I OZ 2098/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 września 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 228/16 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 4 marca 2016 r., nr [..] w przedmiocie ustalenia wysokości należności podlegającej zwrotowi z tytułu zaległych opłat za pobyt w domu pomocy społecznej i ustalenia terminu ich zwrotu postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 16 września 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 228/16 odmówił R.P. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 4 marca 2016 r., nr [..]w przedmiocie ustalenia wysokości należności podlegającej zwrotowi z tytułu zaległych opłat za pobyt w domu pomocy społecznej i ustalenia terminu ich zwrotu. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że w piśmie z dnia 22 sierpnia 2016 r. skarżąca wniosła o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że kwota 800 zł, egzekwowana przez organ miesięcznie od niej, jest dla niej bardzo duża. Utrata tej kwoty powoduje, że z miesiąca na miesiąc ledwo starcza jej pieniędzy na życie. Ma na utrzymaniu uczącą się córkę (klasa maturalna), którą wkrótce będzie musiała wesprzeć w trakcie studiowania. Niestety z uwagi na utratę miesięcznie około 800 zł na pokrycie kosztów utrzymania ojca w tak drogim ośrodku, zmuszona jest odmówić dziecku wsparcia jego edukacji. Skarżąca podkreśliła, iż nie ma pieniędzy. Odmawiając skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd wskazał, że przez niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy rozumieć taki stan, w wyniku którego może zostać wyrządzona szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy jej pierwotnych cech. Ponadto zdaniem Sądu I instancji, że skarżąca uzasadniając wniosek o wstrzymanie, poprzestała jedynie na ogólnym wywodzie o swojej sytuacji życiowej. Nie wykazała natomiast, by na skutek ewentualnej egzekucji – groziła jej szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności. Natomiast uszczuplenie stanu finansowego skarżącej nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, zaskarżając je w całości zarzuciła mu naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez uznanie, że wniosek nie jest zasadny, w sytuacji gdy argumentacja przedstawiona przez stronę w sposób bezsprzeczny wskazuje na ziszczenie się przesłanki w postaci spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W konkluzji zażalenia wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności. Zawarty w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Oznacza to, że ustawa w sposób wyczerpujący wskazuje przesłanki wstrzymania wykonania orzeczenia ostatecznego, uzależniając tę możliwość wyłącznie od wykazania istnienia wskazanych na wstępie okoliczności. Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę – majątkową lub niemajątkową – której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno na ocenie wniosku strony skarżącej, jak i na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że podane przez skarżącą okoliczności dotyczące jej trudnej sytuacji finansowej i wydatków na bieżące utrzymanie córki nie mogły uzasadniać twierdzenia, że wykazane zostało niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku, gdy nie nastąpi wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Należy zauważyć, że konieczność zwrotu należności z tytułu zaległych opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, w każdym przypadku, niezależnie od zamożności strony, łączy się z obniżeniem dochodu, a nawet ewentualnymi trudnościami w sferze majątkowej. Nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów. Ponadto dochodzona od skarżącej należność jest należnością pieniężną, zatem w razie wydania korzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia, podlegać będzie zwrotowi – na co również słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji. Ponadto należy wyjaśnić, że w orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, iż podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest jego prawidłowe uzasadnienie oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14 (dostępne w CBOSA). Nie ulega wątpliwości, że wniosek taki powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Same obawy skarżących dotyczące niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków zaskarżonej decyzji nie mogą stanowić podstawy wstrzymania zaskarżonej decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie wniosek złożony przez skarżącą prócz powołania się na skutki finansowe wykonania zaskarżonej decyzji nie zawierał przekonującej argumentacji, która mogłaby w jakikolwiek sposób wskazywać na możliwość wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Odnosząc się do swojej sytuacji finansowej skarżąca argumentowała, że konieczność spłaty 800 zł miesięcznie spowoduje, iż ledwo wystarczy jej pieniędzy na życie i na utrzymanie uczącej się córki. Skarżąca nie przedstawiła jednak dokumentacji potwierdzającej ww. okoliczności, w niniejszej sprawie brak jest chociażby dokumentów świadczących o dochodach i wydatkach prowadzonego przez skarżącą gospodarstwa domowego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie zostało wykazane zaistnienie przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.