II SA/Łd 499/16

Dnia 20 września 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2016 roku sprawy ze skargi S. B. w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi Miasta P. grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 maja 2015 roku w sprawie II SAB/Łd 29/15 w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić z funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi S. B. wpis sądowy w wysokości 200 (dwieście) złotych zaksięgowany pod pozycją [...] w dniu 22 lipca 2016 roku. a.bł. S.B. wniósł skargę o wymierzenie Prezydentowi Miasta P. sprawującemu Funkcję Starosty grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 maja 2015 roku, II SAB/Łd 9/15 w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W treści skargi jej autor wniósł o wymierzenie organowi kary grzywny za niewykonanie wyroku, przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości pozostawionej uznaniu Sądu oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego, kosztów postępowania według norm przepisanych. W motywach skargi jej autor wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 maja 2016 roku zobowiązał Prezydenta Miasta P., do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 4 grudnia 2003 roku w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia wyroku. Ponadto Sąd stwierdził, że przewlekłość postępowania miała miejsce rażącym naruszeniem prawa i wymierzył mu z tego tytułu grzywnę. Od ww. wyroku, organ wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 17 marca 2016 roku, sygn. akt I OSK 2487/15 uchylił zaskarżony wyrok w pkt 3 (w zakresie wymierzenia organowi grzywny) i w tym zakresie oddalił skargę oraz oddalił skargę kasacyjną w pozostałej części. W dniu 19 kwietnia 2016 roku skarżący wezwał organ do wykonania ww. wyroku. Wspomniany wyrok wykonany został tylko w zakresie zwrotu kosztów postępowania. Zdaniem autora skargi, organ posiada w aktach sprawy kluczowe dokumenty pozwalające na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy (zatwierdzony plan realizacyjny z naniesionymi na mapę projektowanymi budynkami, dzienniki budowy, akt notarialny z 1993 roku i inne dowody świadczące o zbędności nieruchomości na cel, na który została wywłaszczona). Organ tymczasem tylko pozoruje działanie, np. wzywa i przesłuchuje świadków, którzy nic nie wnoszą do sprawy, bądź ponownie występuje do stron o te same dokumenty, zamiast uaktualnić operat szacunkowy i wydać decyzję. Z rozmowy przeprowadzonej w dniu 31 maja 2016 roku z pracownikiem prowadzącym postępowanie skarżący uzyskał informację, że nie wie czy decyzja będzie wydana za miesiąc, dwa czy pół roku z uwagi brak aktualnego operatu szacunkowego. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta P. wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W motywach stanowiska organ opisał przebieg postępowania w sprawie począwszy od dnia 1 stycznia 2015 roku i skonkludował stwierdzeniem, iż przedstawiony przebieg postępowania jednoznacznie wskazuje, że w tym czasie podejmowane były wyłącznie czynności zmierzające do wnikliwego i wszechstronnego rozpoznania sprawy, a jednocześnie czynności te są dowodem, że stan faktyczny z uwagi na stopień skomplikowania determinuje konieczność uzyskania szeregu dowodów. Niezależna od organu jest okoliczność, że jest on związany czasem oczekiwania na stanowiska czy dokumenty od podmiotów trzecich, który jest w wielu przypadkach bardzo długi. Nieuprawnione zatem – w ocenie organu – są zarzuty skarżącego, że organ pozoruje działanie, zamiast wydać decyzję w sprawie. Decyzja musi być wydana w oparciu o kompletny materiał dowodowy, z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego, a szybkość działania nie może być traktowana nadrzędnie w stosunku do zasady prawdy obiektywnej, obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, czy wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności dla sprawy. Na obecnym etapie postępowania konieczne jest jeszcze wykonanie podziału działki oraz sporządzenie wyceny, a terminy realizacji tych czynności wynikają z umów z biegłymi. Z tych powodów organ uznał, iż zarzuty skarżącego nie znajdują podstaw, zatem skarga powinna być oddalona. W piśmie z dnia 12 sierpnia 2016 roku skarżący wskazał, iż argumenty organu nie zasługują na uwzględnienie, bowiem sprawa nie ma charakteru sprawy szczególnie skomplikowanej. Organ dysponuje dokumentami pozwalającymi na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do przepisu art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Tytułem wstępu wskazać należy, iż warunkiem wniesienia skargi w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a. jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, co wprost wynika z treści cytowanego przepisu. Przepis art. 154 § 1 P.p.s.a. stanowi wszak, że warunkiem skutecznego wniesienia skargi przewidzianej w tym przepisie jest "uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy". Zdaniem Sądu, jest to przesłanka formalna, której brak powoduje odrzucenie skargi. Ponadto utrwalone w orzecznictwie i literaturze prawniczej jest stanowisko, że warunek uprzedniego pisemnego wezwania właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia, jest spełniony, jeżeli wezwanie organu nastąpiło po doręczeniu organowi administracyjnemu orzeczenia sadowego wraz ze stwierdzeniem prawomocności. Wszak zgodnie z treścią art. 286 § 2 P.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez Sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Innymi słowy, procesowa przesłanka wymierzenia grzywny za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego nie jest spełniona, jeżeli skarżący wezwał właściwy organ przed doręczeniem mu prawomocnego orzeczenia sądowego wraz z aktami sprawy (por. np. postanowienie NSA z dnia 23 września 2010 roku, I OSK 1485/10; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2008 roku, I OSK 1529/07 oraz postanowienie WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30 czerwca 2010 roku, I SA/Go 481/10; wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl; J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", Wyd. LexisNexis, Warszawa 2008, str. 385 i 387; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" , Wyd. Lex 2009, wydanie III). W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 maja 2015 roku, sygn. akt: II SAB/Łd 29/15, zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 4 grudnia 2003 roku w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia wyroku oraz stwierdził, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 marca 2016 roku, sygn. akt: I OSK 2487/15 uchylił punkt trzeci wyroku WSA (dotyczący nałożenia na organ grzywny) i w tym zakresie oddalił skargę oraz w pozostałym zakresie oddalił skargę kasacyjną. Wspomniany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi jest prawomocny od dnia 17 marca 2016 roku, a odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi wpłynął do organu w dniu 29 kwietnia 2016 roku. Tymczasem pisemne wezwanie do wykonania wyroku skarżący skierował do organu w dniu 19 kwietnia 2016 roku, zatem przed otrzymaniem przez organ prawomocnego orzeczenia i przed zwrotem akt administracyjnych. Przedstawiony stan faktyczny – zdaniem Sądu – potwierdza, że wezwanie skierowane przez skarżącego zostało wysłane przedwcześnie, a takowe nie może stanowić wyczerpania przesłanki formalnej z art. 154 § 1 P.p.s.a. i w związku z tym nie mogło odnieść skutków prawnych. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne. Ponieważ warunkiem wniesienia skargi na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. jest skuteczne wezwanie organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, a takowe – wobec przedwczesności wezwania – w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Konkludując Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym postanowienia na mocy art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 154 P.p.s.a. O zwrocie wpisu od skargi Sąd postanowił jak w punkcie drugim postanowienia czyniąc za podstawę przepis art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. IB