VIII SA/Wa 1119/15
WyrokWSA w Warszawie2016-09-19
Skład orzekający: Justyna Mazur, Sławomir Fularski, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel sąsiedniej nieruchomości, który nie był stroną w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, może skutecznie domagać się wznowienia tego postępowania, powołując się na to, że jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji?Ratio decidendi
Właściciel sąsiedniej nieruchomości nie może skutecznie domagać się wznowienia postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, jeśli nie wykazał, że jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę jest określony przez art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. Brak legitymacji strony w postępowaniu pierwotnym skutkuje wydaniem decyzji o odmowie uchylenia dotychczasowej decyzji w postępowaniu wznowieniowym.Stan faktyczny
G. K. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę dwóch elektrowni wiatrowych, wskazując jako podstawę art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Starosta wznowił postępowanie z przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a następnie odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewoda uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po kolejnych decyzjach Starosty i Wojewody, Starosta ostatecznie odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. G. K. zaskarżyła tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego poprzez odmowę przyznania jej statusu strony postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi G. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę po wznowieniu postępowania oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją nr [...] Wojewoda [...] biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2013 roku, poz. 267 ze zm. dalej jako k.p.a.) w związku z art. 82 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane( DZ.U z 2013 roku, poz. 1409 ze zm. dalej jako prawo budowlane), po rozpatrzeniu odwołania G. K. od decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2015 roku odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] maja 2013 roku zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia dla [...] sp. z o.o. na budowę dwóch elektrowni wiatrowych nr [...] i [...] o mocy [...] MW każda wraz z infrastrukturą drogową, energetyczną i światłowodową na działkach nr ew. [...], [...], [...], [...], [...] obręb P. w gminie I. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Podstawą wydania zaskarżonej decyzji były następujące ustalenia faktyczne
i dokonana ocena prawna.
W dniu [...] lipca 2013 roku do organu wpłynął wniosek G. K.
o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] maja 2013 w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę dla [...] sp. z oo na budowę dwóch elektrowni wiatrowych. Jako podstawę wznowienia postępowania zostały wskazane przepisy art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a.
Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 roku, nr [...] wznowił postępowanie z przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2014 roku odmówił uchylenia ostatecznej decyzji
o pozwoleniu na budowę dwóch elektrowni wiatrowych.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 roku, nr [...] Starosta [...] odmówił wznowienia postępowania przedmiotowego postępowania w oparciu
o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania G. K. decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2014 roku uchylił zaskarżoną decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 roku ponownie odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] maja 2013 roku.
Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania G. K. od powyższej decyzji ponownie uchylił w całości zaskarżoną decyzję.
Dnia [...] lipca 2015 roku Starosta [...] decyzją nr [...] kolejny raz odmówił uchylenia ostatecznej nr [...] z dnia [...] maja 2013 roku w przedmiocie pozwolenia na budowę.
Od tej decyzji G. K. wniosła odwołanie.
Organ odwoławczy wskazał, że oparcie żądania wznowienia postępowania na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. powoduje, że ustalenia dotyczące posiadania przymiotu strony przez podmiot wnoszący podanie o wznowienie może nastąpić tylko w toku wznowionego postępowania. Kwestia legitymacji do wniesienia podania
o wznowienie stanowi jednocześnie jedną z podstaw do wznowienia.
Zdaniem organu G. K. w sytuacji gdy o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowych dowiedziała się w dniu [...] lipca 2013 roku, to wnosząc podanie o wznowienia w dniu [...] lipca 2013 roku dochowała miesięcznemu terminowi
z art. 148 § 1 k.p.a.
W ocenie organu w sytuacji gdy przedmiotem decyzji której dotyczy podanie
o wznowienie była decyzja o pozwoleniu na budowę, to krąg podmiotów, które winny brać udział w takim postępowaniu określa przepis art. 28 ust.2 ustawy prawo budowlane, który jest normą szczególną w stosunku do art. 28 k.p.a.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania jest każdy czyjego interesu prawnego dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W związku z tym należy uznać,
że przywołany interes prawny lub obowiązek musi wynikać ze stosownych przepisów prawa materialnego. Z tego względu krąg podmiotów w niniejszej sprawie musi zatem być ustalony o przepisy ustawy prawo budowlane.
W świetle art. 28 ust.2 ustawy prawo budowalne stronami postępowania
w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę są – inwestor, oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei zgodnie z art. 3 ust.20 ustawy prawo budowlane obszarem oddziaływania jest teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenie w zagospodarowaniu terenu.
Zdaniem organu sam fakt, że dany podmiot jest właścicielem, zarządcą lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością na której ma być realizowana inwestycja nie jest wystarczającą podstawą do uznania,
że podmiotowi takiemu przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby.
Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to jednostka jest zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jej roszczenia.
Aby uzyskać status strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, właściciel sąsiedniej nieruchomości musi wskazać konkretny przepis, przewidujący
w skonkretyzowanym stanie faktycznym danej sprawy ograniczenie w swobodnym korzystaniu z nieruchomości ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. Ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych, nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania
w sprawie o pozwolenie na budowę.
Istotną kwestią w sprawie było zbadanie czy przedmiotowa inwestycja w sposób bezpośredni oddziałuje na nieruchomości skarżącej na podstawie odrębnych przepisów.
Następnie organ wskazał, że G. K. jest właścicielem działek o nr ew. [...] i [...].
Działka nr [...] jest działką rolną niezabudowną, natomiast działka [...] jest działką rolną częściowo zabudowaną.
Elektrownie wiatrowe są zlokalizowane w odległości około [...] m od granicy działki rolnej o nr [...]. Elektrownia wiatrowa [...] zlokalizowana jest w odległości [...] m od południowej części działki nr [...], która stanowi budowlaną i od zabudowań zlokalizowanych w tej części działki. Natomiast elektrownia wiatrowa [...] znajduje się w odległości około [...] m od granicy działki nr [...]. Żaden z kabli energetycznych i światłowodowych nie przebiega przez działki skarżącej.
W ocenie Wojewody nieruchomości należące do skarżącej nie znajdują się
w obszarze oddziaływania inwestycji objętych pozwoleniem na budowę z dnia [...] maja 2013 roku.
W dalszej części organ odwoławczy wskazał, że w przypadku elektrowni wiatrowych ustawowe przepisy nie określają szczegółowych uwarunkowań dotyczących sytuowania, a zwłaszcza odległości od budynków mieszkalnych. W związku z tym przepisów ograniczających należy poszukać w innych aktach powszechnie obowiązujących.
Czynnikami determinującymi lokalizację siłowni są izofony, czyli wykazanie przez inwestora, że spełnił on stawiane warunki tego zabudowie określone
w rozporządzeniu Ministerstwa Środowiska z 14 czerwca 2007 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (DZ.U z 2007 roku, nr 120, poz. 826) tj. odpowiednio 45dB w nocy i 55 dB w dzień w przypadku zabudowy zagrodowej( na wsi) oraz mieszkaniowej wielorodzinnej. W przypadku jednorodzinnej jest to odpowiednio 40 i 50 dB. Pozostałe kwestie do rozstrzygnięcia, to np. migotanie światła, kolorystyka, zakłócenia krajobrazu kulturowego oraz środowisko przyrodnicze.
Ograniczenia w lokalizowaniu elektrowni wiatrowych wynikają z przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (DZ.U z 2013, poz. 1235 ze zm. dalej jako ustawa), gdzie przepis art. 59 ust.1 przewiduje obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz przedsięwzięć potencjalnie mogących oddziaływać na środowisko. Inwestycja w postaci budowy elektrowni wiatrowych zaliczana jest to przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko.
W związku z powyższym została wydana przez burmistrza I. w dniu [...] września 2011 roku decyzja określająca środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
W tamtym postępowaniu organ orzekł, po uzgodnieniu z właściwym organem sanitarnym, że na terenach zabudowy mieszkaniowej, jeżeli chodzi o ochronę akustyczną i ochronę przed promieniowaniem nie będą przekroczone dopuszczalne wartości. Tą decyzją organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę i zatwierdzający projekt budowlany jest związany( art. 86 ustawy).
Zdaniem organu biorąc pod uwagę wskazania zawarte w decyzji z dnia [...] marca 2013 roku o warunkach zabudowy oraz decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji nie można stwierdzić, iż realizacja elektrowni wiatrowych nie będzie negatywnie oddziaływać na nieruchomości G. K..
Projektowana inwestycja nie będzie stanowiła zagrożenia dla ludzi. Nie będzie źródłem hałasu, ani zanieczyszczenia środowiska w stopniu uniemożliwiającym
lub znacząco ograniczającym skarżącej korzystanie z nieruchomości.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła G. K..
Zaskarżonej decyzji zarzucała naruszenie:
1) przepisu art. 28 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie ;
2) przepisu art. 28 ust.2 ustawy prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w odmowie przyznania skarżącej( będącej właścicielem działki nr ew. [...], obręb P., gmina I.) statusu strony w postępowaniu, mimo tego, iż jej nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, a tym samy pozbawienie jej możliwości udziału w postępowaniu oraz obrony swych praw;
3) przepisu art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie wyrażające się w niewłaściwym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w kontekście nie przyznania skarżącej statusu strony;
4) art. 7, art. 74 oraz art. 77 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie z uwagi na fakt, iż organ stwierdzając u wnioskodawcy brak statusu strony w postępowaniu nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do szczegółowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego oraz słusznego interesu strony.
W uzasadnieniu skargi skarżąca zwracała uwagę, że przed wydaniem decyzji
o pozwoleniu na budowę zostało przeprowadzone postępowanie w zakresie oceny oddziaływania na środowisko, które wymagało udziału społeczeństwa w rozumieniu przepisów ustawy. W ocenie skarżącej do ustalenia kręgu stron w postępowaniu
o pozwolenie na budowę dla tej inwestycji nie będzie miał zastosowania przepis art. 28 ust.2 ustawy prawo budowlane, tylko przepis o charakterze ogólnym - art. 28 k.p.a.
Posiada on interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. z uwagi na ograniczenie możliwości zagospodarowania istniejącego obecnie terenu rolniczego,
jak i w przyszłości (ograniczenie co do możliwości zabudowy) oraz wprowadzenie do otoczenia budowli, która w sposób negatywny oddziaływać na nieruchomości sąsiednie przez permanentny hałas oraz zagrożenie życia i zdrowia ludzi oraz zwierząt możliwością awarii, a przez to ograniczenie uprawnień właścicielskich wynikających
z przepisów art. 140 – 144 k.c.
Według ukształtowanych poglądów doktryny korzystanie z nieruchomości przejawia się w wykonywaniu aktów władztwa fizycznego nad nieruchomością. Uniemożliwienie lub utrudnianie w sferze wykonywania władztwa może polegać na różnego rodzaju immisjach materialnych i niematerialnych. Istota ich wyraża się w tym, że określone przyczyny( praca budowli lub urządzeń technicznych) są źródłem przenikania w sferę nieruchomości sąsiednich.
W ocenie skarżącej organy z niezrozumiałych względów zbagatelizowały informację, że działka skarżącej o nr [...] znajduje się ok. [...] m od granicy nr ew. [...], na której zlokalizowano dwie elektrownie. Niewątpliwie skarżąca wykonując prace polowe na swojej działce jest narażona na ponadnormatywny hałas, promieniowanie elektromagnetyczne, migotanie cienia czy rzucanie lodem w okresie w którym następuje oblodzenie ruchomych części wiatraków. Powyższe powoduje ograniczenie produkcji roślinnej gdyż nie jest możliwym stosowanie tych samych metod uprawy roli co przed wybudowaniem elektrowni wiatrowych.
Zdaniem skarżącej doszło do błędnego zastosowania art. 28 ust.2 ustawy prawo budowlane ponieważ nawet przy zastosowaniu wskazanego przepisu należy uznać,
że nieruchomości skarżącej znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego. Podnosiła powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych,
że normy wynikające z przepisów odrębnych, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu powinny uwzględniać jego funkcję, charakter , formę
oraz konkretne i indywidualne parametry. W tym świetle nie można podzielić twierdzenia organów, według których obszar oddziaływania nie obejmuje swym zakresem działki skarżącej. Nie można przyjąć, że oddziaływanie elektrowni wiatrowych nie wykracza poza obszar nieruchomości inwestora, a więc nieruchomości sąsiadujące nie znajdują się w obszarze oddziaływania.
Skarżąca wskazywała, że kategoria interesu prawnego w postępowaniu
o pozwolenie na budowę zawiera element potencjalności. Stroną tego postępowania powinny być zatem nie tylko osoby, których interes prawny zostaje naruszony określonym rozwiązaniem projektowym, a także takie, na których nieruchomości obiekt projektowany może oddziaływać, nawet jeśli z projektu budowlanego wynika,
że spełniono wszystkie wymagania wynikające z przepisów prawa budowlanego
i przepisów odrębnych. Powołała się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego z wyroku z 12 kwietnia 2011 roku, syg. akt II OSK 644/10 gdzie sąd stwierdził, że właściciel działki znajdującej się obszarze oddziaływania inwestycji winien mieć możliwość sprawdzenia, czy faktycznie ograniczenia związane
z zagospodarowaniem działki i zabudową działki zostaną zachowane oraz czy jego prawa nie zostaną naruszone dopuszczeniem do realizacji inwestycji.
Wskazywała, że przymiot strony w rozumieniu przepisu art. 28 ust.2 ustawy prawo budowlane został przypisany wszystkim tym podmiotom, których prawa gwarantowane przepisami szczególnymi lub techniczno – budowlanymi powinny zostać uwzględnione w toku postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, nie było bowiem intencją ustawodawcy ograniczanie przymiotu strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę wyłącznie do tych podmiotów, których prawa wynikające z tych przepisów zostały naruszone, i to w sposób bezsporny, istotna jest tu bowiem
,,możliwość’’ naruszenia interesów osób trzecich. W przypadku wątpliwości co do legitymacji do udziału w postępowaniu w charakterze strony należy zawsze rozstrzygać na korzyść podmiotu domagającego się uznania go za stronę, bowiem wymaga tego cel postępowania administracyjnego, którym jest w szczególności zapewnienie ochrony interesów jego stron.
W dalszej części uzasadnienia skargi strona zwróciła uwagę na to, że specyfiką postępowania o wydanie pozwolenia na budowę jest to, że decyzja jest związana
z wydanymi wcześniej decyzjami o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia oraz warunkach zabudowy. Osoba która była stroną w postępowaniu
o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia
oraz postępowania o ustalenie warunków zabudowy z oczywistych względów będzie też stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Organ architektoniczno – budowlany nie może ustalać stron w oderwaniu od ustaleń faktycznych w ostatecznej decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach czy decyzji o warunkach zabudowy.
Z tych względów zdaniem skarżącej przedmiotowa decyzja jest obarczona wadami w postaci naruszenia art. 28 ust.2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy prawo budowlane art. 28 k.p.a. oraz przepisami proceduralnymi art. 7,8,9,10,§ 1,art.77§1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie podtrzymując stanowisko dotychczas zaprezentowane co do tego, iż skarżącej nie przysługiwał status strony w postępowaniu o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia przeprowadza ocenę zgodności postanowienia z prawem. W szczególności istotne jest ustalenie,
czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, iż okoliczności te nie zostały w sposób prawidłowy wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy( por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1981 roku, syg. akt S.A. 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7).
Decyzja jest zgodna z prawem, jeżeli odpowiada przepisom postępowania administracyjnego, jak też uregulowaniom prawa materialnego( por. wyrok NSA z 7 października 2002 roku, syg. akt II SA 2554/04, LEX nr 77 220).
W niniejszej sprawie skarżąca G. K. wniosła skargę na decyzję Wojewody [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] odmawiającej po wznowieniu postępowania uchylenia decyzji nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dwóch elektrowni wiatrowych [...] i [...] wraz z infrastrukturą drogową, energetyczną i światłowodową na działkach nr ew. [...], [...],[...],[...],[...], obręb P. w gminie I..
G. K. w dniu [...] lipca 2013 roku złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wyżej powołaną decyzją, wskazując, jako podstawę
art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Organ wydał postanowienie o wznowieniu postępowania
z przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz postanowienie o odmowie wznowienia
z przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Istotną kwestią pozostającą do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było ustalenie czy G.K. posiadała przymiot strony postępowania w sprawie
o pozwolenie na budowę dwóch elektrowni wiatrowych i nie brała w udziału w tamtym postępowaniu.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż trafnie organ administracji publicznej w przypadku podstawy wznowienia z art. 145 § pkt 4 k.p.a. wydał postanowienie
o wznowieniu postępowania, w sytuacji gdy istnieje potrzeba przeprowadzenia postępowania i poczynienia ustaleń co legitymacji podmiotu jako strony postępowania.
Wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych należy ograniczyć tylko do przypadków, gdy jednostka żądająca wszczęcia postępowania nie powołuje się na interes prawny. Ustalenie, czy sprawa dotyczy interesu prawnego jednostki może nastąpić wyłącznie w toku postępowania. Oznacza to, że jeśli okoliczność, czy danemu podmiotowi przysługuje status strony postępowania, stanowi jednocześnie przesłankę wznowienia postępowania( art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), to może być ona badana już po wszczęciu postępowania wznowieniowego( por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2012 roku, syg. akt II OSK 191/12, LEX nr 1219080, wyrok NSA z 1 sierpnia 2012 roku, syg. akt II OSK 821/11, LEX nr 1219264).
Należy uznać, że przeprowadzone przez organ postępowanie w sposób jednoznaczny wykazało, iż nie było podstaw prawnych aby uznać ją za stronę postępowania o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowych.
Zgodnie z art. 28 ust.2 ustawy prawo budowlane stronami postępowania
w sprawie pozwolenia na budowę są : inwestor, oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przepis ten przewiduje szczególny reżim prawny w stosunku do ogólnych zasad prawa administracyjnego z art. 28 k.p.a., kierując się dodatkowymi niż interes prawny kryteriami. I tak poza inwestorem, kluczowym dla określenia statusu strony pozostaje ustalenia, czy określony podmiot ma wymieniony w przepisie tytuł prawny
do nieruchomości oraz czy nieruchomość ta znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Pojęcie to ma swoją definicję w art. 3 pkt 20 ustawy prawo budowlane i należy przez to rozumieć ,, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu( por. wyrok NSA z 23 lutego 2016 roku, syg. akt II OSK 1528/14, LEX nr 2037395).
Przepis art. 28 ust.2 ustawy prawo budowlane stanowi zatem lex specialis
w stosunku do art. 28 k.p.a. W związku z tym należy uznać, iż wbrew zarzutom skargi nie mogło dojść do naruszenia przepisu art. 28 k.p.a. ponieważ wskazany przepis nie mógł stanowić podstawy do oceny czy skarżąca winna być stroną postępowania
o udzielenia pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych.
Na potrzeby konkretnej inwestycji organ winien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu
– wykorzystaniu terenu i na ich podstawie ustalić możliwość oddziaływania określonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego oraz zakres i zasięg oddziaływania. Przejawami takiego oddziaływania są np. hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, zanieczyszczenia powietrza, wody lub gleby, bądź pozbawienie lub ograniczenie możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej, środków łączności, dopływu światła dziennego. W sytuacji gdy z przepisów odrębnych,
w rozumieniu art. 3 ust.20 ustawy prawo budowlane, wynikają ograniczenia
w zagospodarowaniu, a zatem również w zabudowie sąsiednich nieruchomości, należy uznać, że dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania( por. wyrok NSA z 20 stycznia 2016 roku, syg. akt II OSK 1344/14, LEX nr 2034062).
Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, iż organ dokonał pełnej oceny w zakresie ustalenia czy nieruchomości będące własnością skarżącej G. K. znajdują się w obszarze oddziaływania obiektów budowlanych
(elektrowni wiatrowych [...] i [...]).
G. K. jest właścicielką działek o nr ew. [...] i [...] położonych
w miejscowości P. gmina I.. Wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę poprzedzone było postępowaniem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji i została wydana decyzja w tym zakresie w dniu [...] września 2011 roku, nr [...] gdzie oceniono, że nie zostaną przekroczone normy środowiskowe, w tym w zakresie hałasu oraz w zakresie promieniowania. Nadto w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy była oceniana przez organ kwestia możliwości lokalizacji przedmiotowej inwestycji na danym terenie – decyzja Burmistrza I. z dnia [...] marca 2013 roku, nr [...].
Z projektu budowlanego wynika, że [...] jest zlokalizowana w odległości [...] m od zabudowań, natomiast [...] jest zlokalizowana w odległości [...] m od zabudowań.
Należy podzielić stanowisko organu, iż aby uzyskać status strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę właściciel sąsiedniej nieruchomości winien wskazać konkretny przepis, przewidujący w konkretnym stanie faktycznym ograniczenia
w swobodnym korzystaniu z nieruchomości ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. Ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych, nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Pojęciem ,,interesu prawnego‘’ posługuje się art. 28 k.p.a., jednakże art. 28 ust.2 ustawy prawo budowlane w stosunku do niego stanowi lex specialis, zaś obszar oddziaływania obiektu jest kategorią prawną nawiązującą do sfery normatywnej( innych przepisów), a nie do sfery faktów( por. wyrok NSA z 23 lutego 2016 roku, syg. akt II OSK 1980/14, LEX nr 2037457). Dla ustalenia, czy określony podmiot jest stroną postępowania pozwolenia na budowę nie wystarczające wskazanie odległości, w jakiej znajdują się od siebie nieruchomości. Konieczne jest przeanalizowanie przepisów, które w związku z charakterem projektowanej, mogą wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiedniej nieruchomości( por. wyrok NSA z 18 listopada 2015 roku, syg. akt II OSK 588/14, LEX nr 1990875).
Obiekt budowlany jakim jest elektrownia wiatrowa, w świetle obowiązujących przepisów prawa polskiego nie został na datę wydawania rozstrzygnięć w sprawie
w żaden sposób szczególny uregulowany. Brak więc podstaw aby w tym przypadku odmiennie stosować lub odstąpić od stosowania art. 28 ust.2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy prawo budowlane. Należy zauważyć, że elektrownie wiatrowe zaliczane są do odnawialnych źródeł energii, których stosowanie jest zalecane w państwach członkowskich UE( Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 roku w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych zmieniająca i w następstwie uchylająca dyrektywy 2001/77/WE oraz 2003/30/WE).
Zarzuty podnoszone przez skarżącą odnoszą się faktycznych utrudnień związanych produkcją rolną na przedmiotowych działkach( np. niemożność wykonywania ręcznych prac polowych). Zarzuty odnośnie wytwarzania promieniowania, hałasu był przedmiotem oceny na wcześniejszym etapie i według oceny są zachowane dopuszczalne normy.
W związku z powyższym należy podzielić stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, iż nieruchomości należące do skarżącej nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu budowalnego( elektrowni wiatrowych), co pozwala uznać,
że brak po jej stronie legitymacji do uczestniczenia w sprawie pozwolenia na budowę jako strona postępowania.
Prawidłowo organ wydał decyzje na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.
o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. Stwierdzenie bowiem w postępowaniu wznowieniowym, iż z wnioskiem o wznowienie wystąpił podmiot niebędący
w rzeczywistości stroną skutkuje wydaniem takiej decyzji, a nie decyzji na podstawie art. 105 k.p.a.( wyrok NSA z 14 marca 2012 roku, syg. akt II OSK 2509/10). Takie jest stanowisko doktryny ,, Wyrazem ustalenia, że podanie wniósł podmiot nie będący stroną, będzie decyzja wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmawiająca uchylenia dotychczasowej z powodu braku podstawy do wznowienia przewidzianej
w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) por. M. Jaśkowska i A. Wróbel, komentarz do k.p.a., Zakamycze 2005, str. 882).
Z tych też względów orzeczono biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło