II SAB/Bk 82/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 20 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w B. w przedmiocie załatwienia wniosku p o s t a n a w i a odrzucić skargę. , Skarżący – M. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w B. w przedmiocie załatwienia jego pism z dnia [...] czerwca 2016 r. i z dnia [...] czerwca 2016 r. Prezes Sądu Okręgowego pismem z dnia [...] lipca 2016 r., znak [...] w odpowiedzi na wskazane pisma poinformował, że w oparciu o przepis art. 41a § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych pozostawił je bez rozpatrzenia, gdyż zawierały treści znieważające. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że pismo Prezesa Sądu Okręgowego nie odnosi się do zawartości jego pisma, w szczególności zarzutów, jakie w nim stawia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu, albowiem jej wniesienie jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 – 4 w zw. z pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej powoływana jako "p.p.s.a.") skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna, o ile dotyczy niewydania przez właściwy organ: 1) decyzji administracyjnej; 2) postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo postanowienia, które kończy postępowanie, czy też postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty; 3) postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) innego niż określone w pkt 1-3 aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, jeżeli ten akt lub czynność dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Skarżone pismo zostało wydane w trybie art. 41a § 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tj. Dz.U. z 2015 r. poz. 133 ze zm.; dalej powoływana jako "u.s.p."). Przepis ten został umieszczony w rozdziale 5a ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, regulującym kwestię trybu rozpatrywania skarg i wniosków. W myśl przepisu art. 41b §1 u.s.p., organem właściwym do rozpatrzenia skargi lub wniosku, dotyczących działalności sądu, jest prezes sądu, którego działalności administracyjnej skarga lub wniosek dotyczą. Właściwy do rozpatrzenia skargi na działalność prezesa sądu rejonowego jest prezes sądu okręgowego; na działalność prezesa sądu okręgowego – prezes sądu apelacyjnego, zaś na działalność prezesa sądu apelacyjnego – Krajowa Rada Sądownictwa. Zgodnie z treścią art. 41b § 4 u.s.p. prezes sądu apelacyjnego, w terminie do końca kwietnia każdego roku, informuje Ministra Sprawiedliwości o nieprawidłowościach stwierdzonych w wyniku rozpatrzenia skarg przez prezesów sądów działających na obszarze apelacji. W ustawie Prawo o ustroju sądów powszechnych nie zostały przewidziane środki zaskarżenia. Z powołanych regulacji wynika, że ustawodawca nie poddaje kontroli sądu administracyjnego spraw rozpoznawanych w trybie rozdziału 5a ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Ocena charakteru postępowania prowadzonego przed właściwymi organami sądowymi rozpatrującymi owe skargi i wnioski prowadzi do wniosku, że procedura ta nie ma charakteru jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. Stanowisko wyrażone w trybie art. 41 a § 4 u.s.p. przez właściwy organ nie stanowi decyzji administracyjnej ani innego aktu objętego kognicją sądów administracyjnych. Postępowanie to ma charakter uproszczony i finalnie nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej, a podjęciem niezaskarżalnej czynności materialno- technicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że czynności - niezależnie od formy – podejmowane w trybie właściwym dla rozpatrywania skarg i wniosków na działalność organów administracji (także właściwych organów sądów w zakresie ich działalności administracyjnej) nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym objętym art. 3 p.p.s.a. i stąd nie podlegają kognicji sądu administracyjnego (por. np. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 12 września 2016 r., sygn. akt IV SAB/Wr 141/16) . Rozważając kwestię dopuszczalności skargi należy też zwrócić uwagę, że skarżone pismo zostało wydane przez Prezesa Sądu Okręgowego. Z brzmienia art. 3 § 2 p.p.s.a. wynika zaś, że kontrolą sądową sprawowaną przez sądy administracyjne objęte są prawne formy działania organów administracji publicznej. Prezes Sądu Okręgowego nie jest natomiast organem administracji publicznej w znaczeniu ustrojowym, należy bowiem do organów władzy sądowniczej. Z racji tego jednak, że pełni pewne funkcje administracyjne, w przypadkach wskazanych w obowiązujących przepisach może działać w formach przewidzianych dla "ustrojowych" organów administracyjnych i wówczas będzie takim organem w znaczeniu funkcjonalnym, z racji wykonywanych przez siebie funkcji. Zgodnie z treścią art. 5 § 2 k.p.a., Prezes Sądu Okręgowego mógłby być uznany za organ administracji publicznej, gdyż jest innym niż organ administracji publicznej organem państwowym tylko wtedy, gdyby był powołany do załatwienia spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej. Takich kompetencji mu nie powierzono, a materia objęta zaskarżonym pismem nie podlega przepisom k.p.a. (por. postanowienie NSA z dnia 8 września 2015 r. sygn. akt I OSK 1945/15, dostępne na stornie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do kontroli rozstrzygnięć czy innych pism wydawanych w toku takiego postępowania. Zatem, skoro wywodzone przez skarżącego zaniechanie Prezesa Sądu Apelacyjnego nie dotyczy żadnej z prawnych form działania administracji publicznej, co do której dopuszczalne jest wniesienie skargi na bezczynność, a kognicja sądu administracyjnego nie wynika w przedmiotowej sprawie także z przepisów szczególnych, to wniesiona skarga podlega odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).