II SA/Ke 553/16
WyrokWSA w Kielcach2016-09-22
Skład orzekający: Magdalena Chraniuk-Stępniak, Jacek Kuza, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna urządzająca gry na automatach poza kasynem gry podlega karze pieniężnej na podstawie ustawy o grach hazardowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy jest osobą fizyczną, czy prawną, podlega karze pieniężnej zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Kluczowe jest ustalenie faktu urządzania gry na automacie poza kasynem, a nie forma prawna podmiotu. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o grach hazardowych, w tym art. 89 ust. 1 pkt 2, nie są przepisami technicznymi w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i nie wymagały notyfikacji, a ich zgodność z Konstytucją RP została potwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na osobę fizyczną za urządzanie gier na automatach (Black Horse i Hot Spot) poza kasynem gry. Organy celne ustaliły, że automaty te umożliwiają gry hazardowe o charakterze losowym i komercyjnym, a skarżący dzierżawił lokal i serwisował urządzenia, co zostało uznane za urządzanie gier. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak notyfikacji przepisów technicznych oraz niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2016 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gry na automatach poza kasynem oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w [...], po rozpatrzeniu odwołania [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...], wymierzającą karę pieniężną w łącznej wysokości 24.000 zł za urządzanie gry poza kasynem gry na automatach: Black Horse oraz Hot Spot. W podstawie prawnej powołano art. 220 § 2, art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r. poz. 613), zwanej dalej O.p., art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2015r. poz. 612 ze zm.), art. 2 ust. 3, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 14 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1, art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015r., poz. 612 ze zm.), zwanej dalej u.g.h.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że funkcjonariusze Urzędu Celnego w [...] przeprowadzili w dniu 24 czerwca 2015r. w lokalu [...] [...] kontrolę, w trakcie której ujawniono ww. urządzenia należące do [...], które mogły stanowić automaty służące do urządzania gier hazardowych w rozumieniu przepisów u.g.h.
W wyniku przeprowadzonego eksperymentu procesowego w trybie art. 211 k.p.k. ustalono, że gry prowadzone na ujawnionym urządzeniu Hot Spot mają losowy i komercyjny charakter. Natomiast na urządzeniu Black Horse nie udało przeprowadzić się eksperymentu – z uwagi na awarię (zablokowanie się) tego automatu.
Postanowieniem z dnia 30 listopada 2015r. organ włączył do prowadzonego postępowania materiały z postępowania karnoskarbowego o sygn. akt RKS 472/2015 ( w tym zeznania świadków), a następnie uzyskał opinię biegłego sądowego, który zbadał działanie obydwóch ww. urządzeń. W rezultacie stwierdzono, że ujawnione automaty umożliwiają gry hazardowe w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. Tym samym działalność prowadzona w zakresie urządzania gier na ww. automatach miała miejsce poza kasynem gry zdefiniowanym w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.g.h. bez koncesji oraz rejestracji automatu, tj. z pominięciem wymogów określonych w art. 6 ust. 1 i art. 23a ust. 1 u.g.h. W takiej sytuacji urządzający gry na automatach poza kasynem – którym w niniejszej sprawie jest przedsiębiorca [...] – podlega karze pieniężnej w wysokości 12.000 zł od każdego urządzenia – na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. W tym zakresie organ wskazał, że [...], będący posiadaczem ujawnionych automatów, wydzierżawił od [...], prowadzącej działalność gospodarczą w ww. lokalu 3 m² powierzchni – w celu instalacji i eksploatowania ww. urządzeń. Ponadto przedsiębiorca ten serwisował przedmiotowe automaty. W rezultacie, zdaniem organu, [...] zorganizował (stworzył warunki) nielegalne gry hazardowe na przedmiotowych automatach w skontrolowanym punkcie, tworząc tym samym miejsce prowadzenia nielegalnych gier hazardowych.
Organ odwoławczy obszernie odniósł się do zarzutów odwołania o naruszeniu art. 89 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 4 u.g.h., wskazując że z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. wynika, że jedyną przesłanką wymierzenia kary pieniężnej jest ustalenie faktu urządzenia gry na automacie poza kasynem gry. Zatem legalne urządzanie gry na automacie ma miejsce po uzyskaniu koncesji, a ponadto tylko, gdy będzie miało miejsce w kasynie, tak więc każdy, kto będzie urządzał grę na automacie poza kasynem gry, podlegać będzie karze pieniężnej. Podmioty takie, bez względu na ich formę prawną i miejsce urządzenia gry podlegać będą karze pieniężnej. Istotne jest wyłącznie ustalenie, że gra na automacie została urządzona poza kasynem gry. Organ podkreślił, że zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie daje podstaw do przyjęcia, że odpowiedzialności deliktowej nie podlegają podmioty prowadzące działalność gospodarczą jako osoby fizyczne. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wymierzenia kary pieniężnej w stosunku do tej samej osoby za identycznie zdefiniowany czyn, zagrożony karą pieniężną z art. 107 k.k.s., organ powołał się na wyrok TK z dnia 21 października 2015r. o sygn. akt P 32/12. Jeśli chodzi zaś o zarzut braku notyfikacji u.g.h., to w wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 19 lipca 2012r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C 217/11, Trybunał ten uzależnił ocenę technicznego albo nietechnicznego charakteru przepisów u.g.h. od ustalenia (oceny), czy te przepisy wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych. Ponadto w wyroku z dnia 11 marca 2015r. sygn. P 4/14 TK orzekł, że tryb notyfikacji nie jest elementem krajowej procedury ustawodawczej i stwierdził, że art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. są zgodne z art. 2 w zw. z art. 7 oraz z art. 20 i art. 22 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a zatem z perspektywy prawa krajowego nie ma obecnie wątpliwości co do ich obowiązywania. Powołano się przy tym także na wyrok NSA z dnia 25 listopada 2015r. sygn. II GSK 183/14. Organ nie podzielił zarzutu naruszenia art. 120, 122, art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 191 O.p., argumentując, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że gry prowadzone na ujawnionych automatach zawierały element losowości oraz pozwalały na realizację wygranych pieniężnych – co świadczy o tym, że są to gry na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] wniósł [...], zarzucając decyzji organu odwoławczego naruszenie:
1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności:
a) art. 1 pkt 11 i art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE L z dnia 11 lipca 1998), w zw. art. 6 ust. 1 w zw. 89 ust. 2 u.g.h., poprzez przyjęcie, że naruszenie art. 6 ust. 1 u.g.h. może być podstawą do wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 2 u.g.h., podczas gdy art. 6 ust. 1 u.g.h., stanowi przepis techniczny, w stosunku do którego nie zrealizowano obowiązku notyfikacyjnego, co powoduje, że jest on bezskuteczny, a tym samym jego naruszenie nie może stanowić podstawy wymierzenia kary pieniężnej przewidzianej w art. 89 ust. 2 u.g.h.;
b) art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015r. o zmianie ustawy o grach hazardowych (Dz. U. 2015, poz. 1201), poprzez nieuwzględnienie wprowadzonego wskazanym przepisem obowiązku dostosowania się do wymogów określonych w u.g.h. w okresie do dnia 1 lipca 2016r., co w konsekwencji powoduje, niemożnością zastosowania art. 14 u.g.h. przed upływem wskazanego okresu względem skarżącego;
c) art. 89 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 4 u.g.h., poprzez skierowanie decyzji wymierzającej karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry do skarżącego, będącego osobą fizyczną, podczas gdy zgodnie z art. 6 ust. 4 u.g.h., podmiotami uprawnionymi do uzyskania koncesji na prowadzenie kasyna gry mogą być wyłącznie podmioty prowadzące działalność w formie spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – co powoduje, że tylko tym podmiotom może być wymierzona kara pieniężna przewidziana w art. 89 ust. 2 u.g.h.;
d) art. 2 ust. 6 u.g.h., poprzez uznanie i przyjęcie, że gra na zatrzymanych automatach była grą na automacie w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. i art. 2 ust. 5 u.g.h., w sytuacji gdy żaden przepis prawa nie przyznaje ani naczelnikom urzędów celnych, ani dyrektorom izb celnych, ani Szefowi Służby Celnej kompetencji do rozstrzygania, czy gra na danym urządzeniu stanowi grę na automacie w rozumieniu przepisów u.g.h., zaś tego rodzaju uprawnienie posiada wyłącznie minister właściwy do spraw finansów publicznych, rozstrzygający w tym przedmiocie w drodze decyzji administracyjnej po przeprowadzeniu stosownego postępowania;
e) art. 89 ust. 2 u.g.h. w zw. z art. 2 ust. 3 u.g.h. poprzez wymierzenie kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie Black Horse poza kasynem gry, podczas gdy automat ten nie nadawał się do eksploatacji, a tym samym nie mógł służyć do urządzania na nim gier, co skutkowało niewypełnieniem znamion pozwalających na wymierzenie kary pieniężnej z art. 89 ust. 2 u.g.h.;
2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:
a) art. 201 § 1 pkt 2 w zw. z art. 235 O.p. w zw. z art. 2 ust. 6 w zw. z art. 8 i art. 91 u.g.h., poprzez zaniechanie obligatoryjnego zawieszenia przedmiotowego postępowania, w sytuacji gdy rozpatrzenie niniejszej sprawy i wydanie decyzji było uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych - czy gra na ww. automatach stanowiła grę na automatach w rozumieniu przepisów u.g.h.;
b) art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. w zw. z art. 8 i art. 91 u.g.h., poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niedokładnie wyjaśnionym stanie faktycznym w zakresie charakteru gier urządzanych na automatach, w szczególności na skutek zaniechania zasięgnięcia opinii jednostek badających, o których mowa w art. 23f u.g.h.;
c) art. 2a O.p. i art. 121 O.p. w zw. z art. 8 i art. 91 u.g.h., poprzez rozstrzygnięcie występujących w sprawie wątpliwości co do treści przepisów prawa na niekorzyść skarżącego oraz przyjęcie przez organ najmniej korzystnej z możliwych wersji, co pozwoliło na wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej, podczas gdy reguła in dubio pro tributario, w świetle wątpliwości występujących w sprawie, nakazywała przyjąć wersję odmienną i w konsekwencji umorzyć postępowanie wobec skarżącego.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I-szej instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 89 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 2 pkt 2 oraz art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015r., poz. 612 ze zm.), zwanej dalej u.g.h. Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Wysokość kary wynosi 12.000 zł od każdego automatu (art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h.). Z kolei z art. 90 ust. 1 u.g.h. wynika, że kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa.
