II GSK 881/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-04-11
Skład orzekający: Janusz Drachal, Krystyna Anna Stec, Tomasz Smoleń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej o ograniczeniu prawa wglądu do materiału dowodowego, oparte na przesłankach tajemnicy przedsiębiorstwa z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jest zgodne z prawem, gdy informacje te zostały pozyskane przez organ poza postępowaniem administracyjnym?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Prezes UKE prawidłowo ograniczył prawo wglądu do materiału dowodowego, ponieważ informacje zawarte w pismach C. sp. z o.o. spełniały przesłanki tajemnicy przedsiębiorstwa z art. 11 ust. 4 u.z.n.k. Sąd podkreślił, że organ pozyskał te informacje zgodnie z prawem telekomunikacyjnym, a zastrzeżenie tajemnicy złożone w późniejszym piśmie odnosiło się również do wcześniejszych dokumentów, co obligowało organ do ich ochrony.Stan faktyczny
Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE) wszczął postępowanie w sprawie zmiany umowy o połączeniu sieci między B. a A. W trakcie postępowania do materiału dowodowego włączono pisma C. sp. z o.o. zawierające informacje techniczne, organizacyjne i ekonomiczne dotyczące działalności C. Prezes UKE postanowieniem ograniczył stronom postępowania (B. i A.) prawo wglądu do tych pism, uznając je za tajemnicę przedsiębiorstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. na to postanowienie. A. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od [A] Sp. z o.o. na rzecz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A] Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1400/16 w sprawie ze skargi [A] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do materiału dowodowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [A] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 września 2016 r. oddalił skargę A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (skarżąca, A.) na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (Prezes UKE) z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do materiału dowodowego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] listopada 2015 r. Prezes UKE wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji zmieniającej umowę o połączeniu sieci z dnia [...] czerwca 2003 r., zawartej pomiędzy B. a A., w zakresie zasad wymiany ruchu międzysieciowego rozliczanego ryczałtowo, w oparciu o płaską stawkę interkonektową (PSI), o czym stosownym zawiadomieniem poinformowano B. oraz A.
Następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. organ poinformował strony postępowania, że ze względu na znaczenie dla przedmiotowej sprawy do materiału dowodowego zostały włączone dokumenty wskazane w piśmie, w tym pisma C. sp. z o.o. (dawna D. sp. z o.o., dalej: "C.") z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], z dnia [...] września 2014 r., znak: [...] oraz z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...].
Postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. Prezes UKE ograniczył B. S.A. oraz A. sp. z o.o., prawo wglądu do materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym, wszczętym z urzędu w przedmiocie wydania decyzji zmieniającej umowę o połączeniu sieci z dnia [...] czerwca 2003 r., zawartej pomiędzy B. a A., w zakresie zasad wymiany ruchu międzysieciowego rozliczanego ryczałtowo, w oparciu o płaską stawkę interkonektową (PSI), zawartego w załączonych do akt sprawy pismach C. z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], z dnia [...] września 2014 r., znak: [...] oraz z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...].
Prezes UKE zwrócił uwagę, iż w załączonych pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. do materiału sprawy dokumentach znajdują się dane dotyczące innego niż strony postępowania przedsiębiorstwa prowadzonego przez C., które wyczerpują wszystkie przesłanki z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. 2003, nr 153, poz. 1503 ze zmianami, dalej u.z.n.k.), gdyż:
- są one ściśle związane z prowadzoną przez C. działalnością gospodarczą i mają dla niej niewątpliwą wartość gospodarczą,
- informacje te nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej, są one, bowiem nieznane ogółowi oraz nie można dowiedzieć się o nich zwyczajową drogą,
- podjęto w stosunku do nich niezbędne działania w celu zachowania ich poufności poprzez stworzenie sytuacji, w której chronione informacje nie mogą dotrzeć do wiadomości osób trzecich w normalnym toku zdarzeń, bez żadnych specjalnych starań z ich strony.
Wyjaśnił przy tym, że w załączonych do akt sprawy pismach C. z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], z dnia [...] września 2014 r., znak: [...] oraz z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...] znajdują się informacje techniczne i organizacyjne dotyczące przedsiębiorcy telekomunikacyjnego C. Podkreślił przy tym, że C., zgodnie z pismem z dnia [...] listopada 2014 r. wskazała, iż informacje stanowią tajemnice przedsiębiorstwa i zastrzegła je, jako tajemnicę przedsiębiorstwa ("Jako tajemnicę przedsiębiorstwa D., zastrzegam wszelkie dane zawarte w załącznikach i niniejszym piśmie"). Prezes UKE wyjaśnił również, że pomimo nie zawarcia wskazanego zastrzeżenia literalnie we wcześniejszych pismach tego podmiotu przekazywanych do Prezesa UKE tj. w pismach z dnia [...] lipca 2014 r. oraz z dnia [...] września 2014 r. to z uwagi na fakt, że pisma te zawierają również informacje dotyczące technicznych i organizacyjnych aspektów działalności C., a ponadto informacje dotyczące kontrahentów tego przedsiębiorcy telekomunikacyjnego (podmiotów trzecich) oraz rozliczeń prowadzonych z innymi przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi, konieczna jest ich ochrona, jako wewnętrznych informacji przedsiębiorcy telekomunikacyjnego C. lub podmiotów trzecich przed stronami postępowania (A. i B.). Organ dodał przy tym, że dane te zawierają m.in. informacje dotyczące zasad współpracy C. z innymi przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi (umowy), faktury wystawiane w związku z realizacją tych umów, schemat blokowy opisujący systemy telekomunikacyjne C., wykaz urządzeń posiadanych przez tego operatora, ruchu telekomunikacyjnego terminowanego z sieci C. do innych przedsiębiorców telekomunikacyjnych oraz innych aspektów prowadzonej przez C. działalności telekomunikacyjnej. Organ uznał zatem, że wskazane informacje dotyczą niewątpliwie przedsiębiorstwa prowadzonego przez C. i są związane z prowadzoną przez ten podmiot działalnością gospodarczą oraz mają dla niego niewątpliwie wartość gospodarczą, mogącą stanowić istotną informację porównawczą dla B. czy A. co do skali prowadzonej działalności i warunków organizacyjnych C., co w warunkach konkurencji powoduje, iż takie informacje mają istotne znaczenie dla kształtowania rynku usług telekomunikacyjnych w kontekście prowadzonej działalności telekomunikacyjnej.
W odniesieniu do drugiej z przesłanek wskazanych w art. 11 ust. 4 u.z.n.k. organ zaznaczył, że nieujawnione do wiadomości publicznej tracą ochronę prawną wtedy, gdy każdy przedsiębiorca (konkurent) dowiedzieć się o niej może drogą zwykłą i dozwoloną, a więc np. gdy pewna wiadomość jest przedstawiana w pismach fachowych lub gdy z towaru wystawionego na widok publiczny każdy fachowiec poznać może, jaką metodę produkcji zastosowano. Tajemnica nie traci zaś swego charakteru przez to, że wie o niej pewien ograniczony krąg osób zobowiązanych do dyskrecji w tej sprawie, jak pracownicy przedsiębiorstwa lub inne osoby, które przedsiębiorca wtajemnicza. Mając na uwadze powyższe, organ uznał, że ponieważ informacje zawarte w załączonych do akt sprawy pismach C. z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], z dnia [...] września 2014 r., znak: [...] oraz z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...] nie są znane ogółowi oraz nie można dowiedzieć się o nich zwyczajową drogą i nie zostały one ujawnione do wiadomości publicznej, to w niniejszej sprawie została spełniona również i ta przesłanka.
W odniesieniu do trzeciej, organ podniósł, że podjęcie przez C. działań niezbędnych w celu zachowania poufności ww. informacji potwierdza fakt, iż w piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. C., zastrzegła, jako tajemnicę przedsiębiorstwa informacje dotyczące technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych aspektów prowadzonej działalności. Jak wskazała C. "Jako tajemnicę przedsiębiorstwa D., zastrzegam wszelkie dane zawarte w załącznikach i niniejszym Piśmie". Organ podniósł przy tym, że, pisma złożone przez C. (poprzedni D.) były przekazywane w odpowiedzi na wezwania Prezesa UKE kierowane do C. na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (tj. Dz.U. z 2014r., poz. 243 z późn. zm.– dalej: "Pt"), a więc Prezes UKE wszedł w posiadanie wskazanych w nich informacji wykonując swoje uprawnienia i obowiązki, jakie ciążą na organie z mocy przepisów Prawa telekomunikacyjnego, w tym art. 192 ust. 1 Pt. Pisma z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], z dnia [...] września 2014 r., znak: [...] zostały, więc przekazane Prezesowi UKE poza prowadzonym postępowaniem administracyjnym i służyły przedstawieniu informacji wyłącznie Prezesowi UKE w ramach wykonywanych przez ten organ obowiązków dotyczących nadzoru nad rynkiem telekomunikacyjnym. Tym samym adresatem wiedzy zawartej we wskazanych pismach C. dotyczących technicznych, organizacyjnych i ekonomicznych aspektów działalności C. był wyłącznie organ regulacyjny, a nie inni przedsiębiorcy telekomunikacyjni, czy strony postępowania. Z tego też względu, choć formalnie C. nie dokonał zastrzeżenia tych danych jako stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, to zdaniem organu na Prezesie UKE ciąży obowiązek ich zabezpieczenia. Informacje zawarte we wskazanych pismach, nie są bowiem częścią powszechnie dostępnej wiedzy telekomunikacyjnej lub rynkowej.
Podsumowując organ wskazał, że na skutek dokonanej analizy, stwierdził, że informacje zawarte w pismach C. z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], z dnia [...] września 2014 r., znak: [...] oraz z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...] wyczerpują wszystkie przesłanki z art. 11 ust. 4 u.z.n.k., gdyż: są ściśle związane z prowadzoną przez C. działalnością gospodarczą i mają dla niej niewątpliwą wartość gospodarczą, bowiem zawierają wewnętrzne informacje telekomunikacyjne C., informacje te nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej, są one nieznane ogółowi oraz nie można dowiedzieć się o nich zwyczajową drogą, podjęto w stosunku do nich niezbędne działania w celu zachowania ich poufności poprzez stworzenie sytuacji, w której chronione informacje nie mogą dotrzeć do wiadomości osób trzecich w normalnym toku zdarzeń, bez specjalnych starań z ich strony.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła A. Sp. z o.o. zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 207 ust. 1 Pt w zw. z art. 207 ust. 2 Pt oraz art. 9 ust. 1 Pt poprzez ograniczenie przez organ A. prawa do wglądu do materiału dowodowego w sytuacji, gdy nie wiadomo, czy udostępnienie tego materiału groziłoby ujawnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa lub innych tajemnic prawnie chronionych C., ponieważ brak jednoznacznego stanowiska tego podmiotu w zakresie pism z dnia [...] lipca 2014 r. oraz [...] września 2014 r., tj. czy C. zastrzega te informacje, jako tajemnicę przedsiębiorstwa.
Podnosząc wskazany zarzut skarżąca wniosła o uchylenie skarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w skarżonym orzeczeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie posiada usprawiedliwionych podstaw i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej p.p.s.a.).
WSA wskazał, że w świetle przepisu art. 206 ust. 1 Pt, postępowanie przed Prezesem UKE toczy się na podstawie przepisów k.p.a. ze zmianami wynikającymi z ustawy Prawo telekomunikacyjne oraz ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. Niewątpliwie zmiany wynikające z przepisów Pt, stanowią odstępstwo od uregulowań zamieszczonych w k.p.a.
Sąd I instancji zauważył, że stosownie do treści przepisu art. 207 ust. 1 Pt, Prezes UKE w postępowaniach prowadzonych na podstawie tej ustawy, w drodze postanowienia, może ograniczyć pozostałym stronom prawo wglądu do materiału dowodowego, jeżeli udostępnienie tego materiału grozi ujawnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa, lub innych tajemnic prawnie chronionych. Wskazany przepis art. 207 ust. 1 Pt stanowi wyjątek od zasady jawności postępowania.
W ocenie WSA w przedmiotowej sprawie zasadniczą kwestią sporną pomiędzy Prezesem UKE, jako organem regulacyjnym, a skarżącą A. jest prawidłowość zastosowania przez organ wyłączenia wspomnianej wyżej generalnej zasady jawności wewnętrznej postępowania administracyjnego poprzez ograniczenie skarżącej prawa wglądu do materiału dowodowego obejmującego informacje zawarte w przedłożonych przez C. pismach z dnia [...] lipca 2014 r., z dnia [...] września 2014 r. oraz z dnia [...] listopada 2014 r., włączonych przez organ do materiału dowodowego sprawy wszczętej przez organ z urzędu w przedmiocie zmiany umowy o połączeniu sieci z dnia [...] czerwca 2003 r., zawartej pomiędzy B. a A., w zakresie zasad wymiany ruchu międzysieciowego rozliczanego ryczałtowo, w oparciu o płaską stawkę interkonektową (PSI).
Zdaniem WSA, Prezes UKE prawidłowo uznał, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa, o której mowa w powyższym przepisie, należy rozumieć tajemnicę zdefiniowaną w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zgodnie z przepisem art. 11 ust. 4 u.z.n.k., tajemnicą przedsiębiorstwa są nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
Według Sądu I instancji, organ regulacyjny prawidłowo uznał, że informacje zastrzeżone przez C., zawarte w pismach z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], z dnia [...] września 2014 r., znak: [...] oraz z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...], spełniają łącznie przesłanki wynikające z art. 11 ust. 4 u.z.n.k. tj.: spółka podjęła niezbędne działania w celu zachowania poufności owych informacji, nie zostały one ujawnione do wiadomości publicznej, oraz są to informacje o charakterze technicznym, technologicznym, organizacyjnym przedsiębiorstwa a także są to inne informacje posiadające wartość gospodarczą. Zauważył, że we wskazanych pismach znalazły się informacje: techniczne i organizacyjne a także ekonomiczne. Pisma oraz załączone doń dokumenty zawierają informacje: dotyczące kontrahentów tej spółki oraz rozliczeń prowadzonych z innymi przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi (faktury wystawione w związku z realizacją umów jakie ma zawarte spółka z innymi podmiotami telekomunikacyjnymi), zasad współpracy C. z innymi przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi (umowy). Zawarty został również schemat blokowy opisujący systemy telekomunikacyjne C., wykazy urządzeń posiadanych przez tego operatora, ruchu telekomunikacyjnego terminowanego z sieci C. do innych przedsiębiorców telekomunikacyjnych. Są to zatem informacje ścisłe związane z prowadzoną przez spółkę C. działalnością gospodarczą i mają dla niej niewątpliwą wartość gospodarczą. Ujawnienie tych informacji mogłoby zatem, spowodować poniesienie szkody majątkowej przez w/w spółkę. Zdobycie, bowiem przez konkurentów wiedzy we wskazanym wyżej zakresie np. co do podmiotów z którymi C. współpracuje a także warunków umów, które łączą spółkę z innymi podmiotami telekomunikacyjnymi i kwestii rozliczeń wynikających z tych umów mogłoby spowodować zdobycie przez konkurentów nieuzasadnionej, w realiach wolnego rynku przewagi konkurencyjnej, co mogłoby trwale naruszyć stabilność prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę C.
Zdaniem WSA, organ regulacyjny zasadnie uznał, iż informacje zawarte w piśmie z dnia [...] listopada 2014 r., co do których przedsiębiorstwo jednoznacznie wskazało, że informacje tam zawarte stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa oraz zawarte w pismach z dnia [...] lipca 2014r., z dnia [...] września 2014 r., co do których w zaskarżonym rozstrzygnięciu Prezes UKE postanowił ograniczyć wgląd B. i A., nie są częścią powszechnie dostępnej wiedzy telekomunikacyjnej lub rynkowej, lecz są to informacje, które na żądanie organu regulacyjnego zostały przekazane przez C. i zawierają informacje o charakterze poufnym dotyczącym tego podmiotu i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.
Sąd I instancji zgodził się z organem, że C. podjęła i utrzymała niezbędne działania w celu zachowania poufności owych informacji m.in. poprzez złożone w piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. stosowne zastrzeżenia.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skarżącej, Prezes UKE dokonał wszechstronnej i całościowej analizy informacji zawartych w spornych pismach, co do których organ regulacyjny ograniczył prawo wglądu. Organ wszechstronnie zbadał, czy zostały spełnione jednocześnie trzy przesłanki wynikające z przepisu art. 11 ust. 4 u.z.n.k., których zaistnienie stanowi wystarczający argument do tego, aby informacje zawarte w owych pismach potraktować, jako poufne.
WSA uznał jednocześnie, że bezzasadny jest zarzut strony skarżącej, jakoby poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia, organ regulacyjny uniemożliwił skarżącej obronę jej praw, tym bardziej, że Prezes UKE, co wynika z akt sprawy nadesłanych do sądu nie zastrzegł wszystkich informacji, lecz tylko te, które zawierają informacje, które winny być objęte tajemnicą przedsiębiorstwa.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. zaskarżając go w całości, opierając na następujących podstawach kasacyjnych, tj. wskazanym w art. 174 pkt 1) p.p.s.a. naruszeniu przepisów prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie:
1. naruszeniu art. 11 ust. 4 u.z.n.k., prowadzącym w efekcie do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że wgląd do materiału dowodowego sprawy podlega ograniczeniu w sytuacji, gdy C. nie zastrzegła w sposób literalny i jednoznaczny informacji jako "tajemnicę przedsiębiorstwa", a tym samym nie zostały wypełnione przesłanki ustawowe, aby ograniczyć A. dostęp do akt sprawy;
Wskazanym w art. 174 pkt 2) p.p.s.a. naruszeniu przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
2. naruszeniu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1269 ze zm., dalej również: "p.u.s.a.") w zw. z art. 207 § 1 Pt prowadzącym w efekcie do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez uznanie danych zastrzeżonych przez C. za tajemnicę przedsiębiorstwa zasługującą na ochronę prawną w sytuacji, gdy odmowa A. wglądu do części materiału dowodowego w sprawie odbiera spółce możliwość ochrony jej praw w toku postępowania, a zatem zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;
3. naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a., prowadzącym w efekcie do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w ten sposób, że Sąd I instancji niedostatecznie wyjaśnił podstawy wyroku i nie ustosunkował się do istoty zarzutu skarżącej w zakresie naruszenia prawa do obrony i poprzestał jedynie na stwierdzeniu, że A. odmówiono dostępu jedynie do części akt sprawy, podczas gdy jest to okoliczność bez znaczenia, biorąc pod uwagę sens stawianego zarzutu.
Podnosząc powyższy zarzut wniesiono:
1. na podstawie art. 176 § 1 pkt 3) p.p.s.a. w zw. z art.185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji;
2. na podstawie art. 203 pkt 1) p.p.s.a. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym wyodrębnionych kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych;
3. na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. o rozpoznanie wniesionej skargi na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącej na rzecz Prezesa UKE kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę uczestnik B. SA wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny zostały wymienione w § 2 powołanego artykułu. W niniejszej sprawie nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania prowadzonego przez WSA w Warszawie.
Zarzuty skargi kasacyjnej skonstruowane zostały na obydwu podstawach przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. tj. zarówno na naruszeniu prawa materialnego, jak i na naruszeniu przepisów postępowania, które - zdaniem skarżącej - miało istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności ustosunkowania się wymagał zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. jako najdalej idący z punktu widzenia konsekwencji procesowych związanych z ewentualnym stwierdzeniem jego zasadności.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak jest podstaw by uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia ustawowych wymagań. Przypomnieć należy, że ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia, czyli: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania, co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r. o sygn. akt II FPS 8/09, publ. ONSAiWSA z 2010 r. nr 3, poz. 39), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W rozpoznawanej sprawie nie występuje żaden z wymienionych przypadków. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w powołanym przepisie. Sąd I instancji zawarł w nim bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu administracyjnym oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn skarga nie zasługuje na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej orzeczenia WSA w kwestionowanym zakresie. Okoliczność natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska Sądu, czy też jego ocena, iż uzasadnienie wyroku jest niepełne i nieprzekonywujące, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia tego zarzutu (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2015 r. sygn. akt II GSK 470/14; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z poglądem akceptowanym zarówno w judykaturze, jak i w doktrynie wojewódzki sąd administracyjny w uzasadnieniu wyroku wypełniając przesłanki wynikające z art. 141 § 4 p.p.s.a. nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów skargi i do każdego z argumentów na ich poparcie - może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest, aby z wywodów sądu wynikało, dlaczego uznał, iż w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze - tak, jak ma to miejsce w omawianym uzasadnieniu.
Wobec powyższego, zarzut zawarty w pkt 3) petitum skargi kasacyjnej jest chybiony.
Przechodząc do oceny pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej wskazać należy, że istota sporu sprowadzała się do tego czy zasadnie i zgodnie z przepisami obowiązującego prawa Prezes UKE uznał, że dane zawarte w przedłożonych przez C. pismach z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], z dnia [...] września 2014 r., znak: [...] oraz z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...] - są informacją stanowiącą tajemnicę przedsiębiorstwa, a tym samym, czy organ mógł ograniczyć stronom postępowania prawo wglądu do materiału dowodowego w tej części.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego tajemnica przedsiębiorstwa, o jakiej mowa w art. 207 ust. 1 Pt powinna być rozumiana w sposób przyjęty w art. 11 ust. 4 u.z.n.k., zatem są nią nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
Na tle tej regulacji, aby przyjąć, że zastrzeżenie poufności informacji ma usprawiedliwienie prawne, należy dokonać oceny, czy łącznie spełnione zostały warunki, że informacja ma charakter techniczny, technologiczny, organizacyjny lub gospodarczy, nie została ujawniona do informacji publicznej i zostały podjęte w stosunku do niej działania o zachowanie jej poufności.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie przyjął, że Prezes UKE prawidłowo uznał, że informacje zastrzeżone przez [...], zawarte w pismach z dnia [...] lipca 2014r., znak: [...], z dnia [...] września 2014 r., znak: [...] oraz z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...], spełniają łącznie przesłanki wynikające z art. 11 ust. 4 u.z.n.k. tj.: spółka podjęła niezbędne działania w celu zachowania poufności owych informacji, nie zostały one ujawnione do wiadomości publicznej, oraz są to informacje o charakterze technicznym, technologicznym, organizacyjnym przedsiębiorstwa a także są to inne informacje posiadające wartość gospodarczą.
W rozpoznawanej sprawie niekwestionowane było, że pisma oraz załączone do nich dokumenty zawierały informacje ściśle związane z prowadzoną przez C. działalnością gospodarczą i mają dla niej niewątpliwą wartość gospodarczą. Dokumenty te wskazywały na zasady współpracy z innymi przedsiębiorstwami telekomunikacyjnymi jak również schematy blokowe opisujące systemy telekomunikacyjne C., wykazy urządzeń posiadanych przez tego operatora, ruchu telekomunikacyjnego terminowanego z sieci C. do innych przedsiębiorców telekomunikacyjnych. Informacje te nie były powszechnie dostępną wiedzą telekomunikacyjną lub rynkową i zawierały informacje o charakterze poufnym dotyczącej C. i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Okoliczności te także nie była kwestionowane w toku całego postępowania.
Zaakceptować należy ocenę organu, jak i Sądu I instancji, że C. podjęła i utrzymała niezbędne działania w celu zachowania poufności owych informacji m.in. poprzez złożone w piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. stosowne zastrzeżenia. W tym miejscu należy podkreślić, że wyżej opisane dokumenty Prezes UKE pozyskał na podstawie art. 6 Pt. Wszystkie pisma, które C. przesłał na wezwanie Prezes UKE obejmowały swoim zakresem analogiczne informacje dotyczące sieci telekomunikacyjnej C., jej budowy i funkcjonalności, wielkości wymienianego ruchu telekomunikacyjnego, dokumentów księgowych, kosztów występujących przy prowadzeniu działalności C. ponoszonych przez tego przedsiębiorcę telekomunikacyjnego i jego kontrahentów. Pozyskane przez Prezesa UKE dane były ze sobą powiązane, służyły przedstawieniu informacji wyłącznie Prezesowi UKE w ramach wykonywanych przez niego obowiązków dotyczących nadzoru nad rynkiem telekomunikacyjnym. Uzyskał je poza wszczętym i prowadzonym z urzędu postępowaniem administracyjnym w sprawie wydania decyzji zmieniającej umowę w połączeniu sieci z dnia [...] czerwca 2003 r. pomiędzy B. a A., w zakresie zasad wymiany ruchu międzysieciowego rozliczanego ryczałtowo, w oparciu płaską stawkę (PSI), to jest w postępowaniu, w którym C. nie jest stroną. Dlatego Prezes UKE zasadnie przyjął, że zastrzeżenie złożone w piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. w swej istocie odnosi się również do informacji zawartych z wcześniejszych pismach to jest z dnia [...] lipca 2014 r. i [...] września 2014 r., co obligowało go do udzielenia ochrony informacjom objętym tajemnicą przedsiębiorstwa C., skoro stwierdził zaistnienie przesłanek z art. 11 ust. 4 u.z.n.k.
Zgodnie, bowiem z art. 207 ust. 1 Pt Prezes UKE może ograniczyć pozostałym stronom prawo wglądu do materiału dowodowego, jeżeli udostępnienie tego materiału grozi ujawnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa lub innych tajemnic prawnie chronionych. Postanowienie w przedmiocie ograniczenia prawa do wglądu do materiału dowodowego Prezes UKE wydaje z urzędu, jeśli dotyczy to tajemnic chronionych prawnie lub tajemnicy przedsiębiorstwa.
W związku z tym za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw należało uznać zarzut naruszenia art. 11 ust. 4 u.z.n.k., gdyż wymieniony przepis został w rozpoznawanej sprawie właściwie zastosowany przez Sąd I instancji, jako wzorzec kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia.
Nie jest również zasadny zarzut zawarty w pkt 2) petitum skargi kasacyjnej. Nie można uznać za zasadny zarzut, że wydanie przez Prezesa UKE zaskarżonego postanowienia pozbawiło A. możliwości zajęcia merytorycznego stanowiska w sprawie, w tym ustosunkowanie się co do zasadności wszczęcia postępowania administracyjnego. Wskazać należy, że Prezes UKE wszczął z urzędu postępowanie administracyjnego w sprawie wydania decyzji zmieniającej umowę o połączeniu sieci z dnia [...] czerwca 2003 r., zawartą pomiędzy B. a A., w zakresie zasad wymiany ruchu międzysieciowego rozliczanego ryczałtowo, w oparciu o płaską stawkę interkonektową (PSI) w dniu [...] listopada 2015, o czym stosownym zawiadomieniem poinformowano B. oraz A. Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. organ poinformował strony postępowania, że ze względu na znaczenie dla przedmiotowej sprawy do materiału dowodowego zostały włączone dokumenty wskazane w piśmie, w tym pisma C. z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], z dnia [...] września 2014 r., znak: [...] oraz z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...]. Następnie Prezesa UKE w dniu [...] maja 2016 r. wydał zaskarżone postanowienie. Okres pomiędzy wszczęciem postępowania a wydaniem zaskarżonego postanowienia, wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, umożliwiał A. merytoryczne odniesienie się w kwestii zasadności wszczęcia postępowania administracyjnego, z czego zresztą skarżaca skorzystała.
Nie zasługuje na uwzględnienie tak zarzut naruszenia prawa A. do obrony jej praw. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, powinnością organu w każdej sprawie nie jest rozstrzyganie, czy zapewnienie ochrony określonej tajemnicy nie będzie kolidować z innymi normami prawa. Obowiązkiem Prezesa UKE przy wydawaniu postanowienia w oparciu o art. 207 ust. 1 Pt jest ustalenie czy udostępnienie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie grozi ujawnieniem stronie toczącego się postępowania tajemnicy przedsiębiorstwa lub innych tajemnic prawnie chronionych. Przy czym "tajemnicą przedsiębiorstwa", o której mowa w art. 207 ust. 1 Pt, rozumieć należy tak, jak pojęcie to definiuje art. 11 ust. 4 u.z.n.k., a mianowicie, że tajemnicę tę stanowią nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co, do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Natomiast "... kolizja pomiędzy dwoma prawami, to jest prawem jednej strony do zastrzeżenia informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa oraz prawem drugiej strony do obrony swoich praw...", wskazana przez autora skargi kasacyjnej, rozstrzygnięta została przez ustawodawcę w przepisie art. 207 ust.1 P.t., będącym wyjątkiem od prawa strony postępowania administracyjnego do przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek lub odpisów, o którym to prawie stanowi art. 73 § 1 k.p.a.
Mając na uwadze powyżej przedstawione argumenty, wobec braku usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a/ i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Zasądzona kwota 360 zł stanowi zwrot kosztów sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną i za udział w rozprawie przed NSA pełnomocnika Prezesa UKE, który występował przed sądem I instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło