II OZ 1503/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] sp. z o.o. w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2016 r. o odmowie przywrócenia terminu w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 3856/15 ze skargi [...] sp. z o.o. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko postanawia: oddalić zażalenie. 2 Postanowieniem z dnia 16 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił [...] sp. z o.o. w [...] przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że jedyną osobą uprawnioną do reprezentacji spółki jest Prezes Zarządu V. S., jak również jest on jedyną osobą uprawnioną do korzystania z konta firmowego. Decydując się na wniesienie skargi do sądu administracyjnego musiał liczyć się z możliwością przesyłania przez Sąd korespondencji, zobowiązująca spółkę do dokonania określonych czynności. Strona należycie dbająca o swoje interesy, a dodatkowo wyjeżdżająca w podróże służbowe za granicę, powinna zapewnić możliwość działania za nią osobom trzecim. Stąd należało odmówić przywrócenia terminu, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - P.p.s.a. Skarżąca spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie i wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Skarżąca podniosła, że jedyną osobą uprawnioną do reprezentacji jest Prezes Zarządu V. S., który zamieszkuje za granicą (Białoruś) i nie ma w Polsce swojego przedstawiciela. Przekonany był zatem, że na podstawie art. 220 § 2 P.p.s.a. Sąd wyznaczy mu termin do uiszczania wpisu nie krótszy niż dwa miesiące. Wyznaczony termin 7 dni jest za krótki dla osób zamieszkałych za granicą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jest instytucja przywrócenia terminu. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a.). Ponadto, stosownie do art. 87 § 4 P.p.s.a., równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt. II OZ 712/08 [w:] CBOSA). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagający od strony staranności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99, publ. Biuletyn SN 2000/5/12). Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając merytorycznie wniosek skarżącej spółki o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, a także kwestie podniesione w zażaleniu, uznał za prawidłowe stanowisko Sądu pierwszej instancji o braku podstaw do jego uwzględnienia. Strona nie uprawdopodobniła bowiem, że uchybienie terminu do dokonania powyższej czynności nastąpiło bez jej winy. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że bez znaczenia pozostaje w sprawie fakt, iż prezes zarządu skarżącej spółki na stałe mieszka za granicą, jak również wyjeżdża w podróże służbowe. Wnosząc skargę do sądu administracyjnego, skarżąca – reprezentowana przez Prezesa Zarządu, powinna liczyć się z kierowaniem do niej korespondencji i ewentualną koniecznością wykonania zobowiązań umożliwiających nadanie biegu wniesionej skardze. Prezes Zarządu wyjeżdżając za granicę winien zatem zadbać o interesy spółki i upoważnić do działania inne osoby. Okoliczność tę wzmacnia fakt, że osoba reprezentująca spółkę w rozpoznawanej sprawie to prokurent samoistny – Z. R. Wydaje się zatem, że osoba ta powinna mieć umocowanie do działania w imieniu skarżącej, także w zakresie wykonywania zobowiązań Sądu (np. w zakresie wpisu). Chybione jest twierdzenie skarżącej, że w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 220 § 2 P.p.s.a. Przepis ten odnosi się do wezwań kierowanych do osób zamieszkałych lub posiadających siedzibę za granicą, które nie mają w Polsce przedstawiciela. Stroną skarżącą jest spółka, która posiada siedzibę w Polsce, zatem określa się siedmiodniowy termin na wykonanie wezwania do uzupełnienia braków skargi, w tym uiszczenia wpisu, a nie dwumiesięczny. W świetle przedstawionych powyżej okoliczności sprawy, stwierdzić należy, iż skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu i nie uwiarygodniła, że zadbała w sposób należyty o własne interesy. Powyższe wyklucza zatem możliwość przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odpowiada zatem prawu. Z tych względów zażalenie, jako niezasadne podlegało oddaleniu na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 P.p.s.a. ----------------------- 3