Odnosząc się do zarzutu zawartego w pkt 1 a) skargi (w pierwszej kolejności, gdyż uwzględnienie stanowiska zaprezentowanego przez skarżącego powodowałoby konieczność uwzględnienia skargi i bezprzedmiotowość rozważań w zakresie wszystkich pozostałych podniesionych w niej zarzutów) stwierdzić należy, że jest on nieuzasadniony.
Kwestia technicznego charakteru art. 89 u.g.h. została przesądzona w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2016r. (II GPS 1/16; CBOSA), podjętej na podstawie art. 15 § 1 pkt 2 i art. 264 § 1-3 Ppsa, zgodnie z którą:
1. Art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE L z dnia 11 lipca 1998), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy.
2. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej,
o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Uchwała ta jest, na mocy art. 269 § 1 ustawy Ppsa, o tyle wiążąca dla każdego składu orzekającego sądu administracyjnego, że można od niej odstąpić jedynie pod warunkiem przedstawienia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienia prawnego wynikającego z jej treści do ponownego rozważenia oraz pod warunkiem podjęcia przez powyższy skład nowej uchwały zawierającej odmienne stanowisko prawne. Ponieważ skład orzekający w sprawie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w sentencji powyższej uchwały, jak również akceptuje argumentację podniesioną w jej uzasadnieniu, dlatego wszelkie zarzuty, które w tym zakresie zawiera skarga, podważające w istocie prawidłowość poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w omawianej uchwale, muszą być uznane za pozbawione podstaw.
Przypomnieć także należy, że wyrokiem z 11 marca 2015r., sygn. akt P 4/14 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. są zgodne z art. 2 i art. 7 w zw. z art. 9 oraz z art. 20 i 22 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, natomiast na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym umorzył postępowanie w pozostałym zakresie. TK wskazał, że notyfikacja tzw. przepisów technicznych jest unijną procedurą, w której państwo członkowskie jest zobowiązane do informowania Komisji Europejskiej i innych państw członkowskich o projektowanych przepisach technicznych, a także do uwzględniania zgłoszonych przez nie szczegółowych opinii i uwag tak dalece, jak to będzie możliwe przy kolejnych pracach nad projektem przepisów technicznych. W ocenie Trybunału, nie ma wątpliwości, że żaden z przepisów Konstytucji nie reguluje tej kwestii, ani też nie odwołuje się do niej wprost czy nawet pośrednio. TK uznał zatem, że notyfikacja, o której mowa w dyrektywie 98/34/WE, implementowanej do polskiego porządku prawnego rozporządzeniem w sprawie notyfikacji, nie stanowi elementu konstytucyjnego trybu ustawodawczego. Trybunał nie ocenił, czy kwestionowane przepisy ustawy o grach hazardowych mają charakter techniczny. Zdaniem TK, uchybienie ewentualnemu obowiązkowi notyfikowania Komisji Europejskiej potencjalnych przepisów technicznych nie może jednak samo przez się oznaczać naruszenia konstytucyjnych zasad demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) oraz legalizmu (art. 7 Konstytucji). Wykładnia przychylna prawu europejskiemu w żadnej sytuacji nie może prowadzić do rezultatów sprzecznych z wyraźnym brzmieniem Konstytucji.
Zdaniem Trybunału odstąpienie przez ustawodawcę od możliwości urządzania gier na wszelkich automatach w salonach gier, w punktach handlowych, gastronomicznych i usługowych, a więc poza kasynami gry, spełnia konstytucyjne wymogi ograniczenia wolności działalności gospodarczej. Ograniczenie możliwości organizowania gier na automatach wyłącznie do kasyn jest niezbędne dla ochrony społeczeństwa przed negatywnymi skutkami hazardu oraz dla zwiększenia kontroli państwa nad tą sferą, stwarzającą liczne zagrożenia nie tylko w postaci uzależnień, ale także struktur przestępczych. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, zwalczanie takich zagrożeń społecznych leży z całą pewnością w interesie publicznym, o którym mowa w art. 22 Konstytucji.
W świetle art. 6 ust. 1 u.g.h., działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry i urządzanie takich gier jest dozwolone wyłącznie w kasynach gry. Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.g.h., urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. Z art. 2 ust. 3 u.g.h. wynika zaś, że grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości rozpoczęcia gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze (art. 2 ust. 4 u.g.h.). Z mocy art. 2 ust. 5 u.g.h. grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.
W ocenie Sądu, ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada zgromadzonym dowodom, z których wynika, że w ramach czynności kontrolnych funkcjonariusze Urzędu Celnego w [...] w dniu 24 czerwca 2015r. przeprowadzili kontrolę w lokalu [...], w trakcie której ujawniono należące do [...] automaty do gier o nazwie Black Horse oraz Hot Spot. Kontrolującym nie przedstawiono koncesji na prowadzenie kasyna gry, ani zezwolenia na urządzanie gier na automatach w salonie gier lub gier na automatach o niskich wygranych. Urządzającym gry był skarżący, dzierżawiący od [...] 3 m² powierzchni ww. lokalu – w celu instalacji i eksploatowania ww. urządzeń. Ponadto [...] serwisował przedmiotowe automaty (pkt § 1 i § 4 pkt 1 zawartej umowy dzierżawy z dnia 16 grudnia 2013r., k. 17 akt administracyjnych). Na szczególną uwagę zasługuje treść § 4 pkt 2 umowy, zgodnie z którym, cyt.: "Najemca oświadcza, że podejmuje działalność związaną z używaniem przedmiotu umowy, w celu określonym w § 2, na własne ryzyko, co oznacza, że ponosi za nią pełną odpowiedzialność przewidzianą przez przepisy prawa". Właścicielka lokalu – [...], przesłuchana w charakterze świadka (k. 13-14 akt administracyjnych), zeznała że cyt.: "Automaty wstawił do mojego lokalu [...] (...). Raz w miesiącu ten Pan obsługuje te automaty (...) Do obsługi tych automatów przyjeżdża tylko ten [...]". Zarówno [...], jak i jej syn [...] (protokół z przesłuchania na k. 10-11 akt administracyjnych) zgodnie zeznali, że do ich obowiązków należy jedynie włączanie i wyłączanie automatów, a obydwa te urządzenia same wypłacają wygrane pieniężne w monetach o nominale 5,00 PLN, przy czym wynik gry jest losowy i niezależny od gracza.
Mając na względzie powyższe, w szczególności zawarcie przez [...] umowy o cyt. treści, wstawienie obydwóch ujawnionych urządzeń do lokalu [...] (w celu ich eksploatacji) oraz wykonywany przez niego ich comiesięczny serwis, stwierdzić trzeba, że skarżący realizował czynności zapewniające ciągłość przebiegu gier hazardowych w skontrolowanym lokalu – a zatem urządzał gry na automatach poza kasynem.
Zaznaczyć także trzeba, że organ nie poprzestał na opisanym powyżej materiale dowodowym, lecz w celu ustalenia zasad działania ujawnionych automatów do gier w odniesieniu do przepisów u.g.h. został przeprowadzony w dniu kontroli, tj. 24 czerwca 2015r. eksperyment procesowy, o którym mowa w art. 211 k.p.a., polegający na doświadczalnym odtworzeniu przebiegu dostępnych na nich gier.
W trakcie eksperymentu na automacie Hot Spot kontrolujący ustalili, odnośnie automatu Hot Spot, że:
- gry urządzane na tym automacie cechuje cel komercyjny, o czym świadczy obowiązkowa odpłatność za jej rozpoczęcie oraz fakt uzyskiwania wygranych pieniężnych,
- wynik gry nie zależy od zręczności gracza, dostępne na automacie gry mają charakter losowy, gdyż tempo obrotu bębnów, a w konsekwencji szybkość przesuwania się umieszczonych na nich symboli graficznych, wykracza poza dostępną ludzkiemu oku możliwość percepcji i rejestracji obrazu – co niemożliwym czyni wytypowanie pożądanego układu symboli, a tym samym również kształtowanie wyniku gry w zależności od stopnia sprawności manualnej gracza, poziomu jego umiejętności i spostrzegawczości.
Natomiast na urządzeniu Black Horse nie można było podczas kontroli prowadzić gier – wyświetlał się napis "automat zablokowany wystąpiło zdarzenie o numerze 33 błąd akceptora monet. Proszę zawołać obsługę".
W celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego organ podatkowy pozyskał opinię (k. 66-77 akt administracyjnych), sporządzoną w dniu 30 września 2015r. przez biegłego sądowego Sądu Okręgowego w Częstochowie z zakresu m.in. automatów do gier, wykonaną na potrzeby prowadzonego śledztwa w sprawie o przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 kks (sygn. akt RKS 472/2015).
W opinii tej zawarto następujące stwierdzenia co do:
1. urządzenia HOT SPOT, że:
- na podstawie odczytanych statystyk obejmujących okres ostatniego kasowania danych do dnia badania - do automatu wpłacono 1449460 wypłacono z automatu 947935
(z czego za pomocą hoppera 923250, ręcznie skasowano 24685 pkt),
- zainstalowane w automacie oprogramowanie umożliwia wypłatę wygranych,
- wynik uzyskany w każdej grze jest losowy i niezależny od zręczności (zręczności) grającego bądź jego zdolności psycho-motorycznych,
- rozgrywane były gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości (art. 2 ust 3 u.g.h.), wobec czego gry prowadzone na badanym urządzeniu spełniają kryteria gier na automatach w rozumieniu u.g.h.
2. urządzenie Black Horse, że:
- badane urządzenie jest urządzeniem elektronicznym, w którym zainstalowano gry komputerowe o charakterze losowym,
- wyposażenie automatu umożliwia prowadzenie działalności komercyjnej,
- warunkiem uruchomienia automatu jest zakredytowanie przez grającego wybraną kwotą pieniędzy, za którą grający otrzymuje określoną liczbę punktów kredytowych na liczniku Kredyt przeznaczonych na prowadzenie gier losowych: nr 100 PLN - 1000 pkt; stawka za jeden punkt - 0,10 PLN,
- wprawione w ruch przyciskiem Start bębny wirują z dużą prędkością a następnie zatrzymują się samoczynnie, przy czym ich wzajemne ustawienie w momencie zatrzymania (od którego zależy wygrana) jest losowe i niezależne od woli gracza,
- wartość maksymalnej stawki w jednej grze wynosi 200 pkt,
- w automacie nie ma założonych plomb rejestracyjnych,
- zainstalowane oprogramowanie umożliwia wypłatę wygranych,
- w automacie jest hopper, służący do wypłaty wygranych,
- wynik uzyskany w każdej grze jest losowy i niezależny od umiejętności (zręczności) grającego bądź jego zdolności psycho-motorycznych,
- na badanym automacie rozgrywane były gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe w których gra zawiera element losowości (art. 2 ust 3 u.g.h.), wobec czego gry prowadzone na badanym urządzeniu spełniają kryteria gier na automatach w rozumieniu u.g.h.
Wobec zgodnych zeznań świadków o działaniu obydwóch ww. automatów (nie zaś tylko urządzenia Hot Spot) w lokalu [...], jak również cyt. ustaleń biegłego (potwierdzającego faktyczne rozgrywanie na automacie Black Horse gier o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawierała element losowości) nie mogła odnieść skutku argumentacja przedstawiona w pkt 1e) skargi. W świetle powyższego nie sposób bowiem uznać braku podstaw do nałożenia kary pieniężnej tylko i wyłącznie dlatego, że automat Black Horse w dacie kontroli był akurat zablokowany, w związku z czym nie można było w dniu 24 czerwca 2015r. prowadzić na nim gier.
Analizując całokształt zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego należy podzielić ustalenia organu o tym, że gry na ww. automatach zawierały element losowości oraz pozwalały na realizację wygranych pieniężnych. Tym samym należy zgodzić się z wyrażonym w zakwestionowanej decyzji stanowiskiem, że gry na przedmiotowych automatach wypełniły definicję gier na automatach w rozumieniu u.g.h.
W świetle powyższego, nietrafne są również zarzuty zawarte w pkt 1d) skargi.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy za prawidłową należy również uznać dokonaną przez organ ocenę, że skarżący jest urządzającym gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Jakkolwiek u.g.h. nie zawiera legalnej definicji "urządzającego gry", to znaczenie tego określenia można wywieść z wykładni funkcjonalnej. Niewątpliwie założeniem ustawodawcy było poddanie kontroli Państwa i znaczące ograniczenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach, sprowadzając urządzanie niektórych z tych gier (gier cylindrycznych, gier w karty, w tym turniejów gry pokera, gier w kości oraz gier na automatach) jedynie do wyznaczonych miejsc w postaci kasyn gry, co znalazło wyraz w treści art. 14 ust. 1 ustawy. Działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach została poddana reglamentacji prawnej i może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry (art. 6 ust. 1). Sposoby przeciwdziałania wszelkim praktykom mającym na celu łamanie zasad i warunków prowadzenia tego typu działalności, przewidział ustawodawca m.in. w art. 89 ust. 1 i 2 poprzez nałożenie kar administracyjnych na osoby urządzające gry hazardowe w sposób nielegalny. Celem takiego rozwiązania było także zniechęcenie wszystkich podmiotów zainteresowanych uzyskiwaniem zysków z hazardu do podejmowania działalności w tym zakresie w sposób sprzeczny z prawem. Uzasadnieniem dla wprowadzenia ingerencji Państwa w rynek gier hazardowych była troska o zdrowie obywateli, zwłaszcza wobec realnego zagrożenia uzależnieniem od hazardu, generującego duże koszty zarówno ekonomiczne jak i społeczne. W uzasadnieniu projektu ustawy czytamy, że problem uzależnienia od hazardu dotyka w takim samym stopniu osoby dorosłe, jak i niepełnoletnie, a problemy osobiste będące następstwem hazardu przynoszą uszczerbek na zdrowiu psychicznym (depresje), skutkują wyalienowaniem społecznym uzależnionych osób, współuzależnieniem bliskich oraz kosztami finansowym (zadłużeniem, bankructwem, utratą dochodów). Dlatego Państwo nie może pozostać obojętne wobec zagrożeń wypływających z dostępności hazardu i ryzyka uzależnienia od niego swoich obywateli. Ustawodawca ocenił, że zagrożenie to jest na tyle wysokie, że koniecznym stało się podjęcie radykalnych działań i zastosowanie ograniczeń dotyczących tej branży.
Wyrazem sformułowanego w ten sposób zamiaru jest szereg rozwiązań, które znalazły się w ustawie o grach hazardowych, a poza wymienionymi już przepisami art. 14 ust. 1 i art. 6 ust. 1 zawierają je także m.in: art. 15 (ograniczenie liczby kasyn gry), art. 15a (rejestracja gości), art. 15b (obowiązek audiowizyjnego systemu kontroli gier służącego kontroli przebiegu i prowadzenia gry), art. 27 (wstęp do ośrodków gier i do punktów przyjmowania zakładów wzajemnych oraz uczestnictwo w grach dozwolone są jedynie dla osób, które ukończyły 18 lat), art. 29 (zakaz reklamy i promocji gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych oraz na automatach), art. 29a (zakaz urządzania gier hazardowych przez Internet), art. 30 (zakaz urządzania w kasynach gry pokera), czy wreszcie art. 89 ust. 1 u.g.h. ustanawiający kary pieniężne dla urządzającego nielegalne gry hazardowe i dla uczestnika takich gier.
Jak wskazano już wyżej u.g.h. nie zawiera wprawdzie legalnej definicji "urządzającego gry hazardowe", jednak posługuje się tym określeniem w wielu przepisach, z których można wywnioskować zakres treściowy tego pojęcia. I tak, już
z art. 3 ("urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie") wynika wprost, że ustawodawca w zamierzony sposób odróżnił "urządzanie" od "prowadzenia działalności" w zakresie gier hazardowych. Także w art. 27 ust. 3 obowiązek umieszczenia w miejscu urządzania gier, w widocznym miejscu, informacji o zakazie uczestniczenia w grach osób, które nie ukończyły 18 roku życia, skierowany został do "podmiotów urządzających i prowadzących działalność w zakresie gier hazardowych". Natomiast o podmiocie urządzającym mowa jest np. w art. 14, art. 15a (rejestracja gości na koszt podmiotu urządzającego), art. 19 ust. 3 (w zakresie zasad wypłat wygranych), w art. 20 ust. 1, 3 – 6 (dotyczącym zasad wystawiania przez podmiot urządzający zaświadczeń o uzyskanej wygranej), czy w art. 22 ust. 3 (dotyczącym obowiązku utrzymania automatów). Jednocześnie art. 28 ust. 1 ustawy stanowi, że podmiot prowadzący działalność w zakresie gier hazardowych nie może powierzyć innemu podmiotowi wykonywania czynności związanych z urządzaniem tych gier, z zastrzeżeniem ust. 2-5 (dotyczących gier liczbowych, loterii pieniężnych lub zakładów wzajemnych). Jeśli chodzi zatem o działania legalne, a więc podejmowane w granicach prawa, ustawodawca założył, że w przypadku gier hazardowych, w tym gier na automatach, z jakimi mamy do czynienia w sprawie, jedynie podmiot posiadający koncesję na prowadzenie działalności na podstawie art. 6 ust. 1, może przedsięwziąć czynności polegające na "urządzaniu" tych gier. Na podstawie przytoczonych już wyżej przepisów można zatem sformułować tezę, że urządzanie gier hazardowych to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającym ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze.
W ocenie Sądu, okolicznością przesądzającą o słuszności takiej oceny w stanie faktycznym niniejszej sprawy, jest zakres przedsięwziętych przez skarżącego czynności i wykazana aktywność mająca na celu umożliwienie rozgrywania nielegalnych gier. Dlatego też w świetle przedstawionej wyżej definicji urządzającego gry na automatach, przyjąć należy, że skarżący urządzał gry na automatach poza kasynem w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Nie może być przy tym wątpliwości, że bez zaangażowania skarżącego, urządzanie gier na automatach zainstalowanych w lokalu [...]w ogóle nie miałoby miejsca.
Zatem, wbrew zarzutom skargi, stan faktyczny sprawy uprawniał organ do stosowania w sprawie przepisów u.g.h. i poddania ocenie skontrolowanej działalności poprzez pryzmat przepisów tej ustawy oraz ostatecznie zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h.
Karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry, zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 - wynosi 12.000 zł od każdego automatu (art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h). Należy wskazać, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. statuuje tylko jedną, obiektywną przesłankę wymierzenia kary pieniężnej, czyli urządzanie gry na automatach poza kasynem gry.
Karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry należało zatem wymierzyć skarżącemu jako podmiotowi, który urządzał gry.
Odnosząc się do zarzutu zawartego w pkt 1 c) skargi Sąd stwierdza, że jest on nieuzasadniony. Argumentacja, iż skoro osoba fizyczna nie jest podmiotem uprawnionym do uzyskania koncesji na prowadzenie kasyna gry i z tego powodu nie może być adresatem decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry jest nie do przyjęcia. Sąd rozpoznający niniejszą skargę podziela pogląd, zgodnie z którym każdy, kto bez koncesji lub zezwolenia będzie urządzał grę hazardową, albo grę na automacie poza kasynem gry będzie podlegał karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 marca 2012r. sygn. akt II SA/Bk 871/11, Lex nr 1138371). Sąd ten stwierdził, że karze pieniężnej za urządzenie gry na automatach poza kasynem gry podlegać będzie zarówno podmiot legitymujący się koncesją lub zezwoleniem, jak i ten, kto dokumentem takim nie dysponuje. Istotne staje się wyłącznie ustalenie, że gra na automacie została urządzona poza kasynem gry. Urządzającym grę jest każdy podmiot, który organizuje grę hazardową, w tym grę na automacie (art. 4 ust. 2 u.g.h.) bez względu na to, czy obiektywnie jest zdolny do spełnienia jednego z warunków uzyskania koncesji (zezwolenia) w postaci odpowiedniej, ustawowo określonej formy prawnej prowadzonej działalności regulowanej. Podkreślić należy, że do stanowiska takiego przychylił się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2015 r., P 32/12, uznając je za trafne (pkt 4.2 ww. wyroku TK). Również z uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2016 r. (II GPS 1/16; CBOSA) wynika, że karę na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. można nałożyć zarówno na spółkę jak i na podmiot będący osobą fizyczną.
Organy nie naruszyły więc przepisu art. 89 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 4 u.g.h. Przyjęcie poglądu prezentowanego przez skarżącego prowadziłoby do uprzywilejowania podmiotów nie mogących uzyskać koncesji na prowadzenie kasyna gry i prowadzących taką koncesjonowaną działalność poza kasynem gry, bez obawy o poniesienie z tego tytułu konsekwencji.
Za niezasadny należy również uznać zarzut zawarty w pkt 1 b) skargi. Zgodnie z treścią art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015r. o zmianie ustawy o grach hazardowych (Dz. U. z 2015r., poz. 1201), podmioty prowadzące działalność w zakresie, o którym mowa w art. 6 ust. 1-3 lub w art. 7 ust. 2, w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy mają obowiązek dostosowania się do wymogów określonych w ustawie zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, do dnia 1 lipca 2016r. Zgodnie z art. 6 ust. 1-3 u.g.h., działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, gier na automatach, gry bingo pieniężnej oraz zakładów wzajemnych może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji lub zezwolenia. Z kolei w myśl art. 7 ust. 2 u.g.h., loterie audioteksowe mogą być urządzane, na podstawie udzielonego zezwolenia, wyłącznie przez spółki akcyjne lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, mające siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z zastrzeżeniem art. 7a.
Powyższe przepisy ustawy z dnia 12 czerwca 2015r. o zmianie u.g.h. dotyczą więc jedynie podmiotów, które w dniu wejścia w życie ww. ustawy, tj. w dniu 3 września 2015r. prowadziły legalnie działalność z zakresu gier hazardowych na podstawie uzyskanej koncesji lub zezwolenia. W tym zakresie skład orzekający w całości podziela pogląd Sądu Najwyższego zaprezentowany w uzasadnieniu postanowienia z dnia 28 kwietnia 2016r. sygn. akt I KZP 1/16.
Wskazane wyżej przepisy nie obejmują zatem stanu faktycznego niniejszej sprawy, gdyż skarżący nie był podmiotem, który w dniu 3 września 2015r. prowadził działalność hazardową zgodnie z ustawą (na podstawie uzyskanej koncesji lub zezwolenia).
Odnosząc się do zarzutu zawartego w pkt 1 d) skargi tj. naruszenia art. 2 ust. 6 u.g.h. wskazać należy, że jest on bezzasadny. W myśl art. 2 ust. 6 u.g.h. minister właściwy do spraw finansów publicznych rozstrzyga, w drodze decyzji, czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w ust. 1-5 są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy. Z treści art. 2 ust. 7 u.g.h. wynika, że wydanie decyzji, o której mowa w ust. 6 może nastąpić na wniosek strony lub z urzędu. Umieszczenie powyższych zapisów w art. 2 bezpośrednio po zapisach tego art., zawartych w ustępie od 1 do 5, z jednoczesnym odniesieniem do tych zapisów i wskazaniem, iż do wniosku o wydanie decyzji, o której mowa w art. 2 ust. 6 u.g.h. należy dołączyć opis planowanego albo realizowanego przedsięwzięcia pozwala na uznanie, iż decyzja, o której mowa w art. 2 ust. 6 u.g.h. jest wydawana w przypadku powstania wątpliwości co do charakteru gry na etapie planowania lub realizacji przedsięwzięcia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2014r. w sprawie V KK 358/14 – LEX 1616925; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w sprawie III SA/Gl 45/14 – z dnia 26 sierpnia 2014r. – LEX 1513689 i w sprawie III SA/Gl 305/14 – z dnia 26 sierpnia 2014r. – LEX 1513666). Z lektury akt sprawy niniejszej, jak i twierdzeń skargi nie wynika, aby skarżący składał wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 2 ust. 6 u.g.h. Nadto podkreślić trzeba, że organy nie były zobligowane do dokonywania ustaleń w sprawie niniejszej w oparciu o decyzję, o której mowa w art. 2 ust. 6 u.g.h., jak i podejmowania jakichkolwiek działań zmierzających do jej wydania. Wskazać również trzeba, że art. 89 i art. 90 u.g.h. dają orzekającym w sprawie organom uprawnienie do poczynienia własnych ustaleń w zakresie wystąpienia w danej sprawie przesłanek wymierzenia kary za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry. W ramach tych ustaleń organy te mają prawo dokonywać samodzielnej oceny przy odpowiednim zastosowaniu przepisów O.p. – na co wyraźnie wskazuje art. 91 u.g.h.
W ocenie Sądu, chybione są również zarzuty skargi kwestionujące prawidłowość przeprowadzonego przez organy celne postępowania dowodowego i trafność oceny przeprowadzonych dowodów. W sprawie niniejszej organy podjęły bowiem wszelkie niezbędne działania celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, a dokonanej oceny zebranego materiału dowodowego nie sposób zarzucić dowolności.
Zgodnie z art. 191 O.p. organ według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych i wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne.
Lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji pozwala stwierdzić, że zebrane w sprawie dowody organ poddał szczegółowej ocenie i analizie, dokonując również oceny argumentów i dowodów przedstawianych przez stronę skarżącą. Postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone w sposób budzący zaufanie do tych organów, które udzielały stronie niezbędnych wyjaśnień o przepisach pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania.
W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej przeprowadzone postępowanie w pełni odpowiada wymogom wynikającymi z art. 120, art. 122, art. 187, art. 188 i art. 191 O.p. W tym miejscu warto powołać stanowisko WSA w Gliwicach, który w wyroku z 19 sierpnia 2014r., sygn. akt III SA/Gl 453/14 wskazał, że organy w postępowaniu podatkowym prowadzonym na podstawie art. 89 i art. 90 u.g.h., posiadają autonomiczne uprawnienie do poczynienia własnych ustaleń w zakresie wystąpienia w danej sprawie przesłanek do wymierzenia stronie kary za urządzenie gry na automatach poza kasynem gry. W ramach tych ustaleń organy podatkowe mają prawo dokonać samodzielnej oceny charakteru gry, uwzględniając treść art. 4 ust. 2 u.g.h.
Nie sposób również podzielić zarzutu zawartego w pkt 2a) skargi. W ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy nie zaistniało zagadnienie wstępne w postaci konieczności wypowiedzenia się przez właściwego ministra czy badane urządzenie stanowi grę na automacie w rozumieniu ustawy. Nie kwestionując określonych w art. 2 ust. 6 u.g.h. kompetencji ministra właściwego do spraw finansów publicznych, należy zauważyć, że tego unormowania nie można odnieść wprost do stanu faktycznego ustalonego w rozpoznawanej sprawie. Mając bowiem na uwadze miejsce i funkcję unormowania zawartego w art. 2 ust. 6 u.g.h., nie sposób pominąć faktu, że decyzja ministra właściwego do spraw finansów publicznych rozstrzygająca o tym, czy oceniana gra jest grą na automatach w rozumieniu tej ustawy, wymagana jest na etapie planowania lub rozpoczęcia urządzania gier. Postępowanie w tym zakresie wszczyna wniosek przedsiębiorcy (z dokumentami, o których mowa w art. 2 ust. 7 u.g.h.), jeżeli powziął on wątpliwości co do charakteru urządzenia (automatu) do gry. Rozstrzygnięcie takie jest niezbędne także wówczas, gdy istnieją wątpliwości co do charakteru urządzanej gry. Pojawienie się uzasadnionych wątpliwości w tym zakresie, choć nie wyrażone wprost w art. 2 ust. 6 u.g.h., jest w każdym przypadku przesłanką warunkującą konieczność uzyskania decyzji ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Tymczasem w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z sytuacją, gdy przedsięwzięcie w postaci gry lub zakładu nie zostało jeszcze zrealizowane lub jest w toku, ale z przypadkiem, w którym gry takie są już organizowane, a sam organ celny nie ma wątpliwości co do ich charakteru. Przyjęcie odmiennej, a sugerowanej przez stronę skarżącą, koncepcji prowadziłoby do uznania, że w każdym przypadku uruchamiania na terenie Polski jakiejkolwiek gry, na jakimkolwiek automacie – a więc nawet przy podejmowaniu działań nielegalnych, urządzaniu gier bez koncesji lub zezwolenia – wymagane byłoby uzyskanie decyzji organu centralnego, co do charakteru takiej gry. Tymczasem zachowania takiego wymogu nie przewidują obowiązujące unormowania. Dokonana przez skarżącego wykładnia art. 2 ust. 6 u.g.h. prowadziłaby niejednokrotnie do zablokowania merytorycznej działalności organu centralnego, który byłby zmuszony orzekać o charakterze gry w ogromnej liczbie spraw. Wobec powyższego nie znajduje zatem uzasadnienia w obowiązujących regulacjach prawnych twierdzenie skarżącego jakoby wyłącznie minister właściwy do spraw finansów publicznych był kompetentny do rozstrzygania czy gra na danym urządzeniu stanowi grę na automacie w sytuacji gdy postępowanie dotyczy okoliczności, w których gry są już organizowane, a organ nie miał wątpliwości co do natury gier urządzanych w niniejszej sprawie.
Zauważyć należy, iż powyższe stanowisko Sądu w niniejszej sprawie znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2014r., sygn. akt II GSK 327/13; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10 lutego 2016r., sygn. akt I SA/Bk 888/15; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 11 grudnia 2015r., sygn. akt III SA/Wr 642/15; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 lutego 2014r., sygn. akt III SA/Gl 8/14; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 26 marca 2013r., sygn. akt I SA/Gd 37/13).
Za niezasadny należy uznać zarzut zawarty w pkt 2b) skargi. W sprawie nie jest sporne, że zakwestionowane w czasie kontroli automaty nie były zarejestrowane, samo zaś postępowanie nie dotyczy ich wyrejestrowania. W związku z powyższym, zarzut skargi dotyczący zaniechania zasięgnięcia opinii jednostek badających, o których mowa w art. 23f u.g.h. jest nieuzasadniony. Zgodnie bowiem z art. 23 b § 1 u.g.h. na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać automat lub urządzenie badaniu sprawdzającemu. Z niekwestionowanych ustaleń organów wynika, iż przedmiotowe automaty nie były zarejestrowane, niniejsze postępowanie zaś nie dotyczy zarówno ich zarejestrowania, jak i wyrejestrowania. Tym samym wskazany przepis nie miał zastosowania w niniejszej sprawie.
Nie sposób także podzielić zarzutu zawartego w pkt 2c) skargi. Mianowicie, jak trafnie wskazuje organ w odpowiedzi na skargę, przepis art. 2a O.p. dotyczy włącznie treści przepisów prawa podatkowego, a nie dotyczy wątpliwości co do stanu faktycznego, którego jednoznaczne ustalenie jest warunkiem koniecznym do prawidłowego zastosowania poprawnie zinterpretowanych przepisów. W sprawie niniejszej organy podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgodnie z art. 178 i 191 O.p. zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło