zapisy wskazane przez wnioskodawcę są wprost zgodne z przepisami rozporządzenia, tj czy spełniają obligatoryjne warunki. Natomiast to czy dana inwestycja związana jest z utworzeniem nowego przedsiębiorstwa czy też zwiększeniem jego zdolności produkcyjnych można cenić na podstawie innych niż B.13.3. punktów wniosku, gdyż dla tych dwóch kategorii inwestycji początkowej nie został przypisany żaden obligatoryjny do spełnienia warunek".
Przedstawione stanowisko IZRPO WSL wydaje się co najmniej niezrozumiałe z punktu widzenia legalności procedury, jakiej podlega każdy wniosek o dofinansowanie złożony w konkursie nr [...]
Identyfikacji regionalnej pomocy inwestycyjnej służy ocena pkt B.13. W pkt B.13.3.wnioskodawca zobowiązany jest wskazać formę inwestycji początkowej.
W treści instrukcji stanowiącej załącznik nr 3 do regulaminu konkursu zawarto uwagę o następującym brzmieniu – "UWAGA DOTYCZĄCA OCENY MERYTORYCZNEJ! Informacje zawarte w punkcie B.13 zostaną ocenione na etapie oceny merytorycznej w ramach kryterium - Projekt spełnia zasady udzielania pomocy publicznej".
Poza sporem pozostaje, że wniosek wypełniony przez skarżącą generował jedynie dwie formy inwestycji początkowej. W takiej sytuacji podmioty wskazujące na jedną z tych form, po zaznaczeniu opcji "TAK" przy jednym z dwóch wygenerowanych pól w pkt B13.3. przechodzą (z punktu widzenia pkt B13. 3 formularza) do etapu oceny merytorycznej.
Podmioty, których projekt odpowiada formie inwestycji początkowej, nieujętej w formularzu, szansy takiej nie mają, a ich projekt oceniany jest pod względem szeregu parametrów merytorycznych na etapie formalnym, w dodatku, jak wynika z załącznika nr 1 do regulaminu konkursu, dokonywane to jest przez pracowników Wydziału Wyboru i Kontraktacji EFRR [...] Centrum Przedsiębiorczości – Instytucji Pośredniczącej w pierwszym etapie ocen, wbrew zapisowi zawartemu w pkt 2 podrozdziału 5.2. Etap oceny merytorycznej, zgodnie z którym oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie dokonują członkowie KOP. Każdy wniosek oceniany jest przez co najmniej dwóch oceniających.
Powracając do treści art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej Sąd wskazuje, że zasada równego dostępu do pomocy, a także zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania jakichkolwiek preferencji dla określonych rodzajów projektów, czy podmiotów. Przedstawiony stan faktyczny wskazuje natomiast niezbicie, że podmioty, które składały wniosek aplikacyjny w konkursie nr [...] nie mają zachowanej równej pozycji w zakresie dostępu do dofinansowania. Pozycja ta różni się bowiem od rodzaju formy inwestycji początkowej, jakiej dotyczy wniosek o dofinansowanie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznaje, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający ustaloną w formie regulaminu konkursu procedurę, konsekwentnie do tego zasadę równego dostępu do pomocy wywodzącą się z traktatowej zasady równości, a także zasady przejrzystości i rzetelności, o których mowa w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny wniosku skarżącej.
Ocena poprawności wniosku skarżącej w zakresie pkt B.13.3., a więc z punktu widzenia zgodności z definicją inwestycji początkowej zawartej w art. 2 pkt 49 lit a rozporządzenia (UE) nr 651.2014, ze względu na sposób skonstruowania wniosku o dofinansowanie w kontrolowanej sprawie nie może zostać dokonywana na etapie oceny formalnej zerojedynkowej bez możliwości weryfikacji wniosku. Wynika to w sposób jednoznaczny z przytoczonej uwagi zawartej w Instrukcji wypełniania wniosku, a także z unormowania proceduralnego, o którym mowa w załącznikach nr 1 i 3 Regulaminu konkursu.
Ponownie rozpatrując protest skarżącej IZRPO WSL weźmie pod uwagę przedstawioną ocenę prawną i uwzględni wskazania wynikające wprost z rozważań Sądu.
Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 P.p.s.a. oraz § 14 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r. poz. 1804).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło