II SA/Rz 1736/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2016 r. sprawy ze skarg Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej -skargi oddala- Przedmiotem skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R., zwanego dalej "ZUS Oddział w R." oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., dalej "ZUS Oddział w S." jest decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, zwanego dalej "PWIS" z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. Postępowanie w powyższej sprawie wszczęte zostało w dniu 25 września 2009 r. w następstwie zgłoszenia podejrzenia u M.R. choroby zawodowej – gruźlicy płuc, zdiagnozowanej u pacjentki w marcu 2009 r. W trakcie postępowania ustalono, że M.R. pracowała w narażeniu na potencjalne czynniki chorobotwórcze począwszy od dnia 1 października 1986 r. w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu w [...] jako lekarz stażysta, młodszy asystent, starszy asystent, w Oddziale ZUS w R.P jako lekarz orzecznik, w Oddziale ZUS w S. na stanowisku lekarza medycyny – orzecznika, w NZOZ [...] w S. na stanowisku lekarza specjalisty (kontrakt), w NZOZ [...] w S. jako lekarz specjalista (kontrakt), w Oddziale ZUS w R. jako lekarz orzecznik oraz w Wojewódzkiej Przychodni [...] Wojewódzkiego Szpitala w [...] na stanowisku lekarza i lekarza onkologa, w Poradni Onkologicznej Wojewódzkiego Szpitala w [...], w NZOZ [...] w[...] (obecnie [...] sp j.) jako lekarz onkolog, zaś od 15 marca 2009 r. prowadzi indywidualną praktykę lekarską w w/w jednostce na stanowisku lekarza onkologa (kontrakt cywilnoprawny). W toku postępowania poddano M.R. badaniom w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w [...], dalej "WOMP w [...]", który w orzeczeniach [...] maja 2010 r. nr [...] oraz z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] (uzupełnionym w dniu [...] grudnia 2013 r. oraz w dniu [...] stycznia 2014 r. orzekł o rozpoznaniu u ww. choroby zawodowej: choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa: gruźlica płuc, wymienionej w poz. 26 wykazu chorób zawodowych określonym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 września 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367, dalej zwane "rozporządzeniem") Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], znak [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [....], dalej "PPIS" stwierdził u M.R. opisaną wyżej chorobę zawodową. PWIS decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], znak [...], PPIS ponownie stwierdził u M.R. chorobę zawodową - gruźlicę płuc wskazując, że do zachorowania mogło dojść w ZUS Oddział w R. PWIS decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy wskazaną wyżej decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 25 września 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 642/14 uchylił opisane wyżej decyzje obu instancji z dnia [...] lutego 2014r. oraz z [...] kwietnia 2014 r. z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd zakwestionował treść orzeczenia lekarskiego z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz z dnia [...] stycznia 2014 r., w którym w sposób nieuzasadniony stwierdzono, że do zarażenia prątkami gruźlicy doszło w ZUS Oddział R. W orzeczeniu brak jest informacji na temat okresu wylęgania czy też ewentualnego okresu wylęgania choroby u skarżącej oraz wskazania, czy i na jakiej podstawie można ten okres ustalić. Ponadto organy orzekające nie dokonały oceny narażenia zawodowego z uwzględnieniem wszystkich miejsc pracy, w których zatrudniona była M.R., zawężonego do okresu prawdopodobnego wylęgania choroby. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji został zobligowany do wykazania czy choroba ma charakter popierwotny oraz do wykazania związku przyczynowego pomiędzy pracą w warunkach narażenia na czynniki szkodliwe, a stwierdzoną chorobą zawodową z uwzględnieniem maksymalnego i minimalnego okresu wylęgania choroby. Następstwem tego będzie ustalenie, w którym z zakładów pracy mogło dojść do zakażenia z pewnością lub z wysokim prawdopodobieństwem. W tym celu organ winien uzupełnić materiał dowodowy, w szczególności zwrócić się do właściwej jednostki orzeczniczej o wydanie opinii uzupełniającej, w której lekarze powinni w sposób wyczerpujący odpowiedzieć na wątpliwości Sądu przytoczone w uzasadnieniu, w szczególności uzupełnić opinię w zakresie okresu wylęgania choroby. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy 3 odrębnymi decyzjami z dnia [...] (1 decyzja) i [...] (2 decyzje) sierpnia 2015 r. nr [...] PPIS umorzył postępowania odpowiednio w stosunku do [...] Sp. P. w R., NZOZ [...] J. T. G. i NZOZ [...] D.D., oraz jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak podstaw do orzekania o stwierdzeniu choroby zawodowej w sytuacji wykonywania czynności zawodowych w powyższych placówkach na podstawie umów cywilnoprawnych. Decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] znak [...] orzekł o stwierdzeniu choroby zawodowej u M.R. - choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa: gruźlica płuc, wymienionej w poz. 26 wykazu chorób zawodowych określonych w załączniku do Rozporządzenia. PPIS wykonując wytyczne Sądu pismem z dnia [...] maja 2014 r. zwrócił się do WOMP w [...] o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego. Wskazana jednostka orzecznicza w dniu [...] czerwca 2015 r. wydała orzeczenie lekarskie uzupełniające do orzeczenia nr [...], w którym wyjaśniła, że zakażenie prątkami Mycobacterium tuberculosis najczęściej następuje drogą kropelkową w kontakcie z osobą chorą będącą w okresie prątkowania. Gruźlica może mieć postać pierwotną, w której okres wylęgania po zarażeniu wynosi od 4 do 12 tygodni albo popierwotną, w której po tzw. okresie utajenia następuje wznowienie procesu chorobowego po latach. W przypadku zainteresowanej niemożliwe było wyznaczenie konkretnej daty zarażenia oraz określenie okresu wylęgania choroby, a tym samym postaci choroby (pierwotna albo popierwotna) ani też źródła zakażenia, czyli chorego od którego M.R. mogła się zarazić. Wymagałoby to przeglądania kartotek wszystkich jej pacjentów. Nie można ustalić czy u ww. wystąpiła postać gruźlicy pierwotnej, gdyż nie ma na to danych w dokumentacji medycznej badanej. Choroba badanej spełnia kryteria choroby zawodowej bowiem z uwagi na charakter wykonywanej pracy, bezpośredni kontakt z pacjentami chorymi stanowiącymi potencjalne źródło zakażenia patogenami chorobotwórczymi można uznać z wysokim prawdopodobieństwem zawodową jej etiologię. W ocenie organu I instancji M.R. pracując na stanowisko lekarza stażysty, młodszego asystenta lekarza onkologa, lekarza orzecznika ZUS wykonywała pracę w narażeniu na czynniki biologiczne, tj. prątki gruźlicy u następujących pracodawców: w Wojewódzkim Szpitalu [...] w [....], w ZUS Oddział w R.P., Oddział w R., Oddział w S., w Poradni Onkologicznej Szpitala Wojewódzkiego w [...] Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy PPIS uznał, że w sprawie wstąpiły przesłanki do stwierdzenia u wyżej wymienionej choroby zawodowej. W odwołaniach od opisanej wyżej decyzji ZUS Oddział w S. oraz ZUS Oddział w R. zakwestionowali stanowisko organu jakoby choroba M.R. miała charakter choroby zawodowej wywołanej warunkami i sposobem wykonywania pracy u odwołujących się. Po ich rozpoznaniu PWIS opisaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję w podstawie prawnej powołując art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz § 8 ust. 1 Rozporządzenia. Organ odwoławczy podzielił ustalenia i ich ocenę prawną dokonaną przez organ I instancji. Podkreślił, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym, a nie medycznym. Do jej stwierdzenia niezbędne jest: 1) stwierdzenie, że strona była w środowisku pracy narażona na działanie czynników mogących potencjalnie wywołać chorobę zawodową, 2) rozpoznanie przez biegłych u strony danej choroby w sensie medycznym, 3) ustalenie związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy narażeniem zawodowym a rozpoznaną chorobą. W ocenie organu odwoławczego w sprawie występują wszystkie z wyżej wymienionych przesłanek. Zalegające w aktach sprawy orzeczenia lekarskie są spójne, zgodne, logiczne i należycie uzasadnione. Wobec powyższego stwierdzono u M.R. – W. chorobę zawodową objętą zgłoszeniem. Odnosząc się do zarzutów odwołującego się zakładu ZUS Oddział w S., PWIS wyjaśnił, że w związku z brakiem możliwości ustalenie czy postać gruźlicy zainteresowanej jest przypadkiem pierwotnym czy popierwotnym, nie można wykluczyć, że do zakażenia doszło w czasie trwania zatrudnienia w ZUS Odział w S., mimo że choroba została zdiagnozowana w marcu 2009 r. już po jego ustaniu. W przypadku bowiem gruźlicy popierwotnej okres wylęgania od zakażenia do wystąpienia objawów chorobowych może trwać nawet do kilkudziesięciu lat. Odnosząc się do zarzutów odwołania ZUS Oddział w R. wskazał, że nie można bezspornie ustalić, że M.R. w trakcie pełnienia obowiązków lekarza orzecznika w ZUS Oddział w R. pracowała w środowisku narażenia na podstawie samej informacji, że pacjenci posiadali zaświadczenia lekarskie o stanie zdrowia, ponieważ dotyczą one stanu sprzed daty wydania. W okresie poprzedzającym wizytę u lekarza orzecznika ZUS również mogło dojść do zakażenia prątkami gruźlicy, a wyżej wymieniona wykonując pracę zawodową była narażona na czynniki biologiczne. Wobec powyższego związek przyczynowy między narażeniem a stanem chorobowym jest bezsporny, a odwołujący nie przedstawił dowodów które mogłyby ten związek podważyć. W skardze na opisaną wyżej decyzję ZUS Oddział w R. wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych zarzucił zaskarżonej decyzji: 1. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności czy M.R.-W. jako lekarz wykonywała w środowisku pracy badania osób chorych na gruźlicę , 2. naruszenie art.12 § 1, art.107 § 1 i § 3 K.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi wnikliwego działania w sprawie i niepodjęcia przez organ wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 K.p.a., gdyż nie zbadano, nie przeanalizowano i nie wyjaśniono w treści decyzji dlaczego i na podstawie jakich dowodów przyjęto występowanie w środowisku pracy M.R. narażenia zawodowego mogącego wywołać gruźlicę płuc, a zwłaszcza w środowisku pracy w ZUS Oddział w R., 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 235¹ kodeksu pracy, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że chorobą M.R. miała charakter choroby zawodowej wywołanej czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy. ZUS Oddział w S. w skardze na opisaną na wstępie decyzję wniósł o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych zarzucając zaskarżonej decyzji: I. naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności: 1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę, co skutkowało błędnym przyjęciem, że wysoce prawdopodobne jest, iż M.R. jako lekarz wykonywała w środowisku pracy badania osób chorych na gruźlicę, w tym w ZUS Oddział w S., oraz nieustalenie, w którym z zakładów pracy mogło dojść do zakażenia M.R. , a także, czy zachodzi związek przyczynowy między narażeniem na działanie czynników szkodliwych w środowisku pracy i chorobą strony, 2. art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. poprzez niezbadanie i niewyjaśnienie w uzasadnienia decyzji na podstawie jakich dowodów przyjęto, że w ZUS Oddział w S. doszło do narażenia M.R. – W. na chorobę zawodową z uwagi na warunki wykonywania pracy, czy też sposób wykonywania pracy, 3. art. 138 § 2 K.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej, decyzji PPIS z dnia [...] 09.2015 r. w sytuacji, gdy zachodziły podstawy do uchylenia przedmiotowej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi, II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 235¹ kodeksu pracy poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że choroba M.R. miała charakter choroby zawodowej wywołanej warunkami i sposobem wykonywania pracy istniejącymi m.in. u skarżącego ZUS Oddział w S. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skargi zostały przez Sąd oddalone bowiem okazał się nieuzasadnione. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1660). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu zainicjowanej skargami ZUS oddział w S. oraz ZUS oddział w R. była decyzja PWIS w [...] o stwierdzeniu u M.R. choroby zawodowej – gruźlicy, tj. choroby wymienionej w pozycji nr 26 wykazu chorób zawodowych określonych w załączniku do rozporządzenia. Ze względu na ustalony przedmiot skarg dla ustalenia materialnoprawnego tła rozstrzygnięcia PWIS należy wyjaśnić, że władcze stwierdzenie choroby zawodowej bądź braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej następuje mocą decyzji wydawanej przez organy inspekcji sanitarnej. Ustawodawca poprzez treść art. 2351 k.p. za chorobę zawodową definiuje chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem (podkr. Sądu), że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia, postępowanie w sprawie rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej wszczyna z urzędu właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny, po uzyskaniu zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika. Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić nie tylko w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym ale także po zakończeniu pracy w takim narażeniu. Z art. 2352 k.p. wynika, iż stwierdzenie choroby zawodowej może nastąpić wyłącznie w przypadku wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Obowiązujące regulacje obligują organy inspekcji sanitarnej, aby wydając orzeczenie o stwierdzeniu choroby zawodowej wykazały jednocześnie trzy pozytywne przesłanki. Po pierwsze, rozpoznana choroba musi znaleźć się w wykazie chorób zawodowych. Choroba nie wymieniona w tym wykazie nie jest chorobą zawodową. Po drugie, choroba ta powinna zostać stwierdzona orzeczeniem lekarskim rozpoznającym chorobę zawodową. I po trzecie, wyniki oceny warunków pracy mają pozwalać na stwierdzenie bezpośrednie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba spowodowana została narażeniem zawodowym. W konsekwencji, brak jednego z tych elementów będzie oznaczał konieczność wydania decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Przy kontroli legalności działań PWIS, Sąd nie mógł pominąć orzeczenia o kluczowym znaczeniu w postaci wyroku WSA z dnia 25 września 2014 r. o sygn. II SA/Rz 642/14. Otóż z mocy powyższego orzeczenia oraz przepisu art. 153 p.p.s.a., organy obu instancji były zobowiązane do wyjaśnienie czy stwierdzona u M. R. choroba ma charakter pierwotny czy tez popierwotny oraz do wykazania związku przyczynowego pomiędzy pracą w warunkach narażenia na czynniki szkodliwe, a stwierdzoną chorobą zawodową z uwzględnieniem maksymalnego i minimalnego okresu wylęgania choroby. Następstwem tych działań miało być ustalenie, w którym z zakładów pracy mogło dojść do zakażenia z pewnością lub z wysokim prawdopodobieństwem. W tym celu organy miały uzupełnić materiał dowodowy, w szczególności zwrócić się do właściwej jednostki orzeczniczej o wydanie opinii uzupełniającej, w której lekarze mieli w sposób wyczerpujący odpowiedzieć na w/w wątpliwości, a w szczególności uzupełnić opinię w zakresie okresu wylęgania choroby. Według składu orzekającego, Organy obu instancji stosownie do art. 153 p.p.s.a. wykonały wytyczne sądu wynikające z prawomocnego wyroku WSA z dnia 25 września 2014 r., o sygn. II SA/Rz 642/14. Znajdujące się w aktach sprawy dokumenty potwierdzają, iż PPIS zgodnie z zaleceniem WSA zwrócił się o uzupełnienie opinii do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] (dalej WOMP). WOMP wykonał prośbę Organu Inspekcji Sanitarnej czego dowodzi znajdujące się w aktach sprawy orzeczenie lekarskie uzupełniające do orzeczenia nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej u M.R. Treść opinii uzupełniającej wyjaśnia wątpliwości jakie dostrzegł w poprzednio wydanym wyroku WSA. Ustalono, że u badanej nie jest możliwe wyznaczenie konkretnej daty zakażenia i co za tym idzie precyzyjne określenie okresu wylęgania się choroby. Zdaniem biegłego nie można też ustalić charakteru gruźlicy czy ma charakter pierwotny czy też popierwotny. To z kolei uniemożliwia dokładne sprecyzowanie źródła zakażenia czyli chorego będącego nosicielem prątków gruźlicy (Mycobacterium tuberculosis). Ze względu na brak danych medycznych nie jest możliwe ustalenie czy u w/w wystąpiła postać gruźlicy popierwotnej. Znajdujące się w aktach sprawy opinie lekarskie, w tym opinia uzupełniająca, posiadają moc dowodową opinii biegłego. Sąd administracyjny może kwestionować jedynie pod względem formalnym orzeczenie lekarskie (np. jeżeli zostało wydane w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza, bądź lekarza uprawnionego, lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu jednostce organizacyjnej). Tym samym, Sąd nie może kontrolować zawartości merytorycznej orzeczenia lekarskiego. Za wyrokiem WSA z dnia 25 września 2014 r., o sygn. II SA/Rz 642/14, powtórzyć wypada, że rola orzecznika polega na ocenie stopnia prawdopodobieństwa wykonywania pracy w warunkach narażenia zawodowego. Z tego zadania lekarz orzecznik wywiązał się stwierdzając w konkluzjach swej opinii, że u każdego z pracodawców występowały czynniki wskazujące na zawodową etiologie choroby zawodowej – gruźlicy. Ponieważ według biegłego specyfika stwierdzonej choroby nie pozwalała ustalić pierwotnego czy też popierwotnego charakteru gruźlicy, to za słuszne uznać należało przyjęte przez organy obu instancji stwierdzenie, że do zakażania prątkami gruźlicy z uwagi na specyfikę oraz sposób wykonywania pracy lekarza mogło dojść u wszystkich dotychczasowych pracodawców M.R., w tym także u stron skarżących, poprzez bliski, w związku z wykonywanymi badaniami, kontakt lekarza z pacjentami. Zdaniem Sądu, to że uczestniczka nie specjalizuje się w diagnozowaniu i leczeniu chorób zakaźnych, nie oznacza jak twierdzą Strony skarżące, że nie była w toku swych czynności zawodowych szczególnie mocno narażona na oddziaływanie źródeł zakażenia. Pamiętać bowiem należy, że czynności zawodowe M.R. u każdego z pracodawców polegały na wykonywaniu badań osłuchu płuc, oględzinach ciała czyli na bezpośrednim i bliskim kontakcie z pacjentem. W trakcie tego bezpośredniego kontaktu zdecydowanie mogło dojść do zarażenia prątkami gruźlicy, co jak powszechnie wiadomo następuje dość łatwo m.in. drogą kropelkową. Słusznie podnoszą Organy, że nieudokumentowanie badania pacjenta ze zdiagnozowaną gruźlicą nie przekreśla jeszcze wysokiego prawdopodobieństwa zarażania, ze względu na sposób wykonywania pracy lekarza. Tym bardziej, że badani przez uczestniczkę pacjenci mogli nie mieć wiedzy o tym, że chorują na gruźlicę. W istocie ze względu na brak możliwości wyjaśnienia pierwotnego czy popierwotnego typu choroby, ewentualność utajenia gruźlicy przez wiele lat, nie sposób wykluczyć, że do zarażenia tą chorobą mogło z wysokim prawdopodobieństwem dojść na skutek kontaktu z kilkoma chorymi na gruźlice pacjentami u każdego z pracodawców z osobna. Zawarte w skardze zarzuty nie mogły przynieść oczekiwanego rezultatu, bowiem jak wskazano do zarażenia prątkami gruźlicy mogło dojść u każdego ze wskazanych w decyzji pracodawców, ze względu na tożsamy sposób wykonywania pracy przez uczestniczkę, wiążący się z bezpośrednim kontaktem z pacjentem. Szczegółowe badanie dokumentacji wszystkich pacjentów uczestniczki postępowania mogłoby mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy tylko wówczas, gdyby według wiedzy medycznej istniała szansa na wyznaczenie choćby przybliżonej daty zakażenia oraz okresu wylęgania choroby. To, że ze względu na swą specjalizację lekarską, M.R. nie rozpoznawała u badanych gruźlicy, nie miało dla oceny zaskarżonej decyzji znaczenia, skoro nosiciel choroby może nie wiedzieć o tym, że stanowi źródło zakażenia, a tym samym fakt ten mógł nie zostać odnotowany w dokumentacji medycznej. Przypomnieć należy, iż, dla stwierdzenia choroby zawodowej cytowane uprzednio przepisy K.p. wymagają ustalenia z wysokim prawdopodobieństwem narażenia zawodowego na chorobę, co w niniejszej sprawie miało miejsce, i co ostatecznie potwierdziła opinia uzupełniająca. Słuszność przypisać należy stanowisku organów, że przepisy K.p. w tym ustawowa definicja choroby zawodowej nie mogły mieć zastosowania względem czynności M.R. wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych. W myśl art. 2 K.p., pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Tym samym, pracodawcą, nie jest podmiot związany z osobą fizyczną wyłącznie pozakodeksową umowa cywilnoprawną. Zdaniem Sądu działania wyjaśniające organów potwierdzają wyrażone w decyzji stanowisko, iż wyniki oceny warunków wykonywania pracy uczestniczki postępowania pozwalały z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić, że choroba zawodowa w postaci gruźlicy powstała w związku ze sposobem wykonywania pracy w warunkach narażenia zawodowego. Reasumując, Sąd rozpoznając skargi nie dostrzegł w działaniach Organów obu instancji takich naruszeń prawa, o jakim mowa w ich treści. Wydane w sprawie decyzje uwzględniają w pełni wytyczne wynikające z opisanego już wcześniej prawomocnego wyroku Sądu. WSA nie będąc związany granicami skargi, także nie dopatrzył się w kontrolowanej decyzji takich wad, które mogłyby zadecydować o wykorzystaniu kompetencji kasacyjnych – art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a. Z przedstawionych powodów skargi zostały oddalone na podstawie art. 151 p.p.s.a.